{"version":2,"locale":"el","id":"story.alphabet-preslav-ohrid","hasFind":true,"slug":"alphabet-preslav-ohrid","url":"/el/stories/alphabet-preslav-ohrid/","topic":"Πρεσλάβ και Οχρίδα","title":"Οι μαθητές φέρνουν τα βιβλία","summary":"Οι μαθητές του Κυρίλλου και του Μεθοδίου φτάνουν στον Βόρι Α΄. Στην Πλίσκα, το Πρεσλάβ και την Αχρίδα, οι μεταφράσεις βρίσκουν δασκάλους και αντιγραφείς. Δύο πέτρινες επιγραφές δείχνουν τις διαφορετικές μορφές του γλαγολιτικού και του κυριλλικού αλφαβήτου.","cover":{"title":"Οι μαθητές φέρνουν τα βιβλία","subtitle":"Από την αποστολή στη Μοραβία έως το Πρεσλάβ και την Αχρίδα","hook":"Πώς συνεχίζουν οι μαθητές το έργο του Κυρίλλου;","summary":"Οι μαθητές του Κυρίλλου και του Μεθοδίου φτάνουν στον Βόρι Α΄. Στην Πλίσκα, το Πρεσλάβ και την Αχρίδα, οι μεταφράσεις βρίσκουν δασκάλους και αντιγραφείς. Δύο πέτρινες επιγραφές δείχνουν τις διαφορετικές μορφές του γλαγολιτικού και του κυριλλικού αλφαβήτου.","takeaway":"Η ιστορία δείχνει πόσο σημαντικοί είναι οι δάσκαλοι και οι αντιγραφείς για τη ζωή ενός αλφαβήτου."},"sortYear":886,"firstActivity":4,"epoch":{"id":"epoch.tsardom1","styleId":"tsardom1","sortOrder":5,"title":"Κύρια περίοδος: Πρώτο Βουλγαρικό Βασίλειο","dateLabel":"681–1018","eraShort":"Κύρια περίοδος: Πρώτο Βασίλειο","slug":"tsardom1","fill":"#A68A68","ink":"#221616","raised":"#B39C7F","dark":"#786546"},"epochId":"epoch.tsardom1","placeShort":"Πρεσλάβ και Οχρίδα","date":"9ος–11ος αι.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-480.d0246713.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-1600.d0246713.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-2400.d0246713.avif","w":2400}],"dominant":"#928983","h":1316,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","id":"asset.abc.samuel-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Λίθινη πλάκα με τρεις σταυρούς και φθαρμένη επιγραφή κάτω δεξιά.","objectCaption":"Επιγραφή του Σαμουήλ","caption":"Η παλιά φωτογραφία, δημοσιευμένη το 1899, δείχνει κυριλλικά γράμματα κάτω δεξιά.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},"scenes":[{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s1-moravia","number":1,"kind":"narrative","title":"Ο Κύριλλος δημιουργεί το γλαγολιτικό αλφάβητο","body":"Ο Κύριλλος, γνωστός παλαιότερα ως Κωνσταντίνος, και ο αδελφός του Μεθόδιος κατάγονται από τη Θεσσαλονίκη. Γύρω στο 863 πηγαίνουν στη Μεγάλη Μοραβία, ένα κράτος στην Κεντρική Ευρώπη. Ο ηγεμόνας Ραστισλάβος είχε ζητήσει δασκάλους που να εξηγούν τον χριστιανισμό σε κατανοητή γλώσσα.\n\nΟ Κύριλλος δημιουργεί το γλαγολιτικό, το πρώτο σλαβικό αλφάβητο. Με αυτό οι αδελφοί καταγράφουν μεταφράσεις εκκλησιαστικών κειμένων από τα ελληνικά. Η γλώσσα των βιβλίων ονομάζεται παλαιοβουλγαρική ή παλαιοεκκλησιαστική σλαβονική. Δεν είναι η σημερινή ομιλούμενη βουλγαρική.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-alphabets-480.d064677e.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-alphabets-1600.d064677e.avif","w":1600}],"dominant":"#d21e11","h":1593,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.webp","id":"asset.abc.alphabets","alt":"Γλαγολιτική και κυριλλική γραφή: σύγκριση σε μουσείο. Σύγχρονος συγκριτικός πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας· δεν είναι μεσαιωνική επιγραφή.","objectCaption":"Σύγχρονος συγκριτικός πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας· δεν είναι μεσαιωνική επιγραφή.","caption":"Σύγχρονος συγκριτικός πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας· δεν είναι μεσαιωνική επιγραφή.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Apostoloff · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_History_Museum,_Sofia,_Bulgaria_20090405_277.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":29.276,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s1-moravia","duration":29.397,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/s1-moravia.3c204504.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.charles"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"},{"id":"src.abc.ibl"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s2-reception","number":2,"kind":"map","title":"Υποδοχή στην Πλίσκα","body":"Ο Κύριλλος πεθαίνει στη Ρώμη το 869 και ο Μεθόδιος το 885. Μετά τον θάνατο του Μεθοδίου, ορισμένοι μαθητές φυλακίζονται και εκδιώκονται. Ο Κλήμης, ο Ναούμ και ο Αγγελάριος φτάνουν στη Βουλγαρία. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Βουλγαρικής Γλώσσας, ο Βόρις Α΄ τούς υποδέχεται στην Πλίσκα το 886.\n\nΟ Βόρις στηρίζει το έργο τους. Χρειάζονται βιβλία για τη λατρεία, την κοινή προσευχή στην εκκλησία. Χρειάζονται επίσης άνθρωποι που να διαβάζουν και να διδάσκουν. Η υποστήριξη αυτή πιθανότατα βοηθά το έργο τους να συνεχιστεί.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-pliska-480.1bd1feb4.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-pliska-1600.1bd1feb4.avif","w":1600}],"dominant":"#8a8f8e","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.webp","id":"asset.abc.pliska","alt":"Πλίσκα: τα κατάλοιπα του ανακτόρου σήμερα. Σύγχρονη φωτογραφία των αρχαιολογικών καταλοίπων· δεν απεικονίζει την υποδοχή του 886.","objectCaption":"Σύγχρονη φωτογραφία των αρχαιολογικών καταλοίπων· δεν απεικονίζει την υποδοχή του 886.","caption":"Σύγχρονη φωτογραφία των αρχαιολογικών καταλοίπων· δεν απεικονίζει την υποδοχή του 886.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruins_in_Pliska_Palace_9.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.pliska","name":"Πλίσκα","latitude":43.362015,"longitude":27.125411,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.pliska","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.abc.reuter2020"],"guideUrl":null,"slug":"abc.pliska","url":"/el/map/#abc.pliska"},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Πρεσλάβ","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/el/map/#abc.preslav"},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Αχρίδα","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/el/map/#abc.ohrid"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/story-c5da8925d3827a58.jpg?v=11a57188e1","w":2048,"h":1404,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"dark":{"src":"/assets/maps/story-c5da8925d3827a58-dark.jpg?v=4b856216a4","w":2048,"h":1404,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.pliska","name":"Πλίσκα","latitude":43.362015,"longitude":27.125411,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.pliska","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.abc.reuter2020"],"guideUrl":null,"slug":"abc.pliska","url":"/el/map/#abc.pliska","number":1,"x":75.6562,"y":33.12464,"inside":true,"viewX":75.6562,"viewY":30.306503328124997},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Πρεσλάβ","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/el/map/#abc.preslav","number":2,"x":73.11281,"y":36.40061,"inside":true,"viewX":84.6562,"viewY":36.306503328125},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Αχρίδα","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/el/map/#abc.ohrid","number":3,"x":24.3438,"y":69.03301,"inside":true,"viewX":24.3438,"viewY":69.693496671875}],"extent":[-0.46225694444449994,-0.20824864023541734,1.5404333194445,1.6327275027481687],"orientation":[{"name":"Σόφια","kind":"town","x":44.792,"y":43.884,"viewX":44.792,"viewY":42.108176328125},{"name":"Φιλιππούπολη","kind":"town","x":56.343,"y":52.902,"viewX":56.342999999999996,"viewY":51.999795078125},{"name":"Βάρνα","kind":"town","x":82.061,"y":35.53,"viewX":82.061,"viewY":32.944882578125},{"name":"Μπουργκάς","kind":"town","x":78.392,"y":46.987,"viewX":78.392,"viewY":45.511779453124994},{"name":"Ρούσε","kind":"town","x":66.246,"y":25.382,"viewX":66.246,"viewY":21.813795078124993},{"name":"Βέλικο Τάρνοβο","kind":"town","x":63.418,"y":37.776,"viewX":63.418,"viewY":35.408463828125},{"name":"Πλέβεν","kind":"town","x":55.218,"y":32.229,"viewX":55.218,"viewY":29.324098203124993},{"name":"Στάρα Ζαγόρα","kind":"town","x":63.558,"y":48.255,"viewX":63.55800000000001,"viewY":46.902616953125},{"name":"Σούμεν","kind":"town","x":74.12,"y":34.602,"viewX":74.12,"viewY":31.926982578124996},{"name":"Βίντιν","kind":"town","x":41.108,"y":22.743,"viewX":41.108,"viewY":18.919141953124992},{"name":"Μπλαγκόεβγκραντ","kind":"town","x":42.945,"y":54.728,"viewX":42.945,"viewY":54.00268882812499},{"name":"Χάσκοβο","kind":"town","x":62.917,"y":56.106,"viewX":62.917,"viewY":55.514182578124995},{"name":"Σμόλιαν","kind":"town","x":55.984,"y":61.771,"viewX":55.984,"viewY":61.727979453124995},{"name":"Σλίβεν","kind":"town","x":69.144,"y":44.142,"viewX":69.144,"viewY":42.39117007812499},{"name":"Ντόμπριτς","kind":"town","x":81.352,"y":29.689,"viewX":81.352,"viewY":26.538035703124997},{"name":"Πέρνικ","kind":"town","x":42.487,"y":45.373,"viewX":42.487,"viewY":43.74142320312499},{"name":"Γιάμπολ","kind":"town","x":70.61,"y":47.317,"viewX":70.61,"viewY":45.87374820312499},{"name":"Πάζαρτζικ","kind":"town","x":53.002,"y":51.985,"viewX":53.002,"viewY":50.993960703125},{"name":"Βράτσα","kind":"town","x":46.667,"y":35.594,"viewX":46.667,"viewY":33.015082578124996},{"name":"Γκάμπροβο","kind":"town","x":60.995,"y":41.037,"viewX":60.995,"viewY":38.98537320312499},{"name":"Κάρτζαλι","kind":"town","x":61.474,"y":60.878,"viewX":61.474,"viewY":60.748470078124996},{"name":"Κιουστεντίλ","kind":"town","x":39.674,"y":50.528,"viewX":39.674,"viewY":49.39581382812499},{"name":"Μοντάνα","kind":"town","x":44.006,"y":32.302,"viewX":44.006,"viewY":29.40417007812499},{"name":"Λόβετς","kind":"town","x":56.09,"y":36.782,"viewX":56.09,"viewY":34.31817007812499},{"name":"Σιλίστρα","kind":"town","x":76.753,"y":20.751,"viewX":76.753,"viewY":16.734166953124998},{"name":"Ταργκόβιστε","kind":"town","x":71.167,"y":34.928,"viewX":71.167,"viewY":32.28456382812499},{"name":"Ράζγκραντ","kind":"town","x":70.717,"y":30.331,"viewX":70.717,"viewY":27.24222945312499},{"name":"Καζανλάκ","kind":"town","x":61.598,"y":45.145,"viewX":61.598,"viewY":43.491335703124996},{"name":"Δούναβης","kind":"nature","x":60.119,"y":27.407,"viewX":60.119,"viewY":24.034966953124993},{"name":"Μαύρη Θάλασσα","kind":"nature","x":85.999,"y":40.62,"viewX":85.999,"viewY":38.52797632812499},{"name":"Αίμος","kind":"nature","x":56.786,"y":43.041,"viewX":56.786,"viewY":41.18351070312499},{"name":"Ρίλα","kind":"nature","x":46.643,"y":52.988,"viewX":46.643,"viewY":52.094126328125},{"name":"Πίριν","kind":"nature","x":45.669,"y":59.036,"viewX":45.669,"viewY":58.728026328125},{"name":"Ροδόπη","kind":"nature","x":55.164,"y":61.414,"viewX":55.164,"viewY":61.336395078124994},{"name":"Στράντζα","kind":"nature","x":79.507,"y":54.264,"viewX":79.507,"viewY":53.49373882812499}],"crop":{"sx":1,"sy":0.9116809116809117,"x":0,"y":0.054947794159544205},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":28.556,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s2-reception","duration":28.672,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/s2-reception.2147c866.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"},{"id":"src.abc.reuter2020"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s3-glagolitic","number":3,"kind":"artifact","title":"Το γλαγολιτικό στην πέτρα","body":"Κοιτάξτε τα σημεία κάτω από τον φυτικό διάκοσμο. Αυτή είναι η πλάκα της Μπάσκα, από τη σημερινή Κροατία, γύρω στο 1100. Δείχνει τη μεταγενέστερη χρήση του γλαγολιτικού αλφαβήτου. Οι μαθητές δεν έφεραν αυτή την πλάκα στη Βουλγαρία. Το κείμενο αναφέρει δωρεά γης από τον βασιλιά Ζβόνιμιρ.\n\nΟρισμένα γράμματα έχουν θηλιές, άλλα μοιάζουν με σταυρούς. Το πρωτότυπο φυλάσσεται στο Ζάγκρεμπ· στην εκκλησία στο Γιούραντβορ υπάρχει αντίγραφο. Η γραφή είναι κυρίως γλαγολιτική, αν και υπάρχουν και άλλα σημεία.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-baska-480.a2f66bb4.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-baska-1600.a2f66bb4.avif","w":1600}],"dominant":"#bcb0a1","h":1237,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.webp","id":"asset.abc.baska","alt":"Φωτισμένο αντίγραφο της λίθινης πλάκας με γλαγολιτικά γράμματα και φυτικό διάκοσμο.","objectCaption":"Φωτισμένο σύγχρονο αντίγραφο της πλάκας της Μπάσκα στην εκκλησία της Αγίας Λουκίας στο Γιούραντβορ.","caption":"Φωτισμένο σύγχρονο αντίγραφο της πλάκας της Μπάσκα στην εκκλησία της Αγίας Λουκίας στο Γιούραντβορ.","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Sibinia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ba%C5%A1ka-Tablettbeleuchtung.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[{"id":"h-abc-glag-cross","x":0.04489795918367347,"y":0.32673267326732675,"title":"Σταυρόσχημο σημείο","body":"Στην αρχή της επάνω σειράς φαίνεται ένα σταυρόσχημο σημείο. Παρατηρήστε τις γραμμές που τέμνονται. Η αρχή έχει διαφορετικές επιστημονικές αναγνώσεις· εδώ παρατηρούμε τη μορφή χωρίς να επιβάλλουμε μία ερμηνεία.","sourceIds":["src.abc.photo.baska","src.abc.hazu","src.abc.croatian-encyclopedia"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-abc-glag-loops","x":0.4394557823129251,"y":0.38019801980198015,"title":"Γράμμα με θηλιές","body":"Στη δεύτερη σειρά φαίνεται ένα σημείο με δύο στρογγυλεμένα μέρη. Συγκρίνετέ το με τη σταυρόσχημη μορφή. Τα γλαγολιτικά γράμματα δεν είχαν την ίδια μορφή σε όλους τους αιώνες.","sourceIds":["src.abc.photo.baska","src.abc.hazu","src.abc.croatian-encyclopedia"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":27.884,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s3-glagolitic","duration":27.989,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/s3-glagolitic.775dc28d.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.hazu"},{"id":"src.abc.baska2019"},{"id":"src.abc.baska-church"},{"id":"src.abc.croatian-encyclopedia"},{"id":"src.abc.photo.baska"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.a1-first-script","number":4,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: ποιο είναι το πρώτο αλφάβητο","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.abc.story-first","kind":"single_choice","prompt":"Ποιο αλφάβητο δημιούργησε ο Κύριλλος για τη σλαβική γλώσσα;","sourceIds":["src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"items":[{"id":"a1-cyrillic","label":"Το κυριλλικό","whyWrong":"Το κυριλλικό εμφανίζεται αργότερα· η ιστορία διακρίνει τις δύο γραφές."},{"id":"a1-glagolitic","label":"Το γλαγολιτικό"},{"id":"a1-greek","label":"Το ελληνικό αλφάβητο","whyWrong":"Κείμενα μεταφράστηκαν από τα ελληνικά· αυτό δεν σημαίνει ότι ο Κύριλλος δημιούργησε το ελληνικό αλφάβητο."}],"explanation":"Το πρώτο σλαβικό αλφάβητο είναι το γλαγολιτικό. Το όνομα του κυριλλικού δεν το καθιστά ίδιο αλφάβητο.","correctItemId":"a1-glagolitic","sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},"audio":{"durationSeconds":3.724,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.a1-first-script","duration":3.84,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/a1-first-script.fbffe79c.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s4-schools","number":5,"kind":"narrative","title":"Ο Κλήμης και ο Ναούμ διδάσκουν","body":"Ο Κλήμης διδάσκει στα νοτιοδυτικά εδάφη του βουλγαρικού κράτους, που συνδέονται με την Αχρίδα. Το 893 γίνεται επίσκοπος, επικεφαλής μιας εκκλησιαστικής κοινότητας. Ο Ναούμ αναλαμβάνει τη διδασκαλία.\n\nΣτα βορειοανατολικά άνθρωποι εργάζονται με βιβλία γύρω από την Πλίσκα και το Πρεσλάβ. Ονομάζουμε αυτά τα κέντρα φιλολογικές σχολές: άνθρωποι μεταφράζουν, γράφουν και εκπαιδεύουν άλλους σε μοναστήρια και εκκλησίες. Και στις δύο περιοχές χρησιμοποιούν γλαγολιτικά βιβλία. Σύμφωνα με τις έρευνες, γλαγολιτική γραφή χρησιμοποιείται και στο Πρεσλάβ.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-round-church-480.e65ba050.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-round-church-1600.e65ba050.avif","w":1600}],"dominant":"#7a827e","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.webp","id":"asset.abc.round-church","alt":"Η Στρογγυλή Εκκλησία στο Πρεσλάβ σήμερα. Αρχαιολογικός χώρος με αναστηλωμένα τμήματα· δεν είναι σωζόμενη μεσαιωνική αίθουσα διδασκαλίας.","objectCaption":"Αρχαιολογικός χώρος με αναστηλωμένα τμήματα· δεν είναι σωζόμενη μεσαιωνική αίθουσα διδασκαλίας.","caption":"Αρχαιολογικός χώρος με αναστηλωμένα τμήματα· δεν είναι σωζόμενη μεσαιωνική αίθουσα διδασκαλίας.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Nikolov2010 · CC0 · Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Photo: Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Round_Church.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-480.903d81a6.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-1600.903d81a6.avif","w":1600}],"dominant":"#73695c","h":1072,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.webp","id":"asset.abc.plaosnik","alt":"Πλαόσνικ, Αχρίδα: αρχαιολογικός χώρος. Φωτογραφία του 2014 με αρχαιολογικά κατάλοιπα και σύγχρονες κατασκευές· δεν προσδιορίζει τον ακριβή τόπο των μαθημάτων του Κλήμη.","objectCaption":"Φωτογραφία του 2014 με αρχαιολογικά κατάλοιπα και σύγχρονες κατασκευές· δεν προσδιορίζει τον ακριβή τόπο των μαθημάτων του Κλήμη.","caption":"Φωτογραφία του 2014 με αρχαιολογικά κατάλοιπα και σύγχρονες κατασκευές· δεν προσδιορίζει τον ακριβή τόπο των μαθημάτων του Κλήμη.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sitio_arqueol%C3%B3gico_de_Plaosnik,_Ohrid,_Macedonia,_2014-04-17,_DD_28.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-naum-480.c2e8112f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-naum-1600.c2e8112f.avif","w":1600}],"dominant":"#a09390","h":1111,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.webp","id":"asset.abc.naum","alt":"Η μονή του Αγίου Ναούμ σήμερα. Σύγχρονη όψη του ναού της μονής· το κτίριο δεν παρουσιάζεται ως αμετάβλητο από την εποχή του Ναούμ.","objectCaption":"Σύγχρονη όψη του ναού της μονής· το κτίριο δεν παρουσιάζεται ως αμετάβλητο από την εποχή του Ναούμ.","caption":"Σύγχρονη όψη του ναού της μονής· το κτίριο δεν παρουσιάζεται ως αμετάβλητο από την εποχή του Ναούμ.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Petar Milošević · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Naum_Monastery_(%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%BA%D0%BE%D0%B4_%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Πρεσλάβ","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/el/map/#abc.preslav"},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Αχρίδα","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/el/map/#abc.ohrid"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":29.564,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s4-schools","duration":29.653,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/s4-schools.f9ffb37a.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.slavova1999"},{"id":"src.abc.coordinates.ohrid"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.a2-sequence","number":6,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: βάλτε τα γεγονότα σε χρονική σειρά","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.abc.story-order","kind":"sequence","prompt":"Βάλτε τα γεγονότα σε σειρά, από το αρχαιότερο στο πιο πρόσφατο.","sourceIds":["src.abc.vatican1985","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"items":[{"id":"ev-abc-mission","label":"Οι αδελφοί αναχωρούν για τη Μοραβία"},{"id":"ev-abc-methodius","label":"Πεθαίνει ο Μεθόδιος"},{"id":"ev-abc-reception","label":"Ο Βόρις υποδέχεται τους μαθητές"},{"id":"ev-abc-naum","label":"Ο Ναούμ αναλαμβάνει τη διδασκαλία"}],"explanation":"Η αποστολή προηγείται του θανάτου του Μεθοδίου. Ακολουθούν η εκδίωξη και η υποδοχή στη Βουλγαρία. Η διδασκαλία του Ναούμ μετά τον Κλήμη είναι μεταγενέστερη.","correctOrderIds":["ev-abc-mission","ev-abc-methodius","ev-abc-reception","ev-abc-naum"],"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},"audio":{"durationSeconds":4.268,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.a2-sequence","duration":4.395,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/a2-sequence.39f1cddf.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s5-cyrillic","number":7,"kind":"artifact","title":"Τα γράμματα στην πέτρα του Σαμουήλ","body":"Δείτε την επιγραφή του Σαμουήλ, που βρέθηκε στο χωριό Γερμανός κοντά στη λίμνη των Πρεσπών. Διατηρεί τη μνήμη των γονέων και του αδελφού του Σαμουήλ. Η χρονολογία αντιστοιχεί στο 992–993· συχνά αναφέρεται μόνο το 993.\n\nΤα γράμματα είναι κυριλλικά. Το κυριλλικό αλφάβητο εμφανίζεται στη Βουλγαρία γύρω στο 900. Πολλά σημεία ακολουθούν τα ελληνικά κεφαλαία γράμματα· άλλα αποδίδουν σλαβικούς ήχους. Οι μελετητές υποθέτουν ότι το δημιουργούν λόγιοι στο Πρεσλάβ με την υποστήριξη του ηγεμόνα Συμεών. Το όνομά του τιμά τον Κύριλλο, αλλά το δικό του αλφάβητο είναι το γλαγολιτικό.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-480.bca334c2.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-samuel-1600.bca334c2.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-abc-samuel-2400.bca334c2.avif","w":2400}],"dominant":"#a7a7a7","h":1316,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.webp","id":"asset.abc.samuel","alt":"Λίθινη πλάκα με τρεις σταυρούς και φθαρμένη επιγραφή κάτω δεξιά.","objectCaption":"Επιγραφή του Σαμουήλ","caption":"Η παλιά φωτογραφία, δημοσιευμένη το 1899, δείχνει κυριλλικά γράμματα κάτω δεξιά.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[{"id":"h-abc-cyr-a","x":0.699,"y":0.657,"title":"Α στην αρχή της σειράς","body":"Στην αρχή της τρίτης σειράς του κειμένου βλέπετε ένα Α. Συγκρίνετέ το με το σταυρόσχημο σημείο στην άλλη πλάκα. Οι δύο γραφές έχουν διαφορετικές μορφές γραμμάτων.","sourceIds":["src.abc.photo.samuel","src.abc.duychev1943","src.abc.charles"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-abc-cyr-m","x":0.773,"y":0.661,"title":"Γράμματα σε ένα όνομα","body":"Το σημείο βρίσκεται πάνω στο Μ στο όνομα του Σαμουήλ. Η μορφή του μοιάζει περισσότερο με τα σημερινά κεφαλαία γράμματα. Δεν σώζονται όλα τα μέρη του κειμένου. Τα φθαρμένα σημεία απαιτούν σύγκριση με άλλες πηγές, όχι ελεύθερη συμπλήρωση.","sourceIds":["src.abc.photo.samuel","src.abc.duychev1943"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":33.196,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s5-cyrillic","duration":33.323,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/s5-cyrillic.d6129779.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.charles"},{"id":"src.abc.duychev1943"},{"id":"src.abc.popkonstantinov2003"},{"id":"src.abc.photo.samuel"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s6-continuity","number":8,"kind":"narrative","title":"Ο αντιγραφέας γράφει πάνω σε δέρμα","body":"Στη φωτογραφία βλέπουμε μια σελίδα από τον κώδικα του Σουπράσλ, ένα κυριλλικό βιβλίο από την Ανατολική Βουλγαρία. Είναι γραμμένο σε περγαμηνή, δηλαδή επεξεργασμένο δέρμα ζώου. Το βιβλίο είναι περίπου χιλίων ετών. Σήμερα τα μέρη του βρίσκονται στη Βαρσοβία, τη Λιουμπλιάνα και την Αγία Πετρούπολη.\n\nΤο κυριλλικό και το γλαγολιτικό αλφάβητο χρησιμοποιούνται παράλληλα. Τα βιβλία από τα βουλγαρικά κέντρα διαδίδονται και αντιγράφονται σε άλλες σλαβικές χώρες. Πιθανότατα η υποστήριξη προς τους δασκάλους και τους αντιγραφείς βοηθά τα βιβλία να φτάσουν σε περισσότερους ανθρώπους.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-480.983b8608.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-1222.983b8608.avif","w":1222}],"dominant":"#ada98c","h":1600,"w":1222,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.webp","id":"asset.abc.suprasliensis","alt":"Σελίδα από τον Κώδικα του Σουπράσλ. Ψηφιακή εικόνα χειρογράφου σε περγαμηνή με κυριλλική γραφή· δεν είναι βιβλίο που σώθηκε γραμμένο από το χέρι του Κυρίλλου.","objectCaption":"Ψηφιακή εικόνα χειρογράφου σε περγαμηνή με κυριλλική γραφή· δεν είναι βιβλίο που σώθηκε γραμμένο από το χέρι του Κυρίλλου.","caption":"Ψηφιακή εικόνα χειρογράφου σε περγαμηνή με κυριλλική γραφή· δεν είναι βιβλίο που σώθηκε γραμμένο από το χέρι του Κυρίλλου.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Retko (μεσαιωνικός αντιγραφέας, όχι φωτογράφος του ψηφιακού αντιγράφου) · Public domain · Polona / Εθνική Βιβλιοθήκη της Πολωνίας, μέσω Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Codex_Suprasliensis_(5859342).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":29.292,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s6-continuity","duration":29.397,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/s6-continuity.01e6896a.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.unesco"},{"id":"src.abc.suprasliensis"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.slavova1999"},{"id":"src.abc.naydenova2023"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: αντιστοιχίστε","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.abc.story-pairs","kind":"matching","prompt":"Αντιστοιχίστε κάθε πρόσωπο με τον ρόλο του στην ιστορία.","sourceIds":["src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"items":[{"id":"m-abc-cyril","label":"Κύριλλος","pairedLabel":"Δημιουργεί το γλαγολιτικό αλφάβητο"},{"id":"m-abc-boris","label":"Βόρις Α΄","pairedLabel":"Στηρίζει τους μαθητές που έφτασαν"},{"id":"m-abc-clement","label":"Κλήμης","pairedLabel":"Δάσκαλος που γίνεται επίσκοπος"},{"id":"m-abc-naum","label":"Ναούμ","pairedLabel":"Αναλαμβάνει τη διδασκαλία το 893."}],"explanation":"Είναι διαφορετικοί ρόλοι σε ένα έργο που συνεχίζεται. Η ονομασία του κυριλλικού προς τιμήν του Κυρίλλου δεν αποδεικνύει ότι το δημιούργησε εκείνος.","sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}],"columns":["Πρόσωπο","Ρόλος"]},"audio":{"durationSeconds":3.628,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.a3-matching","duration":3.755,"src":"/audio/el/alphabet-preslav-ohrid/a3-matching.243b8bb6.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]}],"minutes":4,"sources":[{"year":null,"url":"https://www.visitbaska.hr/en/explore/sights","institutionOrAuthor":"Tourist Board of Baška","id":"src.abc.baska-church","title":"The Church of St. Lucy","container":"Visit Baška — Sights","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Tourist Board of Baška"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":2019,"url":"https://www.visitbaska.hr/datastore/file/151/Katalog-TZO-Baska-2019-EN-HR.pdf","institutionOrAuthor":"Tourist Board of Baška","id":"src.abc.baska2019","title":"The Baška Tablet","container":"Baška visitor catalogue","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Tourist Board of Baška"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":null,"url":"https://medlit.fhs.cuni.cz/language/church-slavonic/","institutionOrAuthor":"Charles University, Faculty of Humanities, Medieval Languages and Literatures project","id":"src.abc.charles","title":"Church Slavonic","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Charles University, Faculty of Humanities, Medieval Languages and Literatures project"],"accessed":"2026-11-02","container":""},{"year":null,"url":"https://burgasmuseums.bg/en/article/slavonic-alphabets-between-bulgaria-byzantium-997","institutionOrAuthor":"Dimo Cheshmedzhiev; Regional Historical Museum Burgas","id":"src.abc.cheshmedzhiev","title":"The Slavonic alphabets – between Bulgaria and Byzantium","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Dimo Cheshmedzhiev; Regional Historical Museum Burgas"],"accessed":"2026-11-02","container":""},{"year":null,"url":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1223508","institutionOrAuthor":"Wikimedia geographical database contributors","id":"src.abc.coordinates.ohrid","title":"Ohrid: geographical records","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Wikimedia geographical database contributors"],"accessed":"2026-11-02","container":""},{"year":null,"url":"https://www.enciklopedija.hr/clanak/bascanska-ploca","institutionOrAuthor":"Leksikografski zavod Miroslav Krleža","id":"src.abc.croatian-encyclopedia","title":"Bašćanska ploča","container":"Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Leksikografski zavod Miroslav Krleža"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":1943,"url":"https://macedonia.kroraina.com/idsbk1/idsbk1_25.htm","institutionOrAuthor":"Иван Дуйчев, съставител и преводач","id":"src.abc.duychev1943","title":"XXV. Надпис на цар Самуила от 993 година","container":"Из старата българска книжнина. Книжовни и исторически паметници от Първото българско царство. София: Хемус, второ поправено и допълнено издание","volume":"I","pages":"141, 232–233","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Иван Дуйчев, съставител и преводач"],"accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://www.info.hazu.hr/povijest/bascanska-ploca/","institutionOrAuthor":"Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti","id":"src.abc.hazu","title":"Bašćanska ploča","container":"Croatian Academy of Sciences and Arts","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://ibl.bas.bg/en/bulgarian-alphabets/","institutionOrAuthor":"Institute for Bulgarian Language, Bulgarian Academy of Sciences","id":"src.abc.ibl","title":"Bulgarian alphabets","container":"Institute for Bulgarian Language website","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Institute for Bulgarian Language, Bulgarian Academy of Sciences"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":2023,"url":"https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1213307","institutionOrAuthor":"Десислава Найденова","id":"src.abc.naydenova2023","title":"Глаголически следи в България / Traces of Glagolitic Script in Bulgaria","container":"Кирило-Методиевски места на паметта в българската култура. София: КМНЦ–БАН","pages":"237–260 (CEEOL); 245–268 (author CV); unresolved","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Десислава Найденова"],"accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2021,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ba%C5%A1ka-Tablettbeleuchtung.jpg","institutionOrAuthor":"Sibinia","id":"src.abc.photo.baska","title":"Baška-Tablettbeleuchtung","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 4.0","authors":["Sibinia"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":1899,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","institutionOrAuthor":"Fyodor Uspensky","id":"src.abc.photo.samuel","title":"SamuilUspenskyBGHistory.png","container":"Wikimedia Commons; image repository","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Fyodor Uspensky"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":2003,"url":"https://macedonia.kroraina.com/kme/kme_3_s.htm","institutionOrAuthor":"Казимир Попконстантинов; Лиляна Грашева, гл. ред.","id":"src.abc.popkonstantinov2003","title":"Самуилов надпис","container":"Кирило-методиевска енциклопедия. София: АИ Марин Дринов","volume":"III","pages":"529–531","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Казимир Попконстантинов; Лиляна Грашева, гл. ред."],"accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":2020,"url":"https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-2020.1.08-Reuter.pdf","institutionOrAuthor":"Evelyn Reuter","id":"src.abc.reuter2020","title":"From Folk Religion to Church Politics: Naum’s Significance in Macedonia","container":"ИСТОРИЈА / Journal of HISTORY","issue":"1","pages":"107–126","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Evelyn Reuter"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":1999,"url":"https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Articles/1999/1999_1_a3_ft.pdf","institutionOrAuthor":"Татяна Славова","id":"src.abc.slavova1999","title":"Глаголическата традиция и преславската книжнина","container":"Palaeobulgarica / Старобългаристика","volume":"23","issue":"1","pages":"35–46","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Татяна Славова"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true,"fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://suprasliensis.obdurodon.org/","institutionOrAuthor":"Codex Suprasliensis Project; scholarly digital edition team","id":"src.abc.suprasliensis","title":"About the Codex Suprasliensis","container":"Codex Suprasliensis digital edition","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Codex Suprasliensis Project; scholarly digital edition team"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://media.unesco.org/sites/default/files/webform/mow001/codex_suprasliensis_nomination_form.pdf","institutionOrAuthor":"National and University Library Ljubljana; National Library of Poland; National Library of Russia","id":"src.abc.unesco","title":"Codex Suprasliensis – Mineia četia, Mart: Memory of the World nomination","container":"UNESCO Memory of the World","accessedOn":"2026-11-02","authors":["National and University Library Ljubljana; National Library of Poland; National Library of Russia"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":1985,"url":"https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_19850602_slavorum-apostoli.html","institutionOrAuthor":"John Paul II","id":"src.abc.vatican1985","title":"Slavorum Apostoli","container":"The Holy See; encyclical, 2 June","accessedOn":"2026-11-02","authors":["John Paul II"],"accessed":"2026-11-02"}],"credits":[{"id":"asset.abc.samuel-cutout","src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Λίθινη πλάκα με τρεις σταυρούς και φθαρμένη επιγραφή κάτω δεξιά.","w":2400,"h":1316,"caption":"Η παλιά φωτογραφία, δημοσιευμένη το 1899, δείχνει κυριλλικά γράμματα κάτω δεξιά.","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.alphabets","src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.webp","alt":"Γλαγολιτική και κυριλλική γραφή: σύγκριση σε μουσείο. Σύγχρονος συγκριτικός πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας· δεν είναι μεσαιωνική επιγραφή.","w":1600,"h":1593,"caption":"Σύγχρονος συγκριτικός πίνακας στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Σόφιας· δεν είναι μεσαιωνική επιγραφή.","credit":"Apostoloff · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_History_Museum,_Sofia,_Bulgaria_20090405_277.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.pliska","src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.webp","alt":"Πλίσκα: τα κατάλοιπα του ανακτόρου σήμερα. Σύγχρονη φωτογραφία των αρχαιολογικών καταλοίπων· δεν απεικονίζει την υποδοχή του 886.","w":1600,"h":1200,"caption":"Σύγχρονη φωτογραφία των αρχαιολογικών καταλοίπων· δεν απεικονίζει την υποδοχή του 886.","credit":"Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruins_in_Pliska_Palace_9.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.baska","src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.webp","alt":"Φωτισμένο αντίγραφο της λίθινης πλάκας με γλαγολιτικά γράμματα και φυτικό διάκοσμο.","w":2400,"h":1237,"caption":"Φωτισμένο σύγχρονο αντίγραφο της πλάκας της Μπάσκα στην εκκλησία της Αγίας Λουκίας στο Γιούραντβορ.","kindLabel":"Φωτογραφία","credit":"Sibinia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ba%C5%A1ka-Tablettbeleuchtung.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.round-church","src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.webp","alt":"Η Στρογγυλή Εκκλησία στο Πρεσλάβ σήμερα. Αρχαιολογικός χώρος με αναστηλωμένα τμήματα· δεν είναι σωζόμενη μεσαιωνική αίθουσα διδασκαλίας.","w":1600,"h":1200,"caption":"Αρχαιολογικός χώρος με αναστηλωμένα τμήματα· δεν είναι σωζόμενη μεσαιωνική αίθουσα διδασκαλίας.","credit":"Nikolov2010 · CC0 · Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Photo: Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Round_Church.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.plaosnik","src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.webp","alt":"Πλαόσνικ, Αχρίδα: αρχαιολογικός χώρος. Φωτογραφία του 2014 με αρχαιολογικά κατάλοιπα και σύγχρονες κατασκευές· δεν προσδιορίζει τον ακριβή τόπο των μαθημάτων του Κλήμη.","w":1600,"h":1072,"caption":"Φωτογραφία του 2014 με αρχαιολογικά κατάλοιπα και σύγχρονες κατασκευές· δεν προσδιορίζει τον ακριβή τόπο των μαθημάτων του Κλήμη.","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sitio_arqueol%C3%B3gico_de_Plaosnik,_Ohrid,_Macedonia,_2014-04-17,_DD_28.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.naum","src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.webp","alt":"Η μονή του Αγίου Ναούμ σήμερα. Σύγχρονη όψη του ναού της μονής· το κτίριο δεν παρουσιάζεται ως αμετάβλητο από την εποχή του Ναούμ.","w":1600,"h":1111,"caption":"Σύγχρονη όψη του ναού της μονής· το κτίριο δεν παρουσιάζεται ως αμετάβλητο από την εποχή του Ναούμ.","credit":"Petar Milošević · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Naum_Monastery_(%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%BA%D0%BE%D0%B4_%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.samuel","src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.webp","alt":"Λίθινη πλάκα με τρεις σταυρούς και φθαρμένη επιγραφή κάτω δεξιά.","w":2400,"h":1316,"caption":"Η παλιά φωτογραφία, δημοσιευμένη το 1899, δείχνει κυριλλικά γράμματα κάτω δεξιά.","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.abc.suprasliensis","src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.webp","alt":"Σελίδα από τον Κώδικα του Σουπράσλ. Ψηφιακή εικόνα χειρογράφου σε περγαμηνή με κυριλλική γραφή· δεν είναι βιβλίο που σώθηκε γραμμένο από το χέρι του Κυρίλλου.","w":1222,"h":1600,"caption":"Ψηφιακή εικόνα χειρογράφου σε περγαμηνή με κυριλλική γραφή· δεν είναι βιβλίο που σώθηκε γραμμένο από το χέρι του Κυρίλλου.","credit":"Retko (μεσαιωνικός αντιγραφέας, όχι φωτογράφος του ψηφιακού αντιγράφου) · Public domain · Polona / Εθνική Βιβλιοθήκη της Πολωνίας, μέσω Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Codex_Suprasliensis_(5859342).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","visibleKind":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth","license":"Κοινό κτήμα","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}}],"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Αχρίδα","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/el/map/#abc.ohrid"},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.pliska","name":"Πλίσκα","latitude":43.362015,"longitude":27.125411,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.pliska","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.abc.reuter2020"],"guideUrl":null,"slug":"abc.pliska","url":"/el/map/#abc.pliska"},{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή γραμματειακής εργασίας, όχι συγκεκριμένο κτίριο ή στάση σε τεκμηριωμένη διαδρομή.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Πρεσλάβ","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/el/map/#abc.preslav"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.boris-baptism-864","title":"Βόρις Α΄: το τίμημα της νέας πίστης","topic":"Βόρις Α΄ και εκχριστιανισμός","eyebrow":"Βόρις Α΄ και εκχριστιανισμός · Πλίσκα","url":"/el/stories/boris-baptism-864/","reason":"Συγκρίνετε πώς η πίστη και τα βιβλία αλλάζουν την κοινωνία.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-480.216573bb.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-1159.216573bb.avif","w":1159}],"dominant":"#bc8e48","h":1088,"w":1159,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","id":"asset.bor.michael-coin-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος του Μιχαήλ Γ΄ με τη Θεοδώρα, που κόπηκε γύρω στο 843–856. Δεν είναι νόμισμα του Βόρη.","objectCaption":"Νόμισμα του Μιχαήλ Γ΄","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Τα πρόσωπα της Μπογιάνα","topic":"Εκκλησία της Μπογιάνα","eyebrow":"Εκκλησία της Μπογιάνα · Μπογιάνα","url":"/el/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Πλινθόκτιστες όψεις, δύο τρουλαία μέρη και η πέτρινη βάση της εκκλησίας της Μπογιάνα ανάμεσα σε δέντρα.","objectCaption":"Εκκλησία της Μπογιάνα","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.ivan-alexander-gospels","title":"Ο τσάρος ανάμεσα στις σελίδες","topic":"Το Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου","eyebrow":"Το Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου · Λονδίνο","url":"/el/stories/ivan-alexander-gospels/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-480.f4a95879.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-1314.f4a95879.avif","w":1314}],"dominant":"#83524c","h":1398,"w":1314,"webp":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","id":"asset.tetra.cover-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Κλειστό ερυθροκάστανο κάλυμμα, με τη ράχη αριστερά και κλίμακα μέτρησης δεξιά.","objectCaption":"Κάλυμμα της βιβλιοδεσίας","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Δεν προσδιορίζεται · CC0 · Βρετανική Βιβλιοθήκη μέσω Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Το σωζόμενο επάνω κάλυμμα της βιβλιοδεσίας. Βρετανική Βιβλιοθήκη, Add MS 39627· μέσω Wikimedia Commons, CC0. Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε.","attributionParts":[{"text":"Το σωζόμενο επάνω κάλυμμα της βιβλιοδεσίας. Βρετανική Βιβλιοθήκη, Add MS 39627· μέσω Wikimedia Commons, CC0. Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε.","lang":"el"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Gospels_of_Tsar_Ivan_Alexander,_with_added_Menologion_-in_Slavonic-_-_Upper_cover_(Add_Ms_39627).jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.boris-i","name":"Βόρις Α΄","url":"/el/people/boris-i/"},{"id":"person.simeon-i","name":"Συμεών","url":"/el/people/simeon-i/"},{"id":"person.cyril","name":"Κύριλλος","url":"/el/people/cyril/"},{"id":"person.methodius","name":"Μεθόδιος","url":"/el/people/methodius/"},{"id":"person.clement","name":"Κλήμης","url":"/el/people/clement/"},{"id":"person.naum","name":"Ναούμ","url":"/el/people/naum/"},{"id":"person.angelarius","name":"Αγγελάριος","url":"/el/people/angelarius/"},{"id":"person.rastislav","name":"Ραστισλάβος","url":"/el/people/rastislav/"},{"id":"person.zvonimir","name":"Ζβόνιμιρ","url":"/el/people/zvonimir/"},{"id":"person.samuel","name":"Σαμουήλ","url":"/el/people/samuel/"},{"id":"person.saint-lucy","name":"Αγία Λουκία","url":"/el/people/saint-lucy/"}],"rulers":[{"id":"ruler.boris-i","name":"Βόρις Α΄ Μιχαήλ","url":"/el/rulers/boris-i/"},{"id":"ruler.simeon-i","name":"Συμεών Α΄","url":"/el/rulers/simeon-i/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.alphabet-preslav-ohrid","storyId":"story.alphabet-preslav-ohrid","factId":"F02","text":"Πριν πάρει το μοναχικό όνομα Κύριλλος, ο νεότερος αδελφός ήταν γνωστός ως Κωνσταντίνος.","sourceIds":["src.abc.vatican1985"]},"collectionFind":{"number":16,"total":59,"title":"Επιγραφή του Σαμουήλ","dateLabel":"992–993","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-480.d0246713.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-1600.d0246713.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-2400.d0246713.avif","w":2400}],"dominant":"#928983","h":1316,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","id":"asset.abc.samuel-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Λίθινη πλάκα με τρεις σταυρούς και φθαρμένη επιγραφή κάτω δεξιά.","objectCaption":"Επιγραφή του Σαμουήλ","caption":"Η παλιά φωτογραφία, δημοσιευμένη το 1899, δείχνει κυριλλικά γράμματα κάτω δεξιά.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}},"ui":{"web.learnPromo":"Διαβάστε αυτές τις ιστορίες στα βουλγαρικά — μάθετε τη γλώσσα","web.travelPromo":"Επισκεφθείτε αυτό το μέρος — ταξιδιωτικός οδηγός της Βουλγαρίας","web.autoAdvance":"Αυτόματη μετάβαση στην επόμενη σκηνή","web.repeatActivities":"Επανάληψη δραστηριοτήτων","web.shortcuts":"Συντομεύσεις πληκτρολογίου","web.sceneNavigation":"Προηγούμενη / επόμενη σκηνή","web.findCount":"Βρέθηκαν {count} από {total}","web.resumeNarration":"Συνέχεια από {time}","web.activityLabel":"Άσκηση","web.skippedActivities":"Ασκήσεις · {count} — έναρξη","web.placesCount":"τοποθεσίες: {count}","web.moreAnswers":"Περισσότερες απαντήσεις παρακάτω","web.playerSceneOf":"Σκηνή {scene} από {total}: {title}","web.closeStory":"Κλείσιμο ιστορίας","web.imageFit":"Εμφάνιση ολόκληρης της εικόνας","web.activityOf":"Άσκηση · {scene} από {total}","web.activityMoved":"Μετακινήθηκε στη θέση {scene} από {total}","web.activityIncomplete":"Συνδέστε όλα τα ζεύγη","web.seekTen":"Πίσω / εμπρός κατά 10 δευτερόλεπτα","web.activityFromScene":"Από τη σκηνή {scene}","web.nextStory":"Επόμενη ιστορία","web.transcriptRevised":"το κείμενο διευκρινίστηκε","action.close":"Κλείσιμο","action.next":"Επόμενο","action.retry":"Δοκίμασε ξανά","activity.check":"Έλεγχος","answer.correct":"Σωστό","answer.incorrect":"Όχι ακριβώς","audio.backTen":"Πίσω 10 δευτερόλεπτα","audio.pause":"Παύση","audio.play":"Αναπαραγωγή αφήγησης","audio.seek":"Θέση αφήγησης","audio.speed":"Ταχύτητα αφήγησης","audio.synthetic":"Συνθετική φωνή","audio.unavailable":"Η αφήγηση δεν είναι διαθέσιμη. Το κείμενο είναι εδώ.","bookmark.add":"Αποθήκευση ιστορίας","bookmark.inSaved":"Στα αποθηκευμένα","bookmark.remove":"Αφαίρεση αποθηκευμένης ιστορίας","bookmark.removed":"Ο σελιδοδείκτης αφαιρέθηκε","credit.title":"Εικόνες","discover.audioMinutes %lld":"%lld λεπτά","discover.mapLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","player.approximate":"Κατά προσέγγιση τοποθεσία","player.back":"Πίσω","player.completed":"Νέο εύρημα στη συλλογή σας","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Λεπτομέρειες (%lld)","player.explanation":"Γιατί;","player.finish":"Ολοκλήρωση","player.firstCorrect":"✓ Σωστά με την πρώτη προσπάθεια","player.firstOther":"Η πρώτη προσπάθεια διατηρείται. Η επανάληψη είναι εξάσκηση.","player.interpretation":"Ερμηνεία","player.matchHint":"Πάτησε έναν όρο αριστερά και μετά μια σημασία δεξιά. Πάτησε ένα συνδεδεμένο στοιχείο για αποσύνδεση.","player.moveDown":"Μετακίνηση κάτω","player.moveUp":"Μετακίνηση πάνω","player.nextDetail":"Επόμενη λεπτομέρεια","player.previousDetail":"Προηγούμενη λεπτομέρεια","player.related":"Σχετικές ιστορίες","player.scene %lld":"Μέρος %lld","player.sequenceHint":"Βάλτε τα από το παλαιότερο στο νεότερο.","player.showAll":"Εμφάνιση όλων","player.skip":"Παράλειψη","player.sources %lld":"Πηγές · %lld","player.summary %lld %lld":"Δραστηριότητες: %1$lld από %2$lld σωστές με την πρώτη","player.unpair":"Αποσύνδεση ζεύγους","player.vitrine":"Στα ευρήματα","sources.title":"Πηγές","story.listen":"Άκουσε","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld σκηνή","other":"%lld σκηνές"},"story.start":"Έναρξη","answer.chosen":"Η απάντησή σας","answer.skipped":"Η δραστηριότητα παραλείφθηκε","answer.revealed":"Η απάντηση εμφανίστηκε","answer.correctOrder":"Σωστή σειρά","answer.correctPairs":"Σωστά ζεύγη","answer.yours.correct":"Η απάντησή σας · σωστή","answer.yours.incorrect":"Η απάντησή σας · λανθασμένη","audio.stop":"Διακοπή ακρόασης","Search.search.group.places":"Τόποι","Atlas.zoomIn":"Μεγέθυνση","Atlas.zoomOut":"Σμίκρυνση"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Μάθε βουλγαρικά","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Οδηγός Βουλγαρίας","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/travel-guide-bulgaria/"}}}