{"version":2,"locale":"el","id":"story.boris-baptism-864","hasFind":true,"slug":"boris-baptism-864","url":"/el/stories/boris-baptism-864/","topic":"Βόρις Α΄ και εκχριστιανισμός","title":"Βόρις Α΄: το τίμημα της νέας πίστης","summary":"Ο Βόρις ασπάζεται τον χριστιανισμό. Ακολουθούν εξέγερση και ερωτήματα προς τη Ρώμη. Δύο δεκαετίες αργότερα, μαθητές του Κυρίλλου και του Μεθοδίου βοηθούν τους ανθρώπους να μάθουν τη νέα πίστη στη σλαβική γλώσσα.","cover":{"title":"Βόρις Α΄: το τίμημα της νέας πίστης","subtitle":"Βάπτιση, εξέγερση και διαπραγματεύσεις τον 9ο αιώνα","hook":"Τι άλλαξε με τη βάπτιση του Μπόρις;","summary":"Ο Βόρις ασπάζεται τον χριστιανισμό. Ακολουθούν εξέγερση και ερωτήματα προς τη Ρώμη. Δύο δεκαετίες αργότερα, μαθητές του Κυρίλλου και του Μεθοδίου βοηθούν τους ανθρώπους να μάθουν τη νέα πίστη στη σλαβική γλώσσα.","takeaway":"Η βάπτιση του ηγεμόνα είναι η αρχή μιας μακράς αλλαγής. Χρειάζονται διαπραγματεύσεις, δάσκαλοι και βιβλία· υπάρχουν και ανθρώπινες απώλειες."},"sortYear":864,"firstActivity":4,"epoch":{"id":"epoch.tsardom1","styleId":"tsardom1","sortOrder":5,"title":"Πρώτο Βουλγαρικό Βασίλειο","dateLabel":"681–1018","eraShort":"Πρώτο Βασίλειο","slug":"tsardom1","fill":"#A68A68","ink":"#221616","raised":"#B39C7F","dark":"#786546"},"epochId":"epoch.tsardom1","placeShort":"Πλίσκα","date":"864–865","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-480.216573bb.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-1159.216573bb.avif","w":1159}],"dominant":"#bc8e48","h":1088,"w":1159,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","id":"asset.bor.michael-coin-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος του Μιχαήλ Γ΄ με τη Θεοδώρα, που κόπηκε γύρω στο 843–856. Δεν είναι νόμισμα του Βόρη.","objectCaption":"Νόμισμα του Μιχαήλ Γ΄","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/"},"scenes":[{"id":"boris-baptism-864.s1-choice","number":1,"kind":"narrative","title":"Ο Βόρις επιλέγει μια νέα πίστη","body":"Ένα χρυσό νόμισμα φέρει τη μορφή του Μιχαήλ Γ΄, ηγεμόνα του Βυζαντίου, της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Στη βάπτισή του και ο Βόρις παίρνει το όνομα Μιχαήλ. Γιατί όμως επιλέγει τον χριστιανισμό;\n\nΣτα εδάφη του ζουν ήδη χριστιανοί. Σύμφωνα με μια ιστορική εξήγηση, η κοινή πίστη θα βοηθούσε να ενωθούν διαφορετικοί άνθρωποι. Θα έφερνε επίσης αναγνώριση από τους χριστιανούς γείτονες. Ίσως ο Βόρις να καθοδηγήθηκε και από προσωπική πεποίθηση. Δεν γνωρίζουμε όλες τις σκέψεις του.\n\nΜεταγενέστερες βυζαντινές αφηγήσεις συνδέουν τη μεταστροφή του με πόλεμο, λιμό και ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-480.c89b682f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-960.c89b682f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-1600.c89b682f.avif","w":1600}],"dominant":"#d3ae6e","h":729,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-960.c89b682f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-michael-coin-960.c89b682f.webp","id":"asset.bor.michael-coin","alt":"Οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος του Μιχαήλ Γ΄ με τη Θεοδώρα, που κόπηκε γύρω στο 843–856. Δεν είναι νόμισμα του Βόρη.","objectCaption":"Νόμισμα του Μιχαήλ Γ΄","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Processed image. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Processed image. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":32.492,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.s1-choice","duration":32.597,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/s1-choice.b17c0990.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.north"},{"id":"src.bor.pbe"},{"id":"src.bor.annals"},{"id":"src.bor.photo-michael-coin"}]},{"id":"boris-baptism-864.s2-church-centres","number":2,"kind":"map","title":"Επιστολές ανάμεσα σε τρεις πόλεις","body":"Η Πλίσκα είναι η πρωτεύουσα του Βόριδος. Η Κωνσταντινούπολη είναι η πρωτεύουσα του Βυζαντίου. Εκεί βρίσκεται ο πατριάρχης, ανώτερος εκκλησιαστικός ηγέτης. Στη Ρώμη βρίσκεται ο πάπας, επικεφαλής της εκεί εκκλησίας. Οι δύο πόλεις συμμετέχουν στις διαπραγματεύσεις για τη βουλγαρική εκκλησία.\n\nΗ βάπτιση του Βόριδος συνήθως τοποθετείται στο 864–865. Το ακριβές έτος παραμένει αμφισβητούμενο. Παίρνει το όνομα Μιχαήλ, όπως ο βυζαντινός αυτοκράτορας. Ο Φώτιος, πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, του γράφει για την πίστη και τα καθήκοντα του χριστιανού ηγεμόνα.\n\nΠοιος θα επιλέγει τους ανθρώπους που διοικούν την εκκλησία στη Βουλγαρία;","images":[],"hotspots":[],"places":[{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica"},{"note":"Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.","precision":"approximate","id":"place.asp.constantinople","name":"Κωνσταντινούπολη","latitude":41.01224,"longitude":28.976018055555553,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.asp.coord.constantinople","src.asp.council681","src.asp.todorovski2024","src.sim.coordinates.constantinople","src.sim.leszka2011","src.ind.coordinates-istanbul","src.ind.protocols","src.bor.coordinates-constantinople","src.kal.coordinates.constantinople"],"guideUrl":null,"slug":"asp.constantinople","url":"/el/map/#asp.constantinople"},{"note":"Ο Βόρις στέλνει στη Ρώμη ερωτήματα για τη χριστιανική πίστη και την εκκλησιαστική διοίκηση.","precision":"approximate","id":"place.bor.rome","name":"Ρώμη","latitude":41.893055555556,"longitude":12.482777777778,"accuracy":"approximate","radiusMeters":6000,"sourceIds":["src.bor.coordinates-rome","src.kal.coordinates.rome"],"guideUrl":null,"slug":"bor.rome","url":"/el/map/#bor.rome"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/story-cf2fb71c1a6568d4.jpg?v=436ab4efa4","w":2048,"h":786,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"dark":{"src":"/assets/maps/story-cf2fb71c1a6568d4-dark.jpg?v=b130298691","w":2048,"h":786,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"places":[{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica","number":1,"x":78.49519,"y":32.4276,"inside":true,"viewX":78.49519,"viewY":32.4276},{"note":"Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.","precision":"approximate","id":"place.asp.constantinople","name":"Κωνσταντινούπολη","latitude":41.01224,"longitude":28.976018055555553,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.asp.coord.constantinople","src.asp.council681","src.asp.todorovski2024","src.sim.coordinates.constantinople","src.sim.leszka2011","src.ind.coordinates-istanbul","src.ind.protocols","src.bor.coordinates-constantinople","src.kal.coordinates.constantinople"],"guideUrl":null,"slug":"asp.constantinople","url":"/el/map/#asp.constantinople","number":2,"x":86.66266,"y":69.75013,"inside":true,"viewX":86.66266,"viewY":69.75013},{"note":"Ο Βόρις στέλνει στη Ρώμη ερωτήματα για τη χριστιανική πίστη και την εκκλησιαστική διοίκηση.","precision":"approximate","id":"place.bor.rome","name":"Ρώμη","latitude":41.893055555556,"longitude":12.482777777778,"accuracy":"approximate","radiusMeters":6000,"sourceIds":["src.bor.coordinates-rome","src.kal.coordinates.rome"],"guideUrl":null,"slug":"bor.rome","url":"/el/map/#bor.rome","number":3,"x":13.33734,"y":56.1376,"inside":true,"viewX":13.337340000000001,"viewY":56.1376}],"extent":[-1.50215277777775,-0.21832004064505853,2.811655034722194,1.6688662941008388],"orientation":[{"name":"Σόφια","kind":"town","x":61.526,"y":43.537,"viewX":61.526,"viewY":43.537},{"name":"Φιλιππούπολη","kind":"town","x":67.854,"y":52.359,"viewX":67.854,"viewY":52.359},{"name":"Βάρνα","kind":"town","x":81.944,"y":35.365,"viewX":81.944,"viewY":35.365},{"name":"Μπουργκάς","kind":"town","x":79.934,"y":46.573,"viewX":79.934,"viewY":46.573},{"name":"Ρούσε","kind":"town","x":73.279,"y":25.436,"viewX":73.279,"viewY":25.435999999999996},{"name":"Βέλικο Τάρνοβο","kind":"town","x":71.73,"y":37.562,"viewX":71.73,"viewY":37.562},{"name":"Πλέβεν","kind":"town","x":67.238,"y":32.134,"viewX":67.238,"viewY":32.134},{"name":"Στάρα Ζαγόρα","kind":"town","x":71.807,"y":47.813,"viewX":71.807,"viewY":47.813},{"name":"Σούμεν","kind":"town","x":77.594,"y":34.457,"viewX":77.594,"viewY":34.457},{"name":"Βίντιν","kind":"town","x":59.507,"y":22.854,"viewX":59.507,"viewY":22.854},{"name":"Μπλαγκόεβγκραντ","kind":"town","x":60.514,"y":54.146,"viewX":60.514,"viewY":54.14600000000001},{"name":"Χάσκοβο","kind":"town","x":71.456,"y":55.494,"viewX":71.456,"viewY":55.494},{"name":"Σμόλιαν","kind":"town","x":67.657,"y":61.037,"viewX":67.657,"viewY":61.037},{"name":"Σλίβεν","kind":"town","x":74.867,"y":43.789,"viewX":74.867,"viewY":43.789},{"name":"Ντόμπριτς","kind":"town","x":81.556,"y":29.65,"viewX":81.556,"viewY":29.65},{"name":"Πέρνικ","kind":"town","x":60.263,"y":44.994,"viewX":60.263,"viewY":44.994},{"name":"Γιάμπολ","kind":"town","x":75.67,"y":46.896,"viewX":75.67,"viewY":46.896},{"name":"Πάζαρτζικ","kind":"town","x":66.023,"y":51.463,"viewX":66.023,"viewY":51.463},{"name":"Βράτσα","kind":"town","x":62.553,"y":35.426,"viewX":62.55299999999999,"viewY":35.426},{"name":"Γκάμπροβο","kind":"town","x":70.403,"y":40.752,"viewX":70.403,"viewY":40.752},{"name":"Κάρτζαλι","kind":"town","x":70.665,"y":60.164,"viewX":70.665,"viewY":60.16400000000001},{"name":"Κιουστεντίλ","kind":"town","x":58.721,"y":50.037,"viewX":58.721000000000004,"viewY":50.037},{"name":"Μοντάνα","kind":"town","x":61.095,"y":32.206,"viewX":61.095,"viewY":32.206},{"name":"Λόβετς","kind":"town","x":67.716,"y":36.589,"viewX":67.716,"viewY":36.589},{"name":"Σιλίστρα","kind":"town","x":79.036,"y":20.905,"viewX":79.036,"viewY":20.905},{"name":"Ταργκόβιστε","kind":"town","x":75.976,"y":34.775,"viewX":75.976,"viewY":34.775},{"name":"Ράζγκραντ","kind":"town","x":75.729,"y":30.278,"viewX":75.729,"viewY":30.278},{"name":"Καζανλάκ","kind":"town","x":70.733,"y":44.77,"viewX":70.733,"viewY":44.77},{"name":"Δούναβης","kind":"nature","x":69.923,"y":27.417,"viewX":69.923,"viewY":27.417},{"name":"Μαύρη Θάλασσα","kind":"nature","x":84.102,"y":40.344,"viewX":84.102,"viewY":40.344},{"name":"Αίμος","kind":"nature","x":68.097,"y":42.713,"viewX":68.097,"viewY":42.713},{"name":"Ρίλα","kind":"nature","x":62.54,"y":52.444,"viewX":62.53999999999999,"viewY":52.444},{"name":"Πίριν","kind":"nature","x":62.006,"y":58.361,"viewX":62.00600000000001,"viewY":58.361},{"name":"Ροδόπη","kind":"nature","x":67.208,"y":60.687,"viewX":67.208,"viewY":60.687000000000005},{"name":"Στράντζα","kind":"nature","x":80.545,"y":53.693,"viewX":80.545,"viewY":53.693000000000005}],"crop":{"sx":1,"sy":1,"x":0,"y":0},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":34.908,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.s2-church-centres","duration":35.029,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/s2-church-centres.f18ea9d2.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.pbe"},{"id":"src.bor.petrovski2016"},{"id":"src.bor.annals"},{"id":"src.bor.nicholas"},{"id":"src.bor.curta2019"},{"id":"src.bor.pliska-museum"}]},{"id":"boris-baptism-864.s3-baptism-image","number":3,"kind":"artifact","title":"Ο Βόρις στην εικονιζόμενη κολυμβήθρα","body":"Σε αυτή τη μικρογραφία, μια μικρή ζωγραφιά σε χειρόγραφο, ο Βόρις εικονίζεται σε κολυμβήθρα, ένα σκεύος βάπτισης. Δίπλα του στέκεται ένας κληρικός. Ο καλλιτέχνης δείχνει την τελετή, αλλά δεν υπήρξε αυτόπτης μάρτυρας. Το χειρόγραφο δημιουργήθηκε στη Σικελία τον 12ο αιώνα, αιώνες μετά τον Βόρι.\n\nΣύμφωνα με μια παράδοση, μια εικόνα της Δευτέρας Παρουσίας φόβισε τον ηγεμόνα και τον έστρεψε προς τον χριστιανισμό. Η Δευτέρα Παρουσία συνδέεται στη χριστιανική πίστη με την τελική κρίση των ανθρώπων από τον Θεό. Η παράδοση δεν αποδεικνύει γιατί ο Βόρις πήρε την απόφασή του.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-480.d2b54604.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-1600.d2b54604.avif","w":1600}],"dominant":"#e4cc92","h":2400,"w":1752,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.webp","id":"asset.bor.skylitzes","alt":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","objectCaption":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","caption":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","kindLabel":"Σχέδιο","kind":"artwork","visibleKind":"Σχέδιο","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Άγνωστος μεσαιωνικός καλλιτέχνης · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown medieval artist. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown medieval artist. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MadridSkylitzesFol68v.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-facial-chronicle-480.4780cc1d.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-facial-chronicle-813.4780cc1d.avif","w":813}],"dominant":"#b4ac81","h":1500,"w":813,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-facial-chronicle-813.4780cc1d.webp","w":813}],"src":"/media/asset-bor-facial-chronicle-813.4780cc1d.webp","id":"asset.bor.facial-chronicle","alt":"Εικονογραφημένο Χρονικό, βιβλίο 13, σελίδα 414. Απεικόνιση του 16ου αιώνα· δεν αποδεικνύει ότι ο Φώτιος βάπτισε προσωπικά τον Βόρη.","objectCaption":"Εικονογραφημένο Χρονικό, βιβλίο 13, σελίδα 414. Απεικόνιση του 16ου αιώνα· δεν αποδεικνύει ότι ο Φώτιος βάπτισε προσωπικά τον Βόρη.","caption":"Εικονογραφημένο Χρονικό, βιβλίο 13, σελίδα 414. Απεικόνιση του 16ου αιώνα· δεν αποδεικνύει ότι ο Φώτιος βάπτισε προσωπικά τον Βόρη.","kindLabel":"Σχέδιο","kind":"artwork","visibleKind":"Σχέδιο","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Άγνωστοι Ρώσοι καλλιτέχνες χειρογράφων, 16ος αιώνας · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown Russian manuscript artists, sixteenth century. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown Russian manuscript artists, sixteenth century. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Facial_Chronicle_-_b.13,_p.414_-_Photios_baptising_king_of_Bulgars.gif","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[{"id":"hbor-font","x":0.515,"y":0.516,"title":"Η κολυμβήθρα","body":"Το δοχείο γύρω από το σώμα του Βόρη δηλώνει τη βάπτιση. Το σχέδιο δεν αποδεικνύει πώς έμοιαζε η πραγματική κολυμβήθρα.","sourceIds":["src.bor.photo-skylitzes","src.bor.bne2024"],"certainty":"source_reported"},{"id":"hbor-cleric","x":0.437,"y":0.495,"title":"Ο κληρικός","body":"Η μορφή απλώνει το χέρι προς το κεφάλι του βαπτιζόμενου. Η ίδια η εικόνα δεν αποδεικνύει το όνομα εκείνου που τέλεσε την πραγματική τελετή.","sourceIds":["src.bor.photo-skylitzes"],"certainty":"source_reported"},{"id":"hbor-writing","x":0.562,"y":0.31,"title":"Κείμενο και εικόνα","body":"Γραμμές στα ελληνικά περιβάλλουν τη μικρογραφία. Είναι σελίδα ιστορικής αφήγησης, όχι σωζόμενο έγγραφο που υπέγραψε ο Βόρις στη βάπτισή του.","sourceIds":["src.bor.photo-skylitzes","src.bor.bne2024"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":31.052,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.s3-baptism-image","duration":31.147,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/s3-baptism-image.c143e1e6.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.bne2024"},{"id":"src.bor.photo-skylitzes"},{"id":"src.bor.pbe"},{"id":"src.bor.photo-facial-chronicle"},{"id":"src.bor.curta2019"}]},{"id":"boris-baptism-864.a1-image-evidence","number":4,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: τι αποδεικνύει η εικόνα","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.bor.image-evidence","kind":"single_choice","prompt":"Πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη μικρογραφία, τη μικρή ζωγραφιά στον Σκυλίτζη της Μαδρίτης;","sourceIds":["src.bor.bne2024","src.bor.photo-skylitzes"],"items":[{"id":"opt-later-image","label":"Ως μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης."},{"id":"opt-eyewitness","label":"Ως ζωγραφιά αυτόπτη μάρτυρα του 9ου αιώνα.","whyWrong":"Ο καλλιτέχνης εργάστηκε αιώνες μετά τη βάπτιση."},{"id":"opt-exact-face","label":"Ως εικόνα για την οποία πόζαρε ο Βόρις.","whyWrong":"Η μεταγενέστερη εικόνα δεν πιστοποιεί το πρόσωπο του ηγεμόνα όσο ζούσε."}],"explanation":"Το χειρόγραφο είναι του 12ου αιώνα. Δείχνει πώς ένας μεταγενέστερος καλλιτέχνης παρουσίασε το γεγονός.","correctItemId":"opt-later-image","sources":[{"id":"src.bor.bne2024"},{"id":"src.bor.photo-skylitzes"}]},"audio":{"durationSeconds":5.18,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.a1-image-evidence","duration":5.291,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/a1-image-evidence.6abf77f5.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.bne2024"},{"id":"src.bor.photo-skylitzes"}]},{"id":"boris-baptism-864.s4-revolt","number":5,"kind":"narrative","title":"Ο Βόρις τιμωρεί τους εξεγερμένους","body":"Στην καταχώριση για το 866, ένα χρονικό, δηλαδή μια καταγραφή γεγονότων ανά έτος, αφηγείται μια εξέγερση εναντίον του Βόριδος. Σύμφωνα με την παπική απάντηση, οι αντίπαλοί του θεωρούσαν τον νέο νόμο κακό και ήθελαν άλλον ηγεμόνα.\n\nΣύμφωνα με το χρονικό, ο Βόρις σκοτώνει 52 αρχηγούς. Η παπική απάντηση αναφέρει ότι μαζί τους σκοτώθηκαν και τα παιδιά τους. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων δεν είναι γνωστός. Οι λιγότερο επιφανείς συμμετέχοντες γλιτώνουν.\n\nΟ Βόρις ρωτά τον πάπα αν αμάρτησε. Ο πάπας Νικόλαος Α΄ καταδικάζει τη δολοφονία των αθώων παιδιών. Καλεί τον Βόρι να αναγνωρίσει την αμαρτία του και να ζητήσει συγχώρεση.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-480.d2b54604.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-1600.d2b54604.avif","w":1600}],"dominant":"#e4cc92","h":2400,"w":1752,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.webp","id":"asset.bor.skylitzes","alt":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","objectCaption":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","caption":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","kindLabel":"Σχέδιο","kind":"artwork","visibleKind":"Σχέδιο","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Άγνωστος μεσαιωνικός καλλιτέχνης · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown medieval artist. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown medieval artist. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MadridSkylitzesFol68v.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":34.988,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.s4-revolt","duration":35.115,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/s4-revolt.64846428.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.annals"},{"id":"src.bor.nicholas"}]},{"id":"boris-baptism-864.s5-rome","number":6,"kind":"narrative","title":"Ο Βόρις στέλνει απεσταλμένους","body":"Το 866 Βούλγαροι απεσταλμένοι μεταφέρουν τα ερωτήματά τους στη Ρώμη. Ο πάπας Νικόλαος Α΄ στέλνει τον Φορμόζο και τον Παύλο. Είναι επίσκοποι, κληρικοί που έχουν υπό την ευθύνη τους εκκλησίες και ιερείς μιας περιοχής.\n\nΟι Βούλγαροι ρωτούν και για δικό τους πατριάρχη. Ο Νικόλαος δεν δίνει οριστική απάντηση. Επιμένει να συμμετέχει η Ρώμη στον διορισμό του επικεφαλής της εκκλησίας.\n\nΟι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται. Το 870 η βουλγαρική εκκλησία αποκτά αρχιεπίσκοπο, ανώτερο επίσκοπο, υπό την εξουσία της Κωνσταντινούπολης. Του υπόσχονται ευρεία αυτονομία στη διαχείριση των εκκλησιαστικών υποθέσεων.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-nicholas-print-480.38e2b4c5.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-nicholas-print-960.38e2b4c5.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-nicholas-print-1285.38e2b4c5.avif","w":1285}],"dominant":"#ababab","h":1600,"w":1285,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-nicholas-print-960.38e2b4c5.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-nicholas-print-960.38e2b4c5.webp","id":"asset.bor.nicholas-print","alt":"Έντυπο πορτρέτο του πάπα Νικολάου Α΄, αναπαραγωγή σχεδίου από το 1910.","objectCaption":"Μεταγενέστερη έντυπη απεικόνιση από τη συλλογή της Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Δεν δείχνει την πραγματική μορφή του πάπα τον 9ο αιώνα.","caption":"Μεταγενέστερη έντυπη απεικόνιση από τη συλλογή της Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Δεν δείχνει την πραγματική μορφή του πάπα τον 9ο αιώνα.","kindLabel":"Σχέδιο","kind":"artwork","visibleKind":"Σχέδιο","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Μη ταυτοποιημένος δημιουργός του σχεδίου; Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unidentified drawing artist; Library of Congress. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Printed reproduction of a drawing","attributionParts":[{"text":"Unidentified drawing artist; Library of Congress. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Printed reproduction of a drawing","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nicolaus_I_PP_Romanus_LCCN98508493.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-basilica-wide-480.b649023f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-basilica-wide-960.b649023f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-basilica-wide-1600.b649023f.avif","w":1600}],"dominant":"#917968","h":1057,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-basilica-wide-960.b649023f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-basilica-wide-960.b649023f.webp","id":"asset.bor.basilica-wide","alt":"Σύγχρονη φωτογραφία της Μεγάλης Βασιλικής. Η ψηλή τοξοστοιχία έχει αναστηλωθεί· η φωτογραφία δεν δείχνει ολόκληρο διατηρημένο ναό του 9ου αιώνα.","objectCaption":"Σύγχρονη φωτογραφία της Μεγάλης Βασιλικής. Η ψηλή τοξοστοιχία έχει αναστηλωθεί· η φωτογραφία δεν δείχνει ολόκληρο διατηρημένο ναό του 9ου αιώνα.","caption":"Σύγχρονη φωτογραφία της Μεγάλης Βασιλικής. Η ψηλή τοξοστοιχία έχει αναστηλωθεί· η φωτογραφία δεν δείχνει ολόκληρο διατηρημένο ναό του 9ου αιώνα.","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece / Wikimedia Commons. CC BY 2.0. Unmodified. Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece / Wikimedia Commons. CC BY 2.0. Unmodified. Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Great_Basilica_Klearchos_2.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-basilica-columns-480.22e4dab8.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-basilica-columns-960.22e4dab8.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-basilica-columns-1600.22e4dab8.avif","w":1600}],"dominant":"#828587","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-basilica-columns-960.22e4dab8.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-basilica-columns-960.22e4dab8.webp","id":"asset.bor.basilica-columns","alt":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα το 2007. Χαμηλά λίθινα κατάλοιπα μπροστά σε αναστηλωμένο τοίχο με αψίδες. Οι οικοδομικές φάσεις κάθε λίθου δεν έχουν προσδιοριστεί εδώ.","objectCaption":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα το 2007. Χαμηλά λίθινα κατάλοιπα μπροστά σε αναστηλωμένο τοίχο με αψίδες. Οι οικοδομικές φάσεις κάθε λίθου δεν έχουν προσδιοριστεί εδώ.","caption":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα το 2007. Χαμηλά λίθινα κατάλοιπα μπροστά σε αναστηλωμένο τοίχο με αψίδες. Οι οικοδομικές φάσεις κάθε λίθου δεν έχουν προσδιοριστεί εδώ.","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Svilen Enev / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Svilen Enev / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Old_Basilica_in_Pliska_4.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Ο Βόρις στέλνει στη Ρώμη ερωτήματα για τη χριστιανική πίστη και την εκκλησιαστική διοίκηση.","precision":"approximate","id":"place.bor.rome","name":"Ρώμη","latitude":41.893055555556,"longitude":12.482777777778,"accuracy":"approximate","radiusMeters":6000,"sourceIds":["src.bor.coordinates-rome","src.kal.coordinates.rome"],"guideUrl":null,"slug":"bor.rome","url":"/el/map/#bor.rome"},{"note":"Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.","precision":"approximate","id":"place.asp.constantinople","name":"Κωνσταντινούπολη","latitude":41.01224,"longitude":28.976018055555553,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.asp.coord.constantinople","src.asp.council681","src.asp.todorovski2024","src.sim.coordinates.constantinople","src.sim.leszka2011","src.ind.coordinates-istanbul","src.ind.protocols","src.bor.coordinates-constantinople","src.kal.coordinates.constantinople"],"guideUrl":null,"slug":"asp.constantinople","url":"/el/map/#asp.constantinople"},{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":34.204,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.s5-rome","duration":34.304,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/s5-rome.72764f81.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.annals"},{"id":"src.bor.nicholas"},{"id":"src.bor.pbe"},{"id":"src.bor.curta2019"},{"id":"src.bor.photo-nicholas-print"},{"id":"src.bor.photo-basilica-wide"},{"id":"src.bor.photo-basilica-columns"},{"id":"src.bor.restoration"}]},{"id":"boris-baptism-864.s6-teachers","number":7,"kind":"narrative","title":"Ο Κλήμης φτάνει στον Βόρι","body":"Το 886 μαθητές του Κυρίλλου και του Μεθοδίου βρίσκουν καταφύγιο στη Βουλγαρία. Ο Κύριλλος και ο Μεθόδιος είναι δάσκαλοι που διαδίδουν τον χριστιανισμό στη σλαβική γλώσσα.\n\nΟ μεταγενέστερος βίος, αφήγηση της ζωής ενός αγίου, περιγράφει την άφιξη του Κλήμη και δύο συντρόφων του. Φτάνουν μέσω Βελιγραδίου στον Βόρι στην Πλίσκα. Έχουν εκδιωχθεί από τη Μεγάλη Μοραβία, μεσαιωνικό κράτος στην Κεντρική Ευρώπη.\n\nΟ Βόρις στέλνει τον Κλήμη να διδάξει ανθρώπους στις νοτιοδυτικές περιοχές. Οι μαθητές εκπαιδεύουν ιερείς στην παλαιά σλαβική λόγια γλώσσα. Είναι η γλώσσα των σλαβικών βιβλίων της εποχής, διαφορετική από τα σημερινά βουλγαρικά.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-clement-icon-480.1a562264.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-clement-icon-960.1a562264.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-clement-icon-1129.1a562264.avif","w":1129}],"dominant":"#985c1d","h":1600,"w":1129,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-clement-icon-960.1a562264.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-clement-icon-960.1a562264.webp","id":"asset.bor.clement-icon","alt":"Εικόνα που χρονολογείται από το Commons στον 13ο–14ο αιώνα. Μεταγενέστερη θρησκευτική απεικόνιση του Κλήμη, όχι πορτρέτο από την εποχή του.","objectCaption":"Εικόνα που χρονολογείται από το Commons στον 13ο–14ο αιώνα. Μεταγενέστερη θρησκευτική απεικόνιση του Κλήμη, όχι πορτρέτο από την εποχή του.","caption":"Εικόνα που χρονολογείται από το Commons στον 13ο–14ο αιώνα. Μεταγενέστερη θρησκευτική απεικόνιση του Κλήμη, όχι πορτρέτο από την εποχή του.","kindLabel":"Σχέδιο","kind":"artwork","visibleKind":"Σχέδιο","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Άγνωστος αγιογράφος · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown icon painter. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Icon","attributionParts":[{"text":"Unknown icon painter. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Icon","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Clement_of_Ohrid_(icon,_13th-14th_century).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-zograf-codex-480.96a86875.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-zograf-codex-768.96a86875.avif","w":768}],"dominant":"#ceced0","h":1024,"w":768,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-zograf-codex-768.96a86875.webp","w":768}],"src":"/media/asset-bor-zograf-codex-768.96a86875.webp","id":"asset.bor.zograf-codex","alt":"Σελίδα χειρογράφου με γλαγολιτικό κείμενο. Το Commons την ταυτίζει με το Κατά Λουκάν 14:19–24. Ο αριθμός του φύλλου δεν έχει εξακριβωθεί.","objectCaption":"Μεταγενέστερο χειρόγραφο με γλαγολιτικό κείμενο. Δεν έχει εξακριβωθεί ποιο φύλλο δείχνει η φωτογραφία. Δεν έχει αποδειχθεί ότι το βιβλίο ανήκε στον Κλήμη.","caption":"Μεταγενέστερο χειρόγραφο με γλαγολιτικό κείμενο. Δεν έχει εξακριβωθεί ποιο φύλλο δείχνει η φωτογραφία. Δεν έχει αποδειχθεί ότι το βιβλίο ανήκε στον Κλήμη.","kindLabel":"Αρχείο","kind":"archive","visibleKind":"Αρχείο","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Άγνωστος δημιουργός του χειρογράφου; ο δημιουργός της αναπαραγωγής δεν έχει ταυτοποιηθεί · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown manuscript maker; reproduction creator unidentified. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown manuscript maker; reproduction creator unidentified. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kodex.Zograf.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Ο μεταγενέστερος βίος αφηγείται το πέρασμα από το Βελιγράδι. Η ακριβής διαδρομή δεν έχει ανασυντεθεί.","precision":"approximate","id":"place.bor.belgrade","name":"Βελιγράδι","latitude":44.81777777777778,"longitude":20.456944444444446,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.bor.coordinates-belgrade","src.bor.curta2019"],"guideUrl":null,"slug":"bor.belgrade","url":"/el/map/#bor.belgrade"},{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":34.172,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.s6-teachers","duration":34.261,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/s6-teachers.8d1389a1.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.curta2019"},{"id":"src.bor.petrovski2016"},{"id":"src.bor.zograf"},{"id":"src.bor.photo-clement-icon"},{"id":"src.bor.photo-zograf-codex"}]},{"id":"boris-baptism-864.a2-order","number":8,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: από τη βάπτιση στους δασκάλους","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.bor.order","kind":"sequence","prompt":"Βάλτε τα τέσσερα γεγονότα σε σειρά, αρχίζοντας από το παλαιότερο.","sourceIds":["src.bor.petrovski2016","src.bor.annals","src.bor.curta2019"],"items":[{"id":"ev-baptism","label":"Ο Βόρις βαπτίζεται"},{"id":"ev-rome","label":"Απεσταλμένοι πηγαίνουν στη Ρώμη"},{"id":"ev-archbishop","label":"Η βουλγαρική εκκλησία αποκτά αρχιεπίσκοπο"},{"id":"ev-disciples","label":"Οι μαθητές βρίσκουν καταφύγιο στη Βουλγαρία"}],"explanation":"Η βάπτιση προηγείται της αποστολής στη Ρώμη. Η αρχιεπισκοπή ιδρύεται πριν από την άφιξη των μαθητών. Οι διαφορές στη χρονολόγηση δεν αλλάζουν αυτή τη σειρά.","correctOrderIds":["ev-baptism","ev-rome","ev-archbishop","ev-disciples"],"sources":[{"id":"src.bor.petrovski2016"},{"id":"src.bor.annals"},{"id":"src.bor.curta2019"}]},"audio":{"durationSeconds":4.204,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.a2-order","duration":4.309,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/a2-order.7b84e625.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.petrovski2016"},{"id":"src.bor.annals"},{"id":"src.bor.curta2019"}]},{"id":"boris-baptism-864.a3-match","number":9,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: ποιος κάνει τι","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.bor.match","kind":"matching","prompt":"Αντιστοιχίστε κάθε πρόσωπο με την πράξη που περιγράφεται στην ιστορία.","sourceIds":["src.bor.pbe","src.bor.nicholas","src.bor.petrovski2016"],"items":[{"id":"m-boris","label":"Βόρις","pairedLabel":"Βαπτίζεται με το όνομα Μιχαήλ."},{"id":"m-photius","label":"Φώτιος","pairedLabel":"Γράφει για την πίστη από Κωνσταντινούπολη"},{"id":"m-nicholas","label":"Νικόλαος Α΄","pairedLabel":"Απαντά από Ρώμη στις βουλγαρικές ερωτήσεις."},{"id":"m-clement","label":"Κλήμης","pairedLabel":"Διδάσκει ανθρώπους στις νοτιοδυτικές περιοχές"}],"explanation":"Οι πράξεις αυτές ανήκουν σε διαφορετικά πρόσωπα. Οι πνευματικοί ηγέτες στη Ρώμη και την Κωνσταντινούπολη δεν είναι ο Βούλγαρος ηγεμόνας ή ο δάσκαλος Κλήμης.","sources":[{"id":"src.bor.pbe"},{"id":"src.bor.nicholas"},{"id":"src.bor.petrovski2016"}],"columns":["Πρόσωπο","Ρόλος"]},"audio":{"durationSeconds":4.476,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.boris-baptism-864.boris-baptism-864.a3-match","duration":4.565,"src":"/audio/el/boris-baptism-864/a3-match.0b1c7b3e.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.bor.pbe"},{"id":"src.bor.nicholas"},{"id":"src.bor.petrovski2016"}]}],"minutes":4,"sources":[{"year":1960,"url":"https://www.promacedonia.org/libi/2/LIBI_2.pdf","institutionOrAuthor":"Hincmar of Reims; Georg Heinrich Pertz (Latin editor); Страшимир Лишев (Bulgarian translation)","id":"src.bor.annals","title":"Annales Bertiniani: entries for 864 and 866","container":"Латински извори за българската история II. София: БАН","pages":"286–288","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Hincmar of Reims; Georg Heinrich Pertz (Latin editor); Страшимир Лишев (Bulgarian translation)"],"accessed":"2026-10-28","isPdf":true,"fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":2024,"url":"https://www.bne.es/es/noticias/bne-expone-skylitzes-matritensis-tras-investigacion-pionera-campo-patrimonio-bibliografico-espanol","institutionOrAuthor":"Biblioteca Nacional de España","id":"src.bor.bne2024","title":"La BNE expone el Skylitzes Matritensis tras una investigación pionera en el campo del patrimonio bibliográfico español","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Biblioteca Nacional de España"],"accessed":"2026-10-28","container":""},{"year":2019,"url":"https://www.anticabibliotecarossanese.it/wp-content/uploads/2019/12/Curta-Florin.-Eastern-Europe-in-the-Middle.pdf","institutionOrAuthor":"Florin Curta","id":"src.bor.curta2019","title":"Eastern Europe in the Middle Ages (500–1300)","container":"Brill’s Companions to European History. Leiden/Boston: Brill","volume":"19","pages":"198–209","doi":"10.1163/9789004395190","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Florin Curta"],"accessed":"2026-10-28","isPdf":true},{"year":1960,"url":"https://www.promacedonia.org/libi/2/LIBI_2.pdf","institutionOrAuthor":"Nicholas I; Ernst Perels (Latin edition); Димитър Дечев (Bulgarian translation, reprinted)","id":"src.bor.nicholas","title":"Responsa Nicolai I papae ad consulta Bulgarorum (866), letter 99","container":"Латински извори за българската история II / Fontes Latini Historiae Bulgaricae II, eds. И. Дуйчев, М. Войнов, Б. Примов, С. Лишев. София: БАН","pages":"65–125","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Nicholas I; Ernst Perels (Latin edition); Димитър Дечев (Bulgarian translation, reprinted)"],"accessed":"2026-10-28","isPdf":true,"fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://sourcebooks.web.fordham.edu/basis/866nicholas-bulgar.asp","institutionOrAuthor":"Nicholas I; William L. North (translator and introduction)","id":"src.bor.north","title":"The Responses of Pope Nicholas I to the Questions of the Bulgars A.D. 866 (Letter 99)","container":"Fordham University, Internet Medieval Sourcebook","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Nicholas I; William L. North (translator and introduction)"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":2001,"url":"https://pbe.kcl.ac.uk/data/D19/F58.htm","institutionOrAuthor":"John Robert Martindale (editor); King’s College London","id":"src.bor.pbe","title":"Boris 1","container":"Prosopography of the Byzantine Empire I (641–867), online database","accessedOn":"2026-10-28","authors":["John Robert Martindale (editor); King’s College London"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":2016,"url":"https://slovene.ru/ojs/index.php/slovene/article/view/207","institutionOrAuthor":"Boban Petrovski","id":"src.bor.petrovski2016","title":"St. Clement of Ohrid, Khan/kniaz Boris-Mikhail and Kniaz/tsar Simeon: Historical Aspects","container":"Slověne = Словѣне. International Journal of Slavic Studies","volume":"5","issue":"2","pages":"10–53","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Boban Petrovski"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Old_Basilica_in_Pliska_4.JPG","institutionOrAuthor":"Svilen Enev","id":"src.bor.photo-basilica-columns","title":"File:Old Basilica in Pliska 4.JPG","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Svilen Enev"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Great_Basilica_Klearchos_2.jpg","institutionOrAuthor":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece","id":"src.bor.photo-basilica-wide","title":"File:The Great Basilica Klearchos 2.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Clement_of_Ohrid_(icon,_13th-14th_century).jpg","institutionOrAuthor":"Unknown medieval icon painter; reproduction creator not supplied","id":"src.bor.photo-clement-icon","title":"File:Saint Clement of Ohrid (icon, 13th-14th century).jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Unknown medieval icon painter; reproduction creator not supplied"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Facial_Chronicle_-_b.13,_p.414_-_Photios_baptising_king_of_Bulgars.gif","institutionOrAuthor":"Anonymous Russian manuscript illuminators, 1560-1570s Facial Chronicle (Illustrated Chronicle of Ivan the Terrible) (in 10 volumes: pdf, pdf with translation)Public domain image","id":"src.bor.photo-facial-chronicle","title":"File:Facial Chronicle - b.13, p.414 - Photios baptising king of Bulgars.gif","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Anonymous Russian manuscript illuminators, 1560-1570s Facial Chronicle (Illustrated Chronicle of Ivan the Terrible) (in 10 volumes: pdf, pdf with translation)Public domain image"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","institutionOrAuthor":"Classical Numismatic Group (CNG)","id":"src.bor.photo-michael-coin","title":"Michael III with Theodora: gold solidus, c. 843–856","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-04","license":"CC BY-SA 2.5","authors":["Classical Numismatic Group (CNG)"],"accessed":"2026-11-04"},{"year":1910,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nicolaus_I_PP_Romanus_LCCN98508493.jpg","institutionOrAuthor":"Unidentified print maker; Library of Congress (provider)","id":"src.bor.photo-nicholas-print","title":"File:Nicolaus I PP Romanus LCCN98508493.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Unidentified print maker; Library of Congress (provider)"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MadridSkylitzesFol68v.jpg","institutionOrAuthor":"from the Middle Ages, unknown","id":"src.bor.photo-skylitzes","title":"File:MadridSkylitzesFol68v.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","authors":["from the Middle Ages, unknown"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kodex.Zograf.JPG","institutionOrAuthor":"Unknown manuscript maker; reproduction creator not supplied in Commons API","id":"src.bor.photo-zograf-codex","title":"File:Kodex.Zograf.JPG","container":"Wikimedia Commons; reported reproduction of J. Kurz, Učebnice jazyka staroslověnského (Praha, 1969); original textbook not independently consulted","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Unknown manuscript maker; reproduction creator not supplied in Commons API"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://museum-shumen.eu/ova_por/%D0%BD%D0%B8%D0%B0%D1%80-%D0%BF%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%B0/","institutionOrAuthor":"Регионален исторически музей — Шумен","accessedOn":"2026-10-28","id":"src.bor.pliska-museum","title":"Национален историко-археологически резерват Плиска","authors":["Регионален исторически музей — Шумен"],"accessed":"2026-10-28","container":""},{"year":2017,"url":"https://offnews.bg/kultura/giokin-restavratciata-na-goliamata-bazilika-v-pliska-ia-obezlichava-i-657980.html","institutionOrAuthor":"ГИОКИН (Гражданска инициатива за опазване на културно-историческото наследство), open letter; reproduced by OFFNews","container":"OFFNews, reproduction of an open letter","accessedOn":"2026-10-28","id":"src.bor.restoration","title":"ГИОКИН: Реставрацията на Голямата базилика в Плиска я обезличава и маргинализира","authors":["ГИОКИН (Гражданска инициатива за опазване на културно-историческото наследство), open letter; reproduced by OFFNews"],"accessed":"2026-10-28","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"}},{"year":null,"url":"https://gis.spbiiran.ru/other/glagolitic-alphabet/codexes/240","institutionOrAuthor":"Санкт-Петербургский институт истории РАН; Российская национальная библиотека (holding institution)","id":"src.bor.zograf","title":"Зографское евангелие; кон. X — нач. XI; РНБ, Глаг. 1","container":"История письма европейской цивилизации, manuscript database","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Санкт-Петербургский институт истории РАН; Российская национальная библиотека (holding institution)"],"accessed":"2026-10-28"}],"credits":[{"id":"asset.bor.michael-coin-cutout","src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος του Μιχαήλ Γ΄ με τη Θεοδώρα, που κόπηκε γύρω στο 843–856. Δεν είναι νόμισμα του Βόρη.","w":1159,"h":1088,"caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.michael-coin","src":"/media/asset-bor-michael-coin-960.c89b682f.webp","alt":"Οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος του Μιχαήλ Γ΄ με τη Θεοδώρα, που κόπηκε γύρω στο 843–856. Δεν είναι νόμισμα του Βόρη.","w":1600,"h":729,"caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Processed image. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Processed image. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.skylitzes","src":"/media/asset-bor-skylitzes-960.d2b54604.webp","alt":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","w":1752,"h":2400,"caption":"Φύλλο 68v, χειρόγραφο του 12ου αιώνα. Μεταγενέστερη απεικόνιση της βάπτισης, όχι πορτρέτο από αυτόπτη μάρτυρα.","kindLabel":"Σχέδιο","visibleKind":"Σχέδιο","credit":"Άγνωστος μεσαιωνικός καλλιτέχνης · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown medieval artist. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown medieval artist. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MadridSkylitzesFol68v.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.facial-chronicle","src":"/media/asset-bor-facial-chronicle-813.4780cc1d.webp","alt":"Εικονογραφημένο Χρονικό, βιβλίο 13, σελίδα 414. Απεικόνιση του 16ου αιώνα· δεν αποδεικνύει ότι ο Φώτιος βάπτισε προσωπικά τον Βόρη.","w":813,"h":1500,"caption":"Εικονογραφημένο Χρονικό, βιβλίο 13, σελίδα 414. Απεικόνιση του 16ου αιώνα· δεν αποδεικνύει ότι ο Φώτιος βάπτισε προσωπικά τον Βόρη.","kindLabel":"Σχέδιο","visibleKind":"Σχέδιο","credit":"Άγνωστοι Ρώσοι καλλιτέχνες χειρογράφων, 16ος αιώνας · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown Russian manuscript artists, sixteenth century. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown Russian manuscript artists, sixteenth century. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Facial_Chronicle_-_b.13,_p.414_-_Photios_baptising_king_of_Bulgars.gif","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.nicholas-print","src":"/media/asset-bor-nicholas-print-960.38e2b4c5.webp","alt":"Έντυπο πορτρέτο του πάπα Νικολάου Α΄, αναπαραγωγή σχεδίου από το 1910.","w":1285,"h":1600,"caption":"Μεταγενέστερη έντυπη απεικόνιση από τη συλλογή της Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Δεν δείχνει την πραγματική μορφή του πάπα τον 9ο αιώνα.","kindLabel":"Σχέδιο","visibleKind":"Σχέδιο","credit":"Μη ταυτοποιημένος δημιουργός του σχεδίου; Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unidentified drawing artist; Library of Congress. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Printed reproduction of a drawing","attributionParts":[{"text":"Unidentified drawing artist; Library of Congress. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Printed reproduction of a drawing","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nicolaus_I_PP_Romanus_LCCN98508493.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.basilica-wide","src":"/media/asset-bor-basilica-wide-960.b649023f.webp","alt":"Σύγχρονη φωτογραφία της Μεγάλης Βασιλικής. Η ψηλή τοξοστοιχία έχει αναστηλωθεί· η φωτογραφία δεν δείχνει ολόκληρο διατηρημένο ναό του 9ου αιώνα.","w":1600,"h":1057,"caption":"Σύγχρονη φωτογραφία της Μεγάλης Βασιλικής. Η ψηλή τοξοστοιχία έχει αναστηλωθεί· η φωτογραφία δεν δείχνει ολόκληρο διατηρημένο ναό του 9ου αιώνα.","kindLabel":"Φωτογραφία","credit":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece / Wikimedia Commons. CC BY 2.0. Unmodified. Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Klearchos Kapoutsis from Paleo Faliro, Athens, Greece / Wikimedia Commons. CC BY 2.0. Unmodified. Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Great_Basilica_Klearchos_2.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.basilica-columns","src":"/media/asset-bor-basilica-columns-960.22e4dab8.webp","alt":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα το 2007. Χαμηλά λίθινα κατάλοιπα μπροστά σε αναστηλωμένο τοίχο με αψίδες. Οι οικοδομικές φάσεις κάθε λίθου δεν έχουν προσδιοριστεί εδώ.","w":1600,"h":1200,"caption":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα το 2007. Χαμηλά λίθινα κατάλοιπα μπροστά σε αναστηλωμένο τοίχο με αψίδες. Οι οικοδομικές φάσεις κάθε λίθου δεν έχουν προσδιοριστεί εδώ.","kindLabel":"Φωτογραφία","credit":"Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Svilen Enev / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Svilen Enev / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Old_Basilica_in_Pliska_4.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.clement-icon","src":"/media/asset-bor-clement-icon-960.1a562264.webp","alt":"Εικόνα που χρονολογείται από το Commons στον 13ο–14ο αιώνα. Μεταγενέστερη θρησκευτική απεικόνιση του Κλήμη, όχι πορτρέτο από την εποχή του.","w":1129,"h":1600,"caption":"Εικόνα που χρονολογείται από το Commons στον 13ο–14ο αιώνα. Μεταγενέστερη θρησκευτική απεικόνιση του Κλήμη, όχι πορτρέτο από την εποχή του.","kindLabel":"Σχέδιο","visibleKind":"Σχέδιο","credit":"Άγνωστος αγιογράφος · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown icon painter. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Icon","attributionParts":[{"text":"Unknown icon painter. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Icon","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Clement_of_Ohrid_(icon,_13th-14th_century).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.bor.zograf-codex","src":"/media/asset-bor-zograf-codex-768.96a86875.webp","alt":"Σελίδα χειρογράφου με γλαγολιτικό κείμενο. Το Commons την ταυτίζει με το Κατά Λουκάν 14:19–24. Ο αριθμός του φύλλου δεν έχει εξακριβωθεί.","w":768,"h":1024,"caption":"Μεταγενέστερο χειρόγραφο με γλαγολιτικό κείμενο. Δεν έχει εξακριβωθεί ποιο φύλλο δείχνει η φωτογραφία. Δεν έχει αποδειχθεί ότι το βιβλίο ανήκε στον Κλήμη.","kindLabel":"Αρχείο","visibleKind":"Αρχείο","credit":"Άγνωστος δημιουργός του χειρογράφου; ο δημιουργός της αναπαραγωγής δεν έχει ταυτοποιηθεί · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unknown manuscript maker; reproduction creator unidentified. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","attributionParts":[{"text":"Unknown manuscript maker; reproduction creator unidentified. Wikimedia Commons. Public domain. Unmodified. Processed image. Document scan","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kodex.Zograf.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","visibleKind":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth","license":"Κοινό κτήμα","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}}],"places":[{"note":"Ο μεταγενέστερος βίος αφηγείται το πέρασμα από το Βελιγράδι. Η ακριβής διαδρομή δεν έχει ανασυντεθεί.","precision":"approximate","id":"place.bor.belgrade","name":"Βελιγράδι","latitude":44.81777777777778,"longitude":20.456944444444446,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.bor.coordinates-belgrade","src.bor.curta2019"],"guideUrl":null,"slug":"bor.belgrade","url":"/el/map/#bor.belgrade"},{"note":"Η Κωνσταντινούπολη ήταν η πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.","precision":"approximate","id":"place.asp.constantinople","name":"Κωνσταντινούπολη","latitude":41.01224,"longitude":28.976018055555553,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.asp.coord.constantinople","src.asp.council681","src.asp.todorovski2024","src.sim.coordinates.constantinople","src.sim.leszka2011","src.ind.coordinates-istanbul","src.ind.protocols","src.bor.coordinates-constantinople","src.kal.coordinates.constantinople"],"guideUrl":null,"slug":"asp.constantinople","url":"/el/map/#asp.constantinople"},{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica"},{"note":"Ο Βόρις στέλνει στη Ρώμη ερωτήματα για τη χριστιανική πίστη και την εκκλησιαστική διοίκηση.","precision":"approximate","id":"place.bor.rome","name":"Ρώμη","latitude":41.893055555556,"longitude":12.482777777778,"accuracy":"approximate","radiusMeters":6000,"sourceIds":["src.bor.coordinates-rome","src.kal.coordinates.rome"],"guideUrl":null,"slug":"bor.rome","url":"/el/map/#bor.rome"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.simeon-golden-age","title":"Συμεών: βιβλία και εξουσία","topic":"Συμεών και Χρυσός Αιώνας","eyebrow":"Συμεών και Χρυσός Αιώνας · Πρεσλάβ","url":"/el/stories/simeon-golden-age/","reason":"Δείτε πώς η γραφή διατηρεί τη γνώση και τη μνήμη.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-sim-hexameron-cutout-480.5fe2a637.avif","w":480},{"src":"/media/asset-sim-hexameron-cutout-960.5fe2a637.avif","w":960},{"src":"/media/asset-sim-hexameron-cutout-1600.5fe2a637.avif","w":1600}],"dominant":"#867460","h":1255,"w":2162,"webp":[{"src":"/media/asset-sim-hexameron-cutout-960.5fe2a637.webp","w":960}],"src":"/media/asset-sim-hexameron-cutout-960.5fe2a637.webp","id":"asset.sim.hexameron-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Ανοιχτό βιβλίο με μια μορφή που γράφει αριστερά και κόκκινη επικεφαλίδα κάτω από δύο πουλιά δεξιά. Μεταγενέστερο αντίγραφο σύμφωνα με την περιγραφή στα Commons.","objectCaption":"Αντίγραφο της Εξαημέρου","caption":"Στα Commons περιγράφεται ως ρωσικό αντίγραφο της «Εξαημέρου» του 15ου αιώνα από τη Ρωσική Κρατική Βιβλιοθήκη. Ο ακριβής αριθμός καταλόγου δεν έχει ελεγχθεί.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Shakko · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Shakko. Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Shakko. Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_of_Bulgaria%27s_hexameron_(Moscow,_15th_c.,_RGB)_by_shakko.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Τα πρόσωπα της Μπογιάνα","topic":"Εκκλησία της Μπογιάνα","eyebrow":"Εκκλησία της Μπογιάνα · Μπογιάνα","url":"/el/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Πλινθόκτιστες όψεις, δύο τρουλαία μέρη και η πέτρινη βάση της εκκλησίας της Μπογιάνα ανάμεσα σε δέντρα.","objectCaption":"Εκκλησία της Μπογιάνα","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.georgi-ivanov-1979","title":"Σε τροχιά, χωρίς σύνδεση","topic":"Γκεόργκι Ιβάνοφ","eyebrow":"Γκεόργκι Ιβάνοφ · Μπαϊκονούρ","url":"/el/stories/georgi-ivanov-1979/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-480.e61f7ab3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.avif","w":960},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-1600.e61f7ab3.avif","w":1600}],"dominant":"#66584e","h":1781,"w":1618,"webp":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","w":960}],"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","id":"asset.cosmos.capsule-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Κάψουλα σε σχήμα καμπάνας με σκούρα και καφέ εξωτερική επιφάνεια, στρογγυλό φινιστρίνι και αλεξίπτωτο στα αριστερά.","objectCaption":"Κάψουλα Σογιούζ-33","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Soyuz_33_descent_module.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.boris-i","name":"Βόρις Α΄","url":"/el/people/boris-i/"},{"id":"person.simeon-i","name":"Συμεών","url":"/el/people/simeon-i/"},{"id":"person.cyril","name":"Κύριλλος","url":"/el/people/cyril/"},{"id":"person.methodius","name":"Μεθόδιος","url":"/el/people/methodius/"},{"id":"person.clement","name":"Κλήμης","url":"/el/people/clement/"},{"id":"person.naum","name":"Ναούμ","url":"/el/people/naum/"},{"id":"person.luke","name":"Λουκάς ο Ευαγγελιστής","url":"/el/people/luke/"},{"id":"person.michael-iii","name":"Μιχαήλ Γ΄","url":"/el/people/michael-iii/"},{"id":"person.theodora-michael-iii","name":"Θεοδώρα","url":"/el/people/theodora-michael-iii/"},{"id":"person.photius","name":"Φώτιος","url":"/el/people/photius/"},{"id":"person.nicholas-i-pope","name":"Νικόλαος Α΄","url":"/el/people/nicholas-i-pope/"},{"id":"person.formosus","name":"Φορμόζος του Πόρτο","url":"/el/people/formosus/"},{"id":"person.paul-populonia","name":"Παύλος της Ποπουλωνίας","url":"/el/people/paul-populonia/"},{"id":"person.john-skylitzes","name":"Ιωάννης Σκυλίτζης","url":"/el/people/john-skylitzes/"}],"rulers":[{"id":"ruler.boris-i","name":"Βόρις Α΄ Μιχαήλ","url":"/el/rulers/boris-i/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.boris-baptism-864","storyId":"story.boris-baptism-864","factId":"F02","text":"Στα βουλγαρικά εδάφη υπήρχαν χριστιανοί και πριν από τη βάπτιση του Βόρη.","sourceIds":["src.bor.north"]},"collectionFind":{"number":48,"total":59,"title":"Νόμισμα του Μιχαήλ Γ΄","dateLabel":"9ος αι.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-480.216573bb.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-1159.216573bb.avif","w":1159}],"dominant":"#bc8e48","h":1088,"w":1159,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","id":"asset.bor.michael-coin-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Οι δύο όψεις χρυσού νομίσματος του Μιχαήλ Γ΄ με τη Θεοδώρα, που κόπηκε γύρω στο 843–856. Δεν είναι νόμισμα του Βόρη.","objectCaption":"Νόμισμα του Μιχαήλ Γ΄","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/"}},"ui":{"web.learnPromo":"Διαβάστε αυτές τις ιστορίες στα βουλγαρικά — μάθετε τη γλώσσα","web.travelPromo":"Επισκεφθείτε αυτό το μέρος — ταξιδιωτικός οδηγός της Βουλγαρίας","web.autoAdvance":"Αυτόματη μετάβαση στην επόμενη σκηνή","web.repeatActivities":"Επανάληψη δραστηριοτήτων","web.shortcuts":"Συντομεύσεις πληκτρολογίου","web.sceneNavigation":"Προηγούμενη / επόμενη σκηνή","web.findCount":"Βρέθηκαν {count} από {total}","web.resumeNarration":"Συνέχεια από {time}","web.activityLabel":"Άσκηση","web.skippedActivities":"Ασκήσεις · {count} — έναρξη","web.placesCount":"τοποθεσίες: {count}","web.moreAnswers":"Περισσότερες απαντήσεις παρακάτω","web.playerSceneOf":"Σκηνή {scene} από {total}: {title}","web.closeStory":"Κλείσιμο ιστορίας","web.imageFit":"Εμφάνιση ολόκληρης της εικόνας","web.activityOf":"Άσκηση · {scene} από {total}","web.activityMoved":"Μετακινήθηκε στη θέση {scene} από {total}","web.activityIncomplete":"Συνδέστε όλα τα ζεύγη","web.seekTen":"Πίσω / εμπρός κατά 10 δευτερόλεπτα","web.activityFromScene":"Από τη σκηνή {scene}","web.nextStory":"Επόμενη ιστορία","web.transcriptRevised":"το κείμενο διευκρινίστηκε","action.close":"Κλείσιμο","action.next":"Επόμενο","action.retry":"Δοκίμασε ξανά","activity.check":"Έλεγχος","answer.correct":"Σωστό","answer.incorrect":"Όχι ακριβώς","audio.backTen":"Πίσω 10 δευτερόλεπτα","audio.pause":"Παύση","audio.play":"Αναπαραγωγή αφήγησης","audio.seek":"Θέση αφήγησης","audio.speed":"Ταχύτητα αφήγησης","audio.synthetic":"Συνθετική φωνή","audio.unavailable":"Η αφήγηση δεν είναι διαθέσιμη. Το κείμενο είναι εδώ.","bookmark.add":"Αποθήκευση ιστορίας","bookmark.inSaved":"Στα αποθηκευμένα","bookmark.remove":"Αφαίρεση αποθηκευμένης ιστορίας","bookmark.removed":"Ο σελιδοδείκτης αφαιρέθηκε","credit.title":"Εικόνες","discover.audioMinutes %lld":"%lld λεπτά","discover.mapLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","player.approximate":"Κατά προσέγγιση τοποθεσία","player.back":"Πίσω","player.completed":"Νέο εύρημα στη συλλογή σας","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Λεπτομέρειες (%lld)","player.explanation":"Γιατί;","player.finish":"Ολοκλήρωση","player.firstCorrect":"✓ Σωστά με την πρώτη προσπάθεια","player.firstOther":"Η πρώτη προσπάθεια διατηρείται. Η επανάληψη είναι εξάσκηση.","player.interpretation":"Ερμηνεία","player.matchHint":"Πάτησε έναν όρο αριστερά και μετά μια σημασία δεξιά. Πάτησε ένα συνδεδεμένο στοιχείο για αποσύνδεση.","player.moveDown":"Μετακίνηση κάτω","player.moveUp":"Μετακίνηση πάνω","player.nextDetail":"Επόμενη λεπτομέρεια","player.previousDetail":"Προηγούμενη λεπτομέρεια","player.related":"Σχετικές ιστορίες","player.scene %lld":"Μέρος %lld","player.sequenceHint":"Βάλτε τα από το παλαιότερο στο νεότερο.","player.showAll":"Εμφάνιση όλων","player.skip":"Παράλειψη","player.sources %lld":"Πηγές · %lld","player.summary %lld %lld":"Δραστηριότητες: %1$lld από %2$lld σωστές με την πρώτη","player.unpair":"Αποσύνδεση ζεύγους","player.vitrine":"Στα ευρήματα","sources.title":"Πηγές","story.listen":"Άκουσε","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld σκηνή","other":"%lld σκηνές"},"story.start":"Έναρξη","answer.chosen":"Η απάντησή σας","answer.skipped":"Η δραστηριότητα παραλείφθηκε","answer.revealed":"Η απάντηση εμφανίστηκε","answer.correctOrder":"Σωστή σειρά","answer.correctPairs":"Σωστά ζεύγη","answer.yours.correct":"Η απάντησή σας · σωστή","answer.yours.incorrect":"Η απάντησή σας · λανθασμένη","audio.stop":"Διακοπή ακρόασης","Search.search.group.places":"Τόποι","Atlas.zoomIn":"Μεγέθυνση","Atlas.zoomOut":"Σμίκρυνση"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Μάθε βουλγαρικά","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Οδηγός Βουλγαρίας","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/travel-guide-bulgaria/"}}}