{"version":2,"locale":"el","id":"story.paisiy-1762","hasFind":true,"slug":"paisiy-1762","url":"/el/stories/paisiy-1762/","topic":"Παΐσιος Χιλανδαρινός","title":"Παΐσιος: πώς ένα βιβλίο φτάνει σε άλλους ανθρώπους","summary":"Ο Παΐσιος συγκεντρώνει την ιστορία και ο Στόικο Βλαντισλάβοφ την αντιγράφει. Φύλλα, βιβλία και δύο μοναστήρια δείχνουν πώς το κείμενο βρίσκει νέους αναγνώστες και ακροατές.","cover":{"title":"Παΐσιος: πώς ένα βιβλίο φτάνει σε άλλους ανθρώπους","subtitle":"Το χειρόγραφο του 1762 και οι άνθρωποι που το αντιγράφουν","hook":"Ποιος αντιγράφει το βιβλίο του Παϊσίου;","summary":"Ο Παΐσιος συγκεντρώνει την ιστορία και ο Στόικο Βλαντισλάβοφ την αντιγράφει. Φύλλα, βιβλία και δύο μοναστήρια δείχνουν πώς το κείμενο βρίσκει νέους αναγνώστες και ακροατές.","takeaway":"Το βιβλίο ζει μέσα από τους αντιγραφείς και τους ακροατές του· η «αρχή της Αναγέννησης» είναι μια εκτίμηση της σημασίας του."},"sortYear":1762,"firstActivity":6,"epoch":{"id":"epoch.revival","styleId":"revival","sortOrder":1,"title":"Αναγέννηση και Απελευθέρωση","dateLabel":"18ος–19ος αιώνας","eraShort":"Αναγέννηση","slug":"revival","fill":"#B9A48E","ink":"#221616","raised":"#C4B29F","dark":"#77654D"},"epochId":"epoch.revival","placeShort":"Άθως και Κότελ","date":"1762–1765","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-480.e2e0911b.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-1600.e2e0911b.avif","w":1600}],"dominant":"#c1beb8","h":2344,"w":1675,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.webp","id":"asset.pai.draft-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα","objectCaption":"Χειρόγραφο της Ζωγράφου","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","attributionParts":[{"text":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},"scenes":[{"id":"paisiy-1762.s1-small-book","number":1,"kind":"narrative","title":"Ο Παΐσιος γράφει μια ιστορία","body":"Το 1762 ο μοναχός Παΐσιος ολοκληρώνει τη «Σλαβοβουλγαρική Ιστορία». Είναι χειρόγραφο: τα γράμματα έχουν γραφτεί με το χέρι. Στον τίτλο αυτοαποκαλείται ιερομόναχος. Η λέξη σημαίνει μοναχό που είναι και ιερέας. Το βιβλίο μιλά για Βούλγαρους ηγεμόνες, αγίους και γεγονότα του παρελθόντος.\n\nΑπευθύνεται άμεσα στους ανθρώπους για τους οποίους γράφει. Τους προτρέπει να γνωρίζουν την καταγωγή και τη γλώσσα τους και να μην ντρέπονται γι’ αυτές. Μπροστά μας έχουμε ταυτόχρονα μια αφήγηση για το παρελθόν και μια έκκληση προς τον αναγνώστη.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-draft-480.25f43e8a.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-draft-1600.25f43e8a.avif","w":1600}],"dominant":"#b6b4af","h":2400,"w":1732,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.webp","id":"asset.pai.draft","alt":"Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα","objectCaption":"Χειρόγραφο της Ζωγράφου","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","attributionParts":[{"text":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":28.668,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.s1-small-book","duration":28.757,"src":"/audio/el/paisiy-1762/s1-small-book.185c2323.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.penev"}]},{"id":"paisiy-1762.s2-two-monasteries","number":2,"kind":"map","title":"Δύο μοναστήρια, ένα βιβλίο","body":"Στον χάρτη βρίσκονται οι μονές Χιλανδαρίου και Ζωγράφου, δύο μοναστήρια στον Άθω. Ο Άθως είναι χερσόνησος στη σημερινή Ελλάδα, γνωστή και ως Άγιο Όρος. Το μοναστήρι είναι μια κοινότητα όπου ζουν μοναχοί. Ο Παΐσιος εργάζεται στη μονή Χιλανδαρίου. Συγκεντρώνει πληροφορίες από βιβλία και ύστερα μεταβαίνει στη μονή Ζωγράφου. Εκεί ολοκληρώνει την ιστορία.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-hilandar-480.0b5d10dc.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-hilandar-960.0b5d10dc.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-hilandar-1600.0b5d10dc.avif","w":1600}],"dominant":"#a9924d","h":1067,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-hilandar-960.0b5d10dc.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-hilandar-960.0b5d10dc.webp","id":"asset.pai.hilandar","alt":"Χιλανδαρίου: σύγχρονη φωτογραφία, όχι εικόνα του 1762","objectCaption":"Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Χιλανδαρίου πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.","caption":"Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Χιλανδαρίου πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Sreten Vukovic · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Sreten Vukovic / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar: a modern photograph, not a view from 1762. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Sreten Vukovic / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar: a modern photograph, not a view from 1762. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hilandar_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-zograf-480.a53f5b77.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-zograf-960.a53f5b77.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-zograf-1600.a53f5b77.avif","w":1600}],"dominant":"#63635c","h":1205,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-zograf-960.a53f5b77.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-zograf-960.a53f5b77.webp","id":"asset.pai.zograf","alt":"Ζωγράφου: η μονή σε φωτογραφία του 2005","objectCaption":"Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Ζωγράφου το 2005, πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.","caption":"Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Ζωγράφου το 2005, πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Georgid · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Georgid / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Zograf: the monastery photographed in 2005. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Georgid / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Zograf: the monastery photographed in 2005. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zograf_Monastery.jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-fire-480.fa35dfd8.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-fire-960.fa35dfd8.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-fire-1600.fa35dfd8.avif","w":1600}],"dominant":"#848778","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-fire-960.fa35dfd8.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-fire-960.fa35dfd8.webp","id":"asset.pai.fire","alt":"Η Μονή Χιλανδαρίου μετά την πυρκαγιά του 2004","objectCaption":"Η Μονή Χιλανδαρίου υπέστη ζημιές από πυρκαγιά το 2004 και στη συνέχεια αποκαταστάθηκε. Στη φωτογραφία μετά την πυρκαγιά φαίνονται τοίχοι χωρίς στέγες. Πρόκειται για μεταγενέστερη κατάσταση της μονής.","caption":"Η Μονή Χιλανδαρίου υπέστη ζημιές από πυρκαγιά το 2004 και στη συνέχεια αποκαταστάθηκε. Στη φωτογραφία μετά την πυρκαγιά φαίνονται τοίχοι χωρίς στέγες. Πρόκειται για μεταγενέστερη κατάσταση της μονής.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Tomislav Ž. Popović · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Tomislav Ž. Popović / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar after the 2004 fire. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Tomislav Ž. Popović / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar after the 2004 fire. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hilandar_posle_po%C5%BEara.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Η μονή όπου εργάστηκε ο Παΐσιος. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή, όχι το δωμάτιο εργασίας του.","precision":"approximate","id":"place.pai.hilandar","name":"Μονή Χιλανδαρίου","latitude":40.339861111111,"longitude":24.120916666667,"radiusMeters":200,"sourceIds":["src.pai.geo.hilandar","src.pai.penev"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.hilandar","url":"/el/map/#pai.hilandar"},{"note":"Η μονή όπου ο Παΐσιος ολοκλήρωσε την ιστορία το 1762. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.zograf","name":"Μονή Ζωγράφου","latitude":40.305833,"longitude":24.160278,"radiusMeters":200,"sourceIds":["src.pai.geo.zograf","src.pai.penev"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.zograf","url":"/el/map/#pai.zograf"},{"note":"Η πόλη όπου ο Στόικο έκανε το πρώτο γνωστό αντίγραφο το 1765. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.kotel","name":"Κότελ","latitude":42.88628,"longitude":26.449964,"radiusMeters":2500,"sourceIds":["src.pai.geo.kotel","src.pai.library","src.pai.kotel-first"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.kotel","url":"/el/map/#pai.kotel"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/story-2a825cb7a91af765.jpg?v=134d8c9425","w":2048,"h":2167,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"dark":{"src":"/assets/maps/story-2a825cb7a91af765-dark.jpg?v=dae1053ca1","w":2048,"h":2167,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"places":[{"note":"Η μονή όπου εργάστηκε ο Παΐσιος. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή, όχι το δωμάτιο εργασίας του.","precision":"approximate","id":"place.pai.hilandar","name":"Μονή Χιλανδαρίου","latitude":40.339861111111,"longitude":24.120916666667,"radiusMeters":200,"sourceIds":["src.pai.geo.hilandar","src.pai.penev"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.hilandar","url":"/el/map/#pai.hilandar","number":1,"x":36.01853,"y":70.15715,"inside":true,"viewX":36.01853,"viewY":82.29657015234375},{"note":"Η μονή όπου ο Παΐσιος ολοκλήρωσε την ιστορία το 1762. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.zograf","name":"Μονή Ζωγράφου","latitude":40.305833,"longitude":24.160278,"radiusMeters":200,"sourceIds":["src.pai.geo.zograf","src.pai.penev"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.zograf","url":"/el/map/#pai.zograf","number":2,"x":36.4911,"y":70.66366,"inside":true,"viewX":45.01853,"viewY":88.29657015234375},{"note":"Η πόλη όπου ο Στόικο έκανε το πρώτο γνωστό αντίγραφο το 1765. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.kotel","name":"Κότελ","latitude":42.88628,"longitude":26.449964,"radiusMeters":2500,"sourceIds":["src.pai.geo.kotel","src.pai.library","src.pai.kotel-first"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.kotel","url":"/el/map/#pai.kotel","number":3,"x":63.98147,"y":31.49687,"inside":true,"viewX":63.98147000000001,"viewY":16.84592424609374}],"extent":[-0.04738541666662499,-0.07791248528933525,1.0411309166666252,1.7033292117750003],"orientation":[{"name":"Σόφια","kind":"town","x":26.425,"y":34.413,"viewX":26.424999999999997,"viewY":21.782841207031243},{"name":"Φιλιππούπολη","kind":"town","x":43.515,"y":43.057,"viewX":43.515,"viewY":36.41686308203125},{"name":"Βάρνα","kind":"town","x":81.567,"y":26.406,"viewX":81.567,"viewY":8.227240425781236},{"name":"Μπουργκάς","kind":"town","x":76.139,"y":37.387,"viewX":76.139,"viewY":26.817730269531243},{"name":"Ρούσε","kind":"town","x":58.167,"y":16.678,"viewX":58.167,"viewY":-8.241959574218756},{"name":"Βέλικο Τάρνοβο","kind":"town","x":53.983,"y":28.559,"viewX":53.98299999999999,"viewY":11.872202144531245},{"name":"Πλέβεν","kind":"town","x":41.851,"y":23.241,"viewX":41.851,"viewY":2.868994332031244},{"name":"Στάρα Ζαγόρα","kind":"town","x":54.191,"y":38.603,"viewX":54.191,"viewY":28.87638026953125},{"name":"Σούμεν","kind":"town","x":69.818,"y":25.516,"viewX":69.818,"viewY":6.720498238281243},{"name":"Βίντιν","kind":"town","x":20.975,"y":14.148,"viewX":20.975,"viewY":-12.525170511718759},{"name":"Μπλαγκόεβγκραντ","kind":"town","x":23.693,"y":44.808,"viewX":23.693,"viewY":39.38125136328124},{"name":"Χάσκοβο","kind":"town","x":53.242,"y":46.128,"viewX":53.242,"viewY":41.61597011328125},{"name":"Σμόλιαν","kind":"town","x":42.984,"y":51.559,"viewX":42.984,"viewY":50.810483394531246},{"name":"Σλίβεν","kind":"town","x":62.456,"y":34.66,"viewX":62.456,"viewY":22.201004488281235},{"name":"Ντόμπριτς","kind":"town","x":80.518,"y":20.807,"viewX":80.518,"viewY":-1.2516916054687612},{"name":"Πέρνικ","kind":"town","x":23.014,"y":35.841,"viewX":23.014,"viewY":24.200400582031246},{"name":"Γιάμπολ","kind":"town","x":64.624,"y":37.704,"viewX":64.624,"viewY":27.354401363281244},{"name":"Πάζαρτζικ","kind":"town","x":38.572,"y":42.178,"viewX":38.572,"viewY":34.92874355078124},{"name":"Βράτσα","kind":"town","x":29.199,"y":26.467,"viewX":29.199,"viewY":8.330511519531235},{"name":"Γκάμπροβο","kind":"town","x":50.399,"y":31.684,"viewX":50.39900000000001,"viewY":17.162729488281244},{"name":"Κάρτζαλι","kind":"town","x":51.108,"y":50.703,"viewX":51.108,"viewY":49.361302144531244},{"name":"Κιουστεντίλ","kind":"town","x":18.852,"y":40.782,"viewX":18.852,"viewY":32.56535917578124},{"name":"Μοντάνα","kind":"town","x":25.262,"y":23.311,"viewX":25.262,"viewY":2.987502144531245},{"name":"Λόβετς","kind":"town","x":43.142,"y":27.606,"viewX":43.142,"viewY":10.258802925781248},{"name":"Σιλίστρα","kind":"town","x":73.714,"y":12.239,"viewX":73.714,"viewY":-15.757047855468755},{"name":"Ταργκόβιστε","kind":"town","x":65.449,"y":25.828,"viewX":65.449,"viewY":7.248704488281245},{"name":"Ράζγκραντ","kind":"town","x":64.783,"y":21.422,"viewX":64.783,"viewY":-0.2105158242187583},{"name":"Καζανλάκ","kind":"town","x":51.29,"y":35.622,"viewX":51.29,"viewY":23.82964042578124},{"name":"Δούναβης","kind":"nature","x":49.103,"y":18.619,"viewX":49.103,"viewY":-4.955907230468759},{"name":"Μαύρη Θάλασσα","kind":"nature","x":87.394,"y":31.284,"viewX":87.394,"viewY":16.485541988281245},{"name":"Αίμος","kind":"nature","x":44.172,"y":33.605,"viewX":44.172,"viewY":20.41492245703124},{"name":"Ρίλα","kind":"nature","x":29.164,"y":43.14,"viewX":29.164,"viewY":36.55737948828124},{"name":"Πίριν","kind":"nature","x":27.723,"y":48.937,"viewX":27.723,"viewY":46.37151933203124},{"name":"Ροδόπη","kind":"nature","x":41.77,"y":51.216,"viewX":41.77,"viewY":50.22979511328126},{"name":"Στράντζα","kind":"nature","x":77.789,"y":44.363,"viewX":77.789,"viewY":38.62788026953124}],"crop":{"sx":1,"sy":0.5906783571758191,"x":0,"y":0.2154634714120905},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":21.116,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.s2-two-monasteries","duration":21.205,"src":"/audio/el/paisiy-1762/s2-two-monasteries.fd4cd426.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.athos"},{"id":"src.pai.penev"},{"id":"src.pai.museum"},{"id":"src.pai.fire"}]},{"id":"paisiy-1762.s3-draft","number":3,"kind":"artifact","title":"Το φύλλο από το προσχέδιο","body":"Δες την πρώτη σελίδα του προσχεδίου της μονής Ζωγράφου. Προσχέδιο είναι η αρχική μορφή ενός κειμένου. Οι γραμμές και οι παλιές μορφές των γραμμάτων διακρίνονται ακόμη και όταν οι λέξεις διαβάζονται δύσκολα. Στη φωτογραφία βλέπεις ένα χειρόγραφο φύλλο.\n\nΟ Παΐσιος δεν είχε δει προσωπικά τους μεσαιωνικούς ηγεμόνες για τους οποίους μιλά. Συγκεντρώνει όσα έγραψαν άλλοι συγγραφείς. Χρησιμοποιεί επίσης ρωσικές εκδοχές παλαιότερων ιστορικών έργων. Το παλιό βιβλίο μαρτυρεί τη δουλειά του, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνο του κάθε γεγονός που περιγράφει.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-draft-480.25f43e8a.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-draft-1600.25f43e8a.avif","w":1600}],"dominant":"#b6b4af","h":2400,"w":1732,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.webp","id":"asset.pai.draft","alt":"Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα","objectCaption":"Χειρόγραφο της Ζωγράφου","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","attributionParts":[{"text":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[{"id":"h-pai-heading","x":0.43,"y":0.12,"title":"Αρχή του χειρογράφου","body":"Οι γραμμές του τίτλου είναι γραμμένες στο χέρι. Η φωτογραφία περιγράφεται ως η αρχή του προσχεδίου της Μονής Ζωγράφου.","sourceIds":["src.pai.image.draft"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pai-lines","x":0.4,"y":0.53,"title":"Γραμμές με γράμματα","body":"Τα γράμματα έχουν παλαιότερες μορφές. Χειρόγραφο σημαίνει κείμενο γραμμένο στο χέρι.","sourceIds":["src.pai.image.draft"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pai-stamp","x":0.73,"y":0.34,"title":"Σφραγίδα στη σελίδα","body":"Μια οβάλ σφραγίδα διακρίνεται πάνω στο γραμμένο κείμενο. Η φωτογραφία δεν δείχνει πότε τοποθετήθηκε.","sourceIds":["src.pai.image.draft"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":28.508,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.s3-draft","duration":28.629,"src":"/audio/el/paisiy-1762/s3-draft.f6c641ea.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.cronia"},{"id":"src.pai.image.draft"}]},{"id":"paisiy-1762.s4-read-and-hear","number":4,"kind":"artifact","title":"Ένα βιβλίο και για ακρόαση","body":"Στην αρχική του προσφώνηση ο Παΐσιος μιλά σε αναγνώστες και ακροατές. Δεν χρειάζεται να κρατά ο καθένας το βιβλίο για να μάθει τι γράφει. Ένας μπορεί να διαβάζει και ένας άλλος να ακούει. Η ίδια η προσφώνηση δείχνει ότι ο συγγραφέας σκέφτεται και τους δύο. Στο φύλλο υπάρχει προσφώνηση προς τον Βούλγαρο αναγνώστη.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-fair-copy-480.edbff5e1.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-fair-copy-960.edbff5e1.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-fair-copy-1586.edbff5e1.avif","w":1586}],"dominant":"#d3b572","h":2400,"w":1586,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-fair-copy-960.edbff5e1.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-fair-copy-960.edbff5e1.webp","id":"asset.pai.fair-copy","alt":"Σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου σύμφωνα με το Wikimedia Commons","objectCaption":"Σύμφωνα με την περιγραφή στο Wikimedia Commons, πρόκειται για σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου. Το όνομα του αντιγραφέα δεν αναφέρεται.","caption":"Σύμφωνα με την περιγραφή στο Wikimedia Commons, πρόκειται για σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου. Το όνομα του αντιγραφέα δεν αναφέρεται.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Άγνωστος αντιγραφέας του 18ου αιώνα · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unidentified eighteenth-century copyist; digital image from Wikimedia Commons. Public domain. According to Wikimedia Commons, this is a page from a clean handwritten copy. The copyist is not named. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Unidentified eighteenth-century copyist; digital image from Wikimedia Commons. Public domain. According to Wikimedia Commons, this is a page from a clean handwritten copy. The copyist is not named. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_Slavyanobolgarskaya_Fair_Copy.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[{"id":"h-pai-address","x":0.38,"y":0.49,"title":"Προσφώνηση στον αναγνώστη","body":"Εδώ το κείμενο επιπλήττει τον αναγνώστη που ντρέπεται για την καταγωγή του. Αυτή είναι η φωνή του συγγραφέα, όχι μια αμερόληπτη κρίση για όλους.","sourceIds":["src.pai.primary","src.pai.image.fair-copy"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pai-hand","x":0.52,"y":0.79,"title":"Άγνωστος αντιγραφέας","body":"Σύμφωνα με την περιγραφή στο Wikimedia Commons, πρόκειται για σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου. Το όνομα του αντιγραφέα δεν αναφέρεται.","sourceIds":["src.pai.image.fair-copy"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pai-surface","x":0.47,"y":0.23,"title":"Δυσανάγνωστα σημεία","body":"Ορισμένες λέξεις στη φωτογραφία διαβάζονται δύσκολα.","sourceIds":["src.pai.primary","src.pai.image.fair-copy"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":16.06,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.s4-read-and-hear","duration":16.171,"src":"/audio/el/paisiy-1762/s4-read-and-hear.28ceacfe.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.image.fair-copy"}]},{"id":"paisiy-1762.s5-another-hand","number":5,"kind":"narrative","title":"Ο Στόικο φτιάχνει ένα αντίγραφο","body":"Ο Παΐσιος καλεί τους ανθρώπους να αντιγράψουν και να φυλάξουν το βιβλίο. Το 1765 στο Κότελ ο ιερέας Στόικο Βλαντισλάβοφ φτιάχνει το πρώτο γνωστό αντίγραφο. Αργότερα είναι γνωστός ως Σωφρόνιος της Βράτσας. Είναι δύο ονόματα του ίδιου ανθρώπου.\n\nΚατά την αντιγραφή το κείμενο γράφεται ξανά με το χέρι. Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα αντίγραφα. Έχουν διασωθεί και άλλα αντίγραφα.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-480.7c335eb7.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-1462.7c335eb7.avif","w":1462}],"dominant":"#6c5b3e","h":1600,"w":1462,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.webp","id":"asset.pai.eskizagra","alt":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα.","objectCaption":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα. Εσκί Ζάαρα είναι παλιό όνομα της Στάρα Ζαγόρα. Δεν πρόκειται για το αντίγραφο του Κότελ.","caption":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα. Εσκί Ζάαρα είναι παλιό όνομα της Στάρα Ζαγόρα. Δεν πρόκειται για το αντίγραφο του Κότελ.","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document","attributionParts":[{"text":"Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_slavyanobolgarskaya_transcript_from_Eskizagra1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-nedelnik-480.cc7f0e1c.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-nedelnik-960.cc7f0e1c.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-nedelnik-1200.cc7f0e1c.avif","w":1200}],"dominant":"#807b80","h":1600,"w":1200,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-nedelnik-960.cc7f0e1c.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-nedelnik-960.cc7f0e1c.webp","id":"asset.pai.nedelnik","alt":"Το «Νεντέλνικ» του Σωφρονίου, 1806: ένα άλλο, έντυπο βιβλίο","objectCaption":"Το «Νεντέλνικ» είναι συλλογή θρησκευτικών διδαχών. Τυπώθηκε το 1806. Είναι άλλο βιβλίο του Σωφρονίου. Δεν πρέπει να συγχέεται με το χειρόγραφο αντίγραφό του της ιστορίας του Παϊσίου.","caption":"Το «Νεντέλνικ» είναι συλλογή θρησκευτικών διδαχών. Τυπώθηκε το 1806. Είναι άλλο βιβλίο του Σωφρονίου. Δεν πρέπει να συγχέεται με το χειρόγραφο αντίγραφό του της ιστορίας του Παϊσίου.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Софроний Врачански (συγγραφέας του βιβλίου) · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Book author: Sophronius of Vratsa. Digital image from Wikimedia Commons; uploaded by Miko. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Book author: Sophronius of Vratsa. Digital image from Wikimedia Commons; uploaded by Miko. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nedelnik_Sophronius_of_Vratsa.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Η πόλη όπου ο Στόικο έκανε το πρώτο γνωστό αντίγραφο το 1765. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.kotel","name":"Κότελ","latitude":42.88628,"longitude":26.449964,"radiusMeters":2500,"sourceIds":["src.pai.geo.kotel","src.pai.library","src.pai.kotel-first"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.kotel","url":"/el/map/#pai.kotel"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":20.94,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.s5-another-hand","duration":21.035,"src":"/audio/el/paisiy-1762/s5-another-hand.db773d1d.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"},{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.image.eskizagra"},{"id":"src.pai.image.nedelnik"},{"id":"src.pai.nedelnik.catalog"}]},{"id":"paisiy-1762.a1-copyist","number":6,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: ποιος αντιγράφει","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.pai.copyist","kind":"single_choice","prompt":"Ποια δύο ονόματα ανήκουν στον ίδιο αντιγραφέα;","sourceIds":["src.pai.library","src.pai.kotel-first"],"items":[{"id":"opt-author","label":"Παΐσιος και Στόικο","whyWrong":"Ο Παΐσιος είναι ο συγγραφέας και ο Στόικο φτιάχνει το αντίγραφο του Κότελ."},{"id":"opt-stoyko","label":"Στόικο Βλαντισλάβοφ και Σωφρόνιος της Βράτσας"},{"id":"opt-orbini","label":"Μάβρο Ορμπίνι και Σωφρόνιος","whyWrong":"Ο Σωφρόνιος είναι το μεταγενέστερο όνομα του Στόικο, όχι του Ορμπίνι."}],"explanation":"Ο Στόικο Βλαντισλάβοφ φτιάχνει το αντίγραφο το 1765. Αργότερα είναι γνωστός ως Σωφρόνιος της Βράτσας.","correctItemId":"opt-stoyko","sources":[{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"}]},"audio":{"durationSeconds":3.228,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.a1-copyist","duration":3.328,"src":"/audio/el/paisiy-1762/a1-copyist.b67dafa1.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"}]},{"id":"paisiy-1762.a2-timeline","number":7,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: βάλτε τα βιβλία στη σειρά","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.pai.timeline","kind":"sequence","prompt":"Βάλτε τα γεγονότα στη σειρά, από το παλαιότερο στο νεότερο.","sourceIds":["src.pai.primary","src.pai.library","src.pai.kotel-first","src.pai.image.nedelnik","src.pai.nedelnik.catalog"],"items":[{"id":"ev-history","label":"Ο Παΐσιος ολοκληρώνει την ιστορία"},{"id":"ev-kotel","label":"Ο Στόικο αντιγράφει την ιστορία"},{"id":"ev-nedelnik","label":"Κυκλοφορεί το τυπωμένο «Νεντέλνικ»"}],"explanation":"Η ιστορία ολοκληρώθηκε πριν από το αντίγραφο του Κότελ. Το «Νεντέλνικ» είναι άλλο βιβλίο, που τυπώθηκε αργότερα.","correctOrderIds":["ev-history","ev-kotel","ev-nedelnik"],"sources":[{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"},{"id":"src.pai.image.nedelnik"},{"id":"src.pai.nedelnik.catalog"}]},"audio":{"durationSeconds":3.772,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.a2-timeline","duration":3.883,"src":"/audio/el/paisiy-1762/a2-timeline.d36931c7.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"},{"id":"src.pai.image.nedelnik"},{"id":"src.pai.nedelnik.catalog"}]},{"id":"paisiy-1762.s6-an-epoch","number":8,"kind":"narrative","title":"Το βιβλίο του Παϊσίου σήμερα","body":"Ένα βιβλίο δεν αλλάζει όλους τους ανθρώπους μέσα σε μία μέρα. Μεταγενέστεροι ιστορικοί βλέπουν στο έργο του Παϊσίου μια αρχή της Βουλγαρικής Αναγέννησης. Ήταν μια περίοδος αυξημένου ενδιαφέροντος για τη βουλγαρική γλώσσα, την εκπαίδευση και την κοινότητα. Αυτή είναι μια ερμηνεία της σημασίας του βιβλίου. Δεν προσδιορίζει την ακριβή στιγμή που αρχίζει μια γενική αλλαγή.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-480.7c335eb7.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-1462.7c335eb7.avif","w":1462}],"dominant":"#6c5b3e","h":1600,"w":1462,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.webp","id":"asset.pai.eskizagra","alt":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα.","objectCaption":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα. Εσκί Ζάαρα είναι παλιό όνομα της Στάρα Ζαγόρα. Δεν πρόκειται για το αντίγραφο του Κότελ.","caption":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα. Εσκί Ζάαρα είναι παλιό όνομα της Στάρα Ζαγόρα. Δεν πρόκειται για το αντίγραφο του Κότελ.","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document","attributionParts":[{"text":"Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_slavyanobolgarskaya_transcript_from_Eskizagra1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":19.1,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.s6-an-epoch","duration":19.2,"src":"/audio/el/paisiy-1762/s6-an-epoch.1b8d3038.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.revival"},{"id":"src.pai.penev"},{"id":"src.pai.primary"},{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"},{"id":"src.pai.image.memorial"}]},{"id":"paisiy-1762.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: συνδέστε ανθρώπους και τόπους","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.pai.matching","kind":"matching","prompt":"Συνδέστε κάθε όνομα με τον ρόλο του στην ιστορία.","sourceIds":["src.pai.penev","src.pai.library","src.pai.kotel-first"],"items":[{"id":"m-paisius","label":"Παΐσιος","pairedLabel":"Συγγραφέας της ιστορίας"},{"id":"m-stoyko","label":"Στόικο Βλαντισλάβοφ","pairedLabel":"Ο αντιγραφέας από το Κότελ"},{"id":"m-zograf","label":"Μονή Ζωγράφου","pairedLabel":"Το μοναστήρι όπου ολοκληρώθηκε το βιβλίο"}],"explanation":"Ο συγγραφέας είναι ο Παΐσιος. Ο Στόικο αντιγράφει το κείμενο στο Κότελ. Η μονή Ζωγράφου είναι το μοναστήρι όπου ο Παΐσιος ολοκληρώνει το βιβλίο.","sources":[{"id":"src.pai.penev"},{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"}],"columns":["Στοιχείο","Περιγραφή"]},"audio":{"durationSeconds":3.212,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.paisiy-1762.paisiy-1762.a3-matching","duration":3.328,"src":"/audio/el/paisiy-1762/a3-matching.4331ce22.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pai.penev"},{"id":"src.pai.library"},{"id":"src.pai.kotel-first"}]}],"minutes":3,"sources":[{"year":null,"url":"https://whc.unesco.org/en/list/454/","institutionOrAuthor":"UNESCO World Heritage Centre","id":"src.pai.athos","title":"Mount Athos","container":"World Heritage List, property 454","accessedOn":"2026-11-03","authors":["UNESCO World Heritage Centre"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":2018,"url":"https://liternet.bg/publish32/arturo-kronia/orbini-paisii.htm","institutionOrAuthor":"Артуро Крония; превод Роберто Адинолфи; научна редакция Мила Кръстева","id":"src.pai.cronia","title":"„Царството на славяните“ на Мавро Орбини (1601) и „История славянобългарска“ на монах Паисий (1762)","container":"Електронно списание LiterNet; превод по самостоятелното издание 1940 на труд, публикуван първо 1939","issue":"11 (228)","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Артуро Крония; превод Роберто Адинолфи; научна редакция Мила Кръстева"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2024,"url":"https://preservehilandar.org/2024/03/09/twenty-years-of-the-devastating-fire-in-hilandar/","institutionOrAuthor":"The Hilandar Monastery Foundation","id":"src.pai.fire","title":"Twenty Years Of The Devastating Fire In Hilandar","container":"Preserve Hilandar","accessedOn":"2026-11-03","authors":["The Hilandar Monastery Foundation"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","institutionOrAuthor":"I. Stankov","id":"src.pai.image.draft","title":"File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","container":"Wikimedia Commons / imageinfo API","accessedOn":"2026-11-03","authors":["I. Stankov"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_slavyanobolgarskaya_transcript_from_Eskizagra1.jpg","institutionOrAuthor":"Scroch","id":"src.pai.image.eskizagra","title":"File:Istoriya slavyanobolgarskaya transcript from Eskizagra1.jpg","container":"Wikimedia Commons / imageinfo API","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Scroch"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_Slavyanobolgarskaya_Fair_Copy.jpg","institutionOrAuthor":"Неизвестен преписвач от XVIII век (според Wikimedia Commons)","id":"src.pai.image.fair-copy","title":"File:Istoriya Slavyanobolgarskaya Fair Copy.jpg","container":"Wikimedia Commons / imageinfo API","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Неизвестен преписвач от XVIII век (според Wikimedia Commons)"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pomn%C3%ADk_Paisiji_Chilandarsk%C3%A9mu,_Bansko.jpg","institutionOrAuthor":"Ondřej Žváček","id":"src.pai.image.memorial","title":"File:Pomník Paisiji Chilandarskému, Bansko.jpg","container":"Wikimedia Commons / imageinfo API","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Ondřej Žváček"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nedelnik_Sophronius_of_Vratsa.jpg","institutionOrAuthor":"Софроний Врачански (1739 - 1813)","id":"src.pai.image.nedelnik","title":"File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg","container":"Wikimedia Commons / imageinfo API","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Софроний Врачански (1739 - 1813)"],"accessed":"2026-11-03"},{"year":2022,"url":"https://www.nationallibrary.bg/www/2022/03/10/първи-котленски-препис-на-история-сла/","institutionOrAuthor":"Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“","id":"src.pai.kotel-first","title":"Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.","container":"Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03.","pages":"85 л. (описание на ръкописа)","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://www.nationallibrary.bg/www/дигитална-библиотека/славянски-и-други-ръкописи/","institutionOrAuthor":"Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“","id":"src.pai.library","title":"Славянски и други ръкописи","container":"Дигитална библиотека, Национална библиотека","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2022,"url":"https://sofiahistorymuseum.bg/bg/novini/istoricheski-kalendar/1593-300-godini-ot-rozhdenieto-na-paisii-hilendarski","institutionOrAuthor":"Регионален исторически музей – София","id":"src.pai.museum","title":"300 години от рождението на Паисий Хилендарски","container":"Исторически календар, РИМ – София","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Регионален исторически музей – София"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":1806,"url":"https://zografnasledstvo.com/книги/scan14145/","institutionOrAuthor":"Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител","id":"src.pai.nedelnik.catalog","title":"Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ","container":"Първо изд. Римник: Типография на Римническата епископия [Димитрих Михайло Попович и Георгия, синът му]; дигитална библиотека, инв. № 14145; М. Стоянов, т. I, № 7186","pages":"6 + 265 л.; 28 см (каталог: резюме 544 с.)","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":2005,"url":"https://electronic-library.org/books/Book_0045.html","institutionOrAuthor":"Боян Пенев (1876–1927)","id":"src.pai.penev","title":"Начало на Българското възраждане","container":"София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918","pages":"107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Боян Пенев (1876–1927)"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2012,"url":"https://histdict.uni-sofia.bg/backend/textcorpus/show/doc_137","institutionOrAuthor":"Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“","id":"src.pai.primary","title":"История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)","container":"Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон","pages":"413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“"],"accessed":"2026-11-03","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2006,"url":"https://liternet.bg/publish15/a_pipin/istoria/02.htm","institutionOrAuthor":"Aleksandr N. Pypin; Vladimir D. Spasovich; Bulgarian translation G. N. Kolushkiy; electronic edition Albena Vacheva","id":"src.pai.revival","title":"Istoriya na balgarskata literatura. II. Vekovete na turskoto igo i nachaloto na Vazrazhdaneto","container":"Varna: LiterNet,; first Bulgarian edition Kyustendil: V. D. Probornik, 1884","accessedOn":"2026-11-03","authors":["Aleksandr N. Pypin; Vladimir D. Spasovich; Bulgarian translation G. N. Kolushkiy; electronic edition Albena Vacheva"],"accessed":"2026-11-03"}],"credits":[{"id":"asset.pai.draft-cutout","src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.webp","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα","w":1675,"h":2344,"caption":"","credit":"I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","attributionParts":[{"text":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.draft","src":"/media/asset-pai-draft-960.25f43e8a.webp","alt":"Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα","w":1732,"h":2400,"caption":"","credit":"I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","attributionParts":[{"text":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.hilandar","src":"/media/asset-pai-hilandar-960.0b5d10dc.webp","alt":"Χιλανδαρίου: σύγχρονη φωτογραφία, όχι εικόνα του 1762","w":1600,"h":1067,"caption":"Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Χιλανδαρίου πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.","credit":"Sreten Vukovic · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Sreten Vukovic / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar: a modern photograph, not a view from 1762. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Sreten Vukovic / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar: a modern photograph, not a view from 1762. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hilandar_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.zograf","src":"/media/asset-pai-zograf-960.a53f5b77.webp","alt":"Ζωγράφου: η μονή σε φωτογραφία του 2005","w":1600,"h":1205,"caption":"Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Ζωγράφου το 2005, πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.","credit":"Georgid · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Georgid / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Zograf: the monastery photographed in 2005. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Georgid / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Zograf: the monastery photographed in 2005. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zograf_Monastery.jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.fire","src":"/media/asset-pai-fire-960.fa35dfd8.webp","alt":"Η Μονή Χιλανδαρίου μετά την πυρκαγιά του 2004","w":1600,"h":1200,"caption":"Η Μονή Χιλανδαρίου υπέστη ζημιές από πυρκαγιά το 2004 και στη συνέχεια αποκαταστάθηκε. Στη φωτογραφία μετά την πυρκαγιά φαίνονται τοίχοι χωρίς στέγες. Πρόκειται για μεταγενέστερη κατάσταση της μονής.","credit":"Tomislav Ž. Popović · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Tomislav Ž. Popović / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar after the 2004 fire. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Tomislav Ž. Popović / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar after the 2004 fire. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Hilandar_posle_po%C5%BEara.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.fair-copy","src":"/media/asset-pai-fair-copy-960.edbff5e1.webp","alt":"Σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου σύμφωνα με το Wikimedia Commons","w":1586,"h":2400,"caption":"Σύμφωνα με την περιγραφή στο Wikimedia Commons, πρόκειται για σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου. Το όνομα του αντιγραφέα δεν αναφέρεται.","credit":"Άγνωστος αντιγραφέας του 18ου αιώνα · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Unidentified eighteenth-century copyist; digital image from Wikimedia Commons. Public domain. According to Wikimedia Commons, this is a page from a clean handwritten copy. The copyist is not named. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Unidentified eighteenth-century copyist; digital image from Wikimedia Commons. Public domain. According to Wikimedia Commons, this is a page from a clean handwritten copy. The copyist is not named. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_Slavyanobolgarskaya_Fair_Copy.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.eskizagra","src":"/media/asset-pai-eskizagra-960.7c335eb7.webp","alt":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα.","w":1462,"h":1600,"caption":"Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα. Εσκί Ζάαρα είναι παλιό όνομα της Στάρα Ζαγόρα. Δεν πρόκειται για το αντίγραφο του Κότελ.","kindLabel":"Φωτογραφία","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document","attributionParts":[{"text":"Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya_slavyanobolgarskaya_transcript_from_Eskizagra1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pai.nedelnik","src":"/media/asset-pai-nedelnik-960.cc7f0e1c.webp","alt":"Το «Νεντέλνικ» του Σωφρονίου, 1806: ένα άλλο, έντυπο βιβλίο","w":1200,"h":1600,"caption":"Το «Νεντέλνικ» είναι συλλογή θρησκευτικών διδαχών. Τυπώθηκε το 1806. Είναι άλλο βιβλίο του Σωφρονίου. Δεν πρέπει να συγχέεται με το χειρόγραφο αντίγραφό του της ιστορίας του Παϊσίου.","credit":"Софроний Врачански (συγγραφέας του βιβλίου) · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Book author: Sophronius of Vratsa. Digital image from Wikimedia Commons; uploaded by Miko. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Book author: Sophronius of Vratsa. Digital image from Wikimedia Commons; uploaded by Miko. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Nedelnik_Sophronius_of_Vratsa.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","visibleKind":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth","license":"Κοινό κτήμα","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}}],"places":[{"note":"Η μονή όπου εργάστηκε ο Παΐσιος. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή, όχι το δωμάτιο εργασίας του.","precision":"approximate","id":"place.pai.hilandar","name":"Μονή Χιλανδαρίου","latitude":40.339861111111,"longitude":24.120916666667,"radiusMeters":200,"sourceIds":["src.pai.geo.hilandar","src.pai.penev"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.hilandar","url":"/el/map/#pai.hilandar"},{"note":"Η πόλη όπου ο Στόικο έκανε το πρώτο γνωστό αντίγραφο το 1765. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.kotel","name":"Κότελ","latitude":42.88628,"longitude":26.449964,"radiusMeters":2500,"sourceIds":["src.pai.geo.kotel","src.pai.library","src.pai.kotel-first"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.kotel","url":"/el/map/#pai.kotel"},{"note":"Η μονή όπου ο Παΐσιος ολοκλήρωσε την ιστορία το 1762. Ο δείκτης σηματοδοτεί μια ευρύτερη περιοχή.","precision":"approximate","id":"place.pai.zograf","name":"Μονή Ζωγράφου","latitude":40.305833,"longitude":24.160278,"radiusMeters":200,"sourceIds":["src.pai.geo.zograf","src.pai.penev"],"accuracy":"approximate","guideUrl":null,"slug":"pai.zograf","url":"/el/map/#pai.zograf"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.exarchate-1870","title":"Γιατί ο Ιλαρίων παραλείπει ένα όνομα;","topic":"Βουλγαρική Εξαρχία","eyebrow":"Βουλγαρική Εξαρχία · Κωνσταντινούπολη","url":"/el/stories/exarchate-1870/","reason":"Συγκρίνετε πώς η πίστη και τα βιβλία αλλάζουν την κοινωνία.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-exa-seal-cutout-480.f15ece47.avif","w":480},{"src":"/media/asset-exa-seal-cutout-700.f15ece47.avif","w":700}],"dominant":"#c5ac85","h":692,"w":700,"webp":[{"src":"/media/asset-exa-seal-cutout-700.f15ece47.webp","w":700}],"src":"/media/asset-exa-seal-cutout-700.f15ece47.webp","id":"asset.exa.seal-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Στρογγυλή σφραγίδα με αντεστραμμένα γράμματα και χρονολογία πάνω σε διαφανές μουσειακό στήριγμα. Το αποτύπωμα θα διαβαζόταν κανονικά.","objectCaption":"Σουλτανικό φιρμάνι","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Vassia Atanassova - Spiritia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Vassia Atanassova - Spiritia. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Vassia Atanassova - Spiritia. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:NHMB-Seal-of-Bulgarian-Exarchate-1872.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Τα πρόσωπα της Μπογιάνα","topic":"Εκκλησία της Μπογιάνα","eyebrow":"Εκκλησία της Μπογιάνα · Μπογιάνα","url":"/el/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Πλινθόκτιστες όψεις, δύο τρουλαία μέρη και η πέτρινη βάση της εκκλησίας της Μπογιάνα ανάμεσα σε δέντρα.","objectCaption":"Εκκλησία της Μπογιάνα","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.ivan-alexander-gospels","title":"Ο τσάρος ανάμεσα στις σελίδες","topic":"Το Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου","eyebrow":"Το Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου · Λονδίνο","url":"/el/stories/ivan-alexander-gospels/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-480.f4a95879.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-1314.f4a95879.avif","w":1314}],"dominant":"#83524c","h":1398,"w":1314,"webp":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","id":"asset.tetra.cover-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Κλειστό ερυθροκάστανο κάλυμμα, με τη ράχη αριστερά και κλίμακα μέτρησης δεξιά.","objectCaption":"Κάλυμμα της βιβλιοδεσίας","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Δεν προσδιορίζεται · CC0 · Βρετανική Βιβλιοθήκη μέσω Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Το σωζόμενο επάνω κάλυμμα της βιβλιοδεσίας. Βρετανική Βιβλιοθήκη, Add MS 39627· μέσω Wikimedia Commons, CC0. Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε.","attributionParts":[{"text":"Το σωζόμενο επάνω κάλυμμα της βιβλιοδεσίας. Βρετανική Βιβλιοθήκη, Add MS 39627· μέσω Wikimedia Commons, CC0. Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε.","lang":"el"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Gospels_of_Tsar_Ivan_Alexander,_with_added_Menologion_-in_Slavonic-_-_Upper_cover_(Add_Ms_39627).jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.paisiy","name":"Παΐσιος Χιλανδαρινός","url":"/el/people/paisiy/"},{"id":"person.sofroniy","name":"Σωφρόνιος της Βράτσα","url":"/el/people/sofroniy/"},{"id":"person.mavro-orbini","name":"Μάβρο Ορμπίνι","url":"/el/people/mavro-orbini/"}],"rulers":[],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.paisiy-1762","storyId":"story.paisiy-1762","factId":"F03","text":"Στον τίτλο της ιστορίας του ο Παΐσιος αυτοαποκαλείται ιερομόναχος: μοναχός που είναι και ιερέας.","sourceIds":["src.pai.primary"]},"collectionFind":{"number":52,"total":59,"title":"Χειρόγραφο της Ζωγράφου","dateLabel":"Δεν αναφέρεται χρονολόγηση","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-480.e2e0911b.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-1600.e2e0911b.avif","w":1600}],"dominant":"#c1beb8","h":2344,"w":1675,"webp":[{"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pai-draft-cutout-960.e2e0911b.webp","id":"asset.pai.draft-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα","objectCaption":"Χειρόγραφο της Ζωγράφου","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","attributionParts":[{"text":"I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}},"ui":{"web.learnPromo":"Διαβάστε αυτές τις ιστορίες στα βουλγαρικά — μάθετε τη γλώσσα","web.travelPromo":"Επισκεφθείτε αυτό το μέρος — ταξιδιωτικός οδηγός της Βουλγαρίας","web.autoAdvance":"Αυτόματη μετάβαση στην επόμενη σκηνή","web.repeatActivities":"Επανάληψη δραστηριοτήτων","web.shortcuts":"Συντομεύσεις πληκτρολογίου","web.sceneNavigation":"Προηγούμενη / επόμενη σκηνή","web.findCount":"Βρέθηκαν {count} από {total}","web.resumeNarration":"Συνέχεια από {time}","web.activityLabel":"Άσκηση","web.skippedActivities":"Ασκήσεις · {count} — έναρξη","web.placesCount":"τοποθεσίες: {count}","web.moreAnswers":"Περισσότερες απαντήσεις παρακάτω","web.playerSceneOf":"Σκηνή {scene} από {total}: {title}","web.closeStory":"Κλείσιμο ιστορίας","web.imageFit":"Εμφάνιση ολόκληρης της εικόνας","web.activityOf":"Άσκηση · {scene} από {total}","web.activityMoved":"Μετακινήθηκε στη θέση {scene} από {total}","web.activityIncomplete":"Συνδέστε όλα τα ζεύγη","web.seekTen":"Πίσω / εμπρός κατά 10 δευτερόλεπτα","web.activityFromScene":"Από τη σκηνή {scene}","web.nextStory":"Επόμενη ιστορία","web.transcriptRevised":"το κείμενο διευκρινίστηκε","action.close":"Κλείσιμο","action.next":"Επόμενο","action.retry":"Δοκίμασε ξανά","activity.check":"Έλεγχος","answer.correct":"Σωστό","answer.incorrect":"Όχι ακριβώς","audio.backTen":"Πίσω 10 δευτερόλεπτα","audio.pause":"Παύση","audio.play":"Αναπαραγωγή αφήγησης","audio.seek":"Θέση αφήγησης","audio.speed":"Ταχύτητα αφήγησης","audio.synthetic":"Συνθετική φωνή","audio.unavailable":"Η αφήγηση δεν είναι διαθέσιμη. Το κείμενο είναι εδώ.","bookmark.add":"Αποθήκευση ιστορίας","bookmark.inSaved":"Στα αποθηκευμένα","bookmark.remove":"Αφαίρεση αποθηκευμένης ιστορίας","bookmark.removed":"Ο σελιδοδείκτης αφαιρέθηκε","credit.title":"Εικόνες","discover.audioMinutes %lld":"%lld λεπτά","discover.mapLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","player.approximate":"Κατά προσέγγιση τοποθεσία","player.back":"Πίσω","player.completed":"Νέο εύρημα στη συλλογή σας","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Λεπτομέρειες (%lld)","player.explanation":"Γιατί;","player.finish":"Ολοκλήρωση","player.firstCorrect":"✓ Σωστά με την πρώτη προσπάθεια","player.firstOther":"Η πρώτη προσπάθεια διατηρείται. Η επανάληψη είναι εξάσκηση.","player.interpretation":"Ερμηνεία","player.matchHint":"Πάτησε έναν όρο αριστερά και μετά μια σημασία δεξιά. Πάτησε ένα συνδεδεμένο στοιχείο για αποσύνδεση.","player.moveDown":"Μετακίνηση κάτω","player.moveUp":"Μετακίνηση πάνω","player.nextDetail":"Επόμενη λεπτομέρεια","player.previousDetail":"Προηγούμενη λεπτομέρεια","player.related":"Σχετικές ιστορίες","player.scene %lld":"Μέρος %lld","player.sequenceHint":"Βάλτε τα από το παλαιότερο στο νεότερο.","player.showAll":"Εμφάνιση όλων","player.skip":"Παράλειψη","player.sources %lld":"Πηγές · %lld","player.summary %lld %lld":"Δραστηριότητες: %1$lld από %2$lld σωστές με την πρώτη","player.unpair":"Αποσύνδεση ζεύγους","player.vitrine":"Στα ευρήματα","sources.title":"Πηγές","story.listen":"Άκουσε","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld σκηνή","other":"%lld σκηνές"},"story.start":"Έναρξη","answer.chosen":"Η απάντησή σας","answer.skipped":"Η δραστηριότητα παραλείφθηκε","answer.revealed":"Η απάντηση εμφανίστηκε","answer.correctOrder":"Σωστή σειρά","answer.correctPairs":"Σωστά ζεύγη","answer.yours.correct":"Η απάντησή σας · σωστή","answer.yours.incorrect":"Η απάντησή σας · λανθασμένη","audio.stop":"Διακοπή ακρόασης","Search.search.group.places":"Τόποι","Atlas.zoomIn":"Μεγέθυνση","Atlas.zoomOut":"Σμίκρυνση"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Μάθε βουλγαρικά","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Οδηγός Βουλγαρίας","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/travel-guide-bulgaria/"}}}