{"version":2,"locale":"el","id":"story.perperikon","hasFind":true,"slug":"perperikon","url":"/el/stories/perperikon/","topic":"Περπερικόν","title":"Μια πόλη λαξευμένη στον λόφο","summary":"Δωμάτια στον βράχο, νερό σε ένα βαθύ κοίλωμα και μια αμφισβητούμενη υπόθεση. Μια κοντινή ματιά στο Περπερικόν από την αρχαιότητα έως τον Μεσαίωνα και τις ανασκαφές του 2000.","cover":{"title":"Μια πόλη λαξευμένη στον λόφο","subtitle":"Περπερικόν: βράχος, πόλη και ένα αμφισβητούμενο μαντείο","hook":"Πώς χτίζεται μια πόλη από βράχο;","summary":"Δωμάτια στον βράχο, νερό σε ένα βαθύ κοίλωμα και μια αμφισβητούμενη υπόθεση. Μια κοντινή ματιά στο Περπερικόν από την αρχαιότητα έως τον Μεσαίωνα και τις ανασκαφές του 2000.","takeaway":"Τα ορατά κατάλοιπα και οι ερμηνείες τους είναι διαφορετικά είδη γνώσης."},"sortYear":46,"firstActivity":5,"epoch":{"id":"epoch.antiquity","styleId":"antiquity","sortOrder":6,"title":"Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα: Θράκες, Έλληνες, Ρωμαίοι","dateLabel":"1η χιλιετία π.Χ. – 6ος αιώνας μ.Χ.","eraShort":"Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα","slug":"antiquity","fill":"#D4CBBE","ink":"#221616","raised":"#DAD3C8","dark":"#6B6862"},"epochId":"epoch.antiquity","placeShort":"Περπερικόν","date":"Αρχαιότητα–Μεσαίωνας","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-08-cutout-480.26124ce5.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.avif","w":825}],"dominant":"#4f483f","h":769,"w":825,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.webp","w":825}],"src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.webp","id":"asset.perp.08-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","objectCaption":"Πέτρινος δίσκος","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"scenes":[{"id":"perperikon.s1-rock-city","number":1,"kind":"narrative","title":"Ένα δωμάτιο στον βράχο","body":"Η φωτογραφία δείχνει δωμάτια λαξευμένα στον βράχο. Στο Περπερικόν οι άνθρωποι λάξευαν τον ίδιο τον λόφο. Άνοιγαν δωμάτια, δρόμους και αυλές. Πάνω από τα λαξευμένα κατώτερα επίπεδα ύψωναν τοίχους και δοκάρια. Σήμερα τα ερείπια μοιάζουν με σπίτια από τα οποία έχει αφαιρεθεί το πάνω μισό.\n\nΔιαδοχικές γενιές άλλαξαν τον λόφο. Ακολούθησε την άκρη ενός δωματίου. Πού τελειώνει ο βράχος και πού αρχίζει η τοιχοποιία;","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-01-480.e7510926.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-01-960.e7510926.avif","w":960},{"src":"/media/asset-perp-01-1600.e7510926.avif","w":1600}],"dominant":"#636d6e","h":1067,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-01-960.e7510926.webp","w":960}],"src":"/media/asset-perp-01-960.e7510926.webp","id":"asset.perp.01","alt":"Τείχη ανάμεσα στα βράχια του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.","objectCaption":"Τείχη ανάμεσα στα βράχια του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_01.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":24.268,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.s1-rock-city","duration":24.363,"src":"/audio/el/perperikon/s1-rock-city.6ca1c6df.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.tourism"}]},{"id":"perperikon.s2-hill","number":2,"kind":"map","title":"Σκαλοπάτια στην κορυφή","body":"Βρες το Περπερικόν στον χάρτη. Ο λόφος βρίσκεται στην Ανατολική Ροδόπη, κοντά στο χωριό Γκόρνα Κρέποστ και το σημερινό Κάρτζαλι. Το σημείο δείχνει την κατά προσέγγιση θέση, χωρίς αρχαία σύνορα.\n\nΥπάρχουν εδώ ίχνη ήδη από τη Χαλκολιθική εποχή. Τότε οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν πέτρα και χαλκό. Αργότερα ο τόπος συνδέεται με τους Θράκες, αρχαίες κοινότητες των Βαλκανίων. Το σύγχρονο ανασκαφικό πρόγραμμα άρχισε το 2000. Οι αρχαιολόγοι αποκαλύπτουν έναν οχυρωμένο οικισμό στην κορυφή. Βρίσκουν λαξευμένα σκαλοπάτια, αυλάκια και κόγχες, μικρές εσοχές στην πέτρα. Ποιος τα έφτιαξε και για ποιον σκοπό;","images":[],"hotspots":[],"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή του βραχώδους λόφου κοντά στην Γκόρνα Κρεπόστ, στην Ανατολική Ροδόπη. Δεν δείχνει αρχαία σύνορα.","precision":"approximate","id":"place.perp.perperikon","name":"Περπερικόν","latitude":41.714722,"longitude":25.465278,"accuracy":"approximate","radiusMeters":300,"sourceIds":["src.perp.wikidata","src.perp.nekhrizov"],"guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/places/perperikon/","slug":"perp.perperikon","url":"/el/map/#perp.perperikon"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-3x-1536.8876519a.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-2x-2048.4c826249.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-3x-3072.8876519a.avif","w":3072}]},"dark":{"src":"/assets/maps/relief-dark@3x.jpg?v=0941a59d06","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-1024.73ab39a9.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-1536.4f3ca147.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-2048.73ab39a9.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-3072.4f3ca147.avif","w":3072}]},"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή του βραχώδους λόφου κοντά στην Γκόρνα Κρεπόστ, στην Ανατολική Ροδόπη. Δεν δείχνει αρχαία σύνορα.","precision":"approximate","id":"place.perp.perperikon","name":"Περπερικόν","latitude":41.714722,"longitude":25.465278,"accuracy":"approximate","radiusMeters":300,"sourceIds":["src.perp.wikidata","src.perp.nekhrizov"],"guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/places/perperikon/","slug":"perp.perperikon","url":"/el/map/#perp.perperikon","number":1,"x":49.56598,"y":76.47864,"inside":true,"viewX":50.0,"viewY":69.84713398709677}],"extent":[0,0,1,1],"orientation":[{"name":"Σόφια","kind":"town","x":22.774,"y":50.826,"viewX":16.812515096774185,"viewY":36.962104516129024},{"name":"Φιλιππούπολη","kind":"town","x":40.566,"y":65.549,"viewX":38.851637677419355,"viewY":55.83604064516129},{"name":"Βάρνα","kind":"town","x":80.184,"y":37.187,"viewX":87.92683767741936,"viewY":19.477786451612886},{"name":"Μπουργκάς","kind":"town","x":74.532,"y":55.892,"viewX":80.92565058064515,"viewY":43.45638967741935},{"name":"Ρούσε","kind":"town","x":55.821,"y":20.617,"viewX":57.748153806451604,"viewY":-1.763884516129049},{"name":"Βέλικο Τάρνοβο","kind":"town","x":51.465,"y":40.853,"viewX":52.352334451612904,"viewY":24.17736193548386},{"name":"Πλέβεν","kind":"town","x":38.834,"y":31.796,"viewX":36.70619251612903,"viewY":12.566872258064501},{"name":"Στάρα Ζαγόρα","kind":"town","x":51.681,"y":57.962,"viewX":52.61989574193547,"viewY":46.10999612903225},{"name":"Σούμεν","kind":"town","x":67.951,"y":35.671,"viewX":72.77370219354837,"viewY":17.534372258064497},{"name":"Βίντιν","kind":"town","x":17.099,"y":16.308,"viewX":9.782837677419348,"viewY":-7.287744516129052},{"name":"Μπλαγκόεβγκραντ","kind":"town","x":19.929,"y":68.531,"viewX":13.288386064516121,"viewY":59.658772258064516},{"name":"Χάσκοβο","kind":"town","x":50.694,"y":70.78,"viewX":51.397289290322576,"viewY":62.54184516129031},{"name":"Σμόλιαν","kind":"town","x":40.014,"y":80.031,"viewX":38.16786993548387,"viewY":74.40103032258065},{"name":"Σλίβεν","kind":"town","x":60.286,"y":51.247,"viewX":63.27899251612904,"viewY":37.501799354838695},{"name":"Ντόμπριτς","kind":"town","x":79.091,"y":27.65,"viewX":86.57292799999998,"viewY":7.251967741935463},{"name":"Πέρνικ","kind":"town","x":19.223,"y":53.257,"viewX":12.413857032258056,"viewY":40.07848967741934},{"name":"Γιάμπολ","kind":"town","x":62.544,"y":56.432,"viewX":66.07599896774194,"viewY":44.14863483870967},{"name":"Πάζαρτζικ","kind":"town","x":35.42,"y":64.052,"viewX":32.47723767741935,"viewY":53.91698322580646},{"name":"Βράτσα","kind":"town","x":25.661,"y":37.29,"viewX":20.388669935483865,"viewY":19.6098258064516},{"name":"Γκάμπροβο","kind":"town","x":47.734,"y":46.177,"viewX":47.73070864516129,"viewY":31.00238645161289},{"name":"Κάρτζαλι","kind":"town","x":48.471,"y":78.573,"viewX":48.64363767741935,"viewY":72.53196838709675},{"name":"Κιουστεντίλ","kind":"town","x":14.889,"y":61.673,"viewX":7.0452892903225734,"viewY":50.86725870967741},{"name":"Μοντάνα","kind":"town","x":21.563,"y":31.916,"viewX":15.312437677419346,"viewY":12.720704516129016},{"name":"Λόβετς","kind":"town","x":40.178,"y":39.23,"viewX":38.37101832258064,"viewY":22.096780645161274},{"name":"Σιλίστρα","kind":"town","x":72.008,"y":13.056,"viewX":77.7991473548387,"viewY":-11.456598709677444},{"name":"Ταργκόβιστε","kind":"town","x":63.402,"y":36.202,"viewX":67.13881187096774,"viewY":18.215079999999986},{"name":"Ράζγκραντ","kind":"town","x":62.709,"y":28.698,"viewX":66.28038606451612,"viewY":8.595436129032242},{"name":"Καζανλάκ","kind":"town","x":48.661,"y":52.884,"viewX":48.878992516129024,"viewY":39.60032774193547},{"name":"Δούναβης","kind":"nature","x":46.384,"y":23.924,"viewX":46.05845058064516,"viewY":2.4754761290322405},{"name":"Μαύρη Θάλασσα","kind":"nature","x":86.25,"y":45.496,"viewX":95.44085058064516,"viewY":30.129388387096768},{"name":"Αίμος","kind":"nature","x":41.25,"y":49.45,"viewX":39.698915096774186,"viewY":35.198161290322574},{"name":"Ρίλα","kind":"nature","x":25.625,"y":65.69,"viewX":20.344076387096766,"viewY":56.01679354838708},{"name":"Πίριν","kind":"nature","x":24.125,"y":75.565,"viewX":18.486011870967733,"viewY":68.67590645161289},{"name":"Ροδόπη","kind":"nature","x":38.75,"y":79.447,"viewX":36.6021409032258,"viewY":73.65238},{"name":"Στράντζα","kind":"nature","x":76.25,"y":67.774,"viewX":83.0537538064516,"viewY":58.68834709677419}],"crop":{"sx":0.8072916666666666,"sy":0.7800704579768494,"x":0.09201396666666672,"y":0.21992954202315063},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":33.516,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.s2-hill","duration":33.621,"src":"/audio/el/perperikon/s2-hill.233229d2.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.bilde2008"},{"id":"src.perp.nekhrizov"},{"id":"src.perp.wikidata"}]},{"id":"perperikon.s3-water","number":3,"kind":"artifact","title":"Νερό στην πέτρα","body":"Η φωτογραφία δείχνει ένα βαθύ λαξευμένο κοίλωμα με νερό. Πάνω βλέπεις ένα σύγχρονο προστατευτικό κιγκλίδωμα. Η δημοτική ιστοσελίδα περιγράφει μια μεγάλη δεξαμενή στην Ακρόπολη, το οχυρωμένο πάνω μέρος της πόλης. Δεν έχουμε επιβεβαιώσει ότι η φωτογραφία δείχνει τη συγκεκριμένη δεξαμενή. Η δεξαμενή είναι κατασκευή για τη συλλογή και αποθήκευση νερού.\n\nΗ πόλη είχε και αποχέτευση: αγωγούς που απομάκρυναν το βρόχινο νερό. Το νερό στη φωτογραφία δεν αποδεικνύει από μόνο του τη χρήση του κοιλώματος. Δεν είναι κάθε κοίλωμα βωμός, τόπος προσφορών ή θυσιών. Τι βλέπεις με βεβαιότητα;","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-10-480.7f8f9127.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-10-960.7f8f9127.avif","w":960},{"src":"/media/asset-perp-10-1600.7f8f9127.avif","w":1600}],"dominant":"#6c6f5f","h":1600,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-10-960.7f8f9127.webp","w":960}],"src":"/media/asset-perp-10-960.7f8f9127.webp","id":"asset.perp.10","alt":"Βαθιά λαξευμένη κοιλότητα με νερό και μεταλλικό προστατευτικό κιγκλίδωμα στο Περπερικόν.","objectCaption":"Βαθιά λαξευμένη κοιλότητα με νερό και μεταλλικό προστατευτικό κιγκλίδωμα στο Περπερικόν.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_10.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[{"id":"h-perp-rock","x":0.25,"y":0.43,"title":"Βραχώδες τοίχωμα","body":"Η κοιλότητα είναι λαξευμένη στον βράχο.","sourceIds":["src.perp.photo10"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-perp-water","x":0.44,"y":0.8,"title":"Νερό","body":"Στη σύγχρονη φωτογραφία φαίνεται νερό στο κάτω μέρος. Αυτό δεν χρονολογεί την κατασκευή.","sourceIds":["src.perp.photo10"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-perp-rail","x":0.74,"y":0.12,"title":"Σύγχρονο κιγκλίδωμα","body":"Το μεταλλικό κιγκλίδωμα είναι σύγχρονο προστατευτικό φράγμα, όχι αρχαίος τοίχος.","sourceIds":["src.perp.photo10"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":31.244,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.s3-water","duration":31.36,"src":"/audio/el/perperikon/s3-water.eec4696b.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.photo10"},{"id":"src.perp.cistern"},{"id":"src.perp.tourism"}]},{"id":"perperikon.s4-oracle","number":4,"kind":"narrative","title":"Κρασί και φλόγα","body":"Οι αρχαιολόγοι περιγράφουν μια ωοειδή αίθουσα με κυκλικό βωμό λαξευμένο στον βράχο, τόπο προσφορών ή θυσιών. Υπάρχει η αμφισβητούμενη υπόθεση ότι πρόκειται για το μαντείο του Διονύσου, θεού που συνδέεται με το κρασί. Μαντείο είναι ένας τόπος όπου οι άνθρωποι αναζητούσαν προβλέψεις.\n\nΈνας θρύλος μιλά για τον Γάιο Οκτάβιο, πατέρα του μελλοντικού αυτοκράτορα Αυγούστου. Οι ιερείς προβλέπουν την εξουσία του γιου του από τη φλόγα κρασιού πάνω σε έναν βωμό. Η αφήγηση συγκρίνει τον οιωνό με εκείνον του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όμως δεν ονομάζει το Περπερικόν. Δεν αποδεικνύει ότι ο Γάιος Οκτάβιος ή ο Αλέξανδρος επισκέφθηκαν αυτόν τον τόπο.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-02-480.bb2c41dc.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-02-960.bb2c41dc.avif","w":960},{"src":"/media/asset-perp-02-1600.bb2c41dc.avif","w":1600}],"dominant":"#757d74","h":1067,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-02-960.bb2c41dc.webp","w":960}],"src":"/media/asset-perp-02-960.bb2c41dc.webp","id":"asset.perp.02","alt":"Λαξευμένοι χώροι πάνω από την κοιλάδα στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","objectCaption":"Λαξευμένοι χώροι πάνω από την κοιλάδα στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_02.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":32.268,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.s4-oracle","duration":32.384,"src":"/audio/el/perperikon/s4-oracle.bc15985c.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.bilde2008"},{"id":"src.perp.afp2003"},{"id":"src.perp.iliev2013"},{"id":"src.perp.suetonius"}]},{"id":"perperikon.a1-evidence","number":5,"kind":"activity","title":"Άσκηση: τι γνωρίζουμε","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.perp.evidence","kind":"single_choice","prompt":"Τι μπορούμε να πούμε για το περίφημο μαντείο;","sourceIds":["src.perp.iliev2013","src.perp.afp2003","src.perp.bilde2008","src.perp.suetonius"],"items":[{"id":"opt-hypothesis","label":"Η σύνδεση με το Περπερικόν είναι μια αμφισβητούμενη υπόθεση."},{"id":"opt-proof","label":"Η στρογγυλή κοιλότητα προσδιορίζει ναό του Διονύσου.","whyWrong":"Το σχήμα δεν αποδεικνύει ποιον θεό υπηρετούσε ο τόπος."},{"id":"opt-name","label":"Ο Σουητώνιος ονομάζει το Περπερικόν.","whyWrong":"Σε αυτό το χωρίο ο Σουητώνιος αναφέρει τη Θράκη, αλλά δεν ονομάζει το Περπερικόν."}],"explanation":"Ο Οβτσάροφ προτείνει τη σύνδεση· ο Ιλίεφ αμφισβητεί τη βάση της. Μια λαξευμένη κατασκευή δεν προσδιορίζει από μόνη της τη θεότητα.","correctItemId":"opt-hypothesis","sources":[{"id":"src.perp.iliev2013"},{"id":"src.perp.afp2003"},{"id":"src.perp.bilde2008"},{"id":"src.perp.suetonius"}]},"audio":{"durationSeconds":2.732,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.a1-evidence","duration":2.859,"src":"/audio/el/perperikon/a1-evidence.ce217169.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.iliev2013"},{"id":"src.perp.afp2003"},{"id":"src.perp.bilde2008"},{"id":"src.perp.suetonius"}]},{"id":"perperikon.s5-disc","number":6,"kind":"artifact","title":"Ο πέτρινος δίσκος με δύο οπές","body":"Μπροστά σου είναι ένας πέτρινος δίσκος με δύο οπές. Η μία βρίσκεται κοντά στο κέντρο, η άλλη πάνω δεξιά. Η φωτογραφία δεν δείχνει πότε κατασκευάστηκε ο δίσκος ή αν βρισκόταν πάντα εδώ.\n\nΤο 46 μ.Χ. το θρακικό βασίλειο γίνεται ρωμαϊκή επαρχία, περιοχή υπό ρωμαϊκή εξουσία. Στο Περπερικόν χτίστηκαν δημόσια κτίρια και ναοί. Αυτό δεν κάνει κάθε πέτρα της φωτογραφίας ρωμαϊκή. Πίσω από τον δίσκο βλέπεις τοίχο από ξεχωριστούς λίθους. Για τη χρονολόγηση χρειάζονται τα ευρήματα και τα συμφραζόμενα της ανασκαφής τους.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-08-480.8d260b30.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-08-960.8d260b30.avif","w":960},{"src":"/media/asset-perp-08-1600.8d260b30.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-perp-08-2400.8d260b30.avif","w":2400}],"dominant":"#777a71","h":1600,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-08-960.8d260b30.webp","w":960}],"src":"/media/asset-perp-08-960.8d260b30.webp","id":"asset.perp.08","alt":"Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","objectCaption":"Πέτρινος δίσκος","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[{"id":"h-perp-hole","x":0.53,"y":0.53,"title":"Οπή στο κέντρο","body":"Μέσα από την οπή φαίνεται η ανοιχτόχρωμη επιφάνεια πίσω από τον δίσκο.","sourceIds":["src.perp.photo08"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-perp-upper","x":0.585,"y":0.39,"title":"Δεύτερη οπή","body":"Μια δεύτερη οπή φαίνεται πάνω δεξιά. Η λειτουργία της δεν έχει επιβεβαιωθεί.","sourceIds":["src.perp.photo08"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-perp-wall","x":0.79,"y":0.34,"title":"Τοίχος από λίθινους όγκους","body":"Πίσω από τον δίσκο υπάρχει τοίχος από ξεχωριστούς λίθινους όγκους. Η εικόνα δεν επιτρέπει τη χρονολόγησή του.","sourceIds":["src.perp.photo08"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":28.956,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.s5-disc","duration":29.056,"src":"/audio/el/perperikon/s5-disc.b9c5a95e.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.photo08"},{"id":"src.perp.tourism"},{"id":"src.perp.guler2025"}]},{"id":"perperikon.s6-later-city","number":7,"kind":"narrative","title":"Εκκλησίες και φρούριο","body":"Στην ύστερη αρχαιότητα χτίζονται εδώ χριστιανικές εκκλησίες. Το 2016 οι ανασκαφείς αποκαλύπτουν μια μεγάλη βασιλική στη Νότια Συνοικία. Η βασιλική αυτή είναι εκκλησία με τρία επιμήκη τμήματα, που ονομάζονται κλίτη.\n\nΟ λόφος χρησιμοποιείται και τους επόμενους αιώνες. Σύμφωνα με επιστημονικό άρθρο, οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν το φρούριο στις αρχές της δεκαετίας του 1360. Το ακριβές έτος αμφισβητείται. Το άρθρο αναφέρει σκληρή πολιορκία. Μετά από αυτήν παραμένουν στρατιώτες να φυλούν το φρούριο έως τις αρχές του 15ου αιώνα.\n\nΗ φωτογραφία δείχνει ένα λαξευμένο δωμάτιο. Για να το ονομάσεις περίφημο μαντείο χρειάζονται άλλα τεκμήρια.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-03-480.259c013a.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-03-960.259c013a.avif","w":960},{"src":"/media/asset-perp-03-1600.259c013a.avif","w":1600}],"dominant":"#6c777d","h":1067,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-03-960.259c013a.webp","w":960}],"src":"/media/asset-perp-03-960.259c013a.webp","id":"asset.perp.03","alt":"Πέτρινος τοίχος στον λόφο του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.","objectCaption":"Πέτρινος τοίχος στον λόφο του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_03.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":36.652,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.s6-later-city","duration":36.779,"src":"/audio/el/perperikon/s6-later-city.105e7ebd.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.tourism"},{"id":"src.perp.ovcharov2021"},{"id":"src.perp.bnr2010"},{"id":"src.perp.naim2016"}]},{"id":"perperikon.a2-timeline","number":8,"kind":"activity","title":"Άσκηση: βάλε τα γεγονότα στη σειρά","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.perp.timeline","kind":"sequence","prompt":"Βάλε τα γεγονότα σε σειρά από το παλαιότερο στο νεότερο.","sourceIds":["src.perp.tourism","src.perp.ovcharov2021","src.perp.bilde2008","src.perp.guler2025","src.perp.naim2016"],"items":[{"id":"ev-roman","label":"Η Θράκη γίνεται ρωμαϊκή επαρχία"},{"id":"ev-church","label":"Χτίζονται χριστιανικές εκκλησίες"},{"id":"ev-siege","label":"Η οθωμανική κατάκτηση"},{"id":"ev-research","label":"Αρχίζουν οι σύγχρονες ανασκαφές"}],"explanation":"Πρώτα δημιουργήθηκε η ρωμαϊκή επαρχία. Αιώνες αργότερα χτίστηκαν οι εκκλησίες που περιγράφονται. Ακολουθούν η οθωμανική κατάκτηση και το σύγχρονο ανασκαφικό πρόγραμμα.","correctOrderIds":["ev-roman","ev-church","ev-siege","ev-research"],"sources":[{"id":"src.perp.tourism"},{"id":"src.perp.ovcharov2021"},{"id":"src.perp.bilde2008"},{"id":"src.perp.guler2025"},{"id":"src.perp.naim2016"}]},"audio":{"durationSeconds":3.404,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.a2-timeline","duration":3.499,"src":"/audio/el/perperikon/a2-timeline.4fbfb8c2.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.tourism"},{"id":"src.perp.ovcharov2021"},{"id":"src.perp.bilde2008"},{"id":"src.perp.guler2025"},{"id":"src.perp.naim2016"}]},{"id":"perperikon.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Άσκηση: αντιστοίχισε","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.perp.matching","kind":"matching","prompt":"Αντιστοίχισε κάθε τεκμήριο με αυτό που μας δείχνει.","sourceIds":["src.perp.photo08","src.perp.photo10","src.perp.cistern","src.perp.suetonius"],"items":[{"id":"m-water","label":"Η φωτογραφία του κοιλώματος με νερό","pairedLabel":"Ορατό νερό, μη επιβεβαιωμένη χρήση"},{"id":"m-disc","label":"Φωτογραφία του πέτρινου δίσκου","pairedLabel":"Δύο οπές, χωρίς ασφαλή χρονολόγηση"},{"id":"m-text","label":"Η αφήγηση του Σουητωνίου","pairedLabel":"Θρυλική πρόβλεψη, χωρίς το όνομα Περπερικόν"}],"explanation":"Η φωτογραφία δείχνει νερό, αλλά από μόνη της δεν αποδεικνύει τη χρήση του κοιλώματος. Η φωτογραφία δείχνει οπές, αλλά δεν χρονολογεί τον δίσκο. Η γραπτή αφήγηση διασώζει έναν θρύλο, όχι τη διεύθυνση του μαντείου.","sources":[{"id":"src.perp.photo08"},{"id":"src.perp.photo10"},{"id":"src.perp.cistern"},{"id":"src.perp.suetonius"}],"columns":["Στοιχείο","Περιγραφή"]},"audio":{"durationSeconds":3.34,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.perperikon.perperikon.a3-matching","duration":3.456,"src":"/audio/el/perperikon/a3-matching.c38b4b58.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.perp.photo08"},{"id":"src.perp.photo10"},{"id":"src.perp.cistern"},{"id":"src.perp.suetonius"}]}],"minutes":4,"sources":[{"year":2003,"url":"https://www.ekathimerini.com/news/14476/oracle-of-dionysus-found-in-bulgaria/","institutionOrAuthor":"Agence France-Presse; interview with excavation director Nikolay Ovcharov","id":"src.perp.afp2003","authors":["Agence France-Presse; interview with excavation director Nikolay Ovcharov"],"title":"Oracle of Dionysus found in Bulgaria?","container":"eKathimerini","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2008,"url":"https://pure.au.dk/ws/files/22391878/ArchRep_2008.pdf","institutionOrAuthor":"Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba","id":"src.perp.bilde2008","authors":["Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba"],"title":"Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites","container":"Archaeological Reports","volume":"54","pages":"123–124","doi":"10.1017/S0570608400000910","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":2010,"url":"https://old-news.bnr.bg/radiobulgaria/post/100225055/perperikon-edin-ot-nai-populyarnite-bylgarski-arheologicheski-obekti-v-chujdite-medii","institutionOrAuthor":"Българско национално радио; интервю с Николай Овчаров","id":"src.perp.bnr2010","authors":["Българско национално радио; интервю с Николай Овчаров"],"title":"Перперикон – един от най-популярните български археологически обекти в чуждите медии","container":"Радио България: История и вяра","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://visitkardzhali.com/en/vodohranilisthe/","institutionOrAuthor":"Община Кърджали / Municipality of Kardzhali","id":"src.perp.cistern","authors":["Община Кърджали / Municipality of Kardzhali"],"title":"Водохранилище / Water reservoir","container":"Visit Kardzhali: official municipal tourism portal","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"}},{"year":2025,"url":"https://zenodo.org/records/15470799","institutionOrAuthor":"Taner Güler","id":"src.perp.guler2025","authors":["Taner Güler"],"title":"“The Rugged Jaw of The Sea”: A Coastal Settlement of Salmydessos in Eastern Thrace","container":"Septem Artes","volume":"3","issue":"1","pages":"47–61","doi":"10.5281/zenodo.15470799","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2013,"url":"https://sudigital.org/lib/record/19686/files/SUDGTL-BOOK-2013-657.pdf","institutionOrAuthor":"Йордан Илиев","id":"src.perp.iliev2013","authors":["Йордан Илиев"],"title":"Родопите и прорицалището на Дионис в Древна Тракия","container":"Докторантски и постдокторантски четения 2011. ИФ–94. Софийски университет „Св. Климент Охридски“; съст. Антоан Тонев, Антоанета Петкова, Цветелина Харалампиева","pages":"5–22","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","isPdf":true,"fieldLanguages":{"title":"bg","container":"bg"}},{"year":2017,"url":"https://naim.bg/Documents/Godishen_otchet_NAIM-BAN_2016-final.pdf","institutionOrAuthor":"Николай Димитров Овчаров; НАИМ–БАН","id":"src.perp.naim2016","authors":["Николай Димитров Овчаров; НАИМ–БАН"],"title":"Индивидуален отчет: резултати от научната дейност, §1.1","container":"Национален археологически институт с музей: Годишен отчет за 2016 г. София","pages":"151–152","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","isPdf":true,"fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://naim.bg/CV/1_G.Nekhrizov_CV_EN.pdf","institutionOrAuthor":"Georgi Nekhrizov; National Archaeological Institute with Museum, BAS","id":"src.perp.nekhrizov","authors":["Georgi Nekhrizov; National Archaeological Institute with Museum, BAS"],"title":"Curriculum Vitae","container":"NAIM–BAS","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":2021,"url":"https://journals.uni-vt.bg/fhyb/eng/vol5/iss1/art10","institutionOrAuthor":"Николай Овчаров","id":"src.perp.ovcharov2021","authors":["Николай Овчаров"],"title":"Перперикон след Перперикон. Към историята на османското завоевание на Балканите / Perperikon after Perperikon. On the History of the Ottoman Conquest of the Balkans","container":"Годишник на Историческия факултет на ВТУ „Св. св. Кирил и Методий“","volume":"5","issue":"1","pages":"83–107","doi":"10.54664/SHHG7840","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2018,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_08.jpg","institutionOrAuthor":"Kritzolina","id":"src.perp.photo08","authors":["Kritzolina"],"title":"Archaeological complex of Perperikon 08.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2018,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_10.jpg","institutionOrAuthor":"Kritzolina","id":"src.perp.photo10","authors":["Kritzolina"],"title":"Archaeological complex of Perperikon 10.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":1913,"url":"https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Augustus*.html#94","institutionOrAuthor":"Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe","id":"src.perp.suetonius","authors":["Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe"],"title":"The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus","container":"Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago","pages":"Augustus 94","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://visitbulgaria.com/wp-content/uploads/2021/04/BG-От-свещения-Перперикон-до-царствения-Търновград.pdf","institutionOrAuthor":"Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host)","id":"src.perp.tourism","authors":["Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host)"],"title":"От свещения Перперикон до царствения Търновград","container":"BulgariaTravel, cultural tourism brochure","pages":"4–5","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","isPdf":true,"fieldLanguages":{"title":"bg"}},{"year":null,"url":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1943549","institutionOrAuthor":"Wikimedia geographical database contributors","id":"src.perp.wikidata","authors":["Wikimedia geographical database contributors"],"title":"Perperikon","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","container":""}],"credits":[{"id":"asset.perp.08-cutout","src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.webp","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","w":825,"h":769,"caption":"","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.perp.01","src":"/media/asset-perp-01-960.e7510926.webp","alt":"Τείχη ανάμεσα στα βράχια του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.","w":1600,"h":1067,"caption":"","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_01.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.perp.10","src":"/media/asset-perp-10-960.7f8f9127.webp","alt":"Βαθιά λαξευμένη κοιλότητα με νερό και μεταλλικό προστατευτικό κιγκλίδωμα στο Περπερικόν.","w":2400,"h":1600,"caption":"","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_10.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.perp.02","src":"/media/asset-perp-02-960.bb2c41dc.webp","alt":"Λαξευμένοι χώροι πάνω από την κοιλάδα στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","w":1600,"h":1067,"caption":"","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_02.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.perp.08","src":"/media/asset-perp-08-960.8d260b30.webp","alt":"Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","w":2400,"h":1600,"caption":"","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.perp.03","src":"/media/asset-perp-03-960.259c013a.webp","alt":"Πέτρινος τοίχος στον λόφο του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.","w":1600,"h":1067,"caption":"","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_03.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","visibleKind":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth","license":"Κοινό κτήμα","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}}],"places":[{"note":"Κατά προσέγγιση περιοχή του βραχώδους λόφου κοντά στην Γκόρνα Κρεπόστ, στην Ανατολική Ροδόπη. Δεν δείχνει αρχαία σύνορα.","precision":"approximate","id":"place.perp.perperikon","name":"Περπερικόν","latitude":41.714722,"longitude":25.465278,"accuracy":"approximate","radiusMeters":300,"sourceIds":["src.perp.wikidata","src.perp.nekhrizov"],"guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/places/perperikon/","slug":"perp.perperikon","url":"/el/map/#perp.perperikon"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.apollonia-sozopol","title":"Ο θεός που έφυγε από την πόλη","topic":"Σωζόπολη","eyebrow":"Σωζόπολη","url":"/el/stories/apollonia-sozopol/","reason":"Δείτε πώς ζούσαν και εργάζονταν οι άνθρωποι σε άλλη εποχή.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-apol-alabastron-cutout-480.028bb0d1.avif","w":480},{"src":"/media/asset-apol-alabastron-cutout-732.028bb0d1.avif","w":732}],"dominant":"#745239","h":2354,"w":732,"webp":[{"src":"/media/asset-apol-alabastron-cutout-732.028bb0d1.webp","w":732}],"src":"/media/asset-apol-alabastron-cutout-732.028bb0d1.webp","id":"asset.apol.alabastron-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Ψηλό στενό ζωγραφισμένο αγγείο με ανθρώπινη μορφή, φωτογραφημένο στο μουσείο της Σωζόπολης.","objectCaption":"Αλάβαστρο","caption":"Ψηλό στενό ζωγραφισμένο αγγείο με ανθρώπινη μορφή, φωτογραφημένο στο μουσείο της Σωζόπολης.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Red-figure_alabastron,_young_soldier,_500_BC,_AM_Sozopol,_Sozm05.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":3,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Τα πρόσωπα της Μπογιάνα","topic":"Εκκλησία της Μπογιάνα","eyebrow":"Εκκλησία της Μπογιάνα · Μπογιάνα","url":"/el/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Πλινθόκτιστες όψεις, δύο τρουλαία μέρη και η πέτρινη βάση της εκκλησίας της Μπογιάνα ανάμεσα σε δέντρα.","objectCaption":"Εκκλησία της Μπογιάνα","caption":"","kindLabel":"Φωτογραφία","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.ivan-alexander-gospels","title":"Ο τσάρος ανάμεσα στις σελίδες","topic":"Το Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου","eyebrow":"Το Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου · Λονδίνο","url":"/el/stories/ivan-alexander-gospels/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-480.f4a95879.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-1314.f4a95879.avif","w":1314}],"dominant":"#83524c","h":1398,"w":1314,"webp":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","id":"asset.tetra.cover-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Κλειστό ερυθροκάστανο κάλυμμα, με τη ράχη αριστερά και κλίμακα μέτρησης δεξιά.","objectCaption":"Κάλυμμα της βιβλιοδεσίας","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Δεν προσδιορίζεται · CC0 · Βρετανική Βιβλιοθήκη μέσω Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Το σωζόμενο επάνω κάλυμμα της βιβλιοδεσίας. Βρετανική Βιβλιοθήκη, Add MS 39627· μέσω Wikimedia Commons, CC0. Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε.","attributionParts":[{"text":"Το σωζόμενο επάνω κάλυμμα της βιβλιοδεσίας. Βρετανική Βιβλιοθήκη, Add MS 39627· μέσω Wikimedia Commons, CC0. Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε.","lang":"el"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Gospels_of_Tsar_Ivan_Alexander,_with_added_Menologion_-in_Slavonic-_-_Upper_cover_(Add_Ms_39627).jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.suetonius","name":"Σουητώνιος","url":"/el/people/suetonius/"},{"id":"person.augustus","name":"Αύγουστος","url":"/el/people/augustus/"},{"id":"person.gaius-octavius","name":"Γάιος Οκτάβιος","url":"/el/people/gaius-octavius/"},{"id":"person.alexander-great","name":"Μέγας Αλέξανδρος","url":"/el/people/alexander-great/"}],"rulers":[],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.perperikon","storyId":"story.perperikon","factId":"F03","text":"Οι έρευνες γίνονται κοντά στο χωριό Γκόρνα Κρέποστ.","sourceIds":["src.perp.nekhrizov"]},"collectionFind":{"number":18,"total":59,"title":"Πέτρινος δίσκος","dateLabel":"Δεν αναφέρεται χρονολόγηση","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-perp-08-cutout-480.26124ce5.avif","w":480},{"src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.avif","w":825}],"dominant":"#4f483f","h":769,"w":825,"webp":[{"src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.webp","w":825}],"src":"/media/asset-perp-08-cutout-825.26124ce5.webp","id":"asset.perp.08-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.","objectCaption":"Πέτρινος δίσκος","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Archaeological_complex_of_Perperikon_08.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}},"ui":{"web.learnPromo":"Διαβάστε αυτές τις ιστορίες στα βουλγαρικά — μάθετε τη γλώσσα","web.travelPromo":"Επισκεφθείτε αυτό το μέρος — ταξιδιωτικός οδηγός της Βουλγαρίας","web.autoAdvance":"Αυτόματη μετάβαση στην επόμενη σκηνή","web.repeatActivities":"Επανάληψη δραστηριοτήτων","web.shortcuts":"Συντομεύσεις πληκτρολογίου","web.sceneNavigation":"Προηγούμενη / επόμενη σκηνή","web.findCount":"Βρέθηκαν {count} από {total}","web.resumeNarration":"Συνέχεια από {time}","web.activityLabel":"Άσκηση","web.skippedActivities":"Ασκήσεις · {count} — έναρξη","web.placesCount":"τοποθεσίες: {count}","web.moreAnswers":"Περισσότερες απαντήσεις παρακάτω","web.playerSceneOf":"Σκηνή {scene} από {total}: {title}","web.closeStory":"Κλείσιμο ιστορίας","web.imageFit":"Εμφάνιση ολόκληρης της εικόνας","web.activityOf":"Άσκηση · {scene} από {total}","web.activityMoved":"Μετακινήθηκε στη θέση {scene} από {total}","web.activityIncomplete":"Συνδέστε όλα τα ζεύγη","web.seekTen":"Πίσω / εμπρός κατά 10 δευτερόλεπτα","web.activityFromScene":"Από τη σκηνή {scene}","web.nextStory":"Επόμενη ιστορία","web.transcriptRevised":"το κείμενο διευκρινίστηκε","action.close":"Κλείσιμο","action.next":"Επόμενο","action.retry":"Δοκίμασε ξανά","activity.check":"Έλεγχος","answer.correct":"Σωστό","answer.incorrect":"Όχι ακριβώς","audio.backTen":"Πίσω 10 δευτερόλεπτα","audio.pause":"Παύση","audio.play":"Αναπαραγωγή αφήγησης","audio.seek":"Θέση αφήγησης","audio.speed":"Ταχύτητα αφήγησης","audio.synthetic":"Συνθετική φωνή","audio.unavailable":"Η αφήγηση δεν είναι διαθέσιμη. Το κείμενο είναι εδώ.","bookmark.add":"Αποθήκευση ιστορίας","bookmark.inSaved":"Στα αποθηκευμένα","bookmark.remove":"Αφαίρεση αποθηκευμένης ιστορίας","bookmark.removed":"Ο σελιδοδείκτης αφαιρέθηκε","credit.title":"Εικόνες","discover.audioMinutes %lld":"%lld λεπτά","discover.mapLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","player.approximate":"Κατά προσέγγιση τοποθεσία","player.back":"Πίσω","player.completed":"Νέο εύρημα στη συλλογή σας","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Λεπτομέρειες (%lld)","player.explanation":"Γιατί;","player.finish":"Ολοκλήρωση","player.firstCorrect":"✓ Σωστά με την πρώτη προσπάθεια","player.firstOther":"Η πρώτη προσπάθεια διατηρείται. Η επανάληψη είναι εξάσκηση.","player.interpretation":"Ερμηνεία","player.matchHint":"Πάτησε έναν όρο αριστερά και μετά μια σημασία δεξιά. Πάτησε ένα συνδεδεμένο στοιχείο για αποσύνδεση.","player.moveDown":"Μετακίνηση κάτω","player.moveUp":"Μετακίνηση πάνω","player.nextDetail":"Επόμενη λεπτομέρεια","player.previousDetail":"Προηγούμενη λεπτομέρεια","player.related":"Σχετικές ιστορίες","player.scene %lld":"Μέρος %lld","player.sequenceHint":"Βάλτε τα από το παλαιότερο στο νεότερο.","player.showAll":"Εμφάνιση όλων","player.skip":"Παράλειψη","player.sources %lld":"Πηγές · %lld","player.summary %lld %lld":"Δραστηριότητες: %1$lld από %2$lld σωστές με την πρώτη","player.unpair":"Αποσύνδεση ζεύγους","player.vitrine":"Στα ευρήματα","sources.title":"Πηγές","story.listen":"Άκουσε","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld σκηνή","other":"%lld σκηνές"},"story.start":"Έναρξη","answer.chosen":"Η απάντησή σας","answer.skipped":"Η δραστηριότητα παραλείφθηκε","answer.revealed":"Η απάντηση εμφανίστηκε","answer.correctOrder":"Σωστή σειρά","answer.correctPairs":"Σωστά ζεύγη","answer.yours.correct":"Η απάντησή σας · σωστή","answer.yours.incorrect":"Η απάντησή σας · λανθασμένη","audio.stop":"Διακοπή ακρόασης","Search.search.group.places":"Τόποι","Atlas.zoomIn":"Μεγέθυνση","Atlas.zoomOut":"Σμίκρυνση"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Μάθε βουλγαρικά","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Οδηγός Βουλγαρίας","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/travel-guide-bulgaria/"}}}