{"version":2,"locale":"el","id":"story.pliska-capital","hasFind":true,"slug":"pliska-capital","url":"/el/stories/pliska-capital/","topic":"Πλίσκα","title":"Πλίσκα: το ανάχωμα, το ανάκτορο και η επιγραφή","summary":"Τα χωράφια κρύβουν μια τεράστια οχύρωση. Τείχη, μια επιγραφή και μια βασιλική δείχνουν πώς αλλάζει η πρώτη βουλγαρική πρωτεύουσα και πού αρχίζει η σύγχρονη ανακατασκευή.","cover":{"title":"Πλίσκα: το ανάχωμα, το ανάκτορο και η επιγραφή","subtitle":"Πλίσκα: χωμάτινα αναχώματα, πέτρινα ανάκτορα και μια εκκλησία","hook":"Τι κρύβουν τα χωράφια της Πλίσκα;","summary":"Τα χωράφια κρύβουν μια τεράστια οχύρωση. Τείχη, μια επιγραφή και μια βασιλική δείχνουν πώς αλλάζει η πρώτη βουλγαρική πρωτεύουσα και πού αρχίζει η σύγχρονη ανακατασκευή.","takeaway":"Το ανασκαμμένο κατάλοιπο, η επιστημονική ερμηνεία και η σύγχρονη ανακατασκευή είναι διαφορετικά είδη μαρτυριών."},"sortYear":822,"firstActivity":5,"epoch":{"id":"epoch.tsardom1","styleId":"tsardom1","sortOrder":5,"title":"Πρώτο Βουλγαρικό Βασίλειο","dateLabel":"681–1018","eraShort":"Πρώτο Βασίλειο","slug":"tsardom1","fill":"#A68A68","ink":"#221616","raised":"#B39C7F","dark":"#786546"},"epochId":"epoch.tsardom1","placeShort":"Πλίσκα","date":"7ος–10ος αι.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-480.ee3d41f3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.avif","w":802}],"dominant":"#a38168","h":1223,"w":802,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.webp","w":802}],"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.webp","id":"asset.pli.jug-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Προθήκη στο μουσείο της Πλίσκας: σπασμένο αγγείο με λαβή αριστερά και κεραμικό θραύσμα δεξιά. Η ακριβής χρονολόγηση και το πλαίσιο εύρεσης κάθε αντικειμένου δεν έχουν εξακριβωθεί.","objectCaption":"Θραύσμα κανάτας","caption":"Προθήκη στο μουσείο της Πλίσκας: σπασμένο αγγείο με λαβή αριστερά και κεραμικό θραύσμα δεξιά. Η ακριβής χρονολόγηση και το πλαίσιο εύρεσης κάθε αντικειμένου δεν έχουν εξακριβωθεί.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Museum_031.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"scenes":[{"id":"pliska-capital.s1-field","number":1,"kind":"narrative","title":"Τι κρύβει το χωράφι;","body":"Με την πρώτη ματιά είναι χωράφια κοντά στο Σούμεν. Κάτω τους βρίσκονται τα ίχνη της Πλίσκα, πρώτης πρωτεύουσας του βουλγαρικού κράτους κατά τον πρώιμο Μεσαίωνα. Ένα τεράστιο χωμάτινο ανάχωμα περιβάλλει περίπου 22 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Είναι μια μακριά συσσώρευση χώματος. Μπροστά του υπάρχει τάφρος που δυσκολεύει τη διέλευση.\n\nΣτα τμήματα που έχουν ερευνηθεί, οι αρχαιολόγοι βρίσκουν χωριστές ομάδες κατοικιών. Η μεγάλη οχύρωση δεν σημαίνει ότι όλη η έκταση ήταν χτισμένη. Επομένως, η μεγάλη περίκλειστη έκταση από μόνη της δεν μας λέει πόσοι άνθρωποι ζούσαν εδώ.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-foundations-480.6059760f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-foundations-960.6059760f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pli-foundations-1600.6059760f.avif","w":1600}],"dominant":"#5e644e","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-foundations-960.6059760f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pli-foundations-960.6059760f.webp","id":"asset.pli.foundations","alt":"Αποκαλυμμένα θεμέλια και χαμηλοί τοίχοι στην Πλίσκα. Σύγχρονη φωτογραφία συντηρημένου μνημείου· η έκταση των προσθηκών δεν έχει εξακριβωθεί.","objectCaption":"Αποκαλυμμένα θεμέλια και χαμηλοί τοίχοι στην Πλίσκα. Σύγχρονη φωτογραφία συντηρημένου μνημείου· η έκταση των προσθηκών δεν έχει εξακριβωθεί.","caption":"Αποκαλυμμένα θεμέλια και χαμηλοί τοίχοι στην Πλίσκα. Σύγχρονη φωτογραφία συντηρημένου μνημείου· η έκταση των προσθηκών δεν έχει εξακριβωθεί.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Fortress_008.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":30.524,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.s1-field","duration":30.635,"src":"/audio/el/pliska-capital/s1-field.567045dd.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.filzwieser2019"}]},{"id":"pliska-capital.s2-enclosures","number":2,"kind":"map","title":"Ένας περίβολος μέσα στον άλλο","body":"Ο χάρτης δείχνει δύο μέρη: το ανακτορικό κέντρο και τη Μεγάλη Βασιλική. Και τα δύο βρίσκονται μέσα στη μεγάλη χωμάτινη οχύρωση.\n\nΚοντά στο μέσο της περίκλειστης έκτασης βρίσκεται ένα πέτρινο φρούριο. Το ονομάζουμε Εσωτερική Πόλη. Μέσα του υπάρχει ένας ακόμη μικρότερος πλίνθινος περίβολος. Αυτός ορίζει την ακρόπολη, τον προστατευμένο χώρο με τις κατοικίες του ηγεμόνα.\n\nΈξω από το πέτρινο φρούριο, αλλά πίσω από το χωμάτινο ανάχωμα, υπάρχουν και πιο ταπεινά σπίτια. Μερικά είναι ημιυπόγεια: το δάπεδο είναι σκαμμένο στο έδαφος και σε μια γωνιά υπάρχει πέτρινη εστία.","images":[],"hotspots":[],"places":[{"note":"Η Πλίσκα είναι πρώιμο μεσαιωνικό κέντρο. Τα πέτρινα κτίρια δεν αποδεικνύουν ότι ήταν πρωτεύουσα επί Ασπαρούχ.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Πλίσκα","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Πλίσκα","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/el/map/#pliska"},{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-3x-1536.8876519a.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-2x-2048.4c826249.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-3x-3072.8876519a.avif","w":3072}]},"dark":{"src":"/assets/maps/relief-dark@3x.jpg?v=0941a59d06","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-1024.73ab39a9.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-1536.4f3ca147.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-2048.73ab39a9.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-3072.4f3ca147.avif","w":3072}]},"places":[{"note":"Η Πλίσκα είναι πρώιμο μεσαιωνικό κέντρο. Τα πέτρινα κτίρια δεν αποδεικνύουν ότι ήταν πρωτεύουσα επί Ασπαρούχ.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Πλίσκα","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Πλίσκα","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/el/map/#pliska","number":1,"x":70.4,"y":32.5942,"inside":true,"viewX":63.334193548387105,"viewY":41.78366154838711},{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica","number":2,"x":70.48611,"y":32.28533,"inside":true,"viewX":72.3341935483871,"viewY":47.78366154838711}],"extent":[0,0,1,1],"orientation":[{"name":"Σόφια","kind":"town","x":22.774,"y":50.826,"viewX":4.3394064516128985,"viewY":65.15565290322583},{"name":"Φιλιππούπολη","kind":"town","x":40.566,"y":65.549,"viewX":26.378529032258065,"viewY":84.02958903225807},{"name":"Βάρνα","kind":"town","x":80.184,"y":37.187,"viewX":75.45372903225807,"viewY":47.67133483870968},{"name":"Μπουργκάς","kind":"town","x":74.532,"y":55.892,"viewX":68.45254193548386,"viewY":71.64993806451615},{"name":"Ρούσε","kind":"town","x":55.821,"y":20.617,"viewX":45.275045161290315,"viewY":26.42966387096775},{"name":"Βέλικο Τάρνοβο","kind":"town","x":51.465,"y":40.853,"viewX":39.879225806451615,"viewY":52.370910322580656},{"name":"Πλέβεν","kind":"town","x":38.834,"y":31.796,"viewX":24.233083870967743,"viewY":40.7604206451613},{"name":"Στάρα Ζαγόρα","kind":"town","x":51.681,"y":57.962,"viewX":40.14678709677419,"viewY":74.30354451612905},{"name":"Σούμεν","kind":"town","x":67.951,"y":35.671,"viewX":60.30059354838709,"viewY":45.7279206451613},{"name":"Βίντιν","kind":"town","x":17.099,"y":16.308,"viewX":-2.69027096774194,"viewY":20.905803870967745},{"name":"Μπλαγκόεβγκραντ","kind":"town","x":19.929,"y":68.531,"viewX":0.8152774193548336,"viewY":87.85232064516131},{"name":"Χάσκοβο","kind":"town","x":50.694,"y":70.78,"viewX":38.92418064516129,"viewY":90.73539354838711},{"name":"Σμόλιαν","kind":"town","x":40.014,"y":80.031,"viewX":25.69476129032258,"viewY":102.59457870967745},{"name":"Σλίβεν","kind":"town","x":60.286,"y":51.247,"viewX":50.80588387096775,"viewY":65.69534774193549},{"name":"Ντόμπριτς","kind":"town","x":79.091,"y":27.65,"viewX":74.09981935483869,"viewY":35.445516129032264},{"name":"Πέρνικ","kind":"town","x":19.223,"y":53.257,"viewX":-0.05925161290323235,"viewY":68.27203806451614},{"name":"Γιάμπολ","kind":"town","x":62.544,"y":56.432,"viewX":53.60289032258064,"viewY":72.34218322580647},{"name":"Πάζαρτζικ","kind":"town","x":35.42,"y":64.052,"viewX":20.004129032258064,"viewY":82.11053161290324},{"name":"Βράτσα","kind":"town","x":25.661,"y":37.29,"viewX":7.915561290322577,"viewY":47.8033741935484},{"name":"Γκάμπροβο","kind":"town","x":47.734,"y":46.177,"viewX":35.2576,"viewY":59.19593483870968},{"name":"Κάρτζαλι","kind":"town","x":48.471,"y":78.573,"viewX":36.17052903225806,"viewY":100.72551677419357},{"name":"Κιουστεντίλ","kind":"town","x":14.889,"y":61.673,"viewX":-5.427819354838715,"viewY":79.06080709677421},{"name":"Μοντάνα","kind":"town","x":21.563,"y":31.916,"viewX":2.8393290322580587,"viewY":40.914252903225815},{"name":"Λόβετς","kind":"town","x":40.178,"y":39.23,"viewX":25.897909677419346,"viewY":50.29032903225807},{"name":"Σιλίστρα","kind":"town","x":72.008,"y":13.056,"viewX":65.32603870967742,"viewY":16.736949677419354},{"name":"Ταργκόβιστε","kind":"town","x":63.402,"y":36.202,"viewX":54.66570322580645,"viewY":46.40862838709678},{"name":"Ράζγκραντ","kind":"town","x":62.709,"y":28.698,"viewX":53.80727741935484,"viewY":36.78898451612904},{"name":"Καζανλάκ","kind":"town","x":48.661,"y":52.884,"viewX":36.405883870967735,"viewY":67.79387612903227},{"name":"Δούναβης","kind":"nature","x":46.384,"y":23.924,"viewX":33.58534193548387,"viewY":30.66902451612904},{"name":"Μαύρη Θάλασσα","kind":"nature","x":86.25,"y":45.496,"viewX":82.96774193548387,"viewY":58.322936774193565},{"name":"Αίμος","kind":"nature","x":41.25,"y":49.45,"viewX":27.2258064516129,"viewY":63.39170967741937},{"name":"Ρίλα","kind":"nature","x":25.625,"y":65.69,"viewX":7.870967741935477,"viewY":84.21034193548388},{"name":"Πίριν","kind":"nature","x":24.125,"y":75.565,"viewX":6.012903225806446,"viewY":96.86945483870969},{"name":"Ροδόπη","kind":"nature","x":38.75,"y":79.447,"viewX":24.129032258064516,"viewY":101.84592838709679},{"name":"Στράντζα","kind":"nature","x":76.25,"y":67.774,"viewX":70.5806451612903,"viewY":86.88189548387099}],"crop":{"sx":0.8072916666666666,"sy":0.7800704579768494,"x":0.19270833333333337,"y":0},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":30.252,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.s2-enclosures","duration":30.379,"src":"/audio/el/pliska-capital/s2-enclosures.8bd2e407.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.filzwieser2019"}]},{"id":"pliska-capital.s3-palace","number":3,"kind":"artifact","title":"Ποιος χτίζει τη νέα αίθουσα;","body":"Το Ανάκτορο του Θρόνου, το κτίριο για τις δεξιώσεις του ηγεμόνα, χτίστηκε πάνω σε τμήμα παλαιότερου ανακτόρου. Η κατασκευή του συνδέεται παραδοσιακά με τον ηγεμόνα Ομουρτάγ. Στην αίθουσα υπάρχει αψίδα, μια ημικυκλική κόγχη για τον θρόνο.\n\nΤο παλαιότερο ανάκτορο συνδέεται συχνά με τον ηγεμόνα Κρούμο και την πυρκαγιά του 811. Όμως οι αφηγήσεις για την εκστρατεία δεν κατονομάζουν την Πλίσκα. Η φωτογραφία δείχνει τοίχους μετά τη συντήρηση: τη στερέωση των καταλοίπων για να μην καταστραφούν. Η ίδια η φωτογραφία δεν δείχνει ποιος παρήγγειλε κάθε τοίχο.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-masonry-480.bcd770b5.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-masonry-960.bcd770b5.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pli-masonry-1600.bcd770b5.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-pli-masonry-2400.bcd770b5.avif","w":2400}],"dominant":"#6d6853","h":1800,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-masonry-960.bcd770b5.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pli-masonry-960.bcd770b5.webp","id":"asset.pli.masonry","alt":"Σειρές λίθων στην Πλίσκα, φωτογραφημένες μετά τη συντήρηση. Η εικόνα δεν αποδεικνύει ότι κάθε λίθος βρίσκεται στην αρχική του θέση.","objectCaption":"Σειρές λίθων στην Πλίσκα, φωτογραφημένες μετά τη συντήρηση. Η εικόνα δεν αποδεικνύει ότι κάθε λίθος βρίσκεται στην αρχική του θέση.","caption":"Σειρές λίθων στην Πλίσκα, φωτογραφημένες μετά τη συντήρηση. Η εικόνα δεν αποδεικνύει ότι κάθε λίθος βρίσκεται στην αρχική του θέση.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"cover","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Fortress_030.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[{"id":"h-pli-block","x":0.73,"y":0.29,"title":"Λαξευμένος λίθος","body":"Ο λίθος έχει διαμορφωμένες επιφάνειες. Λαξευμένος σημαίνει επεξεργασμένος με εργαλεία, όχι απλώς μαζεμένος από το έδαφος.","sourceIds":["src.pli.photo.masonry"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pli-joint","x":0.515,"y":0.342,"title":"Αρμός","body":"Ο αρμός είναι το στενό διάστημα ανάμεσα σε δύο λίθους.","sourceIds":["src.pli.photo.masonry","src.pli.neikov1981"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pli-course","x":0.42,"y":0.65,"title":"Σειρά λίθων","body":"Οι λίθοι σχηματίζουν οριζόντια σειρά. Σήμερα οι τοίχοι δεν διατηρούν παντού το αρχικό τους ύψος.","sourceIds":["src.pli.photo.masonry","src.pli.neikov1981"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":29.532,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.s3-palace","duration":29.653,"src":"/audio/el/pliska-capital/s3-palace.e6983496.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.rashev1999"},{"id":"src.pli.filzwieser2019"},{"id":"src.pli.neikov1981"},{"id":"src.pli.photo.masonry"}]},{"id":"pliska-capital.s4-inscription","number":4,"kind":"narrative","title":"Ο Ομουρτάγ αφήνει λόγια στην πέτρα","body":"Η επιγραφή του Τσαταλάρ αναφέρει τον ηγεμόνα Ομουρτάγ. Είναι χαραγμένη σε ασβεστολιθική στήλη και γραμμένη στα ελληνικά. Ο κατάλογος του μουσείου τη χρονολογεί γύρω στο 822. Αναφέρει ότι ο ηγεμόνας κατοικεί στο στρατόπεδο της Πλίσκα και χτίζει άλλο στρατόπεδο στον ποταμό Τίτσα. Εδώ στρατόπεδο σημαίνει περιφραγμένο χώρο για τον ηγεμόνα και τον στρατό.\n\nΔεν πρόκειται για περιγραφή του Ανακτόρου του Θρόνου στην Πλίσκα. Η φωτογραφία δείχνει μουσειακό αντίγραφο της στήλης. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-column-copy-480.578b7f14.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-column-copy-960.578b7f14.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pli-column-copy-1216.578b7f14.avif","w":1216}],"dominant":"#464235","h":1600,"w":1216,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-column-copy-960.578b7f14.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pli-column-copy-960.578b7f14.webp","id":"asset.pli.column.copy","alt":"Μουσειακό αντίγραφο κίονα με ελληνικά γράμματα. Η σκοτεινή φωτογραφία δεν επιτρέπει την ανάγνωση ολόκληρης της επιγραφής.","objectCaption":"Αντίγραφο της επιγραφής του Τσαταλάρ στο μουσείο της Πλίσκας. Το κείμενο της ιστορίας βασίζεται στον κατάλογο του μουσείου. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αριθμός καταλόγου 697.","caption":"Αντίγραφο της επιγραφής του Τσαταλάρ στο μουσείο της Πλίσκας. Το κείμενο της ιστορίας βασίζεται στον κατάλογο του μουσείου. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αριθμός καταλόγου 697.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Izvora · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Photo: Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Copy_of_Chatalar_Inscription.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-self"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":28.364,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.s4-inscription","duration":28.459,"src":"/audio/el/pliska-capital/s4-inscription.48610d3f.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.naim2017"},{"id":"src.pli.photo.column.copy"}]},{"id":"pliska-capital.a1-inscription","number":5,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: διαβάστε την επιγραφή","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.pli.inscription","kind":"single_choice","prompt":"Πού βρίσκεται το νέο στρατόπεδο που αναφέρει η επιγραφή;","sourceIds":["src.pli.naim2017"],"items":[{"id":"opt-ticha","label":"Στον ποταμό Τίτσα"},{"id":"opt-throne","label":"Στο Ανάκτορο του Θρόνου","whyWrong":"Το κείμενο δεν περιγράφει το Ανάκτορο του Θρόνου στην Πλίσκα."},{"id":"opt-basilica","label":"Κάτω από τη Μεγάλη Βασιλική","whyWrong":"Το νέο στρατόπεδο βρίσκεται σε ποταμό, όχι κάτω από αυτή την εκκλησία."}],"explanation":"Ο ηγεμόνας κατοικεί στην Πλίσκα και χτίζει άλλο στρατόπεδο στον Τίτσα.","correctItemId":"opt-ticha","sources":[{"id":"src.pli.naim2017"}]},"audio":{"durationSeconds":3.564,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.a1-inscription","duration":3.669,"src":"/audio/el/pliska-capital/a1-inscription.c221f787.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.naim2017"}]},{"id":"pliska-capital.s5-basilica","number":6,"kind":"artifact","title":"Μια εκκλησία πάνω από σταυρόσχημο κτίσμα","body":"Επί του ηγεμόνα Βόριδος το κράτος δέχεται τον χριστιανισμό. Εδώ χρησιμοποιούμε το 864 ως αρχή αυτής της περιόδου. Η Μεγάλη Βασιλική βρίσκεται έξω από το πέτρινο φρούριο, αλλά μέσα στη χωμάτινη οχύρωση. Βασιλική εδώ σημαίνει επιμήκη εκκλησία. Στο εσωτερικό της υπάρχουν τρεις παράλληλοι χώροι, τα κλίτη. Κοντά στην εκκλησία ζουν μοναχοί, άνθρωποι που έχουν αφιερώσει τη ζωή τους στην πίστη.\n\nΚάτω από τη βασιλική οι αρχαιολόγοι βρίσκουν ένα παλαιότερο σταυρόσχημο κτίσμα. Σε τι χρησίμευε; Σύμφωνα με διαφορετικές υποθέσεις ήταν εκκλησία, ναός μη χριστιανικών θεών ή ταφικό κτίσμα. Το ζήτημα παραμένει αμφιλεγόμενο.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-basilica-480.32e78e3d.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-basilica-960.32e78e3d.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pli-basilica-1600.32e78e3d.avif","w":1600}],"dominant":"#6e6e72","h":1824,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-basilica-960.32e78e3d.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pli-basilica-960.32e78e3d.webp","id":"asset.pli.basilica","alt":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα. Οι ψηλές αψίδες αποτελούν μέρος της σύγχρονης αποκατάστασης. Οι κίονες δείχνουν μια διάταξη, όχι ένα άθικτο κτίριο.","objectCaption":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα. Οι ψηλές αψίδες αποτελούν μέρος της σύγχρονης αποκατάστασης. Οι κίονες δείχνουν μια διάταξη, όχι ένα άθικτο κτίριο.","caption":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα. Οι ψηλές αψίδες αποτελούν μέρος της σύγχρονης αποκατάστασης. Οι κίονες δείχνουν μια διάταξη, όχι ένα άθικτο κτίριο.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Izvora · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Photo: Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Old_Basilika,Pliska_4.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-self"}],"hotspots":[{"id":"h-pli-arch","x":0.685,"y":0.51,"title":"Αποκατεστημένη αψίδα","body":"Η ψηλή αψίδα αποτελεί μέρος της σύγχρονης παρουσίασης της βασιλικής. Το σχέδιο αποκατάστασης διακρίνει τα παλιά κατάλοιπα από τις νέες προσθήκες.","sourceIds":["src.pli.photo.basilica","src.pli.theophilov1981"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pli-columns","x":0.35,"y":0.64,"title":"Κίονες σε σειρά","body":"Οι κίονες βοηθούν στην κατανόηση της διάταξης του χώρου. Εδώ παρουσιάζονται μετά την αποκατάσταση, όχι όπως βρέθηκαν στην ανασκαφή.","sourceIds":["src.pli.photo.basilica","src.pli.theophilov1981"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-pli-low-wall","x":0.19,"y":0.61,"title":"Χαμηλός τοίχος","body":"Στη φωτογραφία υπάρχουν και χαμηλοί τοίχοι. Η ηλικία κάθε λίθου δεν μπορεί να εξακριβωθεί μόνο από την όψη του.","sourceIds":["src.pli.photo.basilica","src.pli.theophilov1981"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":35.052,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.s5-basilica","duration":35.157,"src":"/audio/el/pliska-capital/s5-basilica.76d996dc.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.filzwieser2019"},{"id":"src.pli.rashev1999"},{"id":"src.pli.theophilov1981"},{"id":"src.pli.photo.basilica"}]},{"id":"pliska-capital.a2-timeline","number":7,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: βάλτε τα γεγονότα στη σειρά","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.pli.timeline","kind":"sequence","prompt":"Βάλτε τα γεγονότα σε σειρά, αρχίζοντας από το παλαιότερο.","sourceIds":["src.pli.naim2017","src.pli.filzwieser2019"],"items":[{"id":"ev-column","label":"Η επιγραφή του Ομουρτάγ"},{"id":"ev-christian","label":"Αρχίζει η χριστιανική περίοδος"},{"id":"ev-preslav","label":"Η πρωτεύουσα μεταφέρεται"}],"explanation":"Εδώ χρησιμοποιούμε το 864 ως αρχή της χριστιανικής περιόδου. Η επιγραφή είναι προγενέστερη και η μεταφορά της πρωτεύουσας μεταγενέστερη.","correctOrderIds":["ev-column","ev-christian","ev-preslav"],"sources":[{"id":"src.pli.naim2017"},{"id":"src.pli.filzwieser2019"}]},"audio":{"durationSeconds":3.804,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.a2-timeline","duration":3.925,"src":"/audio/el/pliska-capital/a2-timeline.3be03851.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.naim2017"},{"id":"src.pli.filzwieser2019"}]},{"id":"pliska-capital.s6-reading-ground","number":8,"kind":"narrative","title":"Το ραντάρ αναζητά κρυμμένους τοίχους","body":"Μετά τη μεταφορά της πρωτεύουσας στο Πρεσλάβ το 893, εμφανίζονται περισσότερες κατοικίες και εργαστήρια στην Εσωτερική Πόλη. Αυτό φαίνεται από τα κατάλοιπα κάτω από το έδαφος.\n\nΟι πρώτες ανασκαφές αρχίζουν το 1899. Το 2016 και το 2018 ερευνητές χρησιμοποιούν γεωραντάρ και μαγνητικές μετρήσεις. Το γεωραντάρ στέλνει σήματα στο έδαφος και καταγράφει τις ανακλάσεις τους. Τα άλλα όργανα μετρούν μεταβολές στο γήινο μαγνητικό πεδίο. Έτσι αναζητούνται θαμμένα κατάλοιπα χωρίς ανασκαφή. Οι μετρήσεις δείχνουν περιγράμματα που χρειάζονται στη συνέχεια ερμηνεία.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-pottery-480.da7ab9fa.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-pottery-960.da7ab9fa.avif","w":960},{"src":"/media/asset-pli-pottery-1600.da7ab9fa.avif","w":1600}],"dominant":"#797670","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-pottery-960.da7ab9fa.webp","w":960}],"src":"/media/asset-pli-pottery-960.da7ab9fa.webp","id":"asset.pli.pottery","alt":"Κεραμικά αγγεία στο μουσείο της Πλίσκας. Είναι τοποθετημένα για την έκθεση· η φωτογραφία δεν δείχνει πώς βρέθηκαν.","objectCaption":"Κεραμικά αγγεία στο μουσείο της Πλίσκας. Είναι τοποθετημένα για την έκθεση· η φωτογραφία δεν δείχνει πώς βρέθηκαν.","caption":"Κεραμικά αγγεία στο μουσείο της Πλίσκας. Είναι τοποθετημένα για την έκθεση· η φωτογραφία δεν δείχνει πώς βρέθηκαν.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Museum_019.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":33.34,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.s6-reading-ground","duration":33.451,"src":"/audio/el/pliska-capital/s6-reading-ground.e35c3be0.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.filzwieser2019"},{"id":"src.pli.photo.pottery"}]},{"id":"pliska-capital.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Δραστηριότητα: συνδέστε τις μαρτυρίες","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.pli.matching","kind":"matching","prompt":"Συνδέστε κάθε στοιχείο με την περιγραφή του στην ιστορία.","sourceIds":["src.pli.filzwieser2019","src.pli.naim2017","src.pli.theophilov1981"],"items":[{"id":"m-rampart","label":"Χωμάτινο ανάχωμα","pairedLabel":"Ανάχωμα με τάφρο μπροστά του"},{"id":"m-column","label":"Επιγραφή του Τσαταλάρ","pairedLabel":"Επιγραφή για κατασκευή στον Τίτσα"},{"id":"m-arches","label":"Ψηλές αψίδες στη φωτογραφία της βασιλικής","pairedLabel":"Σύγχρονη ανακατασκευή"}],"explanation":"Το ανάχωμα είναι χωμάτινη οχύρωση. Η επιγραφή μαρτυρεί οικοδομικές εργασίες. Οι ψηλές αψίδες δείχνουν σύγχρονη ανακατασκευή.","sources":[{"id":"src.pli.filzwieser2019"},{"id":"src.pli.naim2017"},{"id":"src.pli.theophilov1981"}],"columns":["Στοιχείο","Περιγραφή"]},"audio":{"durationSeconds":3.98,"source":"synthetic_tts","voice":"el_GR-rapunzelina-low","provider":"Piper","assetId":"audio.el.pliska-capital.pliska-capital.a3-matching","duration":4.096,"src":"/audio/el/pliska-capital/a3-matching.0830b3dd.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.pli.filzwieser2019"},{"id":"src.pli.naim2017"},{"id":"src.pli.theophilov1981"}]}],"minutes":4,"sources":[{"year":2019,"url":"https://be-ja.org/index.php/journal/article/view/be-ja-9-2-2019-229-261","institutionOrAuthor":"Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer","id":"src.pli.filzwieser2019","title":"Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital","container":"Bulgarian e-Journal of Archaeology","volume":"9","issue":"2","pages":"229–261","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Roland Filzwieser","Andrey Aladzhov","Jona Schlegel","Alois Hinterleitner","Nives Doneus","Hannes Schiel","Janko Dimitrov","Martin Gamon","Falko Daim","Wolfgang Neubauer"]},{"year":2017,"url":"https://catalogues.naim.bg/index.php/catalogues/issue/download/Catalogue-5-2017/Catalogue-5-2017","institutionOrAuthor":"National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed)","id":"src.pli.naim2017","title":"Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society","container":"Национален археологически музей. Каталози / National Archaeological Museum Catalogues; Sofia: NAIM–BAS","volume":"V","pages":"166–167, catalogue no. 75","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["National Archaeological Institute with Museum, BAS","editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova","entry signed КК (initials as printed)"],"isPdf":true,"fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":1981,"url":"https://www.icomos.org/public/monumentum/vol23-24/vol23-24_4.pdf","institutionOrAuthor":"Valentin Neikov","id":"src.pli.neikov1981","title":"The Grand Palace in Pliska: Conservation and Presentation","container":"Monumentum (ICOMOS)","volume":"23–24","pages":"29–33","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Valentin Neikov"],"isPdf":true},{"year":2010,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Old_Basilika,Pliska_4.jpg","institutionOrAuthor":"Izvora","id":"src.pli.photo.basilica","title":"Old Basilika,Pliska 4.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Izvora"]},{"year":2010,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Copy_of_Chatalar_Inscription.jpg","institutionOrAuthor":"Izvora","id":"src.pli.photo.column.copy","title":"Copy of Chatalar Inscription.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Izvora"]},{"year":2016,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Fortress_030.jpg","institutionOrAuthor":"Vislupus","id":"src.pli.photo.masonry","title":"Pliska Fortress 030.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Vislupus"]},{"year":2016,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Museum_019.jpg","institutionOrAuthor":"Vislupus","id":"src.pli.photo.pottery","title":"Pliska Museum 019.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Vislupus"]},{"year":1999,"url":"https://protobulgarians.com/Kniga%20Pliska/Rasho%20Rashev%20-%20Pliska,%20100%20years%20of%20excavations%20-%203_2.htm","institutionOrAuthor":"Rasho Rashev; Yanko Dimitrov","id":"src.pli.rashev1999","title":"Pliska – 100 years of archaeological excavations","container":"Book, online English transcription; III.2 Architectural monuments","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Rasho Rashev","Yanko Dimitrov"]},{"year":1981,"url":"https://www.icomos.org/public/monumentum/vol23-24/vol23-24_5.pdf","institutionOrAuthor":"Théophile Théophilov","id":"src.pli.theophilov1981","title":"La Grande Basilique de Pliska. Projet pour sa conservation et sa restauration","container":"Monumentum (ICOMOS)","volume":"23–24","pages":"34–40","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-11-03","authors":["Théophile Théophilov"],"isPdf":true}],"credits":[{"id":"asset.pli.jug-cutout","src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.webp","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Προθήκη στο μουσείο της Πλίσκας: σπασμένο αγγείο με λαβή αριστερά και κεραμικό θραύσμα δεξιά. Η ακριβής χρονολόγηση και το πλαίσιο εύρεσης κάθε αντικειμένου δεν έχουν εξακριβωθεί.","w":802,"h":1223,"caption":"Προθήκη στο μουσείο της Πλίσκας: σπασμένο αγγείο με λαβή αριστερά και κεραμικό θραύσμα δεξιά. Η ακριβής χρονολόγηση και το πλαίσιο εύρεσης κάθε αντικειμένου δεν έχουν εξακριβωθεί.","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Museum_031.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pli.foundations","src":"/media/asset-pli-foundations-960.6059760f.webp","alt":"Αποκαλυμμένα θεμέλια και χαμηλοί τοίχοι στην Πλίσκα. Σύγχρονη φωτογραφία συντηρημένου μνημείου· η έκταση των προσθηκών δεν έχει εξακριβωθεί.","w":1600,"h":1200,"caption":"Αποκαλυμμένα θεμέλια και χαμηλοί τοίχοι στην Πλίσκα. Σύγχρονη φωτογραφία συντηρημένου μνημείου· η έκταση των προσθηκών δεν έχει εξακριβωθεί.","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Fortress_008.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pli.masonry","src":"/media/asset-pli-masonry-960.bcd770b5.webp","alt":"Σειρές λίθων στην Πλίσκα, φωτογραφημένες μετά τη συντήρηση. Η εικόνα δεν αποδεικνύει ότι κάθε λίθος βρίσκεται στην αρχική του θέση.","w":2400,"h":1800,"caption":"Σειρές λίθων στην Πλίσκα, φωτογραφημένες μετά τη συντήρηση. Η εικόνα δεν αποδεικνύει ότι κάθε λίθος βρίσκεται στην αρχική του θέση.","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Fortress_030.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pli.column.copy","src":"/media/asset-pli-column-copy-960.578b7f14.webp","alt":"Μουσειακό αντίγραφο κίονα με ελληνικά γράμματα. Η σκοτεινή φωτογραφία δεν επιτρέπει την ανάγνωση ολόκληρης της επιγραφής.","w":1216,"h":1600,"caption":"Αντίγραφο της επιγραφής του Τσαταλάρ στο μουσείο της Πλίσκας. Το κείμενο της ιστορίας βασίζεται στον κατάλογο του μουσείου. Το πρωτότυπο βρίσκεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, αριθμός καταλόγου 697.","credit":"Izvora · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Photo: Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Copy_of_Chatalar_Inscription.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-self","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pli.basilica","src":"/media/asset-pli-basilica-960.32e78e3d.webp","alt":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα. Οι ψηλές αψίδες αποτελούν μέρος της σύγχρονης αποκατάστασης. Οι κίονες δείχνουν μια διάταξη, όχι ένα άθικτο κτίριο.","w":2400,"h":1824,"caption":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα. Οι ψηλές αψίδες αποτελούν μέρος της σύγχρονης αποκατάστασης. Οι κίονες δείχνουν μια διάταξη, όχι ένα άθικτο κτίριο.","credit":"Izvora · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Photo: Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Old_Basilika,Pliska_4.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-self","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"asset.pli.pottery","src":"/media/asset-pli-pottery-960.da7ab9fa.webp","alt":"Κεραμικά αγγεία στο μουσείο της Πλίσκας. Είναι τοποθετημένα για την έκθεση· η φωτογραφία δεν δείχνει πώς βρέθηκαν.","w":1600,"h":1200,"caption":"Κεραμικά αγγεία στο μουσείο της Πλίσκας. Είναι τοποθετημένα για την έκθεση· η φωτογραφία δεν δείχνει πώς βρέθηκαν.","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Museum_019.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","visibleKind":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth","license":"Κοινό κτήμα","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"}}],"places":[{"note":"Η Μεγάλη Βασιλική στην Πλίσκα ανήκει στη χριστιανική ιστορία της Βουλγαρίας, μεταγενέστερη του αναγλύφου της Μάνταρα.","precision":"approximate","id":"place.madara.pliska-basilica","name":"Πλίσκα — Μεγάλη Βασιλική","latitude":43.39861111,"longitude":27.13888889,"accuracy":"approximate","radiusMeters":50,"sourceIds":["src.madara.wikidata.basilica","src.madara.georgiev.pliska","src.pli.coord.q5598716","src.bor.coordinates-pliska"],"short":"Πλίσκα","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/el/place/#great-basilica-pliska","slug":"madara.pliska-basilica","url":"/el/map/#madara.pliska-basilica"},{"note":"Η Πλίσκα είναι πρώιμο μεσαιωνικό κέντρο. Τα πέτρινα κτίρια δεν αποδεικνύουν ότι ήταν πρωτεύουσα επί Ασπαρούχ.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Πλίσκα","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Πλίσκα","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/el/map/#pliska"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.asparuh-681","title":"Ασπαρούχ: από πού προκύπτει το 681","topic":"Ασπαρούχ και 681","eyebrow":"Ασπαρούχ και 681 · Κάτω Δούναβης","url":"/el/stories/asparuh-681/","reason":"Επιστρέψτε στις απαρχές της παραδουνάβιας Βουλγαρίας.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-asp-coin-obverse-cutout-480.7bc55739.avif","w":480},{"src":"/media/asset-asp-coin-obverse-cutout-960.7bc55739.avif","w":960},{"src":"/media/asset-asp-coin-obverse-cutout-1053.7bc55739.avif","w":1053}],"dominant":"#b79861","h":1066,"w":1053,"webp":[{"src":"/media/asset-asp-coin-obverse-cutout-960.7bc55739.webp","w":960}],"src":"/media/asset-asp-coin-obverse-cutout-960.7bc55739.webp","id":"asset.asp.coin-obverse-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Χρυσό νόμισμα. Ο Κώνστας Β΄ βρίσκεται αριστερά και ο μικρότερος Κωνσταντίνος Δ΄ δεξιά. Προηγείται της εκστρατείας· δεν έχει τεκμηριωθεί ότι αποτελούσε μέρος της πληρωμής βάσει της συνθήκης.","objectCaption":"Νόμισμα με δύο αυτοκράτορες","caption":"Χρυσό νόμισμα. Ο Κώνστας Β΄ βρίσκεται αριστερά και ο μικρότερος Κωνσταντίνος Δ΄ δεξιά. Προηγείται της εκστρατείας· δεν έχει τεκμηριωθεί ότι αποτελούσε μέρος της πληρωμής βάσει της συνθήκης.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Μουσείο Τέχνης του Κλίβελαντ · CC0 · Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Cleveland Museum of Art (photograph); Byzantine mint (object maker not individually recorded); Wikimedia Commons; CC0. Gold coin. Constans II is on the left, the smaller Constantine IV on the right. It predates the campaign; no link to the treaty payment is established. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Cleveland Museum of Art (photograph); Byzantine mint (object maker not individually recorded); Wikimedia Commons; CC0. Gold coin. Constans II is on the left, the smaller Constantine IV on the right. It predates the campaign; no link to the treaty payment is established. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Byzantium,_7th_century_-_Solidus_of_Constans_II_and_Constantine_IV_-_2012.22_-_Cleveland_Museum_of_Art.tif","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.georgi-ivanov-1979","title":"Σε τροχιά, χωρίς σύνδεση","topic":"Γκεόργκι Ιβάνοφ","eyebrow":"Γκεόργκι Ιβάνοφ · Μπαϊκονούρ","url":"/el/stories/georgi-ivanov-1979/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-480.e61f7ab3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.avif","w":960},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-1600.e61f7ab3.avif","w":1600}],"dominant":"#66584e","h":1781,"w":1618,"webp":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","w":960}],"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","id":"asset.cosmos.capsule-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Κάψουλα σε σχήμα καμπάνας με σκούρα και καφέ εξωτερική επιφάνεια, στρογγυλό φινιστρίνι και αλεξίπτωτο στα αριστερά.","objectCaption":"Κάψουλα Σογιούζ-33","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Soyuz_33_descent_module.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.madara-rider","title":"Ο ιππέας πάνω από το μονοπάτι","topic":"Ιππέας της Μαντάρα","eyebrow":"Ιππέας της Μαντάρα · Μάνταρα","url":"/el/stories/madara-rider/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-madara-relief-main-480.569987f2.avif","w":480},{"src":"/media/asset-madara-relief-main-960.569987f2.avif","w":960},{"src":"/media/asset-madara-relief-main-1600.569987f2.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-madara-relief-main-2400.569987f2.avif","w":2400}],"dominant":"#89847e","h":1600,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-madara-relief-main-960.569987f2.webp","w":960}],"src":"/media/asset-madara-relief-main-960.569987f2.webp","id":"asset.madara.relief.main","alt":"Έφιππος, σκύλος πίσω από το άλογο και λιοντάρι κάτω από τα μπροστινά του πόδια· επάνω διακρίνονται σειρές επιγραφών.","objectCaption":"Ιππέας της Μαντάρα","caption":"Έφιππος, σκύλος πίσω από το άλογο και λιοντάρι κάτω από τα μπροστινά του πόδια· επάνω διακρίνονται σειρές επιγραφών.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Diego Delso, [delso.photo](https://delso.photo), Wikimedia Commons, [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso, [delso.photo](https://delso.photo), Wikimedia Commons, [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Caballero_de_Madara,_reserva_hist%C3%B3rico-arqueol%C3%B3gica_Nacional_de_Madara,_Bulgaria,_2016-05-27,_DD_38.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.krum","name":"Κρούμος","url":"/el/people/krum/"},{"id":"person.omurtag","name":"Ομουρτάγ","url":"/el/people/omurtag/"},{"id":"person.boris-i","name":"Βόρις Α΄","url":"/el/people/boris-i/"},{"id":"person.simeon-i","name":"Συμεών","url":"/el/people/simeon-i/"}],"rulers":[{"id":"ruler.asparuh","name":"Ασπαρούχ","url":"/el/rulers/asparuh/"},{"id":"ruler.krum","name":"Κρούμος","url":"/el/rulers/krum/"},{"id":"ruler.omurtag","name":"Ομουρτάγ","url":"/el/rulers/omurtag/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.pliska-capital","storyId":"story.pliska-capital","factId":"F02","text":"Η εξωτερική οχύρωση της Πλίσκας περικλείει περίπου 22 τετραγωνικά χιλιόμετρα.","sourceIds":["src.pli.filzwieser2019"]},"collectionFind":{"number":47,"total":59,"title":"Θραύσμα κανάτας","dateLabel":"Δεν αναφέρεται χρονολόγηση","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-480.ee3d41f3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.avif","w":802}],"dominant":"#a38168","h":1223,"w":802,"webp":[{"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.webp","w":802}],"src":"/media/asset-pli-jug-cutout-802.ee3d41f3.webp","id":"asset.pli.jug-cutout","alt":"Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Προθήκη στο μουσείο της Πλίσκας: σπασμένο αγγείο με λαβή αριστερά και κεραμικό θραύσμα δεξιά. Η ακριβής χρονολόγηση και το πλαίσιο εύρεσης κάθε αντικειμένου δεν έχουν εξακριβωθεί.","objectCaption":"Θραύσμα κανάτας","caption":"Προθήκη στο μουσείο της Πλίσκας: σπασμένο αγγείο με λαβή αριστερά και κεραμικό θραύσμα δεξιά. Η ακριβής χρονολόγηση και το πλαίσιο εύρεσης κάθε αντικειμένου δεν έχουν εξακριβωθεί.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Εικόνες","source":"Άνοιγμα πηγής","full":"Πλήρης αναφορά δημιουργού"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Pliska_Museum_031.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}},"ui":{"web.learnPromo":"Διαβάστε αυτές τις ιστορίες στα βουλγαρικά — μάθετε τη γλώσσα","web.travelPromo":"Επισκεφθείτε αυτό το μέρος — ταξιδιωτικός οδηγός της Βουλγαρίας","web.autoAdvance":"Αυτόματη μετάβαση στην επόμενη σκηνή","web.repeatActivities":"Επανάληψη δραστηριοτήτων","web.shortcuts":"Συντομεύσεις πληκτρολογίου","web.sceneNavigation":"Προηγούμενη / επόμενη σκηνή","web.findCount":"Βρέθηκαν {count} από {total}","web.resumeNarration":"Συνέχεια από {time}","web.activityLabel":"Άσκηση","web.skippedActivities":"Ασκήσεις · {count} — έναρξη","web.placesCount":"τοποθεσίες: {count}","web.moreAnswers":"Περισσότερες απαντήσεις παρακάτω","web.playerSceneOf":"Σκηνή {scene} από {total}: {title}","web.closeStory":"Κλείσιμο ιστορίας","web.imageFit":"Εμφάνιση ολόκληρης της εικόνας","web.activityOf":"Άσκηση · {scene} από {total}","web.activityMoved":"Μετακινήθηκε στη θέση {scene} από {total}","web.activityIncomplete":"Συνδέστε όλα τα ζεύγη","web.seekTen":"Πίσω / εμπρός κατά 10 δευτερόλεπτα","web.activityFromScene":"Από τη σκηνή {scene}","web.nextStory":"Επόμενη ιστορία","web.transcriptRevised":"το κείμενο διευκρινίστηκε","action.close":"Κλείσιμο","action.next":"Επόμενο","action.retry":"Δοκίμασε ξανά","activity.check":"Έλεγχος","answer.correct":"Σωστό","answer.incorrect":"Όχι ακριβώς","audio.backTen":"Πίσω 10 δευτερόλεπτα","audio.pause":"Παύση","audio.play":"Αναπαραγωγή αφήγησης","audio.seek":"Θέση αφήγησης","audio.speed":"Ταχύτητα αφήγησης","audio.synthetic":"Συνθετική φωνή","audio.unavailable":"Η αφήγηση δεν είναι διαθέσιμη. Το κείμενο είναι εδώ.","bookmark.add":"Αποθήκευση ιστορίας","bookmark.inSaved":"Στα αποθηκευμένα","bookmark.remove":"Αφαίρεση αποθηκευμένης ιστορίας","bookmark.removed":"Ο σελιδοδείκτης αφαιρέθηκε","credit.title":"Εικόνες","discover.audioMinutes %lld":"%lld λεπτά","discover.mapLabel":"Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα","player.approximate":"Κατά προσέγγιση τοποθεσία","player.back":"Πίσω","player.completed":"Νέο εύρημα στη συλλογή σας","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Λεπτομέρειες (%lld)","player.explanation":"Γιατί;","player.finish":"Ολοκλήρωση","player.firstCorrect":"✓ Σωστά με την πρώτη προσπάθεια","player.firstOther":"Η πρώτη προσπάθεια διατηρείται. Η επανάληψη είναι εξάσκηση.","player.interpretation":"Ερμηνεία","player.matchHint":"Πάτησε έναν όρο αριστερά και μετά μια σημασία δεξιά. Πάτησε ένα συνδεδεμένο στοιχείο για αποσύνδεση.","player.moveDown":"Μετακίνηση κάτω","player.moveUp":"Μετακίνηση πάνω","player.nextDetail":"Επόμενη λεπτομέρεια","player.previousDetail":"Προηγούμενη λεπτομέρεια","player.related":"Σχετικές ιστορίες","player.scene %lld":"Μέρος %lld","player.sequenceHint":"Βάλτε τα από το παλαιότερο στο νεότερο.","player.showAll":"Εμφάνιση όλων","player.skip":"Παράλειψη","player.sources %lld":"Πηγές · %lld","player.summary %lld %lld":"Δραστηριότητες: %1$lld από %2$lld σωστές με την πρώτη","player.unpair":"Αποσύνδεση ζεύγους","player.vitrine":"Στα ευρήματα","sources.title":"Πηγές","story.listen":"Άκουσε","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld σκηνή","other":"%lld σκηνές"},"story.start":"Έναρξη","answer.chosen":"Η απάντησή σας","answer.skipped":"Η δραστηριότητα παραλείφθηκε","answer.revealed":"Η απάντηση εμφανίστηκε","answer.correctOrder":"Σωστή σειρά","answer.correctPairs":"Σωστά ζεύγη","answer.yours.correct":"Η απάντησή σας · σωστή","answer.yours.incorrect":"Η απάντησή σας · λανθασμένη","audio.stop":"Διακοπή ακρόασης","Search.search.group.places":"Τόποι","Atlas.zoomIn":"Μεγέθυνση","Atlas.zoomOut":"Σμίκρυνση"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Μάθε βουλγαρικά","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Οδηγός Βουλγαρίας","url":"https://bulgaria.zydeno.com/el/travel-guide-bulgaria/"}}}