{"version":2,"locale":"pl","id":"story.kaliakra","hasFind":true,"slug":"kaliakra","url":"/pl/stories/kaliakra/","topic":"Kaliakra","title":"Skała i floty","summary":"Kamień z inskrypcją, stolica nad morzem i okręty u wybrzeża. Przyjrzyj się śladom przeszłości Kaliakry i odróżnij historię od legendy o czterdziestu dziewczętach.","cover":{"title":"Skała i floty","subtitle":"Kaliakra: twierdza, stolica i bitwa morska","hook":"Dlaczego przylądek łatwo było bronić?","summary":"Kamień z inskrypcją, stolica nad morzem i okręty u wybrzeża. Przyjrzyj się śladom przeszłości Kaliakry i odróżnij historię od legendy o czterdziestu dziewczętach.","takeaway":"Kaliakra była miejscem obrony i rywalizacji na morzu; legenda nie jest potwierdzonym wydarzeniem."},"sortYear":1350,"firstActivity":4,"epoch":{"id":"epoch.tsardom2","styleId":"tsardom2","sortOrder":3,"title":"Drugie Carstwo Bułgarskie","dateLabel":"1185–1396","eraShort":"Drugie carstwo","slug":"tsardom2","fill":"#86554A","ink":"#F6EEEA","raised":"#754A41","dark":"#805B59"},"epochId":"epoch.tsardom2","placeShort":"Kaliakra","date":"XIV w.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-480.eb221c2f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-1600.eb221c2f.avif","w":1600}],"dominant":"#c3925f","h":1217,"w":2330,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.webp","id":"asset.kal.inscription-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","objectCaption":"Kamienna inskrypcja","caption":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Historical_Museum_of_Bulgaria_PD_2012_053.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},"scenes":[{"id":"kaliakra.s1-cape","number":1,"kind":"map","title":"Skała strzegąca wybrzeża","body":"Przed tobą długi skalisty przylądek. Kaliakra wcina się na około dwa kilometry w Morze Czarne. Skały wznoszą się kilkadziesiąt metrów nad wodą. Dostęp od strony lądu jest wąski. Prawdopodobnie ułatwiało to obronę.\n\nStarożytny geograf opisuje ufortyfikowane miejsce służące jako skarbiec — pomieszczenie na kosztowności. Miejsce to zwykle łączy się z Kaliakrą. Archeolodzy wciąż badają najdawniejsze dzieje przylądka.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-coast-480.eec8b227.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-coast-960.eec8b227.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-coast-1600.eec8b227.avif","w":1600}],"dominant":"#858477","h":989,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-coast-960.eec8b227.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-coast-960.eec8b227.webp","id":"asset.kal.coast","alt":"Współczesny widok na morze i wysokie klify przylądka.","objectCaption":"Współczesny widok na morze i wysokie klify przylądka.","caption":"Współczesny widok na morze i wysokie klify przylądka.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Diego Delso / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cabo_de_Kaliakra,_Bulgaria,_2016-05-27,_DD_136.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Przybliżony punkt orientacyjny dla przylądka i wąskiego dojścia od strony lądu. Nie pokazuje dawnych granic ani dokładnego położenia okrętów.","precision":"approximate","id":"place.kal.cape","name":"Przylądek Kaliakra","latitude":43.36126,"longitude":28.46549,"accuracy":"approximate","radiusMeters":1000,"sourceIds":["src.kal.coordinates","src.kal.ministry"],"guideUrl":null,"slug":"kal.cape","url":"/pl/map/#kal.cape"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-3x-1536.8876519a.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-2x-2048.4c826249.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-3x-3072.8876519a.avif","w":3072}]},"dark":{"src":"/assets/maps/relief-dark@3x.jpg?v=0941a59d06","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-1024.73ab39a9.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-1536.4f3ca147.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-2048.73ab39a9.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-3072.4f3ca147.avif","w":3072}]},"places":[{"note":"Przybliżony punkt orientacyjny dla przylądka i wąskiego dojścia od strony lądu. Nie pokazuje dawnych granic ani dokładnego położenia okrętów.","precision":"approximate","id":"place.kal.cape","name":"Przylądek Kaliakra","latitude":43.36126,"longitude":28.46549,"accuracy":"approximate","radiusMeters":1000,"sourceIds":["src.kal.coordinates","src.kal.ministry"],"guideUrl":null,"slug":"kal.cape","url":"/pl/map/#kal.cape","number":1,"x":87.06862,"y":33.27871,"inside":true,"viewX":83.9817744516129,"viewY":42.661159206451615}],"extent":[0,0,1,1],"orientation":[{"name":"Sofia","kind":"town","x":22.774,"y":50.826,"viewX":4.3394064516128985,"viewY":65.15565290322583},{"name":"Płowdiw","kind":"town","x":40.566,"y":65.549,"viewX":26.378529032258065,"viewY":84.02958903225807},{"name":"Warna","kind":"town","x":80.184,"y":37.187,"viewX":75.45372903225807,"viewY":47.67133483870968},{"name":"Burgas","kind":"town","x":74.532,"y":55.892,"viewX":68.45254193548386,"viewY":71.64993806451615},{"name":"Ruse","kind":"town","x":55.821,"y":20.617,"viewX":45.275045161290315,"viewY":26.42966387096775},{"name":"Wielkie Tyrnowo","kind":"town","x":51.465,"y":40.853,"viewX":39.879225806451615,"viewY":52.370910322580656},{"name":"Plewen","kind":"town","x":38.834,"y":31.796,"viewX":24.233083870967743,"viewY":40.7604206451613},{"name":"Stara Zagora","kind":"town","x":51.681,"y":57.962,"viewX":40.14678709677419,"viewY":74.30354451612905},{"name":"Szumen","kind":"town","x":67.951,"y":35.671,"viewX":60.30059354838709,"viewY":45.7279206451613},{"name":"Widyń","kind":"town","x":17.099,"y":16.308,"viewX":-2.69027096774194,"viewY":20.905803870967745},{"name":"Błagojewgrad","kind":"town","x":19.929,"y":68.531,"viewX":0.8152774193548336,"viewY":87.85232064516131},{"name":"Chaskowo","kind":"town","x":50.694,"y":70.78,"viewX":38.92418064516129,"viewY":90.73539354838711},{"name":"Smolan","kind":"town","x":40.014,"y":80.031,"viewX":25.69476129032258,"viewY":102.59457870967745},{"name":"Sliwen","kind":"town","x":60.286,"y":51.247,"viewX":50.80588387096775,"viewY":65.69534774193549},{"name":"Dobricz","kind":"town","x":79.091,"y":27.65,"viewX":74.09981935483869,"viewY":35.445516129032264},{"name":"Pernik","kind":"town","x":19.223,"y":53.257,"viewX":-0.05925161290323235,"viewY":68.27203806451614},{"name":"Jamboł","kind":"town","x":62.544,"y":56.432,"viewX":53.60289032258064,"viewY":72.34218322580647},{"name":"Pazardżik","kind":"town","x":35.42,"y":64.052,"viewX":20.004129032258064,"viewY":82.11053161290324},{"name":"Wraca","kind":"town","x":25.661,"y":37.29,"viewX":7.915561290322577,"viewY":47.8033741935484},{"name":"Gabrowo","kind":"town","x":47.734,"y":46.177,"viewX":35.2576,"viewY":59.19593483870968},{"name":"Kyrdżali","kind":"town","x":48.471,"y":78.573,"viewX":36.17052903225806,"viewY":100.72551677419357},{"name":"Kiustendił","kind":"town","x":14.889,"y":61.673,"viewX":-5.427819354838715,"viewY":79.06080709677421},{"name":"Montana","kind":"town","x":21.563,"y":31.916,"viewX":2.8393290322580587,"viewY":40.914252903225815},{"name":"Łowecz","kind":"town","x":40.178,"y":39.23,"viewX":25.897909677419346,"viewY":50.29032903225807},{"name":"Silistra","kind":"town","x":72.008,"y":13.056,"viewX":65.32603870967742,"viewY":16.736949677419354},{"name":"Tyrgowiszte","kind":"town","x":63.402,"y":36.202,"viewX":54.66570322580645,"viewY":46.40862838709678},{"name":"Razgrad","kind":"town","x":62.709,"y":28.698,"viewX":53.80727741935484,"viewY":36.78898451612904},{"name":"Kazanłyk","kind":"town","x":48.661,"y":52.884,"viewX":36.405883870967735,"viewY":67.79387612903227},{"name":"Dunaj","kind":"nature","x":46.384,"y":23.924,"viewX":33.58534193548387,"viewY":30.66902451612904},{"name":"Morze Czarne","kind":"nature","x":86.25,"y":45.496,"viewX":82.96774193548387,"viewY":58.322936774193565},{"name":"Stara Płanina","kind":"nature","x":41.25,"y":49.45,"viewX":27.2258064516129,"viewY":63.39170967741937},{"name":"Riła","kind":"nature","x":25.625,"y":65.69,"viewX":7.870967741935477,"viewY":84.21034193548388},{"name":"Pirin","kind":"nature","x":24.125,"y":75.565,"viewX":6.012903225806446,"viewY":96.86945483870969},{"name":"Rodopy","kind":"nature","x":38.75,"y":79.447,"viewX":24.129032258064516,"viewY":101.84592838709679},{"name":"Strandża","kind":"nature","x":76.25,"y":67.774,"viewX":70.5806451612903,"viewY":86.88189548387099}],"crop":{"sx":0.8072916666666666,"sy":0.7800704579768494,"x":0.19270833333333337,"y":0},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":26.845583333333334,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.s1-cape","duration":26.965,"src":"/audio/pl/kaliakra/s1-cape.fa77a51f.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.ministry"},{"id":"src.kal.strabo"},{"id":"src.kal.petrunov2024"},{"id":"src.kal.naim2008"}]},{"id":"kaliakra.s2-stone-message","number":2,"kind":"artifact","title":"Wieża zapisana w kamieniu","body":"W epoce rzymskiej twierdza się rozrasta. Kamienna płyta z Kaliakry opowiada o budowie. Greckimi literami zapisano na niej odbudowę wieży od fundamentów. Wymieniono Flawiusza Hermogenesa.\n\nKim był? Niektórzy badacze łączą go z dowódcą wojskowym. Według innej interpretacji był namiestnikiem prowincji — dużego regionu cesarstwa. Dlatego dokładna data inskrypcji pozostaje sporna. Na zdjęciu płyta znajduje się na wystawie muzealnej w Sofii.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-inscription-480.511757e7.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-inscription-960.511757e7.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-inscription-1600.511757e7.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-kal-inscription-2400.511757e7.avif","w":2400}],"dominant":"#cfa47e","h":1600,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-inscription-960.511757e7.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-inscription-960.511757e7.webp","id":"asset.kal.inscription","alt":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","objectCaption":"Kamienna inskrypcja","caption":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Historical_Museum_of_Bulgaria_PD_2012_053.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[{"id":"h-kal-letters","x":0.31,"y":0.53,"title":"Litery w kamieniu","body":"Ta inskrypcja budowlana mówi o odbudowie wieży. Inskrypcje mogą przechowywać informacje o budowlach.","sourceIds":["src.kal.krawczyk2016","src.kal.photo.inscription"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-kal-name","x":0.3,"y":0.76,"title":"Imię Hermogenes","body":"Imię Hermogenes znajduje się w dolnej części inskrypcji. Istnieją różne interpretacje jego urzędu.","sourceIds":["src.kal.krawczyk2016","src.kal.krawczyk2018"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-kal-break","x":0.535,"y":0.59,"title":"Pęknięta płyta","body":"Na zdjęciu widać dwa połączone fragmenty. Pęknięcie jest widoczne, ale na jego podstawie nie można ustalić, kiedy powstało.","sourceIds":["src.kal.photo.inscription"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":28.354916666666668,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.s2-stone-message","duration":28.459,"src":"/audio/pl/kaliakra/s2-stone-message.cd2efa1e.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.visitvarna"},{"id":"src.kal.krawczyk2016"},{"id":"src.kal.krawczyk2018"},{"id":"src.kal.photo.inscription"}]},{"id":"kaliakra.s3-capital","number":3,"kind":"narrative","title":"Stolica Dobroticy","body":"W XIV wieku Kaliakra jest stolicą Dobroticy. Włada on despotatem Dobrudży — państwem nad Morzem Czarnym. Despota to tutaj średniowieczny tytuł władcy. Nie jest oceną jego charakteru.\n\nZa murami pracują także rzemieślnicy. Archeolodzy znajdują matrycę do wyrobu ozdób — formę, w której odlewa się ozdobę. Wytwarzano tu również monety i naczynia ceramiczne. To miasto, a nie tylko posterunek strażniczy.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-gate-480.69b47a79.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-gate-960.69b47a79.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-gate-1600.69b47a79.avif","w":1600}],"dominant":"#758c9b","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-gate-960.69b47a79.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-gate-960.69b47a79.webp","id":"asset.kal.gate","alt":"Współczesny widok łukowego wejścia i murów. Nie wszystkie widoczne części zachowały się ze średniowiecza.","objectCaption":"Współczesny widok łukowego wejścia i murów. Nie wszystkie widoczne części zachowały się ze średniowiecza.","caption":"Współczesny widok łukowego wejścia i murów. Nie wszystkie widoczne części zachowały się ze średniowiecza.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_06.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":27.669916666666666,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.s3-capital","duration":27.776,"src":"/audio/pl/kaliakra/s3-capital.e9db4490.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.petrunov2024"},{"id":"src.kal.visitvarna"},{"id":"src.kal.kavarna"},{"id":"src.kal.naim2008"},{"id":"src.kal.restoration2021"}]},{"id":"kaliakra.a1-inscription","number":4,"kind":"activity","title":"Zadanie: wiadomość na kamieniu","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.kal.inscription","kind":"single_choice","prompt":"O czym informuje inskrypcja budowlana z Kaliakry?","sourceIds":["src.kal.krawczyk2016","src.kal.krawczyk2018"],"items":[{"id":"opt-tower","label":"O odbudowie wieży"},{"id":"opt-battle","label":"O bitwie morskiej Uszakowa","whyWrong":"Inskrypcja pochodzi z epoki rzymskiej, na długo przed bitwą w 1791 roku."},{"id":"opt-maidens","label":"O imionach czterdziestu dziewcząt","whyWrong":"Nie jest listą dziewcząt. Opowieść o nich jest legendą."}],"explanation":"Inskrypcja informuje o odbudowie wieży i wymienia Hermogenesa. Jego urząd jest przedmiotem sporu.","correctItemId":"opt-tower","sources":[{"id":"src.kal.krawczyk2016"},{"id":"src.kal.krawczyk2018"}]},"audio":{"durationSeconds":3.9971666666666668,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.a1-inscription","duration":4.096,"src":"/audio/pl/kaliakra/a1-inscription.54ba3605.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.krawczyk2016"},{"id":"src.kal.krawczyk2018"}]},{"id":"kaliakra.s4-legend","number":5,"kind":"narrative","title":"Czterdzieści dziewcząt nad morzem","body":"Wśród tych skał opowiada się legendę o czterdziestu dziewczętach. W jednej z jej wersji są one brankami. Aby nie pozostać w niewoli, splatają warkocze i razem skaczą do morza.\n\nTo legenda, a nie potwierdzone wydarzenie. Podanie umieszcza tę historię w czasie podboju regionu przez Imperium Osmańskie. Nie podaje zweryfikowanej daty ani listy imion. Zdjęcie wody pod skałami nie dowodzi, że wydarzyło się to właśnie tam.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-cliff-water-480.b8c3bf77.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-cliff-water-960.b8c3bf77.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-cliff-water-1600.b8c3bf77.avif","w":1600}],"dominant":"#799b97","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-cliff-water-960.b8c3bf77.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-cliff-water-960.b8c3bf77.webp","id":"asset.kal.cliff-water","alt":"Współczesne zdjęcie skalistego wybrzeża. Nie wskazuje miejsca potwierdzonego wydarzenia z legendy.","objectCaption":"Współczesne zdjęcie skalistego wybrzeża. Nie wskazuje miejsca potwierdzonego wydarzenia z legendy.","caption":"Współczesne zdjęcie skalistego wybrzeża. Nie wskazuje miejsca potwierdzonego wydarzenia z legendy.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_03.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":26.868833333333335,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.s4-legend","duration":26.965,"src":"/audio/pl/kaliakra/s4-legend.01eaa2dd.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.kavarna"},{"id":"src.kal.legend"}]},{"id":"kaliakra.s5-battle","number":6,"kind":"narrative","title":"Okręty między brzegiem a flotą","body":"11 sierpnia 1791 roku u przylądka Kaliakra walczą dwie floty. Flota to grupa okrętów wojennych. Rosyjskimi okrętami dowodzi Fiodor Uszakow. Naprzeciw nich stoi flota osmańska. Uszakow kieruje swoje okręty między brzeg a flotę przeciwnika.\n\nBitwa kończy się rosyjskim zwycięstwem i odwrotem Osmanów. Jeśli spotkasz datę 31 lipca dla tej samej bitwy, jest to data według starego kalendarza. Rysunek pokazuje, jak artysta przedstawił bitwę. Nie traktuj go jako dokładnej mapy morskiej.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-battle-480.c90fa934.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-battle-960.c90fa934.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-battle-1600.c90fa934.avif","w":1600}],"dominant":"#cecbbc","h":1130,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-battle-960.c90fa934.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-battle-960.c90fa934.webp","id":"asset.kal.battle","alt":"Przedstawienie bitwy przypisywane Afanasijowi de Paldo, koniec XVIII wieku. Wizja artystyczna, nie fotografia ani dokładna mapa.","objectCaption":"Przedstawienie bitwy przypisywane Afanasijowi de Paldo, koniec XVIII wieku. Wizja artystyczna, nie fotografia ani dokładna mapa.","caption":"Przedstawienie bitwy przypisywane Afanasijowi de Paldo, koniec XVIII wieku. Wizja artystyczna, nie fotografia ani dokładna mapa.","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Афанасий де Палдо · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Afanasy Depaldo / Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Image: Afanasy Depaldo / Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":35.367333333333335,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.s5-battle","duration":35.456,"src":"/audio/pl/kaliakra/s5-battle.cc298a86.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.balchik"},{"id":"src.kal.prlib"},{"id":"src.kal.georgieva2025"},{"id":"src.kal.naval2016"},{"id":"src.kal.depaldo"},{"id":"src.kal.depaldo.object"},{"id":"src.kal.photo.battle"}]},{"id":"kaliakra.a2-timeline","number":7,"kind":"activity","title":"Zadanie: ułóż w kolejności chronologicznej","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.kal.timeline","kind":"sequence","prompt":"Ułóż trzy okresy, zaczynając od najwcześniejszego.","sourceIds":["src.kal.visitvarna","src.kal.petrunov2024","src.kal.balchik"],"items":[{"id":"ev-roman","label":"Rozbudowa twierdzy w epoce rzymskiej"},{"id":"ev-capital","label":"Stolica Dobroticy"},{"id":"ev-battle","label":"Bitwa pod Kaliakrą"}],"explanation":"Rzymskie miasto jest wcześniejsze niż średniowieczna stolica. Bitwa Uszakowa odbyła się wieki po czasach Dobroticy.","correctOrderIds":["ev-roman","ev-capital","ev-battle"],"sources":[{"id":"src.kal.visitvarna"},{"id":"src.kal.petrunov2024"},{"id":"src.kal.balchik"}]},"audio":{"durationSeconds":4.1365,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.a2-timeline","duration":4.267,"src":"/audio/pl/kaliakra/a2-timeline.6004805f.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.visitvarna"},{"id":"src.kal.petrunov2024"},{"id":"src.kal.balchik"}]},{"id":"kaliakra.s6-visit","number":8,"kind":"narrative","title":"Łaźnia i muzeum w jaskini","body":"Zachowane pozostałości obejmują mury twierdzy i fundamenty łaźni datowanej na czwarty wiek. Łaźnia to publiczny budynek do kąpieli. Niskie mury wyznaczają jej pomieszczenia.\n\nW jaskini znajduje się małe muzeum ze znaleziskami i makietą twierdzy. Makieta pokazuje, jak wyglądała ona według rekonstrukcji. Widoczne dziś mury zawierają także odbudowane części.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-baths-480.80e99521.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-baths-960.80e99521.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-baths-1600.80e99521.avif","w":1600}],"dominant":"#969c9c","h":1205,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-baths-960.80e99521.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-baths-960.80e99521.webp","id":"asset.kal.baths","alt":"Pozostałości łaźni, datowanej przez Ministerstwo Turystyki na IV wiek. Łaźnia to wspólny budynek do kąpieli.","objectCaption":"Pozostałości łaźni, datowanej przez Ministerstwo Turystyki na IV wiek. Łaźnia to wspólny budynek do kąpieli.","caption":"Pozostałości łaźni, datowanej przez Ministerstwo Turystyki na IV wiek. Łaźnia to wspólny budynek do kąpieli.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Michał Derela · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Michał Derela / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Michał Derela / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kaliakra_Roman_baths.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-ruins-480.6fbd59d9.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-ruins-960.6fbd59d9.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-ruins-1600.6fbd59d9.avif","w":1600}],"dominant":"#7a8b8a","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-ruins-960.6fbd59d9.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-ruins-960.6fbd59d9.webp","id":"asset.kal.ruins","alt":"Niskie kamienne mury na Kaliakrze dziś; na podstawie tego zdjęcia nie ustalono datowania poszczególnych pomieszczeń.","objectCaption":"Niskie kamienne mury na Kaliakrze dziś; na podstawie tego zdjęcia nie ustalono datowania poszczególnych pomieszczeń.","caption":"Niskie kamienne mury na Kaliakrze dziś; na podstawie tego zdjęcia nie ustalono datowania poszczególnych pomieszczeń.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kaliakra_E3.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-bay-480.ac5805e2.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-bay-960.ac5805e2.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-bay-1600.ac5805e2.avif","w":1600}],"dominant":"#8b9193","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-bay-960.ac5805e2.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-bay-960.ac5805e2.webp","id":"asset.kal.bay","alt":"Skaliste wybrzeże i zatoka na współczesnym zdjęciu; na horyzoncie widać turbiny wiatrowe. To nie rekonstrukcja pola bitwy.","objectCaption":"Skaliste wybrzeże i zatoka na współczesnym zdjęciu; na horyzoncie widać turbiny wiatrowe. To nie rekonstrukcja pola bitwy.","caption":"Skaliste wybrzeże i zatoka na współczesnym zdjęciu; na horyzoncie widać turbiny wiatrowe. To nie rekonstrukcja pola bitwy.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_04.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-steps-480.24ffc839.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-steps-960.24ffc839.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-steps-1200.24ffc839.avif","w":1200}],"dominant":"#828570","h":1600,"w":1200,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-steps-960.24ffc839.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-steps-960.24ffc839.webp","id":"asset.kal.steps","alt":"Współczesny widok schodów wykutych w skale i morza. Nie ustalono daty powstania schodów.","objectCaption":"Współczesny widok schodów wykutych w skale i morza. Nie ustalono daty powstania schodów.","caption":"Współczesny widok schodów wykutych w skale i morza. Nie ustalono daty powstania schodów.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_02.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":23.571583333333333,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.s6-visit","duration":23.68,"src":"/audio/pl/kaliakra/s6-visit.9ebe625e.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.ministry"},{"id":"src.kal.museum"},{"id":"src.kal.restoration2021"},{"id":"src.kal.photo.baths"},{"id":"src.kal.photo.ruins"},{"id":"src.kal.photo.gate"}]},{"id":"kaliakra.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Zadanie: połącz osoby z rolami","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.kal.matching","kind":"matching","prompt":"Połącz osoby z ich rolami. Skorzystaj także ze źródeł do opowieści.","sourceIds":["src.kal.strabo","src.kal.petrunov2024","src.kal.balchik"],"items":[{"id":"m-strabo","label":"Strabon","pairedLabel":"Geograf, który opisał ufortyfikowany przylądek"},{"id":"m-dobrotitsa","label":"Dobrotica","pairedLabel":"Średniowieczny władca, którego stolicą była Kaliakra"},{"id":"m-ushakov","label":"Fiodor Uszakow","pairedLabel":"Dowódca rosyjskich okrętów w 1791 roku"}],"explanation":"Strabon pozostawił pisemną relację. Dobrotica władał w średniowieczu. Uszakow dowodził okrętami w późniejszej bitwie morskiej.","sources":[{"id":"src.kal.strabo"},{"id":"src.kal.petrunov2024"},{"id":"src.kal.balchik"}],"columns":["Osoba","Rola"]},"audio":{"durationSeconds":5.0536666666666665,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.kaliakra.kaliakra.a3-matching","duration":5.163,"src":"/audio/pl/kaliakra/a3-matching.8f159e2b.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.kal.strabo"},{"id":"src.kal.petrunov2024"},{"id":"src.kal.balchik"}]}],"minutes":4,"sources":[{"year":null,"url":"https://balchikmuseum.bg/eksponati/orudieto/","institutionOrAuthor":"Исторически музей Балчик","id":"src.kal.balchik","authors":["Исторически музей Балчик"],"title":"Оръдието","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"},"container":""},{"year":2017,"url":"https://navalmuseum.ru/exhibition?id=36","institutionOrAuthor":"Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого","id":"src.kal.depaldo","authors":["Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого"],"title":"Выставка «Непобедимый Ушаков»","container":"ЦВММ","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://navalmuseum.ru/collection/izo/risunok?id=1884","institutionOrAuthor":"Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого","id":"src.kal.depaldo.object","authors":["Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого"],"title":"Рисунок. Сражение близ Варны и Калиакрии 31 июля 1791 года","container":"ЦВММ, Акварели и рисунки, object 1884","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2025,"url":"https://eprints.soton.ac.uk/502162/1/Post_medieval_BlackSea_seafaring-Vol1_ZG-archived.pdf","institutionOrAuthor":"Zdravka Hristova Georgieva","id":"src.kal.georgieva2025","authors":["Zdravka Hristova Georgieva"],"title":"Post-medieval seafaring in the Western Black Sea: archaeological and iconographic evidence for the rig","container":"University of Southampton, Faculty of Arts and Humanities, Archaeology; PhD thesis, volume 1 of 2","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","pages":"40–41","license":"Copyright retained; personal research download only, not an app asset","isPdf":true},{"year":null,"url":"https://www.kavarna.bg/kavarna-istoriya","institutionOrAuthor":"Община Каварна","id":"src.kal.kavarna","authors":["Община Каварна"],"title":"История","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"},"container":""},{"year":2016,"url":"https://www.ceeol.com/search/article-detail?id=620753","institutionOrAuthor":"Małgorzata Krawczyk","id":"src.kal.krawczyk2016","authors":["Małgorzata Krawczyk"],"title":"Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae?","container":"U schyłku starożytności – Studia źródłoznawcze; Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","volume":"15","pages":"31–40"},{"year":2018,"url":"https://lateantiqueseminar.historia.uw.edu.pl/minione-seminaria-past-seminars/minione-seminaria-past-seminars-2017-2018/","institutionOrAuthor":"Małgorzata Krawczyk / University of Warsaw","id":"src.kal.krawczyk2018","authors":["Małgorzata Krawczyk / University of Warsaw"],"title":"Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae?","container":"Ewa Wipszycka Warsaw Late Antique Seminar","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://welcome.bg/legends/легенда-за-нос-калиакра/","institutionOrAuthor":"Welcome.bg (no individual author credited)","id":"src.kal.legend","authors":["Welcome.bg (no individual author credited)"],"title":"Легенда за нос Калиакра","container":"Welcome.bg, Legends","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"title":"bg"}},{"year":null,"url":"https://www.tourism.government.bg/bg/tourist-destinations/2802/5559","institutionOrAuthor":"Министерство на туризма на Република България","id":"src.kal.ministry","authors":["Министерство на туризма на Република България"],"title":"Kaliakra Fortress","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg"},"container":""},{"year":null,"url":"https://imkavarna.com/","institutionOrAuthor":"Исторически музей – Каварна","id":"src.kal.museum","authors":["Исторически музей – Каварна"],"title":"Начална страница","container":"Official museum website","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2008,"url":"https://naim.bg/bg/content/news/400/840/123/","institutionOrAuthor":"Национален археологически институт с музей при БАН","id":"src.kal.naim2008","authors":["Национален археологически институт с музей при БАН"],"title":"Разкопки на крепостта Калиакра","container":"НАИМ–БАН","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2016,"url":"https://navalmuseum.ru/news?id=812","institutionOrAuthor":"Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого","id":"src.kal.naval2016","authors":["Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого"],"title":"Сражение у мыса Калиакрия","container":"ЦВММ","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2024,"url":"https://sas.fhn-shu.com/pdf/sas-11-2-2024.pdf","institutionOrAuthor":"Filip Petrunov","id":"src.kal.petrunov2024","authors":["Filip Petrunov"],"title":"Early Bulgarian monuments from Kaliakra","container":"Studia Academica Šumenensia","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","volume":"11","issue":"2","pages":"143–151","isPdf":true},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kaliakra_Roman_baths.jpg","institutionOrAuthor":"Michał Derela","id":"src.kal.photo.baths","authors":["Michał Derela"],"title":"File:Kaliakra Roman baths.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 4.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg","institutionOrAuthor":"Афанасий де Палдо","id":"src.kal.photo.battle","authors":["Афанасий де Палдо"],"title":"File:Сражение при Калиакрии.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"Public domain"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_06.jpg","institutionOrAuthor":"Inga Tomane","id":"src.kal.photo.gate","authors":["Inga Tomane"],"title":"File:Bulgaria. Kaliakra 2009 (2) 06.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 4.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Historical_Museum_of_Bulgaria_PD_2012_053.JPG","institutionOrAuthor":"Bin im Garten","id":"src.kal.photo.inscription","authors":["Bin im Garten"],"title":"File:National Historical Museum of Bulgaria PD 2012 053.JPG","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 3.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kaliakra_E3.jpg","institutionOrAuthor":"Elena Chochkova","id":"src.kal.photo.ruins","authors":["Elena Chochkova"],"title":"File:Kaliakra E3.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 3.0"},{"year":null,"url":"https://www.prlib.ru/history/1978538","institutionOrAuthor":"Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина","id":"src.kal.prlib","authors":["Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина"],"title":"Победа русского флота под командованием Ф. Ф. Ушакова в сражении у мыса Калиакрия","container":"Президентская библиотека, День в истории","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":2021,"url":"https://morskivestnik.com/compass/news/2021/092021/092021_29.html","institutionOrAuthor":"Анастас Ангелов","id":"src.kal.restoration2021","authors":["Анастас Ангелов"],"title":"За реконструкцията на средновековната крепостна стена на Калиакра","container":"Морски вестник · Компас","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":1924,"url":"https://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/7F%2A.html","institutionOrAuthor":"Strabo; translated by Horace Leonard Jones","id":"src.kal.strabo","authors":["Strabo; translated by Horace Leonard Jones"],"title":"The Geography of Strabo, Book VII, chapter 6","container":"Loeb Classical Library, vol. III, William Heinemann / G. P. Putnam’s Sons; digitised by Bill Thayer, LacusCurtius","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","pages":"275–281","license":"English translation stated public domain on digitised page"},{"year":null,"url":"https://visit.varna.bg/en/nos-kaliakra-i-arheologicheski-rezervat-kaliakra.html","institutionOrAuthor":"Община Варна","id":"src.kal.visitvarna","authors":["Община Варна"],"title":"Kaliakra cape and Kaliakra archaeological reserve","container":"Visit Varna, official municipal tourism portal","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg"}}],"credits":[{"id":"asset.kal.inscription-cutout","src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.webp","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","w":2330,"h":1217,"caption":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","credit":"Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Historical_Museum_of_Bulgaria_PD_2012_053.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.coast","src":"/media/asset-kal-coast-960.eec8b227.webp","alt":"Współczesny widok na morze i wysokie klify przylądka.","w":1600,"h":989,"caption":"Współczesny widok na morze i wysokie klify przylądka.","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Diego Delso / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cabo_de_Kaliakra,_Bulgaria,_2016-05-27,_DD_136.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.inscription","src":"/media/asset-kal-inscription-960.511757e7.webp","alt":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","w":2400,"h":1600,"caption":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","credit":"Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Historical_Museum_of_Bulgaria_PD_2012_053.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.gate","src":"/media/asset-kal-gate-960.69b47a79.webp","alt":"Współczesny widok łukowego wejścia i murów. Nie wszystkie widoczne części zachowały się ze średniowiecza.","w":1600,"h":1200,"caption":"Współczesny widok łukowego wejścia i murów. Nie wszystkie widoczne części zachowały się ze średniowiecza.","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_06.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.cliff-water","src":"/media/asset-kal-cliff-water-960.b8c3bf77.webp","alt":"Współczesne zdjęcie skalistego wybrzeża. Nie wskazuje miejsca potwierdzonego wydarzenia z legendy.","w":1600,"h":1200,"caption":"Współczesne zdjęcie skalistego wybrzeża. Nie wskazuje miejsca potwierdzonego wydarzenia z legendy.","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_03.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.battle","src":"/media/asset-kal-battle-960.c90fa934.webp","alt":"Przedstawienie bitwy przypisywane Afanasijowi de Paldo, koniec XVIII wieku. Wizja artystyczna, nie fotografia ani dokładna mapa.","w":1600,"h":1130,"caption":"Przedstawienie bitwy przypisywane Afanasijowi de Paldo, koniec XVIII wieku. Wizja artystyczna, nie fotografia ani dokładna mapa.","credit":"Афанасий де Палдо · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Afanasy Depaldo / Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Image: Afanasy Depaldo / Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%A1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%BF%D1%80%D0%B8_%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%B8.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.baths","src":"/media/asset-kal-baths-960.80e99521.webp","alt":"Pozostałości łaźni, datowanej przez Ministerstwo Turystyki na IV wiek. Łaźnia to wspólny budynek do kąpieli.","w":1600,"h":1205,"caption":"Pozostałości łaźni, datowanej przez Ministerstwo Turystyki na IV wiek. Łaźnia to wspólny budynek do kąpieli.","credit":"Michał Derela · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Michał Derela / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Michał Derela / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kaliakra_Roman_baths.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.ruins","src":"/media/asset-kal-ruins-960.6fbd59d9.webp","alt":"Niskie kamienne mury na Kaliakrze dziś; na podstawie tego zdjęcia nie ustalono datowania poszczególnych pomieszczeń.","w":1600,"h":1200,"caption":"Niskie kamienne mury na Kaliakrze dziś; na podstawie tego zdjęcia nie ustalono datowania poszczególnych pomieszczeń.","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Kaliakra_E3.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.bay","src":"/media/asset-kal-bay-960.ac5805e2.webp","alt":"Skaliste wybrzeże i zatoka na współczesnym zdjęciu; na horyzoncie widać turbiny wiatrowe. To nie rekonstrukcja pola bitwy.","w":1600,"h":1200,"caption":"Skaliste wybrzeże i zatoka na współczesnym zdjęciu; na horyzoncie widać turbiny wiatrowe. To nie rekonstrukcja pola bitwy.","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_04.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.kal.steps","src":"/media/asset-kal-steps-960.24ffc839.webp","alt":"Współczesny widok schodów wykutych w skale i morza. Nie ustalono daty powstania schodów.","w":1200,"h":1600,"caption":"Współczesny widok schodów wykutych w skale i morza. Nie ustalono daty powstania schodów.","credit":"Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgaria._Kaliakra_2009_(2)_02.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","visibleKind":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth","license":"Domena publiczna","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}}],"places":[{"note":"Przybliżony punkt orientacyjny dla przylądka i wąskiego dojścia od strony lądu. Nie pokazuje dawnych granic ani dokładnego położenia okrętów.","precision":"approximate","id":"place.kal.cape","name":"Przylądek Kaliakra","latitude":43.36126,"longitude":28.46549,"accuracy":"approximate","radiusMeters":1000,"sourceIds":["src.kal.coordinates","src.kal.ministry"],"guideUrl":null,"slug":"kal.cape","url":"/pl/map/#kal.cape"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.boyana-church","title":"Twarze Bojany","topic":"Cerkiew Bojańska","eyebrow":"Cerkiew Bojańska · Bojana","url":"/pl/stories/boyana-church/","reason":"Zobaczcie, jak ludzie żyli i pracowali w innej epoce.","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Ceglane fasady, dwie części z kopułami i kamienna podstawa cerkwi Bojańskiej wśród drzew.","objectCaption":"Cerkiew Bojańska","caption":"","kindLabel":"Zdjęcie","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.georgi-ivanov-1979","title":"Na orbitę, bez dokowania","topic":"Georgi Iwanow","eyebrow":"Georgi Iwanow · Bajkonur","url":"/pl/stories/georgi-ivanov-1979/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-480.e61f7ab3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.avif","w":960},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-1600.e61f7ab3.avif","w":1600}],"dominant":"#66584e","h":1781,"w":1618,"webp":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","w":960}],"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","id":"asset.cosmos.capsule-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Kapsuła w kształcie dzwonu o ciemnej i brązowej powierzchni, z okrągłym iluminatorem i spadochronem po lewej.","objectCaption":"Kapsuła Sojuza 33","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Soyuz_33_descent_module.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.ivan-alexander-gospels","title":"Car między kartami","topic":"Czworoewangelia Iwana Aleksandra","eyebrow":"Czworoewangelia Iwana Aleksandra · Londyn","url":"/pl/stories/ivan-alexander-gospels/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-480.f4a95879.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-1314.f4a95879.avif","w":1314}],"dominant":"#83524c","h":1398,"w":1314,"webp":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","id":"asset.tetra.cover-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Zamknięta czerwono-brązowa okładka, z grzbietem po lewej i podziałką po prawej.","objectCaption":"Górna okładka oprawy","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Nieokreślony · CC0 · Biblioteka Brytyjska przez Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Zachowana górna okładka oprawy. Biblioteka Brytyjska, Add MS 39627; za pośrednictwem Wikimedia Commons, CC0. Wycięty detal; tło usunięte.","attributionParts":[{"text":"Zachowana górna okładka oprawy. Biblioteka Brytyjska, Add MS 39627; za pośrednictwem Wikimedia Commons, CC0. Wycięty detal; tło usunięte.","lang":"pl"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Gospels_of_Tsar_Ivan_Alexander,_with_added_Menologion_-in_Slavonic-_-_Upper_cover_(Add_Ms_39627).jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.dobrotitsa","name":"Dobrotica","url":"/pl/people/dobrotitsa/"},{"id":"person.ushakov","name":"Fiodor Uszakow","url":"/pl/people/ushakov/"},{"id":"person.strabo","name":"Strabon","url":"/pl/people/strabo/"},{"id":"person.hermogenes","name":"Flawiusz Hermogenes","url":"/pl/people/hermogenes/"}],"rulers":[],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.kaliakra","storyId":"story.kaliakra","factId":"F01","text":"Przylądek Kaliakra wcina się na około dwa kilometry w Morze Czarne.","sourceIds":["src.kal.ministry","src.kal.petrunov2024"]},"collectionFind":{"number":30,"total":59,"title":"Kamienna inskrypcja","dateLabel":"Brak datowania","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-480.eb221c2f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-1600.eb221c2f.avif","w":1600}],"dominant":"#c3925f","h":1217,"w":2330,"webp":[{"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-kal-inscription-cutout-960.eb221c2f.webp","id":"asset.kal.inscription-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","objectCaption":"Kamienna inskrypcja","caption":"Muzealna ekspozycja kamiennej płyty z grecką inskrypcją o odbudowie wieży. W tekście wymieniono Hermogenesa; jego urząd i dokładna data są sporne. Zdjęcie wykonano w Sofii, nie na przylądku.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_Historical_Museum_of_Bulgaria_PD_2012_053.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}},"ui":{"web.learnPromo":"Czytaj te historie po bułgarsku — poznaj język","web.travelPromo":"Odwiedź to miejsce — przewodnik po Bułgarii","web.autoAdvance":"Automatycznie przejdź do następnej sceny","web.repeatActivities":"Powtórz zadania","web.shortcuts":"Skróty klawiaturowe","web.sceneNavigation":"Poprzednia / następna scena","web.findCount":"Odkryto {count} z {total}","web.resumeNarration":"Wznów od {time}","web.activityLabel":"Zadanie","web.skippedActivities":"Zadania · {count} — rozpocznij","web.placesCount":"miejsca: {count}","web.moreAnswers":"Więcej odpowiedzi poniżej","web.playerSceneOf":"Scena {scene} z {total}: {title}","web.closeStory":"Zamknij historię","web.imageFit":"Pokaż cały obraz","web.activityOf":"Zadanie · {scene} z {total}","web.activityMoved":"Przeniesiono: pozycja {scene} z {total}","web.activityIncomplete":"Połącz wszystkie pary","web.seekTen":"Wstecz / do przodu o 10 sekund","web.activityFromScene":"Ze sceny {scene}","web.nextStory":"Następna historia","web.transcriptRevised":"tekst doprecyzowano","action.close":"Zamknij","action.next":"Dalej","action.retry":"Spróbuj ponownie","activity.check":"Sprawdź","answer.correct":"Poprawnie","answer.incorrect":"Niezupełnie","audio.backTen":"Cofnij o 10 sekund","audio.pause":"Wstrzymaj","audio.play":"Odtwórz narrację","audio.seek":"Pozycja narracji","audio.speed":"Tempo narracji","audio.synthetic":"Głos syntetyczny","audio.unavailable":"Nagranie jest niedostępne. Tekst jest tutaj.","bookmark.add":"Zapisz opowieść","bookmark.inSaved":"W zapisanych","bookmark.remove":"Usuń zapisaną opowieść","bookmark.removed":"Usunięto zakładkę","credit.title":"Ilustracje","discover.audioMinutes %lld":{"one":"%lld minuta","few":"%lld minuty","many":"%lld minut","other":"%lld minuty"},"discover.mapLabel":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","player.approximate":"Przybliżone położenie","player.back":"Wstecz","player.completed":"Nowe znalezisko w twojej kolekcji","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Szczegóły (%lld)","player.explanation":"Dlaczego?","player.finish":"Zakończ","player.firstCorrect":"✓ Poprawnie za pierwszym razem","player.firstOther":"Pierwsza próba pozostaje zapisana. Powtórka służy ćwiczeniu.","player.interpretation":"Interpretacja","player.matchHint":"Dotknij pojęcia po lewej, potem znaczenia po prawej. Dotknij połączonego elementu, aby rozłączyć parę.","player.moveDown":"Przesuń w dół","player.moveUp":"Przesuń w górę","player.nextDetail":"Następny szczegół","player.previousDetail":"Poprzedni szczegół","player.related":"Powiązane historie","player.scene %lld":"Część %lld","player.sequenceHint":"Ułóż od najstarszego do najnowszego.","player.showAll":"Pokaż wszystkie","player.skip":"Pomiń","player.sources %lld":"Źródła · %lld","player.summary %lld %lld":"Zadania: %1$lld z %2$lld poprawnie za pierwszym razem","player.unpair":"Rozłącz parę","player.vitrine":"Do znalezisk","sources.title":"Źródła","story.listen":"Słuchaj","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld scena","few":"%lld sceny","many":"%lld scen","other":"%lld sceny"},"story.start":"Zacznij","answer.chosen":"Wybrana odpowiedź","answer.skipped":"Zadanie pominięte","answer.revealed":"Odpowiedź wyświetlona","answer.correctOrder":"Prawidłowa kolejność","answer.correctPairs":"Prawidłowe pary","answer.yours.correct":"Twoja odpowiedź · poprawna","answer.yours.incorrect":"Twoja odpowiedź · błędna","audio.stop":"Zatrzymaj odtwarzanie","Search.search.group.places":"Miejsca","Atlas.zoomIn":"Przybliż","Atlas.zoomOut":"Oddal"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Nauka bułgarskiego","url":"https://bulgaria.zydeno.com/pl/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Przewodnik Bułgaria","url":"https://bulgaria.zydeno.com/pl/travel-guide-bulgaria/"}}}