{"version":2,"locale":"pl","id":"story.unification-1885","hasFind":true,"slug":"unification-1885","url":"/pl/stories/unification-1885/","topic":"Zjednoczenie Bułgarii 1885","title":"Jedna noc w Płowdiwie","summary":"Powóz, dwa dokumenty i alegoria prowadzą śladem zjednoczenia od Płowdiwu przez Sliwnicę po porozumienie dyplomatyczne.","cover":{"title":"Jedna noc w Płowdiwie","subtitle":"Zjednoczenie, 1885 r.","hook":"Dlaczego po zjednoczeniu wybuchła wojna?","summary":"Powóz, dwa dokumenty i alegoria prowadzą śladem zjednoczenia od Płowdiwu przez Sliwnicę po porozumienie dyplomatyczne.","takeaway":"Zjednoczenie ogłoszono w Płowdiwie, obroniono w wojnie, a później uregulowano dyplomatycznie. Akt z Tophane z 1886 r. powierzył zarząd Rumelii Wschodniej księciu bułgarskiemu. Był to kompromis zachowujący prawa osmańskie, a nie ogłoszenie pełnej niepodległości."},"sortYear":1885,"firstActivity":5,"epoch":{"id":"epoch.revival","styleId":"revival","sortOrder":1,"title":"Odrodzenie i wyzwolenie","dateLabel":"XVIII–XIX wiek","eraShort":"Odrodzenie","slug":"revival","fill":"#B9A48E","ink":"#221616","raised":"#C4B29F","dark":"#77654D"},"epochId":"epoch.revival","placeShort":"Płowdiw","date":"1885","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-480.72f51cff.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.avif","w":960},{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-1029.72f51cff.avif","w":1029}],"dominant":"#705744","h":2400,"w":1029,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.webp","w":960}],"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.webp","id":"asset.unif.alexander-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Portret Aleksandra I autorstwa Konrad Dielitz, 1881 r., olej na płótnie.","objectCaption":"Portret Aleksandra I","caption":"","kindLabel":"Rysunek","kind":"artwork","visibleKind":"Rysunek","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed. Painted portrait — oil on canvas","attributionParts":[{"text":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed. Painted portrait — oil on canvas","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portrait_of_Alexander_I_von_Battenberg.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},"scenes":[{"id":"unification-1885.s1-carriage","number":1,"kind":"narrative","title":"Powóz gubernatora","body":"Płowdiw, noc z 5 na 6 września 1885 r. Żołnierze i oddziały zbrojne otaczają rezydencję gubernatora generalnego Gawriła Krystewicza. Wojskiem dowodzi major Danaił Nikołajew; wśród powstańców są ludzie Czardafona z Gołiamo Konare. Krystewicz zostaje obalony. Historyk Ilija Todew opisuje, jak następnie obwożono go powozem po mieście, zanim zabrano go do Gołiamo Konare.\n\nObalenie gubernatora odbywa się bez walki, ale określenie „bezkrwawe” ma swoje granice: w tych samych wydarzeniach giną ludzie, w tym Rajczo Nikołow w Płowdiwie. Ogłoszono zjednoczenie. Dlaczego zatem już dwa miesiące później zaczyna się wojna?","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-press687-480.9bfcd353.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-press687-960.9bfcd353.avif","w":960},{"src":"/media/asset-unif-press687-1600.9bfcd353.avif","w":1600}],"dominant":"#969696","h":1116,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-press687-960.9bfcd353.webp","w":960}],"src":"/media/asset-unif-press687-960.9bfcd353.webp","id":"asset.unif.press687","alt":"Płowdiw w „Живописное обозрение”, 1885 r. Ilustracja prasowa z epoki, nie fotografia wydarzenia.","objectCaption":"Płowdiw w „Живописное обозрение”, 1885 r. Ilustracja prasowa z epoki, nie fotografia wydarzenia.","caption":"","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Konkretny ilustrator nieustalony; Живописное обозрение стран света; digitalizacja: Rosyjska Biblioteka Narodowa / kmv20120 · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Plovdiv in Zhivopisnoye Obozreniye, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Plovdiv in Zhivopisnoye Obozreniye, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%96%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B7%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_1885,_%E2%84%96_01-26_(6_%D1%8F%D0%BD%D0%B2._-_30_%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F);_%E2%84%96_27-52_(7_%D0%B8%D1%8E%D0%BB%D1%8F_-_29_%D0%B4%D0%B5%D0%BA.)_Page_687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":42.75129166666667,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.s1-carriage","duration":42.88,"src":"/audio/pl/unification-1885/s1-carriage.34a0ac8c.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.todev"},{"id":"src.unif.preparation"},{"id":"src.unif.mitev"}]},{"id":"unification-1885.s2-two-regimes","number":2,"kind":"map","title":"Jedna granica, dwa ustroje","body":"Aby zrozumieć tę noc w Płowdiwie, trzeba wrócić do traktatu berlińskiego z 1878 r. Ustanowił on Księstwo Bułgarii jako autonomiczne księstwo pod zwierzchnictwem sułtana. Rumelia Wschodnia pozostała pod jego bezpośrednią władzą polityczną i wojskową, lecz otrzymała autonomię administracyjną. Zarządzał nią chrześcijański gubernator generalny.\n\nPłowdiw jest centrum wrześniowej akcji; Sofia jest stolicą Księstwa. Sliwnica leży na zachód od Sofii, na drodze, którą nadciągnie armia serbska. Zjednoczenie w praktyce usuwa podział między dwiema administracjami. Nie czyni jednak Bułgarii w jedną noc w pełni niepodległym państwem.","images":[],"hotspots":[],"places":[{"note":"W Płowdiwie 6 września 1885 roku ogłoszono zjednoczenie Księstwa Bułgarii z Rumelią Wschodnią.","precision":"approximate","id":"place.unif.plovdiv","name":"Płowdiw","latitude":42.142086,"longitude":24.741454,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.plovdiv","src.r1943.coords-plovdiv","src.r1943.ragaru2017","src.r1943.huji-clergy"],"short":"Płowdiw","guideUrl":null,"slug":"unif.plovdiv","url":"/pl/map/#unif.plovdiv"},{"note":"Sofia była stolicą Księstwa Bułgarii i celem serbskiej ofensywy w listopadzie 1885 roku.","precision":"approximate","id":"place.unif.sofia","name":"Sofia","latitude":42.697886,"longitude":23.321726,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.sofia","src.r1943.coords-sofia","src.r1943.ragaru2017","src.tar.coord.sofia","src.tar.sofia","src.ata.coord.sofia","src.ata.sendov2013"],"short":"Sofia","guideUrl":null,"slug":"unif.sofia","url":"/pl/map/#unif.sofia"},{"note":"Pod Sliwnicą w listopadzie 1885 roku armia bułgarska powstrzymała serbską ofensywę po zjednoczeniu.","precision":"approximate","id":"place.unif.slivnitsa","name":"Sliwnica","latitude":42.851542,"longitude":23.038311,"accuracy":"approximate","radiusMeters":10000,"sourceIds":["src.unif.coords.slivnitsa"],"short":"Sliwnica","guideUrl":null,"slug":"unif.slivnitsa","url":"/pl/map/#unif.slivnitsa"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-3x-1536.8876519a.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-2x-2048.4c826249.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-3x-3072.8876519a.avif","w":3072}]},"dark":{"src":"/assets/maps/relief-dark@3x.jpg?v=0941a59d06","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-1024.73ab39a9.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-1536.4f3ca147.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-2048.73ab39a9.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-3072.4f3ca147.avif","w":3072}]},"places":[{"note":"W Płowdiwie 6 września 1885 roku ogłoszono zjednoczenie Księstwa Bułgarii z Rumelią Wschodnią.","precision":"approximate","id":"place.unif.plovdiv","name":"Płowdiw","latitude":42.142086,"longitude":24.741454,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.plovdiv","src.r1943.coords-plovdiv","src.r1943.ragaru2017","src.r1943.huji-clergy"],"short":"Płowdiw","guideUrl":null,"slug":"unif.plovdiv","url":"/pl/map/#unif.plovdiv","number":1,"x":40.51818,"y":65.3747,"inside":true,"viewX":50.19026167741936,"viewY":61.92213460322581},{"note":"Sofia była stolicą Księstwa Bułgarii i celem serbskiej ofensywy w listopadzie 1885 roku.","precision":"approximate","id":"place.unif.sofia","name":"Sofia","latitude":42.697886,"longitude":23.321726,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.sofia","src.r1943.coords-sofia","src.r1943.ragaru2017","src.tar.coord.sofia","src.tar.sofia","src.ata.coord.sofia","src.ata.sendov2013"],"short":"Sofia","guideUrl":null,"slug":"unif.sofia","url":"/pl/map/#unif.sofia","number":2,"x":22.77158,"y":50.82094,"inside":true,"viewX":28.207376516129035,"viewY":43.265153235483865},{"note":"Pod Sliwnicą w listopadzie 1885 roku armia bułgarska powstrzymała serbską ofensywę po zjednoczeniu.","precision":"approximate","id":"place.unif.slivnitsa","name":"Sliwnica","latitude":42.851542,"longitude":23.038311,"accuracy":"approximate","radiusMeters":10000,"sourceIds":["src.unif.coords.slivnitsa"],"short":"Sliwnica","guideUrl":null,"slug":"unif.slivnitsa","url":"/pl/map/#unif.slivnitsa","number":3,"x":19.22889,"y":46.77449,"inside":true,"viewX":37.20737651612903,"viewY":49.265153235483865}],"extent":[0,0,1,1],"orientation":[{"name":"Sofia","kind":"town","x":22.774,"y":50.826,"viewX":28.210374193548386,"viewY":43.27163982903225},{"name":"Płowdiw","kind":"town","x":40.566,"y":65.549,"viewX":50.24949677419356,"viewY":62.14557595806451},{"name":"Warna","kind":"town","x":80.184,"y":37.187,"viewX":99.32469677419355,"viewY":25.787321764516115},{"name":"Burgas","kind":"town","x":74.532,"y":55.892,"viewX":92.32350967741935,"viewY":49.76592499032259},{"name":"Ruse","kind":"town","x":55.821,"y":20.617,"viewX":69.14601290322581,"viewY":4.545650796774181},{"name":"Wielkie Tyrnowo","kind":"town","x":51.465,"y":40.853,"viewX":63.7501935483871,"viewY":30.486897248387084},{"name":"Plewen","kind":"town","x":38.834,"y":31.796,"viewX":48.104051612903234,"viewY":18.876407570967732},{"name":"Stara Zagora","kind":"town","x":51.681,"y":57.962,"viewX":64.01775483870968,"viewY":52.41953144193548},{"name":"Szumen","kind":"town","x":67.951,"y":35.671,"viewX":84.17156129032259,"viewY":23.843907570967726},{"name":"Widyń","kind":"town","x":17.099,"y":16.308,"viewX":21.18069677419355,"viewY":-0.9782092032258219},{"name":"Błagojewgrad","kind":"town","x":19.929,"y":68.531,"viewX":24.686245161290323,"viewY":65.96830757096775},{"name":"Chaskowo","kind":"town","x":50.694,"y":70.78,"viewX":62.79514838709679,"viewY":68.85138047419355},{"name":"Smolan","kind":"town","x":40.014,"y":80.031,"viewX":49.56572903225807,"viewY":80.71056563548387},{"name":"Sliwen","kind":"town","x":60.286,"y":51.247,"viewX":74.67685161290323,"viewY":43.811334667741924},{"name":"Dobricz","kind":"town","x":79.091,"y":27.65,"viewX":97.97078709677419,"viewY":13.561503054838692},{"name":"Pernik","kind":"town","x":19.223,"y":53.257,"viewX":23.811716129032256,"viewY":46.38802499032258},{"name":"Jamboł","kind":"town","x":62.544,"y":56.432,"viewX":77.47385806451614,"viewY":50.458170151612904},{"name":"Pazardżik","kind":"town","x":35.42,"y":64.052,"viewX":43.87509677419355,"viewY":60.22651853870968},{"name":"Wraca","kind":"town","x":25.661,"y":37.29,"viewX":31.786529032258066,"viewY":25.91936111935483},{"name":"Gabrowo","kind":"town","x":47.734,"y":46.177,"viewX":59.12856774193549,"viewY":37.31192176451612},{"name":"Kyrdżali","kind":"town","x":48.471,"y":78.573,"viewX":60.04149677419355,"viewY":78.84150369999999},{"name":"Kiustendił","kind":"town","x":14.889,"y":61.673,"viewX":18.443148387096777,"viewY":57.17679402258064},{"name":"Montana","kind":"town","x":21.563,"y":31.916,"viewX":26.710296774193548,"viewY":19.030239829032247},{"name":"Łowecz","kind":"town","x":40.178,"y":39.23,"viewX":49.76887741935484,"viewY":28.406315958064503},{"name":"Silistra","kind":"town","x":72.008,"y":13.056,"viewX":89.1970064516129,"viewY":-5.147063396774213},{"name":"Tyrgowiszte","kind":"town","x":63.402,"y":36.202,"viewX":78.53667096774194,"viewY":24.524615312903215},{"name":"Razgrad","kind":"town","x":62.709,"y":28.698,"viewX":77.67824516129032,"viewY":14.904971441935471},{"name":"Kazanłyk","kind":"town","x":48.661,"y":52.884,"viewX":60.27685161290323,"viewY":45.9098630548387},{"name":"Dunaj","kind":"nature","x":46.384,"y":23.924,"viewX":57.45630967741936,"viewY":8.78501144193547},{"name":"Morze Czarne","kind":"nature","x":86.25,"y":45.496,"viewX":106.83870967741937,"viewY":36.4389237},{"name":"Stara Płanina","kind":"nature","x":41.25,"y":49.45,"viewX":51.09677419354839,"viewY":41.50769660322581},{"name":"Riła","kind":"nature","x":25.625,"y":65.69,"viewX":31.741935483870964,"viewY":62.326328861290314},{"name":"Pirin","kind":"nature","x":24.125,"y":75.565,"viewX":29.883870967741938,"viewY":74.98544176451611},{"name":"Rodopy","kind":"nature","x":38.75,"y":79.447,"viewX":48.00000000000001,"viewY":79.96191531290323},{"name":"Strandża","kind":"nature","x":76.25,"y":67.774,"viewX":94.45161290322581,"viewY":64.99788240967742}],"crop":{"sx":0.8072916666666666,"sy":0.7800704579768494,"x":0,"y":0.17071072101157536},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":42.182375,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.s2-two-regimes","duration":42.283,"src":"/audio/pl/unification-1885/s2-two-regimes.12a2b30a.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.berlin"},{"id":"src.unif.warmap"},{"id":"src.unif.coords.plovdiv"},{"id":"src.unif.coords.sofia"},{"id":"src.unif.coords.slivnitsa"}]},{"id":"unification-1885.s3-committee","number":3,"kind":"narrative","title":"Przed tą nocą","body":"Za krótką akcją stoją miesiące pracy. W lutym 1885 r. w Płowdiwie powstaje tajny komitet, znany jako Bułgarski Tajny Centralny Komitet Rewolucyjny, w skrócie BTCKR. Jego przewodniczącym jest Zachari Stojanow. Jego gazeta „Borba” agituje na rzecz zjednoczenia. Komitet pozyskuje oficerów i przygotowuje wspólne działanie wojska i oddziałów zbrojnych.\n\nPortret Zachariego Stojanowa jest fotografią archiwalną. Portret grupowy odtworzono na karcie pamiątkowej z 1925 r., czterdzieści lat po zjednoczeniu. Po obaleniu Krystewicza na czele rządu tymczasowego staje dr Georgi Stranski.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-zahari-480.df34363a.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-zahari-898.df34363a.avif","w":898}],"dominant":"#979797","h":1245,"w":898,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-zahari-898.df34363a.webp","w":898}],"src":"/media/asset-unif-zahari-898.df34363a.webp","id":"asset.unif.zahari","alt":"Archiwalna fotografia portretowa Zachariego Stojanowa, sprzed 1889 r.","objectCaption":"Archiwalna fotografia portretowa Zachariego Stojanowa, sprzed 1889 r.","caption":"","kindLabel":"Archiwum","kind":"archive","visibleKind":"Archiwum","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Dimitar Karastoyanov · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Zahari Stoyanov, photograph before 1889. Archival photograph. Dimitar Karastoyanov / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Zahari Stoyanov, photograph before 1889. Archival photograph. Dimitar Karastoyanov / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zahari_Stoyanov_portrait.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-committee-480.fe009f46.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-committee-960.fe009f46.avif","w":960},{"src":"/media/asset-unif-committee-1340.fe009f46.avif","w":1340}],"dominant":"#909485","h":936,"w":1340,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-committee-960.fe009f46.webp","w":960}],"src":"/media/asset-unif-committee-960.fe009f46.webp","id":"asset.unif.committee","alt":"Arkusz jubileuszowy z 1925 r. z wcześniejszą fotografią grupową działaczy zjednoczenia.","objectCaption":"Arkusz jubileuszowy z 1925 r. z wcześniejszą fotografią grupową działaczy zjednoczenia.","caption":"","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Dimitar Kavra (pierwotna fotografia według metadanych archiwalnych); projektant arkusza nieznany · Public domain · Wikimedia Commons / Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii","license":"Public domain","attribution":"Commemorative sheet for the fortieth anniversary of Unification, 1925, with an earlier group portrait. Underlying photograph: Dimitar Kavra according to the archival metadata; the sheet’s designer is not established. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 1995, sheet 1 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Commemorative sheet for the fortieth anniversary of Unification, 1925, with an earlier group portrait. Underlying photograph: Dimitar Kavra according to the archival metadata; the sheet’s designer is not established. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 1995, sheet 1 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-1995-1-Bulgarian_Secret_Central_Revolutionary_Committee.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":39.90683333333333,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.s3-committee","duration":40.021,"src":"/audio/pl/unification-1885/s3-committee.5b58b5ab.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.committee"},{"id":"src.unif.preparation"},{"id":"src.unif.image.zahari"},{"id":"src.unif.image.committee"}]},{"id":"unification-1885.s4-manifesto","number":4,"kind":"artifact","title":"Książę przyjmuje zjednoczenie","body":"Przed nami manifest księcia Aleksandra I, wydany w Wielkim Tyrnowie 8 września 1885 r. Duży nagłówek nazywa go księciem Bułgarii Północnej i Południowej. Uznaje on dokonane zjednoczenie i przyjmuje zarząd nad prowincją. Dokument obiecuje ochronę pokojowo nastawionym mieszkańcom bez względu na wyznanie i narodowość; sama obietnica nie dowodzi, jak ją realizowano.\n\nPorównaj go z proklamacją z Płowdiwu z 6 września. Ogłasza ona rząd tymczasowy, a manifest pokazuje kolejny krok: poparcie księcia. 9 września przybywa on do Płowdiwu. Akceptacja wewnątrz kraju nie oznacza jednak jeszcze porozumienia międzynarodowego.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-manifesto-480.17649871.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.avif","w":715}],"dominant":"#d0b885","h":1044,"w":715,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.webp","w":715}],"src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.webp","id":"asset.unif.manifesto","alt":"Manifest Aleksandra I, 8 września 1885 r. Obraz archiwalny.","objectCaption":"Manifest Aleksandra I, 8 września 1885 r. Obraz archiwalny.","caption":"","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Nieznany autor · Public domain · Wikimedia Commons / Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii","license":"Public domain","attribution":"Alexander I’s manifesto, 8 September 1885. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 811, sheet 4 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Alexander I’s manifesto, 8 September 1885. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 811, sheet 4 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-811-4-Manifesto_of_proclaiming_the_unification_of_the_Principality_of_Bulgaria_with_Eastern_Rumelia.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-proclamation-480.6dcd81d3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-proclamation-770.6dcd81d3.avif","w":770}],"dominant":"#e4dccc","h":1059,"w":770,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-proclamation-770.6dcd81d3.webp","w":770}],"src":"/media/asset-unif-proclamation-770.6dcd81d3.webp","id":"asset.unif.proclamation","alt":"Proklamacja Rządu Tymczasowego, 6 września 1885 r. Obraz archiwalny.","objectCaption":"Proklamacja Rządu Tymczasowego, 6 września 1885 r. Obraz archiwalny.","caption":"","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Rząd Tymczasowy Rumelii Wschodniej · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Provisional Government proclamation, 6 September 1885. Archival image. Provisional Government of Eastern Rumelia / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Provisional Government proclamation, 6 September 1885. Archival image. Provisional Government of Eastern Rumelia / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Proclamation-Eastern_Rumelia-Provisional-Government.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-alexander-480.a91c814c.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-alexander-960.a91c814c.avif","w":960},{"src":"/media/asset-unif-alexander-1532.a91c814c.avif","w":1532}],"dominant":"#4f3d2c","h":2400,"w":1532,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-alexander-960.a91c814c.webp","w":960}],"src":"/media/asset-unif-alexander-960.a91c814c.webp","id":"asset.unif.alexander","alt":"Portret Aleksandra I autorstwa Konrad Dielitz, 1881 r., olej na płótnie.","objectCaption":"Portret Aleksandra I","caption":"","kindLabel":"Rysunek","kind":"artwork","visibleKind":"Rysunek","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Painted portrait — oil on canvas","attributionParts":[{"text":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Painted portrait — oil on canvas","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portrait_of_Alexander_I_von_Battenberg.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":42.89058333333333,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.s4-manifesto","duration":43.008,"src":"/audio/pl/unification-1885/s4-manifesto.4705a658.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.image.manifesto"},{"id":"src.unif.image.proclamation"},{"id":"src.unif.library"},{"id":"src.unif.preparation"}]},{"id":"unification-1885.a1-two-documents","number":5,"kind":"activity","title":"Zadanie: dwa różne kroki","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.unif.documents","kind":"single_choice","prompt":"Co pokazuje manifest z 8 września po proklamacji w Płowdiwie?","sourceIds":["src.unif.image.manifesto","src.unif.image.proclamation"],"items":[{"id":"opt-prince","label":"Książę uznaje zjednoczenie i przyjmuje zarząd."},{"id":"opt-serbia","label":"Serbia uznała już zjednoczenie.","whyWrong":"To dokument Aleksandra, a nie serbskie uznanie."},{"id":"opt-independence","label":"Bułgaria jest już w pełni niepodległa.","whyWrong":"Opowieść odróżnia zjednoczenie od pełnej niepodległości."},{"id":"opt-governor","label":"Krystewicz zachowuje władzę.","whyWrong":"Został obalony; książę przyjmuje zarząd nad prowincją."}],"explanation":"Proklamacja ogłasza rząd tymczasowy; manifest dokumentuje akceptację księcia dwa dni później.","correctItemId":"opt-prince","sources":[{"id":"src.unif.image.manifesto"},{"id":"src.unif.image.proclamation"}]},"audio":{"durationSeconds":4.554458333333334,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.a1-two-documents","duration":4.651,"src":"/audio/pl/unification-1885/a1-two-documents.8d829f86.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.image.manifesto"},{"id":"src.unif.image.proclamation"}]},{"id":"unification-1885.s5-slivnitsa","number":6,"kind":"narrative","title":"Atak nadchodzi z zachodu","body":"Po zjednoczeniu wojska bułgarskie koncentrują się na południu: oczekiwany jest atak osmański. Tymczasem 2 listopada 1885 r. Serbia wypowiada wojnę. Wśród przyczyn, którymi rząd serbski uzasadnia wojnę, jest naruszona jego zdaniem równowaga na Bałkanach po zjednoczeniu.\n\nWojska trzeba szybko przerzucić z południa na zachód, dużą część drogi pokonując pieszo. Pod Sliwnicą, przed Sofią, zatrzymują główne siły serbskie w walkach 5–7 listopada. Następuje bułgarska kontrofensywa. Daty podano tu według starego stylu: w nowym kalendarzu bitwa przypada na 17–19 listopada. Ilustracja z ówczesnej prasy jest rysunkiem o wojnie, a nie fotografią pola bitwy.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-press864-480.6171a698.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-press864-960.6171a698.avif","w":960},{"src":"/media/asset-unif-press864-1116.6171a698.avif","w":1116}],"dominant":"#a2a2a2","h":1600,"w":1116,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-press864-960.6171a698.webp","w":960}],"src":"/media/asset-unif-press864-960.6171a698.webp","id":"asset.unif.press864","alt":"Ilustracje dotyczące wojny serbsko-bułgarskiej, 1885 r. Ilustracja prasowa z epoki, nie fotografia wydarzenia.","objectCaption":"Ilustracje dotyczące wojny serbsko-bułgarskiej, 1885 r. Ilustracja prasowa z epoki, nie fotografia wydarzenia.","caption":"","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Konkretny ilustrator nieustalony; Живописное обозрение стран света; digitalizacja: Rosyjska Biblioteka Narodowa / kmv20120 · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Serbo-Bulgarian War illustrations, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Serbo-Bulgarian War illustrations, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%96%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B7%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_1885,_%E2%84%96_01-26_(6_%D1%8F%D0%BD%D0%B2._-_30_%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F);_%E2%84%96_27-52_(7_%D0%B8%D1%8E%D0%BB%D1%8F_-_29_%D0%B4%D0%B5%D0%BA.)_Page_864.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Sofia była stolicą Księstwa Bułgarii i celem serbskiej ofensywy w listopadzie 1885 roku.","precision":"approximate","id":"place.unif.sofia","name":"Sofia","latitude":42.697886,"longitude":23.321726,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.sofia","src.r1943.coords-sofia","src.r1943.ragaru2017","src.tar.coord.sofia","src.tar.sofia","src.ata.coord.sofia","src.ata.sendov2013"],"short":"Sofia","guideUrl":null,"slug":"unif.sofia","url":"/pl/map/#unif.sofia"},{"note":"Pod Sliwnicą w listopadzie 1885 roku armia bułgarska powstrzymała serbską ofensywę po zjednoczeniu.","precision":"approximate","id":"place.unif.slivnitsa","name":"Sliwnica","latitude":42.851542,"longitude":23.038311,"accuracy":"approximate","radiusMeters":10000,"sourceIds":["src.unif.coords.slivnitsa"],"short":"Sliwnica","guideUrl":null,"slug":"unif.slivnitsa","url":"/pl/map/#unif.slivnitsa"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":45.96725,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.s5-slivnitsa","duration":46.08,"src":"/audio/pl/unification-1885/s5-slivnitsa.434cff04.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.warmap"},{"id":"src.unif.war"},{"id":"src.unif.warbook"}]},{"id":"unification-1885.a2-timeline","number":7,"kind":"activity","title":"Zadanie: ułóż wydarzenia w czasie","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.unif.timeline","kind":"sequence","prompt":"Ułóż wydarzenia od najwcześniejszego do najpóźniejszego.","sourceIds":["src.unif.berlin","src.unif.image.proclamation","src.unif.image.manifesto","src.unif.war"],"items":[{"id":"ev-berlin","label":"Traktat berliński"},{"id":"ev-plovdiv","label":"Ogłoszenie zjednoczenia w Płowdiwie"},{"id":"ev-manifesto","label":"Manifest księcia Aleksandra"},{"id":"ev-slivnitsa","label":"Walki pod Sliwnicą"}],"explanation":"Traktat ustanawia dwa ustroje w 1878 r. W 1885 r. akcja w Płowdiwie poprzedza manifest; walki toczą się w listopadzie. Wszystkie daty z 1885 r. podano tu według starego stylu.","correctOrderIds":["ev-berlin","ev-plovdiv","ev-manifesto","ev-slivnitsa"],"sources":[{"id":"src.unif.berlin"},{"id":"src.unif.image.proclamation"},{"id":"src.unif.image.manifesto"},{"id":"src.unif.war"}]},"audio":{"durationSeconds":3.84625,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.a2-timeline","duration":3.968,"src":"/audio/pl/unification-1885/a2-timeline.0ad0f1c5.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.berlin"},{"id":"src.unif.image.proclamation"},{"id":"src.unif.image.manifesto"},{"id":"src.unif.war"}]},{"id":"unification-1885.s6-united-image","number":8,"kind":"artifact","title":"Dwie kobiety, jedna zmiana polityczna","body":"Zjednoczenie ogłoszono w Płowdiwie, obroniono w wojnie, a później uregulowano dyplomatycznie. Akt z Tophane z 1886 r. powierzył zarząd Rumelii Wschodniej księciu bułgarskiemu. Był to kompromis zachowujący prawa osmańskie, a nie ogłoszenie pełnej niepodległości.\n\nNa litografii Nikołaja Pawłowicza Księstwo i Rumelia Wschodnia przedstawione są jako kobiety. U góry znajduje się wstęga poświęcona zjednoczeniu, a inna wspomina Pirot i listopadowe walki. To alegoria, a nie scena zaobserwowana w noc przewrotu. Odczytujemy ją tak, że artysta łączy polityczne zjednoczenie i jego wojskową obronę w jednym obrazie. Porozumienie wyłącza jednak z prowincji określone muzułmańskie miejscowości w okolicach Kyrdżali i w Rodopach, oddając je pod bezpośredni zarząd osmański.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-lithograph-480.a742eb58.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-lithograph-774.a742eb58.avif","w":774}],"dominant":"#858585","h":1024,"w":774,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-lithograph-774.a742eb58.webp","w":774}],"src":"/media/asset-unif-lithograph-774.a742eb58.webp","id":"asset.unif.lithograph","alt":"Litografia z dwiema kobiecymi postaciami alegorycznymi i wstęgami odnoszącymi się do zjednoczenia i Pirotu.","objectCaption":"Litografia z dwiema kobiecymi postaciami alegorycznymi i wstęgami odnoszącymi się do zjednoczenia i Pirotu.","caption":"","kindLabel":"Rysunek","kind":"artwork","visibleKind":"Rysunek","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Николай Павлович (artysta) (1835-1894) · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"United Bulgaria, an allegory by Nikolai Pavlovich. Lithograph, an artistic allegory. Николай Павлович (painter) (1835-1894) / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Lithograph — artistic allegory","attributionParts":[{"text":"United Bulgaria, an allegory by Nikolai Pavlovich. Lithograph, an artistic allegory. Николай Павлович (painter) (1835-1894) / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Lithograph — artistic allegory","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Syedinena_Bylgaria_-_Litografia_na_N.Pavlovich.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":49.82175,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.s6-united-image","duration":49.92,"src":"/audio/pl/unification-1885/s6-united-image.5fb3832b.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.image.lithograph"},{"id":"src.unif.tophane"},{"id":"src.unif.settlement"}]},{"id":"unification-1885.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Zadanie: połącz osoby i role","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.unif.roles","kind":"matching","prompt":"Połącz każdą osobę z jej rolą w opowieści.","sourceIds":["src.unif.committee","src.unif.preparation","src.unif.image.manifesto"],"items":[{"id":"m-zahari","label":"Zachari Stojanow","pairedLabel":"Przewodniczący tajnego komitetu"},{"id":"m-krastevich","label":"Gawrił Krystewicz","pairedLabel":"Obalony gubernator Rumelii Wschodniej"},{"id":"m-alexander","label":"Aleksander I","pairedLabel":"Książę, który uznaje zjednoczenie"}],"explanation":"Stojanow kieruje komitetem; Krystewicz zostaje obalony w Płowdiwie; Aleksander przyjmuje zarząd i wydaje manifest.","sources":[{"id":"src.unif.committee"},{"id":"src.unif.preparation"},{"id":"src.unif.image.manifesto"}],"columns":["Osoba","Rola"]},"audio":{"durationSeconds":3.660458333333333,"source":"synthetic_tts","voice":"pl_PL-gosia-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.pl.unification-1885.unification-1885.a3-matching","duration":3.755,"src":"/audio/pl/unification-1885/a3-matching.0d15b75c.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.unif.committee"},{"id":"src.unif.preparation"},{"id":"src.unif.image.manifesto"}]}],"minutes":5,"sources":[{"year":1878,"url":"https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1878/d523","institutionOrAuthor":"Treaty plenipotentiaries; Horace Maynard (transmitting diplomat); U.S. Department of State (digital edition)","id":"src.unif.berlin","authors":["Treaty plenipotentiaries","Horace Maynard (transmitting diplomat)","U.S. Department of State (digital edition)"],"title":"The Treaty of Berlin","container":"Papers Relating to the Foreign Relations of the United States, document 518","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public-domain treaty text; US government edition"},{"year":null,"url":"https://militarymuseum.bg/voenna-istoria/voenen-kalendar/fevruari/","institutionOrAuthor":"Национален военноисторически музей","id":"src.unif.committee","authors":["Национален военноисторически музей"],"title":"Военен календар: Февруари","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"},"container":""},{"year":null,"url":"https://www.wikidata.org/wiki/Q459","institutionOrAuthor":"Wikimedia contributors","id":"src.unif.coords.plovdiv","authors":["Wikimedia contributors"],"title":"Plovdiv: geographical record","container":"Wikimedia geographical database","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"CC0"},{"year":null,"url":"https://www.wikidata.org/wiki/Q406470","institutionOrAuthor":"Wikimedia contributors","id":"src.unif.coords.slivnitsa","authors":["Wikimedia contributors"],"title":"Slivnitsa: geographical record","container":"Wikimedia geographical database","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"CC0"},{"year":null,"url":"https://www.wikidata.org/wiki/Q472","institutionOrAuthor":"Wikimedia contributors","id":"src.unif.coords.sofia","authors":["Wikimedia contributors"],"title":"Sofia: geographical record","container":"Wikimedia geographical database","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"CC0"},{"year":1925,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-1995-1-Bulgarian_Secret_Central_Revolutionary_Committee.jpg","institutionOrAuthor":"Dimitar Kavra (underlying photograph, according to archival metadata); sheet designer unknown","id":"src.unif.image.committee","authors":["Dimitar Kavra (underlying photograph, according to archival metadata); sheet designer unknown"],"title":"Commemorative sheet for the fortieth anniversary of Unification","container":"Wikimedia Commons / Bulgarian Archives State Agency","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public domain; Commons metadata Copyrighted=False; original file unchanged"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Syedinena_Bylgaria_-_Litografia_na_N.Pavlovich.JPG","institutionOrAuthor":"Николай Павлович (художник) (1835-1894)","id":"src.unif.image.lithograph","authors":["Николай Павлович (художник) (1835-1894)"],"title":"United Bulgaria, an allegory by Nikolai Pavlovich","container":"Wikimedia Commons","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public domain; Commons metadata Copyrighted=False; original file unchanged"},{"year":1885,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-811-4-Manifesto_of_proclaiming_the_unification_of_the_Principality_of_Bulgaria_with_Eastern_Rumelia.jpg","institutionOrAuthor":"Unknown author","id":"src.unif.image.manifesto","authors":["Unknown author"],"title":"Alexander I’s manifesto, 8 September","container":"Wikimedia Commons / Bulgarian Archives State Agency","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public domain; Commons metadata Copyrighted=False; original file unchanged"},{"year":1885,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Proclamation-Eastern_Rumelia-Provisional-Government.jpg","institutionOrAuthor":"Provisional Government of Eastern Rumelia","id":"src.unif.image.proclamation","authors":["Provisional Government of Eastern Rumelia"],"title":"Provisional Government proclamation, 6 September","container":"Wikimedia Commons","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public domain; Commons metadata Copyrighted=False; original file unchanged"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zahari_Stoyanov_portrait.jpg","institutionOrAuthor":"Dimitar Karastoyanov","id":"src.unif.image.zahari","authors":["Dimitar Karastoyanov"],"title":"Zahari Stoyanov, photograph before 1889","container":"Wikimedia Commons","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public domain; Commons metadata Copyrighted=False; original file unchanged"},{"year":2023,"url":"https://www.nationallibrary.bg/www/2023/09/06/съединението-на-княжество-българия-с/","institutionOrAuthor":"Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“","id":"src.unif.library","authors":["Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“"],"title":"Съединението на Княжество България с Източна Румелия (1885)","container":"Национална библиотека, digital exhibition","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":1980,"url":"https://electronic-library.org/articles/Article_0089.html","institutionOrAuthor":"Йоно Митев","id":"src.unif.mitev","authors":["Йоно Митев"],"title":"Съединението на България през 1885 г","container":"Исторически преглед; electronic reprint, Електронна библиотека по архивистика и документалистика (2018)","volume":"not supplied","issue":"6","pages":"49–61","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":1995,"url":"https://macedonia.kroraina.com/sps/sps_2.htm","institutionOrAuthor":"Елена Стателова; Андрей Пантев","id":"src.unif.preparation","authors":["Елена Стателова","Андрей Пантев"],"title":"Съединението на Княжество България и Източна Румелия 1885 година. Второ издание. Глава 2: Подготовка и провъзгласяване на Съединението","container":"София: Просвета, 2nd edition; digitised transcription","pages":"57–85","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":1995,"url":"https://macedonia.kroraina.com/sps/sps_5.htm","institutionOrAuthor":"Елена Стателова; Андрей Пантев","id":"src.unif.settlement","authors":["Елена Стателова","Андрей Пантев"],"title":"Съединението … Глава 5: Извоюван мир","container":"София: Просвета, 2nd edition; digitised transcription","pages":"159–177","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"title":"bg","container":"bg"}},{"year":2015,"url":"https://ihist.bas.bg/wp-content/uploads/2020/12/ITodev_Historical_animal.pdf","institutionOrAuthor":"Илия Тодев","id":"src.unif.todev","authors":["Илия Тодев"],"title":"Човекът е историческо животно. Рефлексии и саморефлексии","container":"София: Захарий Стоянов; PDF hosted by Институт за исторически изследвания, БАН","pages":"159","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","isPdf":true,"fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":1886,"url":"https://bg.wikisource.org/wiki/Топханенски_акт_(1886)","institutionOrAuthor":"Plenipotentiaries of the Great Powers and Ottoman Empire; Edward Hertslet (editor)","id":"src.unif.tophane","authors":["Plenipotentiaries of the Great Powers and Ottoman Empire","Edward Hertslet (editor)"],"title":"Act modifying Articles XV and XVII of the Treaty of Berlin","container":"The Map of Europe by Treaty, London: HMSO, 1891","volume":"IV","pages":"3152–3157","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Public-domain diplomatic instrument; translation status separate from treaty"},{"year":null,"url":"https://militarymuseum.bg/voenna-istoria/voenen-kalendar/noemvri/","institutionOrAuthor":"Национален военноисторически музей","id":"src.unif.war","authors":["Национален военноисторически музей"],"title":"Военен календар: Ноември","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"},"container":""},{"year":1995,"url":"https://macedonia.kroraina.com/sps/sps_4.htm","institutionOrAuthor":"Елена Стателова; Андрей Пантев","id":"src.unif.warbook","authors":["Елена Стателова","Андрей Пантев"],"title":"Съединението … Глава 4: Изпитанията на войната","container":"София: Просвета, 2nd edition; digitised transcription","pages":"129–158","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://militarymuseum.bg/embeds/map-unification-sbw/map-sbw.html","institutionOrAuthor":"Национален военноисторически музей","id":"src.unif.warmap","authors":["Национален военноисторически музей"],"title":"София – столица на обединена България: Важни локации, свързани със Сръбско-българската война","container":"НВИМ, digital exhibition","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://rimplovdiv.com/ekspozicii/suedinenie-na-bulgaria-1885/","institutionOrAuthor":"Регионален исторически музей – Пловдив","id":"src.unif.museum","authors":["Регионален исторически музей – Пловдив"],"title":"Експозиция „Съединение на България от 1885 г.“","container":"РИМ – Пловдив, official website","doi":"not assigned / not found","accessedOn":"2026-10-28","accessed":"2026-10-28","license":"Copyright retained; bibliography and original paraphrase only","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}}],"credits":[{"id":"asset.unif.alexander-cutout","src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.webp","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Portret Aleksandra I autorstwa Konrad Dielitz, 1881 r., olej na płótnie.","w":1029,"h":2400,"caption":"","kindLabel":"Rysunek","visibleKind":"Rysunek","credit":"Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed. Painted portrait — oil on canvas","attributionParts":[{"text":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed. Painted portrait — oil on canvas","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portrait_of_Alexander_I_von_Battenberg.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.press687","src":"/media/asset-unif-press687-960.9bfcd353.webp","alt":"Płowdiw w „Живописное обозрение”, 1885 r. Ilustracja prasowa z epoki, nie fotografia wydarzenia.","w":1600,"h":1116,"caption":"","credit":"Konkretny ilustrator nieustalony; Живописное обозрение стран света; digitalizacja: Rosyjska Biblioteka Narodowa / kmv20120 · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Plovdiv in Zhivopisnoye Obozreniye, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Plovdiv in Zhivopisnoye Obozreniye, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%96%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B7%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_1885,_%E2%84%96_01-26_(6_%D1%8F%D0%BD%D0%B2._-_30_%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F);_%E2%84%96_27-52_(7_%D0%B8%D1%8E%D0%BB%D1%8F_-_29_%D0%B4%D0%B5%D0%BA.)_Page_687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.zahari","src":"/media/asset-unif-zahari-898.df34363a.webp","alt":"Archiwalna fotografia portretowa Zachariego Stojanowa, sprzed 1889 r.","w":898,"h":1245,"caption":"","kindLabel":"Archiwum","visibleKind":"Archiwum","credit":"Dimitar Karastoyanov · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Zahari Stoyanov, photograph before 1889. Archival photograph. Dimitar Karastoyanov / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Zahari Stoyanov, photograph before 1889. Archival photograph. Dimitar Karastoyanov / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Zahari_Stoyanov_portrait.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.committee","src":"/media/asset-unif-committee-960.fe009f46.webp","alt":"Arkusz jubileuszowy z 1925 r. z wcześniejszą fotografią grupową działaczy zjednoczenia.","w":1340,"h":936,"caption":"","credit":"Dimitar Kavra (pierwotna fotografia według metadanych archiwalnych); projektant arkusza nieznany · Public domain · Wikimedia Commons / Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii","license":"Public domain","attribution":"Commemorative sheet for the fortieth anniversary of Unification, 1925, with an earlier group portrait. Underlying photograph: Dimitar Kavra according to the archival metadata; the sheet’s designer is not established. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 1995, sheet 1 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Commemorative sheet for the fortieth anniversary of Unification, 1925, with an earlier group portrait. Underlying photograph: Dimitar Kavra according to the archival metadata; the sheet’s designer is not established. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 1995, sheet 1 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-1995-1-Bulgarian_Secret_Central_Revolutionary_Committee.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.manifesto","src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.webp","alt":"Manifest Aleksandra I, 8 września 1885 r. Obraz archiwalny.","w":715,"h":1044,"caption":"","credit":"Nieznany autor · Public domain · Wikimedia Commons / Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii","license":"Public domain","attribution":"Alexander I’s manifesto, 8 September 1885. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 811, sheet 4 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Alexander I’s manifesto, 8 September 1885. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 811, sheet 4 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-811-4-Manifesto_of_proclaiming_the_unification_of_the_Principality_of_Bulgaria_with_Eastern_Rumelia.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.proclamation","src":"/media/asset-unif-proclamation-770.6dcd81d3.webp","alt":"Proklamacja Rządu Tymczasowego, 6 września 1885 r. Obraz archiwalny.","w":770,"h":1059,"caption":"","credit":"Rząd Tymczasowy Rumelii Wschodniej · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Provisional Government proclamation, 6 September 1885. Archival image. Provisional Government of Eastern Rumelia / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Provisional Government proclamation, 6 September 1885. Archival image. Provisional Government of Eastern Rumelia / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Proclamation-Eastern_Rumelia-Provisional-Government.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.alexander","src":"/media/asset-unif-alexander-960.a91c814c.webp","alt":"Portret Aleksandra I autorstwa Konrad Dielitz, 1881 r., olej na płótnie.","w":1532,"h":2400,"caption":"","kindLabel":"Rysunek","visibleKind":"Rysunek","credit":"Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Painted portrait — oil on canvas","attributionParts":[{"text":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Painted portrait — oil on canvas","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portrait_of_Alexander_I_von_Battenberg.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.press864","src":"/media/asset-unif-press864-960.6171a698.webp","alt":"Ilustracje dotyczące wojny serbsko-bułgarskiej, 1885 r. Ilustracja prasowa z epoki, nie fotografia wydarzenia.","w":1116,"h":1600,"caption":"","credit":"Konkretny ilustrator nieustalony; Живописное обозрение стран света; digitalizacja: Rosyjska Biblioteka Narodowa / kmv20120 · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Serbo-Bulgarian War illustrations, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Serbo-Bulgarian War illustrations, 1885. Period press illustration, not an event photograph. Individual illustrator not established; Живописное обозрение стран света; digitisation: Russian National Library / kmv20120 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:%D0%96%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D0%B7%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_1885,_%E2%84%96_01-26_(6_%D1%8F%D0%BD%D0%B2._-_30_%D0%B8%D1%8E%D0%BD%D1%8F);_%E2%84%96_27-52_(7_%D0%B8%D1%8E%D0%BB%D1%8F_-_29_%D0%B4%D0%B5%D0%BA.)_Page_864.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"asset.unif.lithograph","src":"/media/asset-unif-lithograph-774.a742eb58.webp","alt":"Litografia z dwiema kobiecymi postaciami alegorycznymi i wstęgami odnoszącymi się do zjednoczenia i Pirotu.","w":774,"h":1024,"caption":"","kindLabel":"Rysunek","visibleKind":"Rysunek","credit":"Николай Павлович (artysta) (1835-1894) · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"United Bulgaria, an allegory by Nikolai Pavlovich. Lithograph, an artistic allegory. Николай Павлович (painter) (1835-1894) / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Lithograph — artistic allegory","attributionParts":[{"text":"United Bulgaria, an allegory by Nikolai Pavlovich. Lithograph, an artistic allegory. Николай Павлович (painter) (1835-1894) / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Lithograph — artistic allegory","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Syedinena_Bylgaria_-_Litografia_na_N.Pavlovich.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","visibleKind":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth","license":"Domena publiczna","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"}}],"places":[{"note":"W Płowdiwie 6 września 1885 roku ogłoszono zjednoczenie Księstwa Bułgarii z Rumelią Wschodnią.","precision":"approximate","id":"place.unif.plovdiv","name":"Płowdiw","latitude":42.142086,"longitude":24.741454,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.plovdiv","src.r1943.coords-plovdiv","src.r1943.ragaru2017","src.r1943.huji-clergy"],"short":"Płowdiw","guideUrl":null,"slug":"unif.plovdiv","url":"/pl/map/#unif.plovdiv"},{"note":"Pod Sliwnicą w listopadzie 1885 roku armia bułgarska powstrzymała serbską ofensywę po zjednoczeniu.","precision":"approximate","id":"place.unif.slivnitsa","name":"Sliwnica","latitude":42.851542,"longitude":23.038311,"accuracy":"approximate","radiusMeters":10000,"sourceIds":["src.unif.coords.slivnitsa"],"short":"Sliwnica","guideUrl":null,"slug":"unif.slivnitsa","url":"/pl/map/#unif.slivnitsa"},{"note":"Sofia była stolicą Księstwa Bułgarii i celem serbskiej ofensywy w listopadzie 1885 roku.","precision":"approximate","id":"place.unif.sofia","name":"Sofia","latitude":42.697886,"longitude":23.321726,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.unif.coords.sofia","src.r1943.coords-sofia","src.r1943.ragaru2017","src.tar.coord.sofia","src.tar.sofia","src.ata.coord.sofia","src.ata.sendov2013"],"short":"Sofia","guideUrl":null,"slug":"unif.sofia","url":"/pl/map/#unif.sofia"}],"find":{"id":"dig.unif.manifesto","storyId":"story.unification-1885","assetId":"asset.unif.manifesto","epochId":"epoch.revival","dateFrom":1885,"dateTo":1885,"dateLabel":"1885","title":"Manifest z 8 września","description":"Dokument, w którym książę Aleksander uznaje zjednoczenie.","checked":true,"sourceIds":["src.unif.image.manifesto","src.unif.library"],"ageOptions":[{"id":"correct","dateFrom":1885,"dateTo":1885,"isCorrect":true},{"id":"option-0","dateFrom":1835,"dateTo":1835,"isCorrect":false},{"id":"option-1","dateFrom":1935,"dateTo":1935,"isCorrect":false}],"image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-manifesto-480.17649871.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.avif","w":715}],"dominant":"#d0b885","h":1044,"w":715,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.webp","w":715}],"src":"/media/asset-unif-manifesto-715.17649871.webp","id":"asset.unif.manifesto","alt":"Manifest Aleksandra I, 8 września 1885 r. Obraz archiwalny.","objectCaption":"Manifest Aleksandra I, 8 września 1885 r. Obraz archiwalny.","caption":"","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Nieznany autor · Public domain · Wikimedia Commons / Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii","license":"Public domain","attribution":"Alexander I’s manifesto, 8 September 1885. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 811, sheet 4 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Alexander I’s manifesto, 8 September 1885. Bulgarian Archives State Agency, fonds 1599K, inventory 1, archival unit 811, sheet 4 / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:BASA-1599K-1-811-4-Manifesto_of_proclaiming_the_unification_of_the_Principality_of_Bulgaria_with_Eastern_Rumelia.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}},"next":[{"storyId":"story.independence-1908","title":"Jak Ferdynand został carem","topic":"Niepodległość Bułgarii 1908","eyebrow":"Niepodległość Bułgarii 1908 · Tyrnowo","url":"/pl/stories/independence-1908/","reason":"Poznajcie kolejną walkę o władzę i wolność.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-ind-cross-back-cutout-480.acaef7d7.avif","w":480},{"src":"/media/asset-ind-cross-back-cutout-960.acaef7d7.avif","w":960},{"src":"/media/asset-ind-cross-back-cutout-1211.acaef7d7.avif","w":1211}],"dominant":"#ad8067","h":2316,"w":1211,"webp":[{"src":"/media/asset-ind-cross-back-cutout-960.acaef7d7.webp","w":960}],"src":"/media/asset-ind-cross-back-cutout-960.acaef7d7.webp","id":"asset.ind.cross-back-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Krzyż ze wstążką i wspiętym lwem pośrodku.","objectCaption":"Krzyż pamiątkowy","caption":"Druga strona krzyża pamiątkowego niepodległości. Commons opisuje go jako odznaczenie z 1909 r. Źródła do opowieści nie ustalają daty wykonania tego egzemplarza. Zdjęcie z 2010 r. w Regionalnym Muzeum Historycznym we Wracy.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Vassia Atanassova - Spiritia · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Photo: Vassia Atanassova – Spiritia, Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vassia Atanassova – Spiritia, Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bulgarian_Commemorative_Cross_of_the_Independence_of_Bulgaria_1909_back.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:Public_domain"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.georgi-ivanov-1979","title":"Na orbitę, bez dokowania","topic":"Georgi Iwanow","eyebrow":"Georgi Iwanow · Bajkonur","url":"/pl/stories/georgi-ivanov-1979/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-480.e61f7ab3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.avif","w":960},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-1600.e61f7ab3.avif","w":1600}],"dominant":"#66584e","h":1781,"w":1618,"webp":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","w":960}],"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","id":"asset.cosmos.capsule-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Kapsuła w kształcie dzwonu o ciemnej i brązowej powierzchni, z okrągłym iluminatorem i spadochronem po lewej.","objectCaption":"Kapsuła Sojuza 33","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Soyuz_33_descent_module.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.madara-rider","title":"Jeździec nad ścieżką","topic":"Jeździec z Madary","eyebrow":"Jeździec z Madary · Madara","url":"/pl/stories/madara-rider/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-madara-relief-main-480.569987f2.avif","w":480},{"src":"/media/asset-madara-relief-main-960.569987f2.avif","w":960},{"src":"/media/asset-madara-relief-main-1600.569987f2.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-madara-relief-main-2400.569987f2.avif","w":2400}],"dominant":"#89847e","h":1600,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-madara-relief-main-960.569987f2.webp","w":960}],"src":"/media/asset-madara-relief-main-960.569987f2.webp","id":"asset.madara.relief.main","alt":"Jeździec, pies za koniem i lew pod przednimi nogami konia; u góry widać wiersze inskrypcji.","objectCaption":"Jeździec z Madary","caption":"Jeździec, pies za koniem i lew pod przednimi nogami konia; u góry widać wiersze inskrypcji.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Diego Delso, [delso.photo](https://delso.photo), Wikimedia Commons, [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso, [delso.photo](https://delso.photo), Wikimedia Commons, [CC BY-SA 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Caballero_de_Madara,_reserva_hist%C3%B3rico-arqueol%C3%B3gica_Nacional_de_Madara,_Bulgaria,_2016-05-27,_DD_38.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.zahari-stoyanov","name":"Zachari Stojanow","url":"/pl/people/zahari-stoyanov/"},{"id":"person.alexander-battenberg","name":"Aleksander I Battenberg","url":"/pl/people/alexander-battenberg/"},{"id":"person.danail-nikolaev","name":"Danaił Nikołajew","url":"/pl/people/danail-nikolaev/"},{"id":"person.gavril-krastevich","name":"Gawrił Krystewicz","url":"/pl/people/gavril-krastevich/"},{"id":"person.chardafon","name":"Czardafon","url":"/pl/people/chardafon/"},{"id":"person.raycho-nikolov","name":"Rajczo Nikołow","url":"/pl/people/raycho-nikolov/"},{"id":"person.georgi-stranski","name":"Georgi Stranski","url":"/pl/people/georgi-stranski/"},{"id":"person.nikolai-pavlovich","name":"Nikołaj Pawłowicz","url":"/pl/people/nikolai-pavlovich/"}],"rulers":[{"id":"ruler.alexander-i","name":"Aleksander I Battenberg","url":"/pl/rulers/alexander-i/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.unification-1885","storyId":"story.unification-1885","factId":"F11","text":"Ilija Todew opisuje, jak obalonego Krystewicza wożono powozem po Płowdiwie.","sourceIds":["src.unif.todev"]},"collectionFind":{"number":12,"total":59,"title":"Portret Aleksandra I","dateLabel":"19 w.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-480.72f51cff.avif","w":480},{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.avif","w":960},{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-1029.72f51cff.avif","w":1029}],"dominant":"#705744","h":2400,"w":1029,"webp":[{"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.webp","w":960}],"src":"/media/asset-unif-alexander-cutout-960.72f51cff.webp","id":"asset.unif.alexander-cutout","alt":"Wycięty detal; tło usunięte. Portret Aleksandra I autorstwa Konrad Dielitz, 1881 r., olej na płótnie.","objectCaption":"Portret Aleksandra I","caption":"","kindLabel":"Rysunek","kind":"artwork","visibleKind":"Rysunek","creditLabels":{"title":"Ilustracje","source":"Otwórz źródło","full":"Pełne informacje o autorstwie"},"fit":"contain","credit":"Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed. Painted portrait — oil on canvas","attributionParts":[{"text":"Portrait of Alexander I, Konrad Dielitz, 1881. Painted portrait, oil on canvas. Konrad Dielitz / Wikimedia Commons. Public domain. Cut-out detail; background removed. Painted portrait — oil on canvas","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Portrait_of_Alexander_I_von_Battenberg.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}},"ui":{"web.learnPromo":"Czytaj te historie po bułgarsku — poznaj język","web.travelPromo":"Odwiedź to miejsce — przewodnik po Bułgarii","web.autoAdvance":"Automatycznie przejdź do następnej sceny","web.repeatActivities":"Powtórz zadania","web.shortcuts":"Skróty klawiaturowe","web.sceneNavigation":"Poprzednia / następna scena","web.findCount":"Odkryto {count} z {total}","web.resumeNarration":"Wznów od {time}","web.activityLabel":"Zadanie","web.skippedActivities":"Zadania · {count} — rozpocznij","web.placesCount":"miejsca: {count}","web.moreAnswers":"Więcej odpowiedzi poniżej","web.playerSceneOf":"Scena {scene} z {total}: {title}","web.closeStory":"Zamknij historię","web.imageFit":"Pokaż cały obraz","web.activityOf":"Zadanie · {scene} z {total}","web.activityMoved":"Przeniesiono: pozycja {scene} z {total}","web.activityIncomplete":"Połącz wszystkie pary","web.seekTen":"Wstecz / do przodu o 10 sekund","web.activityFromScene":"Ze sceny {scene}","web.nextStory":"Następna historia","web.transcriptRevised":"tekst doprecyzowano","action.close":"Zamknij","action.next":"Dalej","action.retry":"Spróbuj ponownie","activity.check":"Sprawdź","answer.correct":"Poprawnie","answer.incorrect":"Niezupełnie","audio.backTen":"Cofnij o 10 sekund","audio.pause":"Wstrzymaj","audio.play":"Odtwórz narrację","audio.seek":"Pozycja narracji","audio.speed":"Tempo narracji","audio.synthetic":"Głos syntetyczny","audio.unavailable":"Nagranie jest niedostępne. Tekst jest tutaj.","bookmark.add":"Zapisz opowieść","bookmark.inSaved":"W zapisanych","bookmark.remove":"Usuń zapisaną opowieść","bookmark.removed":"Usunięto zakładkę","credit.title":"Ilustracje","discover.audioMinutes %lld":{"one":"%lld minuta","few":"%lld minuty","many":"%lld minut","other":"%lld minuty"},"discover.mapLabel":"Kontekst geograficzny bez granic historycznych","player.approximate":"Przybliżone położenie","player.back":"Wstecz","player.completed":"Nowe znalezisko w twojej kolekcji","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Szczegóły (%lld)","player.explanation":"Dlaczego?","player.finish":"Zakończ","player.firstCorrect":"✓ Poprawnie za pierwszym razem","player.firstOther":"Pierwsza próba pozostaje zapisana. Powtórka służy ćwiczeniu.","player.interpretation":"Interpretacja","player.matchHint":"Dotknij pojęcia po lewej, potem znaczenia po prawej. Dotknij połączonego elementu, aby rozłączyć parę.","player.moveDown":"Przesuń w dół","player.moveUp":"Przesuń w górę","player.nextDetail":"Następny szczegół","player.previousDetail":"Poprzedni szczegół","player.related":"Powiązane historie","player.scene %lld":"Część %lld","player.sequenceHint":"Ułóż od najstarszego do najnowszego.","player.showAll":"Pokaż wszystkie","player.skip":"Pomiń","player.sources %lld":"Źródła · %lld","player.summary %lld %lld":"Zadania: %1$lld z %2$lld poprawnie za pierwszym razem","player.unpair":"Rozłącz parę","player.vitrine":"Do znalezisk","sources.title":"Źródła","story.listen":"Słuchaj","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld scena","few":"%lld sceny","many":"%lld scen","other":"%lld sceny"},"story.start":"Zacznij","answer.chosen":"Wybrana odpowiedź","answer.skipped":"Zadanie pominięte","answer.revealed":"Odpowiedź wyświetlona","answer.correctOrder":"Prawidłowa kolejność","answer.correctPairs":"Prawidłowe pary","answer.yours.correct":"Twoja odpowiedź · poprawna","answer.yours.incorrect":"Twoja odpowiedź · błędna","audio.stop":"Zatrzymaj odtwarzanie","Search.search.group.places":"Miejsca","Atlas.zoomIn":"Przybliż","Atlas.zoomOut":"Oddal"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Nauka bułgarskiego","url":"https://bulgaria.zydeno.com/pl/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Przewodnik Bułgaria","url":"https://bulgaria.zydeno.com/pl/travel-guide-bulgaria/"}}}
