{"version":2,"locale":"ru","id":"story.preslav-ceramic-icon","hasFind":true,"slug":"preslav-ceramic-icon","url":"/ru/stories/preslav-ceramic-icon/","topic":"Преславская керамическая икона","title":"Святой из плиток","summary":"В 1909 г. близ Преслава из земли извлекли обломки расписных глиняных плиток. Из них собрали образ святого Феодора. Согласно каталогу музея Метрополитен 1997 г., среди сохранившихся изображений из расписных плиток нет другого подобных размеров. Рассказ ведёт от крещения и новой столицы к мастерским, где глина становилась иконой.","cover":{"title":"Святой из плиток","subtitle":"Глиняная икона святого Феодора из Преслава","hook":"Почему лицо собрано из плиток?","summary":"В 1909 г. близ Преслава из земли извлекли обломки расписных глиняных плиток. Из них собрали образ святого Феодора. Согласно каталогу музея Метрополитен 1997 г., среди сохранившихся изображений из расписных плиток нет другого подобных размеров. Рассказ ведёт от крещения и новой столицы к мастерским, где глина становилась иконой.","takeaway":"В средневизантийский период почитали двух святых воинов по имени Феодор: Тирона и Стратилата. Обычно обоих изображали с оружием. На сохранившейся части иконы наш святой одет в мантию и не держит оружия, поэтому учёные расходятся во мнениях о том, кто из двоих изображён. По одному из предположений, художник следовал более старому образцу времён, когда почитали лишь одного Феодора и изображали его в гражданской одежде. Происхождение самой техники тоже остаётся спорным: Константинополь, искусство Востока или местная преславская традиция. Каталог музея Метрополитен 1997 г. называет икону древнейшей сохранившейся монументальной иконой новокрещённого государства. Преслав оставался столицей около восьмидесяти лет. В 971 г. византийское войско захватило Преслав. По мнению археолога Кати Меламед, тогда же был разрушен монастырь в Патлейне; она связывает исчезновение преславской расписной керамики с упадком города в конце X в."},"sortYear":950,"firstActivity":5,"epoch":{"id":"epoch.tsardom1","styleId":"tsardom1","sortOrder":5,"title":"Первое Болгарское царство","dateLabel":"681–1018","eraShort":"Первое царство","slug":"tsardom1","fill":"#A68A68","ink":"#221616","raised":"#B39C7F","dark":"#786546"},"epochId":"epoch.tsardom1","placeShort":"Преслав","date":"IX–X вв.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-480.5507de57.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-1600.5507de57.avif","w":1600}],"dominant":"#805946","h":2027,"w":1841,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.webp","id":"asset.preslav.theodore-icon-cutout","alt":"Фигура с репродукции керамической иконы святого Феодора. Утраченные участки не восстановлены.","objectCaption":"Икона святого Феодора","caption":"","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Неизвестный средневековый живописец (Preslav); фотография, приписанная Julian Tomanov в Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei (1969), p. 53 · Public domain (PD-Art, PD-old-70) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-Art, PD-old-70)","attribution":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Theodore_(Ceramic_icon).jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-Art"},"scenes":[{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.s1","number":1,"kind":"narrative","title":"Лик из ста обломков","body":"В 1909 г. Юрдан Господинов, учитель из Преслава, начал раскопки в местности Патлейна, к югу от стен старой столицы. В помещениях вокруг небольшой церкви обнаружились плитки из тонкой белой глины, расписанные и покрытые глазурью. На некоторых были буквы. Постепенно из обломков сложился лик мужчины с длинной заострённой бородой, большими глазами и круглым нимбом вокруг головы. На трёх других плитках сохранились греческие буквы, по которым восстанавливают имя «Святой Феодор». В каталоге 1997 г. икона описана как собранная примерно из ста фрагментов. Она хранится в Национальном археологическом институте с музеем при Болгарской академии наук в Софии. Почему святой изображён на отдельных плитках? И знаем ли мы, кто был художником?","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-patleina-church-480.125c8989.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-patleina-church-960.125c8989.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-patleina-church-1600.125c8989.avif","w":1600}],"dominant":"#6f786d","h":900,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-patleina-church-960.125c8989.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-patleina-church-960.125c8989.webp","id":"asset.preslav.patleina-church","alt":"Каменные стены руин под деревянным навесом, в глубине алтарная ниша.","objectCaption":"Каменные стены руин под деревянным навесом, в глубине алтарная ниша.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"cover","credit":"Izvora · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons (Wiki Loves Earth 2016)","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Izvora, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Patleyna_monastery_9th_c._Iz8.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Плитки керамической иконы Святого Феодора нашли среди руин монастыря Святого Пантелеимона в Патлейне.","precision":"exact","id":"place.patleina-monastery","name":"Патлейна, монастырь Святого Пантелеимона (руины)","latitude":43.12632,"longitude":26.8227,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.melamed-patleina"],"radiusMeters":100,"short":"Патлейна","guideUrl":null,"slug":"patleina-monastery","url":"/ru/map/#patleina-monastery"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":39.755916666666664,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.s1","duration":39.851,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.s1.fd0e70cd.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.museum-hall"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.melamed-patleina"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.s2","number":2,"kind":"map","title":"Новая столица","body":"Каталог музея Метрополитен 1997 г. датирует икону концом IX или началом X в.; Национальный археологический институт с музеем представляет её как произведение X в. Князь Борис I принял христианство от Константинополя около 864 г. Источники и историки называют годы между 864 и 866, а крещение народа, вероятно, заняло несколько лет. Столицей тогда была Плиска. В 893 г. на престол вступил сын Бориса Симеон, а резиденция правителя переместилась в Преслав. Город не был новым: под зданиями столичного периода обнаружены более ранние постройки, которые исследователи предположительно относят к первой четверти IX в. При Симеоне и его сыне Петре в Преславе появилось множество дворцов, церквей и монастырей. Один из монастырей находился в Патлейне, примерно в двух километрах к югу от крепостной стены.","images":[],"hotspots":[],"places":[{"note":"Плиска — раннесредневековый центр. Каменные постройки не доказывают, что здесь была столица при Аспарухе.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Плиска","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Плиска","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/ru/map/#pliska"},{"note":"Средневековый Преслав был столицей царя Симеона, центром книжности и расписной керамики.","precision":"approximate","id":"place.veliki-preslav","name":"Великий Преслав","latitude":43.16667,"longitude":26.817,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-history"],"radiusMeters":2500,"short":"Великий Преслав","guideUrl":null,"slug":"veliki-preslav","url":"/ru/map/#veliki-preslav"},{"note":"Круглая церковь близ Преслава — памятник ранней христианской архитектуры. Сегодня здесь видна и частичная современная реконструкция.","precision":"exact","id":"place.round-church-preslav","name":"Круглая (Золотая) церковь, Великий Преслав","latitude":43.14226,"longitude":26.81317,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-inner-city"],"radiusMeters":50,"short":"Великий Преслав","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/ru/place/#round-church-preslav","slug":"round-church-preslav","url":"/ru/map/#round-church-preslav"},{"note":"Плитки керамической иконы Святого Феодора нашли среди руин монастыря Святого Пантелеимона в Патлейне.","precision":"exact","id":"place.patleina-monastery","name":"Патлейна, монастырь Святого Пантелеимона (руины)","latitude":43.12632,"longitude":26.8227,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.melamed-patleina"],"radiusMeters":100,"short":"Патлейна","guideUrl":null,"slug":"patleina-monastery","url":"/ru/map/#patleina-monastery"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-3x-1536.8876519a.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-2x-2048.4c826249.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-3x-3072.8876519a.avif","w":3072}]},"dark":{"src":"/assets/maps/relief-dark@3x.jpg?v=0941a59d06","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-1024.73ab39a9.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-1536.4f3ca147.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-2048.73ab39a9.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-3072.4f3ca147.avif","w":3072}]},"places":[{"note":"Плиска — раннесредневековый центр. Каменные постройки не доказывают, что здесь была столица при Аспарухе.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Плиска","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Плиска","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/ru/map/#pliska","number":1,"x":70.4,"y":32.5942,"inside":true,"viewX":63.334193548387105,"viewY":41.78366154838711},{"note":"Средневековый Преслав был столицей царя Симеона, центром книжности и расписной керамики.","precision":"approximate","id":"place.veliki-preslav","name":"Великий Преслав","latitude":43.16667,"longitude":26.817,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-history"],"radiusMeters":2500,"short":"Великий Преслав","guideUrl":null,"slug":"veliki-preslav","url":"/ru/map/#veliki-preslav","number":2,"x":66.4625,"y":38.44414,"inside":true,"viewX":72.3341935483871,"viewY":47.78366154838711},{"note":"Круглая церковь близ Преслава — памятник ранней христианской архитектуры. Сегодня здесь видна и частичная современная реконструкция.","precision":"exact","id":"place.round-church-preslav","name":"Круглая (Золотая) церковь, Великий Преслав","latitude":43.14226,"longitude":26.81317,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-inner-city"],"radiusMeters":50,"short":"Великий Преслав","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/ru/place/#round-church-preslav","slug":"round-church-preslav","url":"/ru/map/#round-church-preslav","number":3,"x":66.41463,"y":39.09094,"inside":true,"viewX":58.39747716129033,"viewY":50.112063083870986},{"note":"Плитки керамической иконы Святого Феодора нашли среди руин монастыря Святого Пантелеимона в Патлейне.","precision":"exact","id":"place.patleina-monastery","name":"Патлейна, монастырь Святого Пантелеимона (руины)","latitude":43.12632,"longitude":26.8227,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.melamed-patleina"],"radiusMeters":100,"short":"Патлейна","guideUrl":null,"slug":"patleina-monastery","url":"/ru/map/#patleina-monastery","number":4,"x":66.53375,"y":39.51317,"inside":true,"viewX":67.39747716129034,"viewY":56.112063083870986}],"extent":[0,0,1,1],"orientation":[{"name":"София","kind":"town","x":22.774,"y":50.826,"viewX":4.3394064516128985,"viewY":65.15565290322583},{"name":"Пловдив","kind":"town","x":40.566,"y":65.549,"viewX":26.378529032258065,"viewY":84.02958903225807},{"name":"Варна","kind":"town","x":80.184,"y":37.187,"viewX":75.45372903225807,"viewY":47.67133483870968},{"name":"Бургас","kind":"town","x":74.532,"y":55.892,"viewX":68.45254193548386,"viewY":71.64993806451615},{"name":"Русе","kind":"town","x":55.821,"y":20.617,"viewX":45.275045161290315,"viewY":26.42966387096775},{"name":"Велико-Тырново","kind":"town","x":51.465,"y":40.853,"viewX":39.879225806451615,"viewY":52.370910322580656},{"name":"Плевен","kind":"town","x":38.834,"y":31.796,"viewX":24.233083870967743,"viewY":40.7604206451613},{"name":"Стара-Загора","kind":"town","x":51.681,"y":57.962,"viewX":40.14678709677419,"viewY":74.30354451612905},{"name":"Шумен","kind":"town","x":67.951,"y":35.671,"viewX":60.30059354838709,"viewY":45.7279206451613},{"name":"Видин","kind":"town","x":17.099,"y":16.308,"viewX":-2.69027096774194,"viewY":20.905803870967745},{"name":"Благоевград","kind":"town","x":19.929,"y":68.531,"viewX":0.8152774193548336,"viewY":87.85232064516131},{"name":"Хасково","kind":"town","x":50.694,"y":70.78,"viewX":38.92418064516129,"viewY":90.73539354838711},{"name":"Смолян","kind":"town","x":40.014,"y":80.031,"viewX":25.69476129032258,"viewY":102.59457870967745},{"name":"Сливен","kind":"town","x":60.286,"y":51.247,"viewX":50.80588387096775,"viewY":65.69534774193549},{"name":"Добрич","kind":"town","x":79.091,"y":27.65,"viewX":74.09981935483869,"viewY":35.445516129032264},{"name":"Перник","kind":"town","x":19.223,"y":53.257,"viewX":-0.05925161290323235,"viewY":68.27203806451614},{"name":"Ямбол","kind":"town","x":62.544,"y":56.432,"viewX":53.60289032258064,"viewY":72.34218322580647},{"name":"Пазарджик","kind":"town","x":35.42,"y":64.052,"viewX":20.004129032258064,"viewY":82.11053161290324},{"name":"Враца","kind":"town","x":25.661,"y":37.29,"viewX":7.915561290322577,"viewY":47.8033741935484},{"name":"Габрово","kind":"town","x":47.734,"y":46.177,"viewX":35.2576,"viewY":59.19593483870968},{"name":"Кырджали","kind":"town","x":48.471,"y":78.573,"viewX":36.17052903225806,"viewY":100.72551677419357},{"name":"Кюстендил","kind":"town","x":14.889,"y":61.673,"viewX":-5.427819354838715,"viewY":79.06080709677421},{"name":"Монтана","kind":"town","x":21.563,"y":31.916,"viewX":2.8393290322580587,"viewY":40.914252903225815},{"name":"Ловеч","kind":"town","x":40.178,"y":39.23,"viewX":25.897909677419346,"viewY":50.29032903225807},{"name":"Силистра","kind":"town","x":72.008,"y":13.056,"viewX":65.32603870967742,"viewY":16.736949677419354},{"name":"Тырговиште","kind":"town","x":63.402,"y":36.202,"viewX":54.66570322580645,"viewY":46.40862838709678},{"name":"Разград","kind":"town","x":62.709,"y":28.698,"viewX":53.80727741935484,"viewY":36.78898451612904},{"name":"Казанлык","kind":"town","x":48.661,"y":52.884,"viewX":36.405883870967735,"viewY":67.79387612903227},{"name":"Дунай","kind":"nature","x":46.384,"y":23.924,"viewX":33.58534193548387,"viewY":30.66902451612904},{"name":"Чёрное море","kind":"nature","x":86.25,"y":45.496,"viewX":82.96774193548387,"viewY":58.322936774193565},{"name":"Стара-Планина","kind":"nature","x":41.25,"y":49.45,"viewX":27.2258064516129,"viewY":63.39170967741937},{"name":"Рила","kind":"nature","x":25.625,"y":65.69,"viewX":7.870967741935477,"viewY":84.21034193548388},{"name":"Пирин","kind":"nature","x":24.125,"y":75.565,"viewX":6.012903225806446,"viewY":96.86945483870969},{"name":"Родопы","kind":"nature","x":38.75,"y":79.447,"viewX":24.129032258064516,"viewY":101.84592838709679},{"name":"Странджа","kind":"nature","x":76.25,"y":67.774,"viewX":70.5806451612903,"viewY":86.88189548387099}],"crop":{"sx":0.8072916666666666,"sy":0.7800704579768494,"x":0.19270833333333337,"y":0},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":50.924708333333335,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.s2","duration":51.029,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.s2.fa149ed9.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.britannica-boris"},{"id":"src.preslav.bnr-baptism-2014"},{"id":"src.preslav.britannica-simeon"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.museum-hall"},{"id":"src.preslav.melamed-patleina"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.s3","number":3,"kind":"artifact","title":"Святой вблизи","body":"Каталог 1997 г. описывает двадцать одну расписную плитку и ещё три с именем; высота собранного изображения — около 55 сантиметров. Размер плиток — приблизительно 12 на 12 сантиметров. Художник использовал тёмно-коричневый контур, охру, коричневую краску и красноватый ангоб, а сверху нанёс прозрачную и тёмно-фиолетовую глазурь. На старой репродукции изображение сохранилось не полностью. При реставрации в 2014–2015 гг. прежние консервационные материалы удалили, а оригинальные фрагменты закрепили на новой основе. Коснитесь точек, чтобы рассмотреть детали.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-480.0b06c2da.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-1600.0b06c2da.avif","w":1600}],"dominant":"#93674b","h":2270,"w":1920,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.webp","id":"asset.preslav.theodore-icon","alt":"Лик бородатого святого с круглым нимбом, написанный на квадратных керамических плитках с множеством трещин.","objectCaption":"Икона святого Феодора","caption":"","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Неизвестный средневековый живописец (Preslav); фотография, приписанная Julian Tomanov в Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei (1969), p. 53 · Public domain (PD-Art, PD-old-70) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-Art, PD-old-70)","attribution":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Theodore_(Ceramic_icon).jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-Art"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-480.c051d77f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-1600.c051d77f.avif","w":1600}],"dominant":"#86846a","h":1440,"w":1920,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.webp","id":"asset.preslav.theodore-copy-preslav","alt":"Керамическая икона бородатого святого в раме висит на белой стене музейного зала; слева табличка.","objectCaption":"Керамическая икона бородатого святого в раме висит на белой стене музейного зала; слева табличка.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_41.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"}],"hotspots":[{"id":"preslav.s3.eye","x":0.61,"y":0.38,"title":"Взгляд","body":"Большие миндалевидные глаза и лёгкая асимметрия бровей и носа придают лицу сосредоточенное, почти нахмуренное выражение.","sourceIds":["src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.glory-1997-cat222"],"certainty":"source_reported"},{"id":"preslav.s3.nimbus","x":0.22,"y":0.3,"title":"Нимб","body":"Круг вокруг головы — нимб, знак святости. В музейном описании он охристо-жёлтый; цвета на этой старой фотографии могут отличаться от оригинала.","sourceIds":["src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.glory-1997-cat222"],"certainty":"source_reported"},{"id":"preslav.s3.seams","x":0.34,"y":0.61,"title":"Края плиток","body":"Прямые линии — края квадратных плиток, около 12 см каждая. Неровные трещины — следы изломов; каталог 1997 года описывает около ста фрагментов.","sourceIds":["src.preslav.glory-1997-cat222","src.preslav.naim-exhibit-2022"],"certainty":"source_reported"},{"id":"preslav.s3.mantle","x":0.19,"y":0.91,"title":"Линии по три","body":"Тёмная мантия накинута поверх охристой туники. Неясно, что означают линии, нарисованные по три: складки ткани или бахрому мантии, какую носят святые аскеты.","sourceIds":["src.preslav.glory-1997-cat222","src.preslav.melamed-patleina"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":32.61575,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.s3","duration":32.725,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.s3.f9cccacf.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.melamed-patleina"},{"id":"src.preslav.naim-conservation-2015"},{"id":"src.preslav.conservation-report-2015"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.s4","number":4,"kind":"narrative","title":"Глина, вода и огонь","body":"В Патлейне был не только монастырь, но и мастерская. Археологи нашли там бассейны, в которых белую глину промывали и отстаивали, а также печи для обжига. Глина была местной, богатой каолином. Плитки формовали и обжигали, затем расписывали, покрывали глазурью и обжигали второй раз. В окрестностях Преслава известно около дюжины мастерских IX–X вв. Одна из них находилась у самой Круглой, или Золотой, церкви, в убранстве которой сочетались резной мрамор, стеклянная мозаика и расписные плитки. Мастера делали облицовку для стен, карнизы, напольные инкрустации и небольшие иконы. Когда первые плитки извлекли из земли, многие сочли их привезёнными из Византии. Раскопки показали, что их изготовляли на месте.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-patleina-kilns-480.9c50ec51.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-patleina-kilns-960.9c50ec51.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-patleina-kilns-1600.9c50ec51.avif","w":1600}],"dominant":"#747661","h":1216,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-patleina-kilns-960.9c50ec51.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-patleina-kilns-960.9c50ec51.webp","id":"asset.preslav.patleina-kilns","alt":"Невысокие остатки из глины и камня под навесом, огороженные металлической оградой.","objectCaption":"Невысокие остатки из глины и камня под навесом, огороженные металлической оградой.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"cover","credit":"Izvora · Public domain (PD-self, released by the author) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-self, released by the author)","attribution":"Photo: Izvora, Public domain, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, Public domain, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ceramik_kilns_1.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-self"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-painted-tiles-480.64a0d5db.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-painted-tiles-960.64a0d5db.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-painted-tiles-1200.64a0d5db.avif","w":1200}],"dominant":"#707071","h":1600,"w":1200,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-painted-tiles-960.64a0d5db.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-painted-tiles-960.64a0d5db.webp","id":"asset.preslav.painted-tiles","alt":"Экспозиция с десятками фрагментов расписных плиток с геометрическими и растительными мотивами.","objectCaption":"Экспозиция с десятками фрагментов расписных плиток с геометрическими и растительными мотивами.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_39.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-480.c9d4a84d.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-1600.c9d4a84d.avif","w":1600}],"dominant":"#7b797a","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.webp","id":"asset.preslav.small-icons","alt":"Шесть квадратных изображений святых, составленных из керамических частей, на выставочной стене; под ними фрагменты в прозрачных коробках.","objectCaption":"Шесть квадратных изображений святых, составленных из керамических частей, на выставочной стене; под ними фрагменты в прозрачных коробках.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_42.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-golden-church-480.34719d90.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-golden-church-960.34719d90.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-golden-church-1600.34719d90.avif","w":1600}],"dominant":"#7b756c","h":1059,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-golden-church-960.34719d90.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-golden-church-960.34719d90.webp","id":"asset.preslav.golden-church","alt":"Восстановленные арки и колонны над сохранившимися стенами Круглой церкви.","objectCaption":"Восстановленные арки и колонны над сохранившимися стенами Круглой церкви.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Klearchos Kapoutsis · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons (from Flickr)","license":"CC BY 2.0","attribution":"Site today · partial reconstruction. Photo: Klearchos Kapoutsis, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Site today · partial reconstruction. Photo: Klearchos Kapoutsis, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Golden_Church_Klearchos_3.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Плитки керамической иконы Святого Феодора нашли среди руин монастыря Святого Пантелеимона в Патлейне.","precision":"exact","id":"place.patleina-monastery","name":"Патлейна, монастырь Святого Пантелеимона (руины)","latitude":43.12632,"longitude":26.8227,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.melamed-patleina"],"radiusMeters":100,"short":"Патлейна","guideUrl":null,"slug":"patleina-monastery","url":"/ru/map/#patleina-monastery"},{"note":"Круглая церковь близ Преслава — памятник ранней христианской архитектуры. Сегодня здесь видна и частичная современная реконструкция.","precision":"exact","id":"place.round-church-preslav","name":"Круглая (Золотая) церковь, Великий Преслав","latitude":43.14226,"longitude":26.81317,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-inner-city"],"radiusMeters":50,"short":"Великий Преслав","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/ru/place/#round-church-preslav","slug":"round-church-preslav","url":"/ru/map/#round-church-preslav"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":38.513625,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.s4","duration":38.613,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.s4.91204991.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.melamed-patleina"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.museum-inner-city"},{"id":"src.preslav.museum-hall"},{"id":"src.preslav.glory-1997-essay"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.a1","number":5,"kind":"activity","title":"Из чего сделана икона","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.preslav.material","kind":"single_choice","prompt":"Из чего сделана икона святого Феодора из Патлейны?","sourceIds":["src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.glory-1997-cat222","src.preslav.museum-inner-city"],"items":[{"id":"q.preslav.material.tiles","label":"Из расписных глазурованных плиток из белой глины"},{"id":"q.preslav.material.mosaic","label":"Из стеклянных кубиков мозаики","whyWrong":"Мозаика: стеклянная мозаика украшает Круглую церковь, но икона из Патлейны написана красками, а не составлена из кубиков."},{"id":"q.preslav.material.wood","label":"Из красок на деревянной доске","whyWrong":"Деревянная доска: сохранившиеся части изображения написаны на керамических плитках, а не на дереве."},{"id":"q.preslav.material.marble","label":"Из резного мрамора","whyWrong":"Мрамор: резной мрамор есть в Круглой церкви, а икона сделана из глины."}],"explanation":"Образ написан на квадратных плитках из белой глины, покрыт глазурью и обожжён. Каталог 1997 г. описывает двадцать одну расписную плитку и ещё три с именем.","correctItemId":"q.preslav.material.tiles","sources":[{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.museum-inner-city"}]},"audio":{"durationSeconds":3.3934583333333332,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.a1","duration":3.499,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.a1.4f3fe843.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.museum-inner-city"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.s5","number":6,"kind":"narrative","title":"Буквы на глине","body":"Плитки рассказывают и о книжности. В 886 г. Борис принял в Болгарии Климента, Наума и Ангелария, учеников Кирилла и Мефодия, изгнанных из Моравии. При поддержке Бориса и его преемников в Плиске, Преславе и Охриде развивались центры славянской книжности. Постепенно славянский язык входил в богослужение и книжную жизнь. В преславских монастырях переводили с греческого и писали новые тексты. На некоторых керамических плитках есть церковные тексты на кириллице. Кириллицу связывают с деятельностью учеников Кирилла и Мефодия в Болгарии в конце IX и начале X в.; её основа — греческие заглавные буквы. Кто именно составил её и в каком центре, остаётся предметом спора. Имя святого Феодора на нашей иконе, однако, восстанавливают по греческой надписи.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-480.c9d4a84d.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-1600.c9d4a84d.avif","w":1600}],"dominant":"#7b797a","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.webp","id":"asset.preslav.small-icons","alt":"Шесть квадратных изображений святых, составленных из керамических частей, на выставочной стене; под ними фрагменты в прозрачных коробках.","objectCaption":"Шесть квадратных изображений святых, составленных из керамических частей, на выставочной стене; под ними фрагменты в прозрачных коробках.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_42.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Плиска — раннесредневековый центр. Каменные постройки не доказывают, что здесь была столица при Аспарухе.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Плиска","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Плиска","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/ru/map/#pliska"},{"note":"Средневековый Преслав был столицей царя Симеона, центром книжности и расписной керамики.","precision":"approximate","id":"place.veliki-preslav","name":"Великий Преслав","latitude":43.16667,"longitude":26.817,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-history"],"radiusMeters":2500,"short":"Великий Преслав","guideUrl":null,"slug":"veliki-preslav","url":"/ru/map/#veliki-preslav"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":41.996625,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.s5","duration":42.112,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.s5.3223c17d.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.britannica-boris"},{"id":"src.preslav.britannica-cyrillic"},{"id":"src.preslav.glory-1997-essay"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.melamed-patleina"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.theophylact-clement"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.s6","number":7,"kind":"narrative","title":"Кто такой Феодор","body":"В средневизантийский период почитали двух святых воинов по имени Феодор: Тирона и Стратилата. Обычно обоих изображали с оружием. На сохранившейся части иконы наш святой одет в мантию и не держит оружия, поэтому учёные расходятся во мнениях о том, кто из двоих изображён. По одному из предположений, художник следовал более старому образцу времён, когда почитали лишь одного Феодора и изображали его в гражданской одежде. Происхождение самой техники тоже остаётся спорным: Константинополь, искусство Востока или местная преславская традиция. Каталог музея Метрополитен 1997 г. называет икону древнейшей сохранившейся монументальной иконой новокрещённого государства. Преслав оставался столицей около восьмидесяти лет. В 971 г. византийское войско захватило Преслав. По мнению археолога Кати Меламед, тогда же был разрушен монастырь в Патлейне; она связывает исчезновение преславской расписной керамики с упадком города в конце X в.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-480.c051d77f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-1600.c051d77f.avif","w":1600}],"dominant":"#86846a","h":1440,"w":1920,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.webp","id":"asset.preslav.theodore-copy-preslav","alt":"Керамическая икона бородатого святого в раме висит на белой стене музейного зала; слева табличка.","objectCaption":"Керамическая икона бородатого святого в раме висит на белой стене музейного зала; слева табличка.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_41.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-round-church-480.d217bb07.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-round-church-960.d217bb07.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-round-church-1600.d217bb07.avif","w":1600}],"dominant":"#7a827e","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-round-church-960.d217bb07.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-round-church-960.d217bb07.webp","id":"asset.preslav.round-church","alt":"Каменное покрытие, сохранившаяся кладка и белые восстановленные стены с аркой и колоннами.","objectCaption":"Каменное покрытие, сохранившаяся кладка и белые восстановленные стены с аркой и колоннами.","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Nikolov2010 · CC0 1.0 · Wikimedia Commons","license":"CC0 1.0","attribution":"Site today · partial reconstruction. Photo: Nikolov2010, CC0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Site today · partial reconstruction. Photo: Nikolov2010, CC0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Round_Church.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Средневековый Преслав был столицей царя Симеона, центром книжности и расписной керамики.","precision":"approximate","id":"place.veliki-preslav","name":"Великий Преслав","latitude":43.16667,"longitude":26.817,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-history"],"radiusMeters":2500,"short":"Великий Преслав","guideUrl":null,"slug":"veliki-preslav","url":"/ru/map/#veliki-preslav"},{"note":"Плитки керамической иконы Святого Феодора нашли среди руин монастыря Святого Пантелеимона в Патлейне.","precision":"exact","id":"place.patleina-monastery","name":"Патлейна, монастырь Святого Пантелеимона (руины)","latitude":43.12632,"longitude":26.8227,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.melamed-patleina"],"radiusMeters":100,"short":"Патлейна","guideUrl":null,"slug":"patleina-monastery","url":"/ru/map/#patleina-monastery"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":52.468833333333336,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.s6","duration":52.565,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.s6.16248e34.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.melamed-patleina"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.museum-hall"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.a2","number":8,"kind":"activity","title":"Расположите события по порядку","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.preslav.timeline","kind":"sequence","prompt":"Расположите события от самого раннего к самому позднему.","sourceIds":["src.preslav.britannica-boris","src.preslav.britannica-simeon","src.preslav.museum-history","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.bnr-baptism-2014"],"items":[{"id":"q.preslav.timeline.baptism","label":"Борис принимает христианство"},{"id":"q.preslav.timeline.disciples","label":"Ученики прибывают в Болгарию"},{"id":"q.preslav.timeline.simeon","label":"Симеон становится правителем в Преславе"},{"id":"q.preslav.timeline.capture","label":"Византийцы захватывают Преслав"},{"id":"q.preslav.timeline.find","label":"Находка иконы в Патлейне"}],"explanation":"Борис принял христианство около 864 г.; в интервью Болгарскому национальному радио историк Христо Матанов обсуждает также датировки 864/865 и 866 гг. Ученики были приняты в 886 г., Симеон вступил на престол в 893 г., Преслав был захвачен в 971 г., а икона найдена в 1909 г.","correctOrderIds":["q.preslav.timeline.baptism","q.preslav.timeline.disciples","q.preslav.timeline.simeon","q.preslav.timeline.capture","q.preslav.timeline.find"],"sources":[{"id":"src.preslav.britannica-boris"},{"id":"src.preslav.britannica-simeon"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.bnr-baptism-2014"}]},"audio":{"durationSeconds":3.63725,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.a2","duration":3.755,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.a2.90ad4f6c.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.britannica-boris"},{"id":"src.preslav.britannica-simeon"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.bnr-baptism-2014"}]},{"id":"preslav-ceramic-icon.preslav.a3","number":9,"kind":"activity","title":"Свяжите место с его ролью","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.preslav.places","kind":"matching","prompt":"Свяжите каждое место с тем, что о нём сказано в рассказе.","sourceIds":["src.preslav.britannica-boris","src.preslav.museum-history","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.glory-1997-cat222"],"items":[{"id":"q.preslav.places.pliska","label":"Плиска","pairedLabel":"Столица во время крещения"},{"id":"q.preslav.places.preslav","label":"Преслав","pairedLabel":"Столица Симеона"},{"id":"q.preslav.places.patleina","label":"Патлейна","pairedLabel":"Монастырь, где нашли икону"},{"id":"q.preslav.places.sofia","label":"София","pairedLabel":"Город, где хранится икона"}],"explanation":"Во время крещения столицей была Плиска; в 893 г. резиденция правителя переместилась в Преслав. Икону нашли в монастыре в Патлейне, рядом с которым была керамическая мастерская, а сегодня она хранится в Национальном археологическом институте с музеем в Софии.","sources":[{"id":"src.preslav.britannica-boris"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"}],"columns":["Место","Описание"]},"audio":{"durationSeconds":3.53275,"source":"synthetic_tts","voice":"ru_RU-dmitri-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.ru.preslav-ceramic-icon.preslav-ceramic-icon.preslav.a3","duration":3.627,"src":"/audio/ru/preslav-ceramic-icon/preslav.a3.997f417f.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.preslav.britannica-boris"},{"id":"src.preslav.museum-history"},{"id":"src.preslav.naim-exhibit-2022"},{"id":"src.preslav.glory-1997-cat222"}]}],"minutes":5,"sources":[{"year":2014,"url":"https://bnr.bg/en/post/100481527/was-boris-i-baptized-in-albania","institutionOrAuthor":"Anna Kapitanova (author), English version by Zhivko Stanchev; Radio Bulgaria, Bulgarian National Radio (BNR); interview with Prof. Hristo Matanov, Sofia University \"St. Kliment Ohridski\"","id":"src.preslav.bnr-baptism-2014","title":"Was Boris I baptized in Albania?","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Anna Kapitanova"],"container":"Radio Bulgaria, Bulgarian National Radio","accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://www.britannica.com/biography/Boris-I","institutionOrAuthor":"Vassil (Wassil Todorov) Gjuzelev, Professor of Bulgarian Medieval History, University of Sofia; Encyclopaedia Britannica","id":"src.preslav.britannica-boris","title":"Boris I","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Vassil Gjuzelev"],"container":"Encyclopaedia Britannica","accessed":"2026-10-28"},{"year":2026,"url":"https://www.britannica.com/topic/Cyrillic-alphabet","institutionOrAuthor":"Encyclopaedia Britannica editors (revised by Adam Augustyn)","id":"src.preslav.britannica-cyrillic","title":"Cyrillic alphabet","accessedOn":"2026-10-28","container":"Encyclopaedia Britannica (online)","authors":["Encyclopaedia Britannica editors (revised by Adam Augustyn)"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://www.britannica.com/biography/Simeon-I","institutionOrAuthor":"Encyclopaedia Britannica editors","id":"src.preslav.britannica-simeon","title":"Simeon I","accessedOn":"2026-10-28","container":"Encyclopaedia Britannica (online)","authors":["Encyclopaedia Britannica editors"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://arcsofia.org/sites/default/files/Sofia_final%20report.pdf","institutionOrAuthor":"National Institute of Archaeology with Museum – Sofia; American Research Center in Sofia; America for Bulgaria Foundation (support). No individual author listed on title slide.","id":"src.preslav.conservation-report-2015","title":"The Conservation of the Ceramic Icon of St. Theodore","accessedOn":"2026-10-28","pages":"1, 20, 35–37 (PDF page numbers; unnumbered slides)","authors":["National Institute of Archaeology with Museum – Sofia; American Research Center in Sofia; America for Bulgaria Foundation (support). No individual author listed on title slide."],"accessed":"2026-10-28","isPdf":true,"container":""},{"year":1997,"url":"https://www.metmuseum.org/met-publications/the-glory-of-byzantium-art-and-culture-of-the-middle-byzantine-era-ad-843-1261","institutionOrAuthor":"Joseph D. Alchermes (catalogue entry signed JDA); entries 223–224 signed RO (Robert G. Ousterhout); The Metropolitan Museum of Art, New York","id":"src.preslav.glory-1997-cat222","title":"Icon with Saint Theodore (catalogue no. 222)","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Joseph D. Alchermes","Robert G. Ousterhout"],"container":"The Glory of Byzantium: Art and Culture of the Middle Byzantine Era, A.D. 843–1261, ed. Helen C. Evans and William D. Wixom (New York: The Metropolitan Museum of Art)","pages":"328–330","accessed":"2026-10-28"},{"year":1997,"url":"https://www.metmuseum.org/met-publications/the-glory-of-byzantium-art-and-culture-of-the-middle-byzantine-era-ad-843-1261","institutionOrAuthor":"Joseph D. Alchermes; in Helen C. Evans and William D. Wixom (eds.), The Metropolitan Museum of Art, New York","id":"src.preslav.glory-1997-essay","title":"The Bulgarians","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Joseph D. Alchermes"],"container":"The Glory of Byzantium: Art and Culture of the Middle Byzantine Era, A.D. 843–1261, ed. Helen C. Evans and William D. Wixom (New York: The Metropolitan Museum of Art)","pages":"320–325","accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://origenesdeeuropa.eu/?p=17251","institutionOrAuthor":"Katya Melamed (author of the entry); Orígenes de Europa (Urbs Regia), heritage database","id":"src.preslav.melamed-patleina","title":"Saint Panteleimon Monastery, Patleina","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Katya Melamed"],"container":"Orígenes de Europa (Urbs Regia)","accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://en.museum-velikipreslav.com/exposition/hall.html","institutionOrAuthor":"Археологически музей „Велики Преслав“ (Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"), official website","id":"src.preslav.museum-hall","title":"Exposition hall. Archaeological Museum \"Veliki Preslav\", official website, English version","accessedOn":"2026-10-28","container":"Official website of the Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"","authors":["Археологически музей „Велики Преслав“ (Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"), official website"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://en.museum-velikipreslav.com/for-the-museum/history-of-preslav.html","institutionOrAuthor":"Археологически музей „Велики Преслав“ (Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"), official website","id":"src.preslav.museum-history","title":"History of Preslav. Archaeological Museum \"Veliki Preslav\", official website, English version","accessedOn":"2026-10-28","container":"Official website of the Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"","authors":["Археологически музей „Велики Преслав“ (Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"), official website"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":null,"url":"https://en.museum-velikipreslav.com/for-the-museum/tourist-sites-from-the-inner-city.html","institutionOrAuthor":"Археологически музей „Велики Преслав“ (Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"), official website","id":"src.preslav.museum-inner-city","title":"Tourist sites from the Inner city (section 'Round church'). Archaeological Museum \"Veliki Preslav\", official website, English version","accessedOn":"2026-10-28","container":"Official website of the Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"","authors":["Археологически музей „Велики Преслав“ (Archaeological Museum \"Veliki Preslav\"), official website"],"accessed":"2026-10-28"},{"year":2015,"url":"https://naim.bg/bg/content/news/600/857/584/","institutionOrAuthor":"National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences (NAIM-BAS), Sofia; no individual author given","id":"src.preslav.naim-conservation-2015","title":"Успешно завърши проектът за реставрация на керамичната икона на Св. Теодор Стратилат","accessedOn":"2026-10-28","container":"NAIM-BAS, official website, News","authors":["National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences (NAIM-BAS), Sofia; no individual author given"],"accessed":"2026-10-28","fieldLanguages":{"title":"bg"}},{"year":2022,"url":"https://naim.bg/bg/content/exhibits/24/","institutionOrAuthor":"Национален археологически институт с музей при БАН (НАИМ-БАН), София. Текст без посочен индивидуален автор","id":"src.preslav.naim-exhibit-2022","title":"Керамична икона на св. Теодор, X в.","accessedOn":"2026-10-28","container":"Уеб сайт на НАИМ-БАН, рубрика „Експонат на месеца“","license":"© НАИМ-БАН; text summarised, not reproduced","authors":["Национален археологически институт с музей при БАН (НАИМ-БАН), София. Текст без посочен индивидуален автор"],"accessed":"2026-10-28","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://sitebulgarizaedno.com/index.php?Itemid=61&catid=29%3A2010-04-24-09-14-13&id=403%3A2012-04-06-17-14-45&option=com_content&view=article","institutionOrAuthor":"Theophylact of Ohrid (Life); Iliya G. Iliev (critical text, translation and notes as credited by the web reprint); Tsocho V. Bilyarski (web introduction)","id":"src.preslav.theophylact-clement","title":"Житие на Климент Охридски (Пространно житие), XVI–XVII","accessedOn":"2026-10-28","authors":["Theophylact of Ohrid"],"container":"Българи заедно","accessed":"2026-10-28","fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://historica.unibo.it/handle/20.500.14008/53110","institutionOrAuthor":"Institute of Art Studies, Bulgarian Academy of Sciences (data provider), fond Lilyana Mavrodinova Archive; BYZART project, repository of the University of Bologna","id":"src.preslav.byzart-4880","title":"St Theodore, ceramic icon","accessedOn":"2026-10-28","container":"BYZART, University of Bologna repository","license":"Record image CC BY-ND 4.0","authors":["Institute of Art Studies, Bulgarian Academy of Sciences (data provider), fond Lilyana Mavrodinova Archive; BYZART project, repository of the University of Bologna"],"accessed":"2026-10-28"}],"credits":[{"id":"asset.preslav.theodore-icon-cutout","src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.webp","alt":"Фигура с репродукции керамической иконы святого Феодора. Утраченные участки не восстановлены.","w":1841,"h":2027,"caption":"","credit":"Неизвестный средневековый живописец (Preslav); фотография, приписанная Julian Tomanov в Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei (1969), p. 53 · Public domain (PD-Art, PD-old-70) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-Art, PD-old-70)","attribution":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Theodore_(Ceramic_icon).jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-Art","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.patleina-church","src":"/media/asset-preslav-patleina-church-960.125c8989.webp","alt":"Каменные стены руин под деревянным навесом, в глубине алтарная ниша.","w":1600,"h":900,"caption":"","credit":"Izvora · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons (Wiki Loves Earth 2016)","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Izvora, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Patleyna_monastery_9th_c._Iz8.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.theodore-icon","src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.webp","alt":"Лик бородатого святого с круглым нимбом, написанный на квадратных керамических плитках с множеством трещин.","w":1920,"h":2270,"caption":"","credit":"Неизвестный средневековый живописец (Preslav); фотография, приписанная Julian Tomanov в Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei (1969), p. 53 · Public domain (PD-Art, PD-old-70) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-Art, PD-old-70)","attribution":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Theodore_(Ceramic_icon).jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-Art","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.theodore-copy-preslav","src":"/media/asset-preslav-theodore-copy-preslav-960.c051d77f.webp","alt":"Керамическая икона бородатого святого в раме висит на белой стене музейного зала; слева табличка.","w":1920,"h":1440,"caption":"","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_41.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.patleina-kilns","src":"/media/asset-preslav-patleina-kilns-960.9c50ec51.webp","alt":"Невысокие остатки из глины и камня под навесом, огороженные металлической оградой.","w":1600,"h":1216,"caption":"","credit":"Izvora · Public domain (PD-self, released by the author) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-self, released by the author)","attribution":"Photo: Izvora, Public domain, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Izvora, Public domain, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ceramik_kilns_1.jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-self","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.painted-tiles","src":"/media/asset-preslav-painted-tiles-960.64a0d5db.webp","alt":"Экспозиция с десятками фрагментов расписных плиток с геометрическими и растительными мотивами.","w":1200,"h":1600,"caption":"","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_39.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.small-icons","src":"/media/asset-preslav-small-icons-960.c9d4a84d.webp","alt":"Шесть квадратных изображений святых, составленных из керамических частей, на выставочной стене; под ними фрагменты в прозрачных коробках.","w":1600,"h":1200,"caption":"","credit":"Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Vislupus, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museums_in_Veliki_Preslav_42.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.golden-church","src":"/media/asset-preslav-golden-church-960.34719d90.webp","alt":"Восстановленные арки и колонны над сохранившимися стенами Круглой церкви.","w":1600,"h":1059,"caption":"","credit":"Klearchos Kapoutsis · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons (from Flickr)","license":"CC BY 2.0","attribution":"Site today · partial reconstruction. Photo: Klearchos Kapoutsis, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Site today · partial reconstruction. Photo: Klearchos Kapoutsis, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Golden_Church_Klearchos_3.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"asset.preslav.round-church","src":"/media/asset-preslav-round-church-960.d217bb07.webp","alt":"Каменное покрытие, сохранившаяся кладка и белые восстановленные стены с аркой и колоннами.","w":1600,"h":1200,"caption":"","credit":"Nikolov2010 · CC0 1.0 · Wikimedia Commons","license":"CC0 1.0","attribution":"Site today · partial reconstruction. Photo: Nikolov2010, CC0, via Wikimedia Commons Processed image.","attributionParts":[{"text":"Site today · partial reconstruction. Photo: Nikolov2010, CC0, via Wikimedia Commons Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Round_Church.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Географический контекст без исторических границ","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Географический контекст без исторических границ","visibleKind":"Географический контекст без исторических границ","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Общественное достояние · Natural Earth","license":"Общественное достояние","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"}}],"places":[{"note":"Плитки керамической иконы Святого Феодора нашли среди руин монастыря Святого Пантелеимона в Патлейне.","precision":"exact","id":"place.patleina-monastery","name":"Патлейна, монастырь Святого Пантелеимона (руины)","latitude":43.12632,"longitude":26.8227,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.naim-exhibit-2022","src.preslav.melamed-patleina"],"radiusMeters":100,"short":"Патлейна","guideUrl":null,"slug":"patleina-monastery","url":"/ru/map/#patleina-monastery"},{"note":"Плиска — раннесредневековый центр. Каменные постройки не доказывают, что здесь была столица при Аспарухе.","precision":"approximate","id":"place.pliska","name":"Плиска","latitude":43.387,"longitude":27.132,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.osm-places","src.preslav.britannica-boris","src.asp.coord.pliska","src.pli.coord.q12287850"],"radiusMeters":3000,"short":"Плиска","guideUrl":null,"slug":"pliska","url":"/ru/map/#pliska"},{"note":"Круглая церковь близ Преслава — памятник ранней христианской архитектуры. Сегодня здесь видна и частичная современная реконструкция.","precision":"exact","id":"place.round-church-preslav","name":"Круглая (Золотая) церковь, Великий Преслав","latitude":43.14226,"longitude":26.81317,"accuracy":"verified_point","sourceIds":["src.preslav.osm-places","src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-inner-city"],"radiusMeters":50,"short":"Великий Преслав","guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/ru/place/#round-church-preslav","slug":"round-church-preslav","url":"/ru/map/#round-church-preslav"},{"note":"Средневековый Преслав был столицей царя Симеона, центром книжности и расписной керамики.","precision":"approximate","id":"place.veliki-preslav","name":"Великий Преслав","latitude":43.16667,"longitude":26.817,"accuracy":"approximate","sourceIds":["src.preslav.wikidata-places","src.preslav.museum-history"],"radiusMeters":2500,"short":"Великий Преслав","guideUrl":null,"slug":"veliki-preslav","url":"/ru/map/#veliki-preslav"}],"find":{"id":"dig.preslav.theodore-icon","storyId":"story.preslav-ceramic-icon","assetId":"asset.preslav.theodore-icon","epochId":"epoch.tsardom1","dateFrom":875,"dateTo":1000,"dateLabel":"около 875–1000","title":"Икона святого Феодора","description":"Образ святого Феодора, собранный из расписных керамических плиток.","checked":true,"sourceIds":["src.preslav.glory-1997-cat222","src.preslav.naim-exhibit-2022"],"ageOptions":[{"id":"correct","dateFrom":875,"dateTo":1000,"isCorrect":true},{"id":"option-0","dateFrom":625,"dateTo":750,"isCorrect":false},{"id":"option-1","dateFrom":1125,"dateTo":1250,"isCorrect":false}],"image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-480.0b06c2da.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-1600.0b06c2da.avif","w":1600}],"dominant":"#93674b","h":2270,"w":1920,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-960.0b06c2da.webp","id":"asset.preslav.theodore-icon","alt":"Лик бородатого святого с круглым нимбом, написанный на квадратных керамических плитках с множеством трещин.","objectCaption":"Икона святого Феодора","caption":"","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Неизвестный средневековый живописец (Preslav); фотография, приписанная Julian Tomanov в Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei (1969), p. 53 · Public domain (PD-Art, PD-old-70) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-Art, PD-old-70)","attribution":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Theodore_(Ceramic_icon).jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-Art"}},"next":[{"storyId":"story.bachkovo-monastery","title":"Григорий пишет устав","topic":"Бачковский монастырь","eyebrow":"Бачковский монастырь · Бачково","url":"/ru/stories/bachkovo-monastery/","reason":"Сравните образы и верования в другой истории.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-bac-ossuary-apse-cutout-480.9a8ec52d.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bac-ossuary-apse-cutout-960.9a8ec52d.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bac-ossuary-apse-cutout-1543.9a8ec52d.avif","w":1543}],"dominant":"#8c6548","h":2312,"w":1543,"webp":[{"src":"/media/asset-bac-ossuary-apse-cutout-960.9a8ec52d.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bac-ossuary-apse-cutout-960.9a8ec52d.webp","id":"asset.bac.ossuary-apse-cutout","alt":"Вырезанный фотографический фрагмент апсиды костницы; не всё здание.","objectCaption":"Апсида костницы","caption":"Полукруглая выступающая часть костницы, называемая апсидой. Современная фотография.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Todor Bozhinov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Todor Bozhinov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Todor Bozhinov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Bachkovo_Monastery_Ossuary_TB_4.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},"minutes":3,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Лица Бояны","topic":"Боянская церковь","eyebrow":"Боянская церковь · Бояна","url":"/ru/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Кирпичные фасады, две купольные части и каменное основание Боянской церкви среди деревьев.","objectCaption":"Боянская церковь","caption":"","kindLabel":"Фото","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.ivan-alexander-gospels","title":"Царь между страницами","topic":"Четвероевангелие Ивана Александра","eyebrow":"Четвероевангелие Ивана Александра · Лондон","url":"/ru/stories/ivan-alexander-gospels/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-480.f4a95879.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-1314.f4a95879.avif","w":1314}],"dominant":"#83524c","h":1398,"w":1314,"webp":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","id":"asset.tetra.cover-cutout","alt":"Красный переплёт рукописи: вырезанный фотографический фрагмент, а не утраченный позолоченный оклад.","objectCaption":"Крышка переплёта","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Не указан · CC0 · Британская библиотека через Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Сохранившаяся верхняя крышка переплёта. Британская библиотека, Add MS 39627; через Wikimedia Commons, CC0. Вырезанный фрагмент с удалённым фоном.","attributionParts":[{"text":"Сохранившаяся верхняя крышка переплёта. Британская библиотека, Add MS 39627; через Wikimedia Commons, CC0. Вырезанный фрагмент с удалённым фоном.","lang":"ru"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Gospels_of_Tsar_Ivan_Alexander,_with_added_Menologion_-in_Slavonic-_-_Upper_cover_(Add_Ms_39627).jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":4,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.boris-i","name":"Борис I","url":"/ru/people/boris-i/"},{"id":"person.simeon-i","name":"Симеон","url":"/ru/people/simeon-i/"},{"id":"person.peter-i","name":"Пётр","url":"/ru/people/peter-i/"},{"id":"person.cyril","name":"Кирилл","url":"/ru/people/cyril/"},{"id":"person.methodius","name":"Мефодий","url":"/ru/people/methodius/"},{"id":"person.clement","name":"Климент","url":"/ru/people/clement/"},{"id":"person.naum","name":"Наум","url":"/ru/people/naum/"},{"id":"person.gospodinov","name":"Йордан Господинов","url":"/ru/people/gospodinov/"},{"id":"person.john-exarch","name":"Иоанн Экзарх","url":"/ru/people/john-exarch/"},{"id":"person.angelarius","name":"Ангеларий","url":"/ru/people/angelarius/"},{"id":"person.theodore-tiron","name":"Феодор Тирон","url":"/ru/people/theodore-tiron/"},{"id":"person.theodore-stratelates","name":"Феодор Стратилат","url":"/ru/people/theodore-stratelates/"}],"rulers":[{"id":"ruler.simeon-i","name":"Симеон I","url":"/ru/rulers/simeon-i/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.preslav-ceramic-icon","storyId":"story.preslav-ceramic-icon","factId":"F01","text":"Преславскую керамическую икону нашли в 1909 году на раскопках Йордана Господинова в Патлейне.","sourceIds":["src.preslav.naim-exhibit-2022"]},"collectionFind":{"number":7,"total":59,"title":"Икона святого Феодора","dateLabel":"9–10 в.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-480.5507de57.avif","w":480},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.avif","w":960},{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-1600.5507de57.avif","w":1600}],"dominant":"#805946","h":2027,"w":1841,"webp":[{"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.webp","w":960}],"src":"/media/asset-preslav-theodore-icon-cutout-960.5507de57.webp","id":"asset.preslav.theodore-icon-cutout","alt":"Фигура с репродукции керамической иконы святого Феодора. Утраченные участки не восстановлены.","objectCaption":"Икона святого Феодора","caption":"","kind":"artwork","creditLabels":{"title":"Изображения","source":"Открыть источник","full":"Полные сведения об авторстве"},"fit":"contain","credit":"Неизвестный средневековый живописец (Preslav); фотография, приписанная Julian Tomanov в Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei (1969), p. 53 · Public domain (PD-Art, PD-old-70) · Wikimedia Commons","license":"Public domain (PD-Art, PD-old-70)","attribution":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Reproduction from Atanas Boschkov, Die bulgarische Malerei, photographs by Julian Tomanov, 1969, p. 53. Public domain (PD-Art), via Wikimedia Commons. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Theodore_(Ceramic_icon).jpg","licenseUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/Template:PD-Art"}},"ui":{"web.learnPromo":"Читайте эти истории на болгарском — изучайте язык","web.travelPromo":"Посетите это место — путеводитель по Болгарии","web.autoAdvance":"Автопереход к следующей сцене","web.repeatActivities":"Повторить задания","web.shortcuts":"Сочетания клавиш","web.sceneNavigation":"Предыдущая / следующая сцена","web.findCount":"Найдено {count} из {total}","web.resumeNarration":"Продолжить с {time}","web.activityLabel":"Задание","web.skippedActivities":"Задания · {count} — пройти","web.placesCount":"мест: {count}","web.moreAnswers":"Ещё ответы ниже","web.playerSceneOf":"Сцена {scene} из {total}: {title}","web.closeStory":"Закрыть историю","web.imageFit":"Показать всё изображение","web.activityOf":"Задание · {scene} из {total}","web.activityMoved":"Перемещено: позиция {scene} из {total}","web.activityIncomplete":"Соедините все пары","web.seekTen":"Назад / вперёд на 10 секунд","web.activityFromScene":"Из сцены {scene}","web.nextStory":"Следующая история","web.transcriptRevised":"текст уточнён","action.close":"Закрыть","action.next":"Далее","action.retry":"Повторить","activity.check":"Проверить","answer.correct":"Верно","answer.incorrect":"Неверно","audio.backTen":"Назад на 10 секунд","audio.pause":"Пауза","audio.play":"Включить рассказ","audio.seek":"Позиция озвучивания","audio.speed":"Скорость рассказа","audio.synthetic":"Синтезированный голос","audio.unavailable":"Аудио недоступно. Текст здесь.","bookmark.add":"Сохранить историю","bookmark.inSaved":"В сохранённых","bookmark.remove":"Убрать из сохранённого","bookmark.removed":"Закладка удалена","credit.title":"Изображения","discover.audioMinutes %lld":"%lld мин","discover.mapLabel":"Географический контекст без исторических границ","player.approximate":"Приблизительное место","player.back":"Назад","player.completed":"Новая находка в вашей коллекции","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Детали (%lld)","player.explanation":"Почему так?","player.finish":"Завершить","player.firstCorrect":"✓ Верно с первой попытки","player.firstOther":"Первая попытка сохранена. Повтор — это практика.","player.interpretation":"Толкование","player.matchHint":"Коснитесь слова слева, затем значения справа. Коснитесь связанного элемента, чтобы разъединить пару.","player.moveDown":"Переместить вниз","player.moveUp":"Переместить вверх","player.nextDetail":"Следующая деталь","player.previousDetail":"Предыдущая деталь","player.related":"Связанные истории","player.scene %lld":"Часть %lld","player.sequenceHint":"Расставьте от самого древнего к самому новому","player.showAll":"Показать все","player.skip":"Пропустить","player.sources %lld":"Источники · %lld","player.summary %lld %lld":"Задания: %1$lld из %2$lld с первой попытки","player.unpair":"Разъединить пару","player.vitrine":"К находкам","sources.title":"Источники","story.listen":"Слушать","story.sceneCount %lld":{"one":"%lld сцена","few":"%lld сцены","many":"%lld сцен","other":"%lld сцен"},"story.start":"Начать","answer.chosen":"Выбранный ответ","answer.skipped":"Задание пропущено","answer.revealed":"Ответ показан","answer.correctOrder":"Правильный порядок","answer.correctPairs":"Правильные пары","answer.yours.correct":"Ваш ответ · верно","answer.yours.incorrect":"Ваш ответ · неверно","audio.stop":"Остановить прослушивание","Search.search.group.places":"Места","Atlas.zoomIn":"Приблизить","Atlas.zoomOut":"Отдалить"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Болгарский язык","url":"https://bulgaria.zydeno.com/ru/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Путеводитель по Болгарии","url":"https://bulgaria.zydeno.com/ru/travel-guide-bulgaria/"}}}
