{"version":2,"locale":"tr","id":"story.alphabet-preslav-ohrid","hasFind":true,"slug":"alphabet-preslav-ohrid","url":"/tr/stories/alphabet-preslav-ohrid/","topic":"Preslav ve Ohri","title":"Öğrenciler kitapları getiriyor","summary":"Kiril ve Metodiy'in öğrencileri I. Boris'in yanına gelir. Pliska, Preslav ve Ohri'de çevirileri öğretenler ve çoğaltanlar bulunur. İki taş yazıt, Glagol ve Kiril alfabelerinin farklı biçimlerini gösterir.","cover":{"title":"Öğrenciler kitapları getiriyor","subtitle":"Moravya misyonundan Preslav ve Ohri'ye","hook":"Öğrenciler Kiril’in işini nasıl sürdürdü?","summary":"Kiril ve Metodiy'in öğrencileri I. Boris'in yanına gelir. Pliska, Preslav ve Ohri'de çevirileri öğretenler ve çoğaltanlar bulunur. İki taş yazıt, Glagol ve Kiril alfabelerinin farklı biçimlerini gösterir.","takeaway":"Bu anlatı, bir alfabenin yaşamasında öğretmenlerin ve müstensihlerin ne kadar önemli olduğunu gösterir."},"sortYear":886,"firstActivity":4,"epoch":{"id":"epoch.tsardom1","styleId":"tsardom1","sortOrder":5,"title":"Ana dönem: Birinci Bulgar Çarlığı","dateLabel":"681–1018","eraShort":"Ana dönem: Birinci Çarlık","slug":"tsardom1","fill":"#A68A68","ink":"#221616","raised":"#B39C7F","dark":"#786546"},"epochId":"epoch.tsardom1","placeShort":"Preslav ve Ohri","date":"9.–11. yy.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-480.d0246713.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-1600.d0246713.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-2400.d0246713.avif","w":2400}],"dominant":"#928983","h":1316,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","id":"asset.abc.samuel-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Üç haç ve sağ altta hasarlı bir yazıt bulunan taş levha.","objectCaption":"Samuil’in yazıtı","caption":"1899’da yayımlanan eski fotoğrafın sağ altında Kiril harfleri görülüyor.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"},"scenes":[{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s1-moravia","number":1,"kind":"narrative","title":"Kiril Glagol alfabesini oluşturuyor","body":"Daha önce Konstantin olarak bilinen Kiril ve kardeşi Metodiy Selaniklidir. Yaklaşık 863 yılında Orta Avrupa'daki Büyük Moravya devletine giderler. Prens Rastislav, Hristiyanlığı anlaşılır bir dilde anlatacak öğretmenler istemiştir.\n\nKiril, ilk Slav alfabesi olan Glagol alfabesini oluşturur. Kardeşler, Yunancadan çevirdikleri kilise metinlerini bu alfabeyle yazar. Kitapların diline Eski Bulgarca veya Eski Kilise Slavcası denir. Bu dil, bugün konuşulan Bulgarca değildir.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-alphabets-480.d064677e.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-alphabets-1600.d064677e.avif","w":1600}],"dominant":"#d21e11","h":1593,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.webp","id":"asset.abc.alphabets","alt":"Glagol ve Kiril alfabeleri: müzede karşılaştırma. Sofya Ulusal Tarih Müzesi’nde güncel bir karşılaştırma panosu; Orta Çağ yazıtı değildir.","objectCaption":"Sofya Ulusal Tarih Müzesi’nde güncel bir karşılaştırma panosu; Orta Çağ yazıtı değildir.","caption":"Sofya Ulusal Tarih Müzesi’nde güncel bir karşılaştırma panosu; Orta Çağ yazıtı değildir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Apostoloff · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_History_Museum,_Sofia,_Bulgaria_20090405_277.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":32.511291666666665,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s1-moravia","duration":32.64,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/s1-moravia.6fc2e725.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.charles"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"},{"id":"src.abc.ibl"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s2-reception","number":2,"kind":"map","title":"Pliska'da karşılama","body":"Kiril 869'da Roma'da, Metodiy ise 885'te ölür. Metodiy'in ölümünden sonra öğrencilerin bir kısmı hapsedilir ve sürülür. Kliment, Naum ve Angelariy Bulgaristan'a ulaşır. Bulgar Dili Enstitüsüne göre I. Boris onları 886'da Pliska'da kabul eder.\n\nBoris çalışmalarını destekler. Kilisede topluca yapılan ibadet için kitaplara ihtiyaç vardır. Okuyup öğretecek insanlara da ihtiyaç duyulur. Bu destek muhtemelen çalışmalarının sürmesine yardımcı olur.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-pliska-480.1bd1feb4.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-pliska-1600.1bd1feb4.avif","w":1600}],"dominant":"#8a8f8e","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.webp","id":"asset.abc.pliska","alt":"Pliska: saray kalıntıları bugün. Arkeolojik kalıntıların güncel fotoğrafı; 886 yılındaki karşılamayı göstermez.","objectCaption":"Arkeolojik kalıntıların güncel fotoğrafı; 886 yılındaki karşılamayı göstermez.","caption":"Arkeolojik kalıntıların güncel fotoğrafı; 886 yılındaki karşılamayı göstermez.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruins_in_Pliska_Palace_9.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.pliska","name":"Pliska","latitude":43.362015,"longitude":27.125411,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.pliska","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.abc.reuter2020"],"guideUrl":null,"slug":"abc.pliska","url":"/tr/map/#abc.pliska"},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Preslav","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/tr/map/#abc.preslav"},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Ohri","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/tr/map/#abc.ohrid"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/story-c5da8925d3827a58.jpg?v=11a57188e1","w":2048,"h":1404,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"dark":{"src":"/assets/maps/story-c5da8925d3827a58-dark.jpg?v=4b856216a4","w":2048,"h":1404,"avif":[],"webp":[],"responsive":[]},"places":[{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.pliska","name":"Pliska","latitude":43.362015,"longitude":27.125411,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.pliska","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.abc.reuter2020"],"guideUrl":null,"slug":"abc.pliska","url":"/tr/map/#abc.pliska","number":1,"x":75.6562,"y":33.12464,"inside":true,"viewX":75.6562,"viewY":30.306503328124997},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Preslav","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/tr/map/#abc.preslav","number":2,"x":73.11281,"y":36.40061,"inside":true,"viewX":84.6562,"viewY":36.306503328125},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Ohri","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/tr/map/#abc.ohrid","number":3,"x":24.3438,"y":69.03301,"inside":true,"viewX":24.3438,"viewY":69.693496671875}],"extent":[-0.46225694444449994,-0.20824864023541734,1.5404333194445,1.6327275027481687],"orientation":[{"name":"Sofya","kind":"town","x":44.792,"y":43.884,"viewX":44.792,"viewY":42.108176328125},{"name":"Filibe","kind":"town","x":56.343,"y":52.902,"viewX":56.342999999999996,"viewY":51.999795078125},{"name":"Varna","kind":"town","x":82.061,"y":35.53,"viewX":82.061,"viewY":32.944882578125},{"name":"Burgaz","kind":"town","x":78.392,"y":46.987,"viewX":78.392,"viewY":45.511779453124994},{"name":"Rusçuk","kind":"town","x":66.246,"y":25.382,"viewX":66.246,"viewY":21.813795078124993},{"name":"Veliko Tırnovo","kind":"town","x":63.418,"y":37.776,"viewX":63.418,"viewY":35.408463828125},{"name":"Plevne","kind":"town","x":55.218,"y":32.229,"viewX":55.218,"viewY":29.324098203124993},{"name":"Eski Zağra","kind":"town","x":63.558,"y":48.255,"viewX":63.55800000000001,"viewY":46.902616953125},{"name":"Şumnu","kind":"town","x":74.12,"y":34.602,"viewX":74.12,"viewY":31.926982578124996},{"name":"Vidin","kind":"town","x":41.108,"y":22.743,"viewX":41.108,"viewY":18.919141953124992},{"name":"Blagoevgrad","kind":"town","x":42.945,"y":54.728,"viewX":42.945,"viewY":54.00268882812499},{"name":"Hasköy","kind":"town","x":62.917,"y":56.106,"viewX":62.917,"viewY":55.514182578124995},{"name":"Smolyan","kind":"town","x":55.984,"y":61.771,"viewX":55.984,"viewY":61.727979453124995},{"name":"İslimye","kind":"town","x":69.144,"y":44.142,"viewX":69.144,"viewY":42.39117007812499},{"name":"Dobriç","kind":"town","x":81.352,"y":29.689,"viewX":81.352,"viewY":26.538035703124997},{"name":"Pernik","kind":"town","x":42.487,"y":45.373,"viewX":42.487,"viewY":43.74142320312499},{"name":"Yanbolu","kind":"town","x":70.61,"y":47.317,"viewX":70.61,"viewY":45.87374820312499},{"name":"Pazarcık","kind":"town","x":53.002,"y":51.985,"viewX":53.002,"viewY":50.993960703125},{"name":"İvraca","kind":"town","x":46.667,"y":35.594,"viewX":46.667,"viewY":33.015082578124996},{"name":"Gabrovo","kind":"town","x":60.995,"y":41.037,"viewX":60.995,"viewY":38.98537320312499},{"name":"Kırcaali","kind":"town","x":61.474,"y":60.878,"viewX":61.474,"viewY":60.748470078124996},{"name":"Köstendil","kind":"town","x":39.674,"y":50.528,"viewX":39.674,"viewY":49.39581382812499},{"name":"Montana","kind":"town","x":44.006,"y":32.302,"viewX":44.006,"viewY":29.40417007812499},{"name":"Lofça","kind":"town","x":56.09,"y":36.782,"viewX":56.09,"viewY":34.31817007812499},{"name":"Silistre","kind":"town","x":76.753,"y":20.751,"viewX":76.753,"viewY":16.734166953124998},{"name":"Eski Cuma","kind":"town","x":71.167,"y":34.928,"viewX":71.167,"viewY":32.28456382812499},{"name":"Razgrad","kind":"town","x":70.717,"y":30.331,"viewX":70.717,"viewY":27.24222945312499},{"name":"Kazanlık","kind":"town","x":61.598,"y":45.145,"viewX":61.598,"viewY":43.491335703124996},{"name":"Tuna","kind":"nature","x":60.119,"y":27.407,"viewX":60.119,"viewY":24.034966953124993},{"name":"Karadeniz","kind":"nature","x":85.999,"y":40.62,"viewX":85.999,"viewY":38.52797632812499},{"name":"Balkan Dağları","kind":"nature","x":56.786,"y":43.041,"viewX":56.786,"viewY":41.18351070312499},{"name":"Rila","kind":"nature","x":46.643,"y":52.988,"viewX":46.643,"viewY":52.094126328125},{"name":"Pirin","kind":"nature","x":45.669,"y":59.036,"viewX":45.669,"viewY":58.728026328125},{"name":"Rodoplar","kind":"nature","x":55.164,"y":61.414,"viewX":55.164,"viewY":61.336395078124994},{"name":"Istranca","kind":"nature","x":79.507,"y":54.264,"viewX":79.507,"viewY":53.49373882812499}],"crop":{"sx":1,"sy":0.9116809116809117,"x":0,"y":0.054947794159544205},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":32.26745833333333,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s2-reception","duration":32.384,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/s2-reception.e7ba16cd.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"},{"id":"src.abc.reuter2020"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s3-glagolitic","number":3,"kind":"artifact","title":"Taştaki Glagol yazısı","body":"Bitkisel süslemenin altındaki işaretlere bakın. Bu, bugünkü Hırvatistan'dan yaklaşık 1100 yılına ait Başka Tabletidir. Glagol alfabesinin daha sonraki kullanımını gösterir. Öğrenciler bu tableti Bulgaristan'a getirmemiştir. Metinde Kral Zvonimir'in bağışladığı bir araziden söz edilir.\n\nBazı harflerde halkalar vardır, bazıları ise haça benzer. Aslı Zagreb'de korunur; Jurandvor'daki kilisede bir replikası, yani kopyası bulunur. Başka işaretler de olsa yazı ağırlıklı olarak Glagol alfabesiyledir.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-baska-480.a2f66bb4.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-baska-1600.a2f66bb4.avif","w":1600}],"dominant":"#bcb0a1","h":1237,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.webp","id":"asset.abc.baska","alt":"Glagol harfleri ve bitkisel süslemeler taşıyan taş levhanın aydınlatılmış kopyası.","objectCaption":"Jurandvor’daki Aziz Lucija Kilisesi’nde Baška Yazıtı’nın aydınlatılmış modern kopyası.","caption":"Jurandvor’daki Aziz Lucija Kilisesi’nde Baška Yazıtı’nın aydınlatılmış modern kopyası.","kindLabel":"Fotoğraf","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Sibinia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ba%C5%A1ka-Tablettbeleuchtung.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[{"id":"h-abc-glag-cross","x":0.04489795918367347,"y":0.32673267326732675,"title":"Haç biçiminde bir işaret","body":"Üst satırın başında haç biçiminde bir işaret görülüyor. Kesişen çizgilere bakın. Başlangıç farklı bilimsel okumalara açıktır; burada tek bir okumayı dayatmadan biçimi inceliyoruz.","sourceIds":["src.abc.photo.baska","src.abc.hazu","src.abc.croatian-encyclopedia"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-abc-glag-loops","x":0.4394557823129251,"y":0.38019801980198015,"title":"Yuvarlak bölümlü bir harf","body":"İkinci satırda iki yuvarlak bölümü olan bir işaret görülüyor. Bunu haç biçimindeki işaretle karşılaştırın. Glagol harflerinin biçimi her yüzyılda aynı kalmamıştır.","sourceIds":["src.abc.photo.baska","src.abc.hazu","src.abc.croatian-encyclopedia"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":32.34875,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s3-glagolitic","duration":32.469,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/s3-glagolitic.94d99f8f.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.hazu"},{"id":"src.abc.baska2019"},{"id":"src.abc.baska-church"},{"id":"src.abc.croatian-encyclopedia"},{"id":"src.abc.photo.baska"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.a1-first-script","number":4,"kind":"activity","title":"Görev: ilk alfabe hangisi","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.abc.story-first","kind":"single_choice","prompt":"Kiril, Slav dili için hangi alfabeyi oluşturdu?","sourceIds":["src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"items":[{"id":"a1-cyrillic","label":"Kiril alfabesi","whyWrong":"Kiril alfabesi daha sonra ortaya çıkar; anlatı iki yazıyı birbirinden ayırır."},{"id":"a1-glagolitic","label":"Glagol alfabesi"},{"id":"a1-greek","label":"Yunan alfabesi","whyWrong":"Metinler Yunancadan çevrilmiştir; bu, Kiril'in Yunan alfabesini oluşturduğu anlamına gelmez."}],"explanation":"İlk Slav alfabesi Glagol alfabesidir. Kiril alfabesinin adı, onu aynı alfabe yapmaz.","correctItemId":"a1-glagolitic","sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},"audio":{"durationSeconds":4.078416666666667,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.a1-first-script","duration":4.181,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/a1-first-script.2dd57ea8.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s4-schools","number":5,"kind":"narrative","title":"Kliment ve Naum ders veriyor","body":"Kliment, Bulgar devletinin güneybatısında Ohri ile bağlantılı topraklarda ders verir. 893 yılında bir kilise topluluğunu yöneten piskopos olur. Öğretmenliği Naum devralır.\n\nKuzeydoğuda Pliska ve Preslav çevresinde insanlar kitaplarla çalışır. Bu merkezlere yazı okulları diyoruz: insanlar manastır ve kiliselerde çeviri yapar, yazar ve başkalarını eğitir. Her iki bölgede de Glagol alfabesiyle yazılmış kitaplar kullanılır. Araştırmalara göre Preslav'da da Glagol alfabesi kullanılır.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-round-church-480.e65ba050.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-round-church-1600.e65ba050.avif","w":1600}],"dominant":"#7a827e","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.webp","id":"asset.abc.round-church","alt":"Preslav’daki Yuvarlak Kilise bugün. Bazı bölümleri yeniden yapılmış arkeolojik alan; günümüze ulaşmış bir Orta Çağ dersliği değildir.","objectCaption":"Bazı bölümleri yeniden yapılmış arkeolojik alan; günümüze ulaşmış bir Orta Çağ dersliği değildir.","caption":"Bazı bölümleri yeniden yapılmış arkeolojik alan; günümüze ulaşmış bir Orta Çağ dersliği değildir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Nikolov2010 · CC0 · Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Photo: Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Round_Church.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-480.903d81a6.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-1600.903d81a6.avif","w":1600}],"dominant":"#73695c","h":1072,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.webp","id":"asset.abc.plaosnik","alt":"Plaoşnik, Ohri: arkeolojik alan. Arkeolojik kalıntıları ve modern yapıları gösteren 2014 tarihli fotoğraf; Kliment’in ders verdiği yeri kesin olarak belirlemez.","objectCaption":"Arkeolojik kalıntıları ve modern yapıları gösteren 2014 tarihli fotoğraf; Kliment’in ders verdiği yeri kesin olarak belirlemez.","caption":"Arkeolojik kalıntıları ve modern yapıları gösteren 2014 tarihli fotoğraf; Kliment’in ders verdiği yeri kesin olarak belirlemez.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sitio_arqueol%C3%B3gico_de_Plaosnik,_Ohrid,_Macedonia,_2014-04-17,_DD_28.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-naum-480.c2e8112f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-naum-1600.c2e8112f.avif","w":1600}],"dominant":"#a09390","h":1111,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.webp","id":"asset.abc.naum","alt":"Aziz Naum Manastırı bugün. Manastır kilisesinin günümüzdeki görünümü; yapı, Naum’un zamanından beri değişmeden kalmış olarak sunulmamaktadır.","objectCaption":"Manastır kilisesinin günümüzdeki görünümü; yapı, Naum’un zamanından beri değişmeden kalmış olarak sunulmamaktadır.","caption":"Manastır kilisesinin günümüzdeki görünümü; yapı, Naum’un zamanından beri değişmeden kalmış olarak sunulmamaktadır.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Petar Milošević · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Naum_Monastery_(%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%BA%D0%BE%D0%B4_%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[],"places":[{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Preslav","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/tr/map/#abc.preslav"},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Ohri","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/tr/map/#abc.ohrid"}],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":34.1715,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s4-schools","duration":34.261,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/s4-schools.c999e8a6.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.slavova1999"},{"id":"src.abc.coordinates.ohrid"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.a2-sequence","number":6,"kind":"activity","title":"Görev: zaman sırasına koyun","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.abc.story-order","kind":"sequence","prompt":"Olayları en eskiden en yeniye doğru sıralayın.","sourceIds":["src.abc.vatican1985","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"items":[{"id":"ev-abc-mission","label":"Kardeşler Moravya’ya gider"},{"id":"ev-abc-methodius","label":"Metodiy ölür"},{"id":"ev-abc-reception","label":"Boris öğrencileri karşılar"},{"id":"ev-abc-naum","label":"Naum öğretimi devralır"}],"explanation":"Misyon, Metodiy'in ölümünden öncedir. Ölümünden sonra sürgün ve Bulgaristan'da kabul gelir. Naum'un Kliment'ten sonra öğretmenliği devralması daha sonradır.","correctOrderIds":["ev-abc-mission","ev-abc-methodius","ev-abc-reception","ev-abc-naum"],"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},"audio":{"durationSeconds":3.834625,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.a2-sequence","duration":3.925,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/a2-sequence.2a5594a6.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.vatican1985"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s5-cyrillic","number":7,"kind":"artifact","title":"Samuil taşındaki harfler","body":"Prespa Gölü yakınındaki German köyünde bulunan Samuil Yazıtına bakın. Samuil'in anne babasını ve kardeşini anmaktadır. Tarihi 992–993 yıllarına karşılık gelir; sık sık yalnızca 993 yılı belirtilir.\n\nHarfler Kiril alfabesindendir. Kiril alfabesi Bulgaristan'da yaklaşık 900 yılında ortaya çıkar. Birçok işaret Yunan büyük harflerini izler; diğerleri Slav seslerini karşılar. Araştırmacılar, alfabeyi Preslav'daki yazı insanlarının hükümdar Simeon'un desteğiyle oluşturduğunu düşünür. Adı Kiril'i onurlandırır, ancak onun alfabesi Glagol alfabesidir.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-480.bca334c2.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-samuel-1600.bca334c2.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-abc-samuel-2400.bca334c2.avif","w":2400}],"dominant":"#a7a7a7","h":1316,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.webp","id":"asset.abc.samuel","alt":"Üç haç ve sağ altta hasarlı bir yazıt bulunan taş levha.","objectCaption":"Samuil’in yazıtı","caption":"1899’da yayımlanan eski fotoğrafın sağ altında Kiril harfleri görülüyor.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[{"id":"h-abc-cyr-a","x":0.699,"y":0.657,"title":"Satır başında A","body":"Metnin üçüncü satırının başında A harfini görüyorsunuz. Bunu diğer levhadaki haç biçimli işaretle karşılaştırın. İki yazının harf biçimleri farklıdır.","sourceIds":["src.abc.photo.samuel","src.abc.duychev1943","src.abc.charles"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h-abc-cyr-m","x":0.773,"y":0.661,"title":"İsimdeki harfler","body":"İşaret, Samuil adındaki M harfinin üzerindedir. Biçimi, bugün bildiğimiz büyük harflere daha yakındır. Metnin bazı bölümleri korunmamıştır. Hasarlı yerler, serbestçe tamamlanmak yerine başka kaynaklarla karşılaştırılmalıdır.","sourceIds":["src.abc.photo.samuel","src.abc.duychev1943"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":39.2915,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s5-cyrillic","duration":39.381,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/s5-cyrillic.d0dc3c62.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.charles"},{"id":"src.abc.duychev1943"},{"id":"src.abc.popkonstantinov2003"},{"id":"src.abc.photo.samuel"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.s6-continuity","number":8,"kind":"narrative","title":"Müstensih deri üzerine yazıyor","body":"Fotoğrafta Doğu Bulgaristan'dan Kiril alfabesiyle yazılmış bir kitap olan Suprasl Derlemesinin bir sayfası görülüyor. İşlenmiş hayvan derisi olan parşömen üzerine yazılmıştır. Kitap yaklaşık bin yaşındadır. Bugün parçaları Varşova, Ljubljana ve Sankt Peterburg'dadır.\n\nKiril ve Glagol alfabeleri aynı dönemde kullanılır. Bulgar merkezlerindeki kitaplar başka Slav topraklarında da yayılır ve çoğaltılır. Öğretmenlere ve müstensihlere verilen destek muhtemelen kitapların daha çok insana ulaşmasına yardımcı olur.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-480.983b8608.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-1222.983b8608.avif","w":1222}],"dominant":"#ada98c","h":1600,"w":1222,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.webp","id":"asset.abc.suprasliensis","alt":"Suprasl Derlemesi’nden bir sayfa. Parşömen üzerine Kiril harfleriyle yazılmış bir el yazmasının dijital görüntüsü; Kiril’in kendi elinden günümüze ulaşmış bir kitap değildir.","objectCaption":"Parşömen üzerine Kiril harfleriyle yazılmış bir el yazmasının dijital görüntüsü; Kiril’in kendi elinden günümüze ulaşmış bir kitap değildir.","caption":"Parşömen üzerine Kiril harfleriyle yazılmış bir el yazmasının dijital görüntüsü; Kiril’in kendi elinden günümüze ulaşmış bir kitap değildir.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Retko (Orta Çağ müstensihi, dijital kopyanın fotoğrafçısı değil) · Public domain · Polona / Polonya Millî Kütüphanesi, aracılığıyla Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Codex_Suprasliensis_(5859342).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":34.38045833333333,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.s6-continuity","duration":34.475,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/s6-continuity.ac4589ef.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.unesco"},{"id":"src.abc.suprasliensis"},{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.slavova1999"},{"id":"src.abc.naydenova2023"}]},{"id":"alphabet-preslav-ohrid.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Görev: eşleştirin","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.abc.story-pairs","kind":"matching","prompt":"Her kişiyi anlatıdaki rolüyle eşleştirin.","sourceIds":["src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"items":[{"id":"m-abc-cyril","label":"Kiril","pairedLabel":"Glagol alfabesini oluşturur"},{"id":"m-abc-boris","label":"I. Boris","pairedLabel":"Gelen öğrencileri destekler"},{"id":"m-abc-clement","label":"Kliment","pairedLabel":"Piskopos olan öğretmen"},{"id":"m-abc-naum","label":"Naum","pairedLabel":"893'te öğretmenliği devralır"}],"explanation":"Bunlar sürdürülen bir çalışmadaki farklı rollerdir. Kiril alfabesine Kiril'in onuruna ad verilmesi, onu Kiril'in oluşturduğunu kanıtlamaz.","sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}],"columns":["Kişi","Rol"]},"audio":{"durationSeconds":3.184458333333333,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.alphabet-preslav-ohrid.alphabet-preslav-ohrid.a3-matching","duration":3.285,"src":"/audio/tr/alphabet-preslav-ohrid/a3-matching.bd60973d.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.abc.ibl"},{"id":"src.abc.cheshmedzhiev"}]}],"minutes":4,"sources":[{"year":null,"url":"https://www.visitbaska.hr/en/explore/sights","institutionOrAuthor":"Tourist Board of Baška","id":"src.abc.baska-church","title":"The Church of St. Lucy","container":"Visit Baška — Sights","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Tourist Board of Baška"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":2019,"url":"https://www.visitbaska.hr/datastore/file/151/Katalog-TZO-Baska-2019-EN-HR.pdf","institutionOrAuthor":"Tourist Board of Baška","id":"src.abc.baska2019","title":"The Baška Tablet","container":"Baška visitor catalogue","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Tourist Board of Baška"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":null,"url":"https://medlit.fhs.cuni.cz/language/church-slavonic/","institutionOrAuthor":"Charles University, Faculty of Humanities, Medieval Languages and Literatures project","id":"src.abc.charles","title":"Church Slavonic","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Charles University, Faculty of Humanities, Medieval Languages and Literatures project"],"accessed":"2026-11-02","container":""},{"year":null,"url":"https://burgasmuseums.bg/en/article/slavonic-alphabets-between-bulgaria-byzantium-997","institutionOrAuthor":"Dimo Cheshmedzhiev; Regional Historical Museum Burgas","id":"src.abc.cheshmedzhiev","title":"The Slavonic alphabets – between Bulgaria and Byzantium","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Dimo Cheshmedzhiev; Regional Historical Museum Burgas"],"accessed":"2026-11-02","container":""},{"year":null,"url":"https://www.wikidata.org/wiki/Q1223508","institutionOrAuthor":"Wikimedia geographical database contributors","id":"src.abc.coordinates.ohrid","title":"Ohrid: geographical records","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Wikimedia geographical database contributors"],"accessed":"2026-11-02","container":""},{"year":null,"url":"https://www.enciklopedija.hr/clanak/bascanska-ploca","institutionOrAuthor":"Leksikografski zavod Miroslav Krleža","id":"src.abc.croatian-encyclopedia","title":"Bašćanska ploča","container":"Hrvatska enciklopedija, mrežno izdanje","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Leksikografski zavod Miroslav Krleža"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":1943,"url":"https://macedonia.kroraina.com/idsbk1/idsbk1_25.htm","institutionOrAuthor":"Иван Дуйчев, съставител и преводач","id":"src.abc.duychev1943","title":"XXV. Надпис на цар Самуила от 993 година","container":"Из старата българска книжнина. Книжовни и исторически паметници от Първото българско царство. София: Хемус, второ поправено и допълнено издание","volume":"I","pages":"141, 232–233","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Иван Дуйчев, съставител и преводач"],"accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://www.info.hazu.hr/povijest/bascanska-ploca/","institutionOrAuthor":"Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti","id":"src.abc.hazu","title":"Bašćanska ploča","container":"Croatian Academy of Sciences and Arts","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Hrvatska akademija znanosti i umjetnosti"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://ibl.bas.bg/en/bulgarian-alphabets/","institutionOrAuthor":"Institute for Bulgarian Language, Bulgarian Academy of Sciences","id":"src.abc.ibl","title":"Bulgarian alphabets","container":"Institute for Bulgarian Language website","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Institute for Bulgarian Language, Bulgarian Academy of Sciences"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":2023,"url":"https://www.ceeol.com/search/chapter-detail?id=1213307","institutionOrAuthor":"Десислава Найденова","id":"src.abc.naydenova2023","title":"Глаголически следи в България / Traces of Glagolitic Script in Bulgaria","container":"Кирило-Методиевски места на паметта в българската култура. София: КМНЦ–БАН","pages":"237–260 (CEEOL); 245–268 (author CV); unresolved","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Десислава Найденова"],"accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":2021,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ba%C5%A1ka-Tablettbeleuchtung.jpg","institutionOrAuthor":"Sibinia","id":"src.abc.photo.baska","title":"Baška-Tablettbeleuchtung","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 4.0","authors":["Sibinia"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":1899,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","institutionOrAuthor":"Fyodor Uspensky","id":"src.abc.photo.samuel","title":"SamuilUspenskyBGHistory.png","container":"Wikimedia Commons; image repository","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Fyodor Uspensky"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":2003,"url":"https://macedonia.kroraina.com/kme/kme_3_s.htm","institutionOrAuthor":"Казимир Попконстантинов; Лиляна Грашева, гл. ред.","id":"src.abc.popkonstantinov2003","title":"Самуилов надпис","container":"Кирило-методиевска енциклопедия. София: АИ Марин Дринов","volume":"III","pages":"529–531","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Казимир Попконстантинов; Лиляна Грашева, гл. ред."],"accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":2020,"url":"https://www.zirm.mk/wp-content/uploads/2022/02/IST-2020.1.08-Reuter.pdf","institutionOrAuthor":"Evelyn Reuter","id":"src.abc.reuter2020","title":"From Folk Religion to Church Politics: Naum’s Significance in Macedonia","container":"ИСТОРИЈА / Journal of HISTORY","issue":"1","pages":"107–126","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Evelyn Reuter"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":1999,"url":"https://palaeobulgarica.eu/sites/default/files/pdf-journal/Articles/1999/1999_1_a3_ft.pdf","institutionOrAuthor":"Татяна Славова","id":"src.abc.slavova1999","title":"Глаголическата традиция и преславската книжнина","container":"Palaeobulgarica / Старобългаристика","volume":"23","issue":"1","pages":"35–46","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Татяна Славова"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true,"fieldLanguages":{"container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://suprasliensis.obdurodon.org/","institutionOrAuthor":"Codex Suprasliensis Project; scholarly digital edition team","id":"src.abc.suprasliensis","title":"About the Codex Suprasliensis","container":"Codex Suprasliensis digital edition","accessedOn":"2026-11-02","authors":["Codex Suprasliensis Project; scholarly digital edition team"],"accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://media.unesco.org/sites/default/files/webform/mow001/codex_suprasliensis_nomination_form.pdf","institutionOrAuthor":"National and University Library Ljubljana; National Library of Poland; National Library of Russia","id":"src.abc.unesco","title":"Codex Suprasliensis – Mineia četia, Mart: Memory of the World nomination","container":"UNESCO Memory of the World","accessedOn":"2026-11-02","authors":["National and University Library Ljubljana; National Library of Poland; National Library of Russia"],"accessed":"2026-11-02","isPdf":true},{"year":1985,"url":"https://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en/encyclicals/documents/hf_jp-ii_enc_19850602_slavorum-apostoli.html","institutionOrAuthor":"John Paul II","id":"src.abc.vatican1985","title":"Slavorum Apostoli","container":"The Holy See; encyclical, 2 June","accessedOn":"2026-11-02","authors":["John Paul II"],"accessed":"2026-11-02"}],"credits":[{"id":"asset.abc.samuel-cutout","src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Üç haç ve sağ altta hasarlı bir yazıt bulunan taş levha.","w":2400,"h":1316,"caption":"1899’da yayımlanan eski fotoğrafın sağ altında Kiril harfleri görülüyor.","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.alphabets","src":"/media/asset-abc-alphabets-960.d064677e.webp","alt":"Glagol ve Kiril alfabeleri: müzede karşılaştırma. Sofya Ulusal Tarih Müzesi’nde güncel bir karşılaştırma panosu; Orta Çağ yazıtı değildir.","w":1600,"h":1593,"caption":"Sofya Ulusal Tarih Müzesi’nde güncel bir karşılaştırma panosu; Orta Çağ yazıtı değildir.","credit":"Apostoloff · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Apostoloff, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern comparative panel in the National History Museum, Sofia; not a medieval inscription. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:National_History_Museum,_Sofia,_Bulgaria_20090405_277.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.pliska","src":"/media/asset-abc-pliska-960.1bd1feb4.webp","alt":"Pliska: saray kalıntıları bugün. Arkeolojik kalıntıların güncel fotoğrafı; 886 yılındaki karşılamayı göstermez.","w":1600,"h":1200,"caption":"Arkeolojik kalıntıların güncel fotoğrafı; 886 yılındaki karşılamayı göstermez.","credit":"Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Svilen Enev, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Modern photograph of the archaeological remains; does not show the welcome in 886. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ruins_in_Pliska_Palace_9.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.baska","src":"/media/asset-abc-baska-960.a2f66bb4.webp","alt":"Glagol harfleri ve bitkisel süslemeler taşıyan taş levhanın aydınlatılmış kopyası.","w":2400,"h":1237,"caption":"Jurandvor’daki Aziz Lucija Kilisesi’nde Baška Yazıtı’nın aydınlatılmış modern kopyası.","kindLabel":"Fotoğraf","credit":"Sibinia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Sibinia / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. Modern copy. Cropped image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ba%C5%A1ka-Tablettbeleuchtung.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.round-church","src":"/media/asset-abc-round-church-960.e65ba050.webp","alt":"Preslav’daki Yuvarlak Kilise bugün. Bazı bölümleri yeniden yapılmış arkeolojik alan; günümüze ulaşmış bir Orta Çağ dersliği değildir.","w":1600,"h":1200,"caption":"Bazı bölümleri yeniden yapılmış arkeolojik alan; günümüze ulaşmış bir Orta Çağ dersliği değildir.","credit":"Nikolov2010 · CC0 · Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Photo: Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Nikolov2010, Wikimedia Commons, CC0. Archaeological site with restored portions; not a surviving medieval classroom. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Preslav_Round_Church.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.plaosnik","src":"/media/asset-abc-plaosnik-960.903d81a6.webp","alt":"Plaoşnik, Ohri: arkeolojik alan. Arkeolojik kalıntıları ve modern yapıları gösteren 2014 tarihli fotoğraf; Kliment’in ders verdiği yeri kesin olarak belirlemez.","w":1600,"h":1072,"caption":"Arkeolojik kalıntıları ve modern yapıları gösteren 2014 tarihli fotoğraf; Kliment’in ders verdiği yeri kesin olarak belirlemez.","credit":"Diego Delso · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Diego Delso, https://delso.photo, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Photograph from 2014 showing archaeological remains and modern construction; does not establish the precise location of Clement’s lessons. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sitio_arqueol%C3%B3gico_de_Plaosnik,_Ohrid,_Macedonia,_2014-04-17,_DD_28.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.naum","src":"/media/asset-abc-naum-960.c2e8112f.webp","alt":"Aziz Naum Manastırı bugün. Manastır kilisesinin günümüzdeki görünümü; yapı, Naum’un zamanından beri değişmeden kalmış olarak sunulmamaktadır.","w":1600,"h":1111,"caption":"Manastır kilisesinin günümüzdeki görünümü; yapı, Naum’un zamanından beri değişmeden kalmış olarak sunulmamaktadır.","credit":"Petar Milošević · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Petar Milošević, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day view of the monastery church; the building is not presented as unchanged since Naum’s time. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Saint_Naum_Monastery_(%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%80_%D0%A1%D0%B2%D0%B5%D1%82%D0%B8_%D0%9D%D0%B0%D1%83%D0%BC_%D0%BA%D0%BE%D0%B4_%D0%9E%D1%85%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B0,_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.samuel","src":"/media/asset-abc-samuel-960.bca334c2.webp","alt":"Üç haç ve sağ altta hasarlı bir yazıt bulunan taş levha.","w":2400,"h":1316,"caption":"1899’da yayımlanan eski fotoğrafın sağ altında Kiril harfleri görülüyor.","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.abc.suprasliensis","src":"/media/asset-abc-suprasliensis-960.983b8608.webp","alt":"Suprasl Derlemesi’nden bir sayfa. Parşömen üzerine Kiril harfleriyle yazılmış bir el yazmasının dijital görüntüsü; Kiril’in kendi elinden günümüze ulaşmış bir kitap değildir.","w":1222,"h":1600,"caption":"Parşömen üzerine Kiril harfleriyle yazılmış bir el yazmasının dijital görüntüsü; Kiril’in kendi elinden günümüze ulaşmış bir kitap değildir.","credit":"Retko (Orta Çağ müstensihi, dijital kopyanın fotoğrafçısı değil) · Public domain · Polona / Polonya Millî Kütüphanesi, aracılığıyla Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Scribe: Retko. Digital image: Polona / National Library of Poland, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Codex_Suprasliensis_(5859342).jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","visibleKind":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth","license":"Kamu malı","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}}],"places":[{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.ohrid","name":"Ohri","latitude":41.116944444444,"longitude":20.801944444444,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.ohrid","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev"],"guideUrl":null,"slug":"abc.ohrid","url":"/tr/map/#abc.ohrid"},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.pliska","name":"Pliska","latitude":43.362015,"longitude":27.125411,"accuracy":"approximate","radiusMeters":5000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.pliska","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.abc.reuter2020"],"guideUrl":null,"slug":"abc.pliska","url":"/tr/map/#abc.pliska"},{"note":"Yazı çalışmalarının yaklaşık alanı; belirli bir bina veya kanıtlanmış bir güzergâh üzerindeki durak değildir.","precision":"approximate","id":"place.abc.preslav","name":"Preslav","latitude":43.160509,"longitude":26.811977,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.abc.coordinates.preslav","src.abc.ibl","src.abc.cheshmedzhiev","src.sim.coordinates.preslav","src.sim.preslav.history","src.sim.preslav.hall"],"guideUrl":null,"slug":"abc.preslav","url":"/tr/map/#abc.preslav"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.boris-baptism-864","title":"I. Boris: yeni inancın bedeli","topic":"I. Boris ve Hristiyanlaşma","eyebrow":"I. Boris ve Hristiyanlaşma · Pliska","url":"/tr/stories/boris-baptism-864/","reason":"İnancın ve kitapların toplumu nasıl değiştirdiğini karşılaştırın.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-480.216573bb.avif","w":480},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.avif","w":960},{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-1159.216573bb.avif","w":1159}],"dominant":"#bc8e48","h":1088,"w":1159,"webp":[{"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","w":960}],"src":"/media/asset-bor-michael-coin-cutout-960.216573bb.webp","id":"asset.bor.michael-coin-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. III. Mihail ve Theodora’nın yaklaşık 843–856’da basılmış altın sikkesinin iki yüzü. Bu, Boris’e ait bir sikke değildir.","objectCaption":"III. Mihail sikkesi","caption":"","kindLabel":"Fotoğraf","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Classical Numismatic Group (CNG) · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 2.5","attribution":"Photo: Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Classical Numismatic Group (CNG) / Wikimedia Commons. CC BY-SA 2.5. Unmodified. Cut-out detail; background removed. Original object","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Michael_III_with_Theodora_sb1687.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5/"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Boyana'nın yüzleri","topic":"Boyana Kilisesi","eyebrow":"Boyana Kilisesi · Boyana","url":"/tr/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Ağaçlar arasında Boyana Kilisesi'nin tuğla cepheleri, iki kubbeli bölümü ve taş kaidesi.","objectCaption":"Boyana Kilisesi","caption":"","kindLabel":"Fotoğraf","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.ivan-alexander-gospels","title":"Sayfalar arasındaki çar","topic":"İvan Aleksandır'ın Dört İncil'i","eyebrow":"İvan Aleksandır'ın Dört İncil'i · Londra","url":"/tr/stories/ivan-alexander-gospels/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-480.f4a95879.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-1314.f4a95879.avif","w":1314}],"dominant":"#83524c","h":1398,"w":1314,"webp":[{"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tetra-cover-cutout-960.f4a95879.webp","id":"asset.tetra.cover-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Kırmızımsı kahverengi, kapalı bir cilt kapağı; solda sırtı, sağda ölçüm ölçeği.","objectCaption":"Cildin üst kapağı","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Belirtilmemiş · CC0 · Britanya Kütüphanesi aracılığıyla Wikimedia Commons","license":"CC0","attribution":"Cildin günümüze ulaşan üst kapağı. Britanya Kütüphanesi, Add MS 39627; Wikimedia Commons aracılığıyla, CC0. Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı.","attributionParts":[{"text":"Cildin günümüze ulaşan üst kapağı. Britanya Kütüphanesi, Add MS 39627; Wikimedia Commons aracılığıyla, CC0. Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı.","lang":"tr"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:The_Gospels_of_Tsar_Ivan_Alexander,_with_added_Menologion_-in_Slavonic-_-_Upper_cover_(Add_Ms_39627).jpg","licenseUrl":"http://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/deed.en"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.boris-i","name":"I. Boris","url":"/tr/people/boris-i/"},{"id":"person.simeon-i","name":"Simeon","url":"/tr/people/simeon-i/"},{"id":"person.cyril","name":"Kiril","url":"/tr/people/cyril/"},{"id":"person.methodius","name":"Metodi","url":"/tr/people/methodius/"},{"id":"person.clement","name":"Kliment","url":"/tr/people/clement/"},{"id":"person.naum","name":"Naum","url":"/tr/people/naum/"},{"id":"person.angelarius","name":"Angelariy","url":"/tr/people/angelarius/"},{"id":"person.rastislav","name":"Rastislav","url":"/tr/people/rastislav/"},{"id":"person.zvonimir","name":"Zvonimir","url":"/tr/people/zvonimir/"},{"id":"person.samuel","name":"Samuil","url":"/tr/people/samuel/"},{"id":"person.saint-lucy","name":"Azize Lucia","url":"/tr/people/saint-lucy/"}],"rulers":[{"id":"ruler.boris-i","name":"I. Boris Mihail","url":"/tr/rulers/boris-i/"},{"id":"ruler.simeon-i","name":"I. Simeon","url":"/tr/rulers/simeon-i/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.alphabet-preslav-ohrid","storyId":"story.alphabet-preslav-ohrid","factId":"F02","text":"Küçük kardeş, keşişlik adı Kiril’i almadan önce Konstantin olarak bilinirdi.","sourceIds":["src.abc.vatican1985"]},"collectionFind":{"number":16,"total":59,"title":"Samuil’in yazıtı","dateLabel":"992–993","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-480.d0246713.avif","w":480},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.avif","w":960},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-1600.d0246713.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-2400.d0246713.avif","w":2400}],"dominant":"#928983","h":1316,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","w":960}],"src":"/media/asset-abc-samuel-cutout-960.d0246713.webp","id":"asset.abc.samuel-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Üç haç ve sağ altta hasarlı bir yazıt bulunan taş levha.","objectCaption":"Samuil’in yazıtı","caption":"1899’da yayımlanan eski fotoğrafın sağ altında Kiril harfleri görülüyor.","kind":"archive","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons","license":"Public domain","attribution":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Image: Fyodor Uspensky, Wikimedia Commons, Public domain. Historic photograph published in 1899; the inscription is at the lower right. Some passages are damaged. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:SamuilUspenskyBGHistory.png","licenseUrl":"https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"}},"ui":{"web.learnPromo":"Bu öyküleri Bulgarca okuyun — dili öğrenin","web.travelPromo":"Burayı ziyaret edin — Bulgaristan gezi rehberi","web.autoAdvance":"Sonraki sahneye otomatik geçiş","web.repeatActivities":"Etkinlikleri tekrarla","web.shortcuts":"Klavye kısayolları","web.sceneNavigation":"Önceki / sonraki sahne","web.findCount":"{total} buluntudan {count} tanesi bulundu","web.resumeNarration":"{time} konumundan sürdür","web.activityLabel":"Etkinlik","web.skippedActivities":"Etkinlikler · {count} — başla","web.placesCount":"yer: {count}","web.moreAnswers":"Diğer yanıtlar aşağıda","web.playerSceneOf":"Sahne {scene} / {total}: {title}","web.closeStory":"Hikâyeyi kapat","web.imageFit":"Görselin tamamını göster","web.activityOf":"Etkinlik · {scene} / {total}","web.activityMoved":"Taşındı: {total} konumdan {scene}. konuma","web.activityIncomplete":"Tüm çiftleri eşleştirin","web.seekTen":"10 saniye geri / ileri","web.activityFromScene":"{scene}. sahneden","web.nextStory":"Sonraki hikâye","web.transcriptRevised":"metin netleştirildi","action.close":"Kapat","action.next":"İleri","action.retry":"Yeniden dene","activity.check":"Kontrol et","answer.correct":"Doğru","answer.incorrect":"Yanlış","audio.backTen":"10 saniye geri","audio.pause":"Duraklat","audio.play":"Anlatımı oynat","audio.seek":"Anlatım konumu","audio.speed":"Anlatım hızı","audio.synthetic":"Sentetik ses","audio.unavailable":"Ses kullanılamıyor. Metni okuyabilirsin.","bookmark.add":"Hikâyeyi kaydet","bookmark.inSaved":"Kaydedilenlerde","bookmark.remove":"Kayıtlı hikâyeyi kaldır","bookmark.removed":"Yer imi kaldırıldı","credit.title":"Görseller","discover.audioMinutes %lld":"%lld dk","discover.mapLabel":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","player.approximate":"Yaklaşık konum","player.back":"Geri","player.completed":"Koleksiyonunuza yeni bir buluntu","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Ayrıntılar (%lld)","player.explanation":"Neden böyle?","player.finish":"Bitir","player.firstCorrect":"✓ İlk denemede doğru","player.firstOther":"İlk deneme kaydedildi. Tekrar denemek alıştırmadır.","player.interpretation":"Yorum","player.matchHint":"Soldaki terime, ardından sağdaki anlama dokun. Bağlantıyı kaldırmak için bağlı öğeye dokun.","player.moveDown":"Aşağı taşı","player.moveUp":"Yukarı taşı","player.nextDetail":"Sonraki ayrıntı","player.previousDetail":"Önceki ayrıntı","player.related":"İlgili hikâyeler","player.scene %lld":"Bölüm %lld","player.sequenceHint":"En eskiden en yeniye sıralayın.","player.showAll":"Tümünü göster","player.skip":"Atla","player.sources %lld":"Kaynaklar · %lld","player.summary %lld %lld":"İlk denemede doğru: %1$lld / %2$lld","player.unpair":"Çifti ayır","player.vitrine":"Buluntulara git","sources.title":"Kaynaklar","story.listen":"Dinle","story.sceneCount %lld":{"other":"%lld sahne","one":"%lld sahne"},"story.start":"Başla","answer.chosen":"Seçtiğiniz yanıt","answer.skipped":"Etkinlik atlandı","answer.revealed":"Yanıt gösterildi","answer.correctOrder":"Doğru sıralama","answer.correctPairs":"Doğru eşleştirmeler","answer.yours.correct":"Yanıtınız · doğru","answer.yours.incorrect":"Yanıtınız · yanlış","audio.stop":"Dinlemeyi durdur","Search.search.group.places":"Yerler","Atlas.zoomIn":"Yakınlaştır","Atlas.zoomOut":"Uzaklaştır"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Bulgarca Öğren","url":"https://bulgaria.zydeno.com/tr/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Bulgaristan Gezi Rehberi","url":"https://bulgaria.zydeno.com/tr/travel-guide-bulgaria/"}}}