{"version":2,"locale":"tr","id":"story.vidin-baba-vida","hasFind":true,"slug":"vidin-baba-vida","url":"/tr/stories/vidin-baba-vida/","topic":"Baba Vida Kalesi","title":"Tuna kıyısındaki kale","summary":"Baba Vida, İvan Sratsimir'in başkenti Vidin'de bir kaledir. Bu anlatı, Vida efsanesini, çarın esir alınışını ve sonraki değişiklikleri bir araya getirir.","cover":{"title":"Tuna kıyısındaki kale","subtitle":"Vidin, Sratsimir ve Baba Vida","hook":"Kalede çardan sonra neler değişti?","summary":"Baba Vida, İvan Sratsimir'in başkenti Vidin'de bir kaledir. Bu anlatı, Vida efsanesini, çarın esir alınışını ve sonraki değişiklikleri bir araya getirir.","takeaway":"Kale birkaç dönemin izlerini taşır; adının efsanesi tarihsel kanıttan farklı bir anlatı türüdür."},"sortYear":1356,"firstActivity":4,"epoch":{"id":"epoch.tsardom2","styleId":"tsardom2","sortOrder":3,"title":"İkinci Bulgar Çarlığı","dateLabel":"1185–1396","eraShort":"İkinci Çarlık","slug":"tsardom2","fill":"#86554A","ink":"#F6EEEA","raised":"#754A41","dark":"#805B59"},"epochId":"epoch.tsardom2","placeShort":"Vidin","date":"14. yy.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-480.d0d1d9ec.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-1600.d0d1d9ec.avif","w":1600}],"dominant":"#72655d","h":450,"w":2344,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.webp","id":"asset.vid.cannon-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. İki taş desteğin üzerinde uzun metal namlu","objectCaption":"Top namlusu","caption":"Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Крепостта_Баба_Вида_-_оръдие.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"scenes":[{"id":"vidin-baba-vida.s1-name","number":1,"kind":"narrative","title":"Vida efsanesi","body":"Önünde Baba Vida'nın taş surları ve kuleleri duruyor. Müzeye göre Baba Vida, Bulgaristan'ın en iyi korunmuş Orta Çağ kaleleri arasındadır. Kalenin adı hakkında bir efsane anlatılır.\n\nVida, soylu bir kişi olan boyarın kızıymış. Kız kardeşleri Kula ve Gımza mutsuz evlilikler yapmış. Vida evlenmeyi reddetmiş, kaleyi yaptırmış ve orada kalmış. Bu, kanıtlanmış bir yaşam hikâyesi değil, bir efsanedir.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-exterior-480.f9da29ec.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-exterior-1600.f9da29ec.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-vid-exterior-2400.f9da29ec.avif","w":2400}],"dominant":"#6f7a88","h":1800,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.webp","id":"asset.vid.exterior","alt":"Baba Vida: dış görünüm","objectCaption":"Baba Vida: dış görünüm. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","caption":"Baba Vida: dış görünüm. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Спасимир · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 3.0","attribution":"Photo: Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Fortress.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/3.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":26.137375,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.s1-name","duration":26.24,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/s1-name.8200636e.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.museum"},{"id":"src.vid.tourism"},{"id":"src.vid.bts"},{"id":"src.vid.district"}]},{"id":"vidin-baba-vida.s2-capital","number":2,"kind":"map","title":"Çar Vidin'i kaybedip geri alıyor","body":"Haritada Tuna kıyısındaki Vidin'i bul. Burası, hükümdarına çar denen bir devlet olan Vidin Çarlığı'nın başkentidir. Kullanılan ansiklopediye göre İvan Sratsimir, Vidin bölgesini ve çar unvanını 1356'da alır.\n\nAncak hükümranlığı kesintisiz değildir. 1365'te Macar kralı Vidin'i ele geçirir ve Sratsimir'i esir alır. Çar 1369'da burada yeniden hüküm sürer. Tuna'nın daha aşağısında Niğbolu bulunur.","images":[],"hotspots":[],"places":[{"note":"Yaklaşık konum; Orta Çağ sınırlarını göstermez.","precision":"approximate","id":"place.vid.vidin","name":"Vidin","latitude":43.98869,"longitude":22.874058,"accuracy":"approximate","radiusMeters":2000,"sourceIds":["src.vid.coords-vidin","src.bel.coords.vidin","src.nik.coords.vidin"],"guideUrl":null,"slug":"vid.vidin","url":"/tr/map/#vid.vidin"},{"note":"Yaklaşık konum; Orta Çağ sınırlarını göstermez.","precision":"approximate","id":"place.vid.baba-vida","name":"Baba Vida Kalesi","latitude":43.993183,"longitude":22.886818,"accuracy":"approximate","radiusMeters":100,"sourceIds":["src.vid.coords-fortress"],"guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/tr/place/#baba-vida","slug":"vid.baba-vida","url":"/tr/map/#vid.baba-vida"},{"note":"Şehrin yaklaşık konumu; savaşın tam yeri değildir.","precision":"approximate","id":"place.vid.nikopol","name":"Niğbolu","latitude":43.698571,"longitude":24.892409,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.vid.coords-nikopol","src.nik.coords.nikopol"],"guideUrl":null,"slug":"vid.nikopol","url":"/tr/map/#vid.nikopol"}],"map":{"light":{"src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-3x-1536.8876519a.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-2x-2048.4c826249.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-3x-3072.8876519a.avif","w":3072}]},"dark":{"src":"/assets/maps/relief-dark@3x.jpg?v=0941a59d06","w":3072,"h":1987,"avif":[],"webp":[],"responsive":[{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-1024.73ab39a9.avif","w":1024},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-1536.4f3ca147.avif","w":1536},{"src":"/media/map/map-relief-dark-2x-2048.73ab39a9.avif","w":2048},{"src":"/media/map/map-relief-dark-3x-3072.4f3ca147.avif","w":3072}]},"places":[{"note":"Yaklaşık konum; Orta Çağ sınırlarını göstermez.","precision":"approximate","id":"place.vid.vidin","name":"Vidin","latitude":43.98869,"longitude":22.874058,"accuracy":"approximate","radiusMeters":2000,"sourceIds":["src.vid.coords-vidin","src.bel.coords.vidin","src.nik.coords.vidin"],"guideUrl":null,"slug":"vid.vidin","url":"/tr/map/#vid.vidin","number":1,"x":17.17573,"y":16.50962,"inside":true,"viewX":21.275742967741937,"viewY":21.164267703225814},{"note":"Yaklaşık konum; Orta Çağ sınırlarını göstermez.","precision":"approximate","id":"place.vid.baba-vida","name":"Baba Vida Kalesi","latitude":43.993183,"longitude":22.886818,"accuracy":"approximate","radiusMeters":100,"sourceIds":["src.vid.coords-fortress"],"guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/tr/place/#baba-vida","slug":"vid.baba-vida","url":"/tr/map/#vid.baba-vida","number":2,"x":17.33523,"y":16.3889,"inside":true,"viewX":30.275742967741937,"viewY":27.164267703225814},{"note":"Şehrin yaklaşık konumu; savaşın tam yeri değildir.","precision":"approximate","id":"place.vid.nikopol","name":"Niğbolu","latitude":43.698571,"longitude":24.892409,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.vid.coords-nikopol","src.nik.coords.nikopol"],"guideUrl":null,"slug":"vid.nikopol","url":"/tr/map/#vid.nikopol","number":3,"x":42.40511,"y":24.28533,"inside":true,"viewX":52.52762012903226,"viewY":31.132226264516135}],"extent":[0,0,1,1],"orientation":[{"name":"Sofya","kind":"town","x":22.774,"y":50.826,"viewX":28.210374193548386,"viewY":65.15565290322583},{"name":"Filibe","kind":"town","x":40.566,"y":65.549,"viewX":50.24949677419356,"viewY":84.02958903225807},{"name":"Varna","kind":"town","x":80.184,"y":37.187,"viewX":99.32469677419355,"viewY":47.67133483870968},{"name":"Burgaz","kind":"town","x":74.532,"y":55.892,"viewX":92.32350967741935,"viewY":71.64993806451615},{"name":"Rusçuk","kind":"town","x":55.821,"y":20.617,"viewX":69.14601290322581,"viewY":26.42966387096775},{"name":"Veliko Tırnovo","kind":"town","x":51.465,"y":40.853,"viewX":63.7501935483871,"viewY":52.370910322580656},{"name":"Plevne","kind":"town","x":38.834,"y":31.796,"viewX":48.104051612903234,"viewY":40.7604206451613},{"name":"Eski Zağra","kind":"town","x":51.681,"y":57.962,"viewX":64.01775483870968,"viewY":74.30354451612905},{"name":"Şumnu","kind":"town","x":67.951,"y":35.671,"viewX":84.17156129032259,"viewY":45.7279206451613},{"name":"Vidin","kind":"town","x":17.099,"y":16.308,"viewX":21.18069677419355,"viewY":20.905803870967745},{"name":"Blagoevgrad","kind":"town","x":19.929,"y":68.531,"viewX":24.686245161290323,"viewY":87.85232064516131},{"name":"Hasköy","kind":"town","x":50.694,"y":70.78,"viewX":62.79514838709679,"viewY":90.73539354838711},{"name":"Smolyan","kind":"town","x":40.014,"y":80.031,"viewX":49.56572903225807,"viewY":102.59457870967745},{"name":"İslimye","kind":"town","x":60.286,"y":51.247,"viewX":74.67685161290323,"viewY":65.69534774193549},{"name":"Dobriç","kind":"town","x":79.091,"y":27.65,"viewX":97.97078709677419,"viewY":35.445516129032264},{"name":"Pernik","kind":"town","x":19.223,"y":53.257,"viewX":23.811716129032256,"viewY":68.27203806451614},{"name":"Yanbolu","kind":"town","x":62.544,"y":56.432,"viewX":77.47385806451614,"viewY":72.34218322580647},{"name":"Pazarcık","kind":"town","x":35.42,"y":64.052,"viewX":43.87509677419355,"viewY":82.11053161290324},{"name":"İvraca","kind":"town","x":25.661,"y":37.29,"viewX":31.786529032258066,"viewY":47.8033741935484},{"name":"Gabrovo","kind":"town","x":47.734,"y":46.177,"viewX":59.12856774193549,"viewY":59.19593483870968},{"name":"Kırcaali","kind":"town","x":48.471,"y":78.573,"viewX":60.04149677419355,"viewY":100.72551677419357},{"name":"Köstendil","kind":"town","x":14.889,"y":61.673,"viewX":18.443148387096777,"viewY":79.06080709677421},{"name":"Montana","kind":"town","x":21.563,"y":31.916,"viewX":26.710296774193548,"viewY":40.914252903225815},{"name":"Lofça","kind":"town","x":40.178,"y":39.23,"viewX":49.76887741935484,"viewY":50.29032903225807},{"name":"Silistre","kind":"town","x":72.008,"y":13.056,"viewX":89.1970064516129,"viewY":16.736949677419354},{"name":"Eski Cuma","kind":"town","x":63.402,"y":36.202,"viewX":78.53667096774194,"viewY":46.40862838709678},{"name":"Razgrad","kind":"town","x":62.709,"y":28.698,"viewX":77.67824516129032,"viewY":36.78898451612904},{"name":"Kazanlık","kind":"town","x":48.661,"y":52.884,"viewX":60.27685161290323,"viewY":67.79387612903227},{"name":"Tuna","kind":"nature","x":46.384,"y":23.924,"viewX":57.45630967741936,"viewY":30.66902451612904},{"name":"Karadeniz","kind":"nature","x":86.25,"y":45.496,"viewX":106.83870967741937,"viewY":58.322936774193565},{"name":"Balkan Dağları","kind":"nature","x":41.25,"y":49.45,"viewX":51.09677419354839,"viewY":63.39170967741937},{"name":"Rila","kind":"nature","x":25.625,"y":65.69,"viewX":31.741935483870964,"viewY":84.21034193548388},{"name":"Pirin","kind":"nature","x":24.125,"y":75.565,"viewX":29.883870967741938,"viewY":96.86945483870969},{"name":"Rodoplar","kind":"nature","x":38.75,"y":79.447,"viewX":48.00000000000001,"viewY":101.84592838709679},{"name":"Istranca","kind":"nature","x":76.25,"y":67.774,"viewX":94.45161290322581,"viewY":86.88189548387099}],"crop":{"sx":0.8072916666666666,"sy":0.7800704579768494,"x":0,"y":0},"credit":{"id":"map-relief"}},"activity":null,"audio":{"durationSeconds":29.434625,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.s2-capital","duration":29.525,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/s2-capital.2af815c4.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.misic2013"},{"id":"src.vid.biliarsky2025"}]},{"id":"vidin-baba-vida.s3-defence","number":3,"kind":"artifact","title":"Hendek ve dokuz kule","body":"Kale, bir hükümdarın savunma için güçlendirilmiş konutudur. Baba Vida hem konut hem de savunma yeri olarak kullanılmıştır. Çevresinde derin bir kazı olan hendek vardır. Bir zamanlar hendek Tuna'dan gelen suyla doldurulurdu. Girişe hareketli ahşap bir köprü uzanırdı.\n\nKalenin iki sıra savunma duvarı vardır. Daha eski olan iç sırada dokuz kule bulunur. Yaşam alanları merkezdeki avluya bakardı.\n\nFotoğrafa bak. Bugünkü köprü ve görünen duvarlar daha sonraki değişiklikleri de içerir. Çarın zamanından hiç değişmeden kalmış bir kaleye bakmıyoruz.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-exterior-480.f9da29ec.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-exterior-1600.f9da29ec.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-vid-exterior-2400.f9da29ec.avif","w":2400}],"dominant":"#6f7a88","h":1800,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.webp","id":"asset.vid.exterior","alt":"Baba Vida: dış görünüm","objectCaption":"Baba Vida: dış görünüm. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","caption":"Baba Vida: dış görünüm. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Спасимир · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 3.0","attribution":"Photo: Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Fortress.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/3.0"}],"hotspots":[{"id":"h.vid.entrance","x":0.824,"y":0.717,"title":"Giriş","body":"Fotoğrafta giriş sağ alttadır. Bir zamanlar geçiş, hareketli ahşap bir köprüyle korunuyordu. Bugünkü köprü, Orta Çağ'dan kalma özgün köprü değildir.","sourceIds":["src.vid.district","src.vid.photo.exterior"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h.vid.outer-wall","x":0.485,"y":0.689,"title":"Dış sur kuşağı","body":"Alçak duvar, kalenin daha yüksek bölümlerinin önündedir. Kaynak, dış sur kuşağının içtekinden daha geç yapıldığını belirtir. Fotoğrafa bakarak taşları tek tek tarihlendirmiyoruz.","sourceIds":["src.vid.district","src.vid.photo.exterior"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h.vid.tower","x":0.845,"y":0.423,"title":"Kule","body":"Kule girişin üzerinde yükselir. Fotoğraf tek başına onu kimin yaptırdığını göstermez.","sourceIds":["src.vid.photo.exterior"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":35.030625,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.s3-defence","duration":35.157,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/s3-defence.73380f6d.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.district"},{"id":"src.vid.bts"},{"id":"src.vid.photo.exterior"}]},{"id":"vidin-baba-vida.a1-defence","number":4,"kind":"activity","title":"Görev: iki işlev","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.vid.roles","kind":"single_choice","prompt":"Baba Vida'nın hangi iki işlevi vardı?","sourceIds":["src.vid.bts","src.vid.district"],"items":[{"id":"opt-home-defence","label":"Hükümdar konutu ve savunma"},{"id":"opt-only-museum","label":"Başından beri müze ve sergi alanı","whyWrong":"Ziyaretler çok daha sonra başladı."},{"id":"opt-only-bridge","label":"Yalnızca Tuna üzerinde bir köprü","whyWrong":"Köprü kalenin girişine uzanır, kalenin tamamı değildir ve Tuna'yı geçmez."}],"explanation":"Kale, güçlendirilmiş bir konut ve savunma yeriydi. Hendek, köprü ve duvarlar girişi zorlaştırıyordu.","correctItemId":"opt-home-defence","sources":[{"id":"src.vid.bts"},{"id":"src.vid.district"}]},"audio":{"durationSeconds":2.9987083333333335,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.a1-defence","duration":3.115,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/a1-defence.d252f70e.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.bts"},{"id":"src.vid.district"}]},{"id":"vidin-baba-vida.s4-nicopolis","number":5,"kind":"narrative","title":"Niğbolu'daki yenilgi","body":"1396'da bir Haçlı ordusu Tuna boyunca ilerler. Bu, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yola çıkmış bir Hristiyan ordusudur. Haçlı ordusu 25 Eylül'de Niğbolu yakınlarında yenilir.\n\nGeleneksel anlatıya göre bu savaştan sonra Osmanlı hükümdarı Bayezid Vidin'i ele geçirir ve Sratsimir'i esir alır. Başka bir görüşe göre ise çarlık yönetimi Sratsimir'in oğlu Konstantin döneminde 1422'ye kadar sürer. Bu yüzden Sratsimir'i hiçbir çekince koymadan son çar olarak adlandıramayız.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-walls-480.300be2e9.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-walls-960.300be2e9.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-walls-1600.300be2e9.avif","w":1600}],"dominant":"#78828a","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-walls-960.300be2e9.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-walls-960.300be2e9.webp","id":"asset.vid.walls","alt":"Dış surlar ve kuleler","objectCaption":"Dış surlar ve kuleler. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","caption":"Dış surlar ve kuleler. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E3.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":33.61420833333333,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.s4-nicopolis","duration":33.707,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/s4-nicopolis.0213f0a5.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.misic2013"},{"id":"src.vid.biliarsky2025"},{"id":"src.vid.tyutyundzhiev-pavlov1992"}]},{"id":"vidin-baba-vida.s5-gunpowder","number":6,"kind":"artifact","title":"Barut kaleyi değiştiriyor","body":"Topun metal borusuna, yani namlusuna bak. İki taş destek üzerinde uzun bir metal gövde görülüyor.\n\nOsmanlı yönetimi sırasında kale, barutla ateşlenen silahlara uyarlandı. Müzeye göre bu değişiklikler XVII. yüzyılın sonundan XIX. yüzyılın başına kadar gerçekleşti. Depolar ve muhafız odaları bulunur. Belediye, bir atış terasına, yani ateş etmek için kullanılan bir alana açılan tüneli anlatır.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-cannon-480.dba68ed3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-cannon-960.dba68ed3.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-cannon-1600.dba68ed3.avif","w":1600},{"src":"/media/asset-vid-cannon-2400.dba68ed3.avif","w":2400}],"dominant":"#74745b","h":1350,"w":2400,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-cannon-960.dba68ed3.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-cannon-960.dba68ed3.webp","id":"asset.vid.cannon","alt":"İki taş desteğin üzerinde uzun metal namlu","objectCaption":"Top namlusu","caption":"Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Крепостта_Баба_Вида_-_оръдие.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}],"hotspots":[{"id":"h.vid.muzzle","x":0.813,"y":0.397,"title":"Dar uç","body":"Metal gövde sağda daralır. Yapım tarihi doğrulanmamıştır.","sourceIds":["src.vid.photo.cannon"],"certainty":"source_reported"},{"id":"h.vid.barrel","x":0.405,"y":0.493,"title":"Metal namlu","body":"Uzun metal gövde çağdaş destekler üzerine yerleştirilmiştir. Bir topu gösterir, ancak 1396'da burada hangi silahın kullanıldığını kanıtlamaz.","sourceIds":["src.vid.photo.cannon"],"certainty":"source_reported"}],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":27.902125,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.s5-gunpowder","duration":28.032,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/s5-gunpowder.cfb44da2.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.museum"},{"id":"src.vid.municipality"},{"id":"src.vid.tourism"},{"id":"src.vid.photo.cannon"}]},{"id":"vidin-baba-vida.a2-timeline","number":7,"kind":"activity","title":"Görev: olayları sırala","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.vid.timeline","kind":"sequence","prompt":"En erken olaydan başlayarak sırala.","sourceIds":["src.vid.misic2013"],"items":[{"id":"ev-title","label":"Sratsimir Vidin'i ve çar unvanını alır"},{"id":"ev-capture","label":"Macar kralı Sratsimir'i esir alır"},{"id":"ev-return","label":"Sratsimir Vidin'de yeniden hüküm sürer"},{"id":"ev-nicopolis","label":"Haçlılar Niğbolu Savaşı'nı kaybeder"}],"explanation":"Unvanı alması Macarlara esir düşmesinden öncedir. Geri dönüşü esaretten sonradır. Niğbolu, bu üç olaydan daha sonradır.","correctOrderIds":["ev-title","ev-capture","ev-return","ev-nicopolis"],"sources":[{"id":"src.vid.misic2013"}]},"audio":{"durationSeconds":3.045166666666667,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.a2-timeline","duration":3.157,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/a2-timeline.126a28b0.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.misic2013"}]},{"id":"vidin-baba-vida.s6-visit","number":8,"kind":"narrative","title":"Köprü ve avlu","body":"Bugünkü köprü, Orta Çağ’dan kalma özgün ahşap köprü değildir. Fotoğraflarda girişin önündeki köprüyü, taş kuleleri ve iç avluyu görüyorsun. Avluda odalara açılan kapılar var.","images":[{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-bridge-480.3cbeed57.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-bridge-960.3cbeed57.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-bridge-1600.3cbeed57.avif","w":1600}],"dominant":"#91806f","h":1063,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-bridge-960.3cbeed57.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-bridge-960.3cbeed57.webp","id":"asset.vid.bridge","alt":"Girişin önündeki köprünün günümüzdeki hâli","objectCaption":"Girişin önündeki köprünün günümüzdeki hâli. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","caption":"Girişin önündeki köprünün günümüzdeki hâli. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Photo: Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Klearchos_4.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-tower-480.32a9ee2f.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-tower-960.32a9ee2f.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-tower-1600.32a9ee2f.avif","w":1600}],"dominant":"#666968","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-tower-960.32a9ee2f.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-tower-960.32a9ee2f.webp","id":"asset.vid.tower","alt":"İç surlar ve kule","objectCaption":"İç surlar ve kule. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","caption":"İç surlar ve kule. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E10.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"},{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-courtyard-480.eb0b61f1.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-courtyard-960.eb0b61f1.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-courtyard-1600.eb0b61f1.avif","w":1600}],"dominant":"#7c7d7c","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-courtyard-960.eb0b61f1.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-courtyard-960.eb0b61f1.webp","id":"asset.vid.courtyard","alt":"Odaların girişlerine açılan avlu","objectCaption":"Odaların girişlerine açılan avlu. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","caption":"Odaların girişlerine açılan avlu. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E12.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0"}],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":null,"audio":{"durationSeconds":12.867208333333334,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.s6-visit","duration":12.971,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/s6-visit.97f01b08.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.district"},{"id":"src.vid.museum"},{"id":"src.vid.photo.bridge"},{"id":"src.vid.photo.courtyard"},{"id":"src.vid.photo.display-shield"},{"id":"src.vid.photo.display-figures"}]},{"id":"vidin-baba-vida.a3-matching","number":9,"kind":"activity","title":"Görev: eşleştir","body":"","images":[],"hotspots":[],"places":[],"map":null,"activity":{"id":"q.vid.matching","kind":"matching","prompt":"Her adı veya yeri açıklamasıyla eşleştir.","sourceIds":["src.vid.tourism","src.vid.misic2013","src.vid.municipality"],"items":[{"id":"m-vida","label":"Vida","pairedLabel":"Efsaneye göre kaleyi yaptıran kişi"},{"id":"m-sratsimir","label":"İvan Sratsimir","pairedLabel":"Macar kralının esir aldığı çar"},{"id":"m-nicopolis","label":"Niğbolu","pairedLabel":"Haçlıların yenilgisi"},{"id":"m-terrace","label":"Atış terası","pairedLabel":"Ateş etmek için kullanılan alan"}],"explanation":"Vida efsaneye aittir. Sratsimir tarihsel bir hükümdardır. Yenilgi Niğbolu'da yaşanır. Teras, atış için kullanılan bir yapıdır.","sources":[{"id":"src.vid.tourism"},{"id":"src.vid.misic2013"},{"id":"src.vid.municipality"}],"columns":["Öğe","Açıklama"]},"audio":{"durationSeconds":3.463125,"source":"synthetic_tts","voice":"tr_TR-fettah-medium","provider":"Piper","assetId":"audio.tr.vidin-baba-vida.vidin-baba-vida.a3-matching","duration":3.584,"src":"/audio/tr/vidin-baba-vida/a3-matching.d6783ccc.m4a"},"textRevised":false,"sources":[{"id":"src.vid.tourism"},{"id":"src.vid.misic2013"},{"id":"src.vid.municipality"}]}],"minutes":3,"sources":[{"year":2025,"url":"https://ipr.ihist.bas.bg/landing_pages/2025_4/ivan_biliarsky.html","institutionOrAuthor":"Иван Билярски","id":"src.vid.biliarsky2025","authors":["Иван Билярски"],"title":"1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава","container":"Исторически преглед","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","volume":"81","issue":"4","pages":"141–189","doi":"10.71069/IPR4.25.IB05","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://www.btsbg.org/100nto/krepost-baba-vida","institutionOrAuthor":"Български туристически съюз","id":"src.vid.bts","authors":["Български туристически съюз"],"title":"Крепост „Баба Вида“","container":"100 национални туристически обекта","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg"}},{"year":null,"url":"https://vidin.government.bg/zabelezhitelnosti","institutionOrAuthor":"Областна администрация Видин","id":"src.vid.district","authors":["Областна администрация Видин"],"title":"Забележителности","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"},"container":""},{"year":2013,"url":"https://srpskaenciklopedija.rs/books/slovo-v/page/vidinsko-carstvo","institutionOrAuthor":"Синиша Мишић","id":"src.vid.misic2013","authors":["Синиша Мишић"],"title":"Видинско царство","container":"Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике)","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02"},{"year":null,"url":"https://old.vidin.bg/pages/Забележителности/page/10","institutionOrAuthor":"Община Видин","id":"src.vid.municipality","authors":["Община Видин"],"title":"Забележителности — Крепостта „Баба Вида“","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg"},"container":""},{"year":null,"url":"https://rimvidin.bg/средновековен-замък-баба-вида/?lang=bg","institutionOrAuthor":"Регионален исторически музей – Видин","id":"src.vid.museum","authors":["Регионален исторически музей – Видин"],"title":"Крепост „Баба Вида“","container":"Официален сайт на РИМ – Видин","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Klearchos_4.jpg","institutionOrAuthor":"Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland","id":"src.vid.photo.bridge","authors":["Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland"],"title":"File:Baba Vida Klearchos 4.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY 2.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Крепостта_Баба_Вида_-_оръдие.jpg","institutionOrAuthor":"WangHao","id":"src.vid.photo.cannon","authors":["WangHao"],"title":"File:Крепостта Баба Вида - оръдие.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 4.0","fieldLanguages":{"title":"bg"}},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E12.JPG","institutionOrAuthor":"Elena Chochkova","id":"src.vid.photo.courtyard","authors":["Elena Chochkova"],"title":"File:Baba Vida E12.JPG","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY-SA 3.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Fortress_-_Museum2.jpg","institutionOrAuthor":"Спасимир","id":"src.vid.photo.display-figures","authors":["Спасимир"],"title":"File:Baba Vida Fortress - Museum2.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY 3.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Fortress_-_Museum.jpg","institutionOrAuthor":"Спасимир","id":"src.vid.photo.display-shield","authors":["Спасимир"],"title":"File:Baba Vida Fortress - Museum.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY 3.0"},{"year":null,"url":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Fortress.jpg","institutionOrAuthor":"Спасимир","id":"src.vid.photo.exterior","authors":["Спасимир"],"title":"File:Baba Vida Fortress.jpg","container":"Wikimedia Commons","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","license":"CC BY 3.0"},{"year":null,"url":"https://www.tourism.government.bg/bg/tourist-destinations/2795/5672","institutionOrAuthor":"Министерство на туризма на Република България","id":"src.vid.tourism","authors":["Министерство на туризма на Република България"],"title":"Baba Vida Fortress","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg"},"container":""},{"year":1992,"url":"https://www.promacedonia.org/itpp/itpp.htm","institutionOrAuthor":"Иван Асенов Тютюнджиев; Пламен Христов Павлов","id":"src.vid.tyutyundzhiev-pavlov1992","authors":["Иван Асенов Тютюнджиев","Пламен Христов Павлов"],"title":"Българската държава и османската експанзия 1369–1422","container":"Correct 044, Велико Търново; digital transcription at Promacedonia","accessedOn":"2026-11-02","accessed":"2026-11-02","pages":"29–36 (section used); edition extent 91 pp. per RSL","fieldLanguages":{"institutionOrAuthor":"bg","title":"bg","container":"bg"}}],"credits":[{"id":"asset.vid.cannon-cutout","src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.webp","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. İki taş desteğin üzerinde uzun metal namlu","w":2344,"h":450,"caption":"Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.","credit":"WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Крепостта_Баба_Вида_-_оръдие.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.vid.exterior","src":"/media/asset-vid-exterior-960.f9da29ec.webp","alt":"Baba Vida: dış görünüm","w":2400,"h":1800,"caption":"Baba Vida: dış görünüm. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","credit":"Спасимир · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 3.0","attribution":"Photo: Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Fortress.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.vid.walls","src":"/media/asset-vid-walls-960.300be2e9.webp","alt":"Dış surlar ve kuleler","w":1600,"h":1200,"caption":"Dış surlar ve kuleler. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E3.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.vid.cannon","src":"/media/asset-vid-cannon-960.dba68ed3.webp","alt":"İki taş desteğin üzerinde uzun metal namlu","w":2400,"h":1350,"caption":"Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.","credit":"WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Крепостта_Баба_Вида_-_оръдие.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.vid.bridge","src":"/media/asset-vid-bridge-960.3cbeed57.webp","alt":"Girişin önündeki köprünün günümüzdeki hâli","w":1600,"h":1063,"caption":"Girişin önündeki köprünün günümüzdeki hâli. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","credit":"Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Photo: Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_Klearchos_4.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.vid.tower","src":"/media/asset-vid-tower-960.32a9ee2f.webp","alt":"İç surlar ve kule","w":1600,"h":1200,"caption":"İç surlar ve kule. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E10.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"asset.vid.courtyard","src":"/media/asset-vid-courtyard-960.eb0b61f1.webp","alt":"Odaların girişlerine açılan avlu","w":1600,"h":1200,"caption":"Odaların girişlerine açılan avlu. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.","credit":"Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 3.0","attribution":"Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Baba_Vida_E12.JPG","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}},{"id":"map-relief","src":"/assets/maps/relief@3x.jpg?v=075869a7dd","thumb":"/media/map/map-relief-2x-1024.4c826249.avif","alt":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","w":3072,"h":1987,"caption":"","kindLabel":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","visibleKind":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","credit":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth","license":"Kamu malı","attribution":"Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso","attributionParts":null,"sourceUrl":"https://www.naturalearthdata.com/downloads/10m-raster-data/10m-gray-earth/","licenseUrl":"https://www.naturalearthdata.com/about/terms-of-use/","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"}}],"places":[{"note":"Yaklaşık konum; Orta Çağ sınırlarını göstermez.","precision":"approximate","id":"place.vid.baba-vida","name":"Baba Vida Kalesi","latitude":43.993183,"longitude":22.886818,"accuracy":"approximate","radiusMeters":100,"sourceIds":["src.vid.coords-fortress"],"guideUrl":"https://travel-guide-bulgaria.zydeno.com/tr/place/#baba-vida","slug":"vid.baba-vida","url":"/tr/map/#vid.baba-vida"},{"note":"Şehrin yaklaşık konumu; savaşın tam yeri değildir.","precision":"approximate","id":"place.vid.nikopol","name":"Niğbolu","latitude":43.698571,"longitude":24.892409,"accuracy":"approximate","radiusMeters":3000,"sourceIds":["src.vid.coords-nikopol","src.nik.coords.nikopol"],"guideUrl":null,"slug":"vid.nikopol","url":"/tr/map/#vid.nikopol"},{"note":"Yaklaşık konum; Orta Çağ sınırlarını göstermez.","precision":"approximate","id":"place.vid.vidin","name":"Vidin","latitude":43.98869,"longitude":22.874058,"accuracy":"approximate","radiusMeters":2000,"sourceIds":["src.vid.coords-vidin","src.bel.coords.vidin","src.nik.coords.vidin"],"guideUrl":null,"slug":"vid.vidin","url":"/tr/map/#vid.vidin"}],"find":null,"next":[{"storyId":"story.tsarevets-1393","title":"Başkent 1393'te nasıl düştü?","topic":"Tsarevets, Tırnovo","eyebrow":"Tsarevets, Tırnovo · Tırnova","url":"/tr/stories/tsarevets-1393/","reason":"İktidar ve özgürlük için verilen başka bir mücadeleyi inceleyin.","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-tsa-cathedral-cutout-480.09402835.avif","w":480},{"src":"/media/asset-tsa-cathedral-cutout-960.09402835.avif","w":960},{"src":"/media/asset-tsa-cathedral-cutout-1112.09402835.avif","w":1112}],"dominant":"#7c6453","h":1268,"w":1112,"webp":[{"src":"/media/asset-tsa-cathedral-cutout-960.09402835.webp","w":960}],"src":"/media/asset-tsa-cathedral-cutout-960.09402835.webp","id":"asset.tsa.cathedral-cutout","alt":"1981’de yeniden inşa edilen kilisenin kesilmiş fotoğrafı; günümüze ulaşmış bir Orta Çağ yapısı değildir.","objectCaption":"Yeniden yapılmış kilise","caption":"1981’de yeniden yapılan İsa’nın Göğe Yükselişi Patriklik Kilisesi. Fotoğraftaki yapı, bozulmadan kalmış bir Orta Çağ binası değil, yeniden yapılmış bir yapıdır.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Photo: Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. The patriarchal Church of the Ascension, reconstructed in 1981. The photograph shows a reconstruction, not an intact medieval building. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. The patriarchal Church of the Ascension, reconstructed in 1981. The photograph shows a reconstruction, not an intact medieval building. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Patriarchal_Cathedral_of_the_Holy_Ascension_of_God_Veliko_Tarnovo_Klearchos_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":4,"sceneCount":9},{"storyId":"story.boyana-church","title":"Boyana'nın yüzleri","topic":"Boyana Kilisesi","eyebrow":"Boyana Kilisesi · Boyana","url":"/tr/stories/boyana-church/","reason":"","image":{"alpha":false,"avif":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-480.b8b98199.avif","w":480},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.avif","w":960},{"src":"/media/asset-boyana-exterior-1600.b8b98199.avif","w":1600}],"dominant":"#63624f","h":1200,"w":1600,"webp":[{"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","w":960}],"src":"/media/asset-boyana-exterior-960.b8b98199.webp","id":"asset.boyana.exterior","alt":"Ağaçlar arasında Boyana Kilisesi'nin tuğla cepheleri, iki kubbeli bölümü ve taş kaidesi.","objectCaption":"Boyana Kilisesi","caption":"","kindLabel":"Fotoğraf","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"cover","credit":"Aleksander Dragnes · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY 2.0","attribution":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","attributionParts":[{"text":"Source: Aleksander Dragnes / Wikimedia Commons, CC BY 2.0 Processed image. Site today","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Boyana_Church_1.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by/2.0"},"minutes":5,"sceneCount":9},{"storyId":"story.georgi-ivanov-1979","title":"Yörüngeye, kenetlenmeden","topic":"Georgi İvanov","eyebrow":"Georgi İvanov · Baykonur","url":"/tr/stories/georgi-ivanov-1979/","reason":"","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-480.e61f7ab3.avif","w":480},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.avif","w":960},{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-1600.e61f7ab3.avif","w":1600}],"dominant":"#66584e","h":1781,"w":1618,"webp":[{"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","w":960}],"src":"/media/asset-cosmos-capsule-cutout-960.e61f7ab3.webp","id":"asset.cosmos.capsule-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Koyu ve kahverengi dış yüzeyli, yuvarlak pencereli çan biçimli kapsül; solunda bir paraşüt var.","objectCaption":"Soyuz 33 kapsülü","caption":"","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Soyuz_33_descent_module.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"},"minutes":5,"sceneCount":9}],"people":[{"id":"person.ivan-alexander","name":"İvan Aleksandır","url":"/tr/people/ivan-alexander/"},{"id":"person.ivan-sratsimir","name":"İvan Sratsimir","url":"/tr/people/ivan-sratsimir/"},{"id":"person.bayezid-i","name":"I. Bayezid","url":"/tr/people/bayezid-i/"},{"id":"person.constantine-vidin","name":"Konstantin","url":"/tr/people/constantine-vidin/"}],"rulers":[{"id":"ruler.michael-shishman","name":"Mihail Şişman","url":"/tr/rulers/michael-shishman/"},{"id":"ruler.ivan-sratsimir","name":"İvan Sratsimir","url":"/tr/rulers/ivan-sratsimir/"},{"id":"ruler.constantine-ii","name":"II. Konstantin Asen","url":"/tr/rulers/constantine-ii/"}],"status":"draft","fact":{"id":"fact.discover.vidin-baba-vida","storyId":"story.vidin-baba-vida","factId":"F04","text":"Orta Çağ kalesinin altında antik Bononia'nın kalıntıları bulunur.","sourceIds":["src.vid.district"]},"collectionFind":{"number":31,"total":59,"title":"Top namlusu","dateLabel":"Tarihleme belirtilmemiş","image":{"alpha":true,"avif":[{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-480.d0d1d9ec.avif","w":480},{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.avif","w":960},{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-1600.d0d1d9ec.avif","w":1600}],"dominant":"#72655d","h":450,"w":2344,"webp":[{"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.webp","w":960}],"src":"/media/asset-vid-cannon-cutout-960.d0d1d9ec.webp","id":"asset.vid.cannon-cutout","alt":"Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. İki taş desteğin üzerinde uzun metal namlu","objectCaption":"Top namlusu","caption":"Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.","kind":"photo","creditLabels":{"title":"Görseller","source":"Kaynağı aç","full":"Tam kaynak bilgisi"},"fit":"contain","credit":"WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons","license":"CC BY-SA 4.0","attribution":"Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","attributionParts":[{"text":"Photo: ","lang":"en"},{"text":"WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.","lang":"en"}],"sourceUrl":"https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Крепостта_Баба_Вида_-_оръдие.jpg","licenseUrl":"https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0"}},"ui":{"web.learnPromo":"Bu öyküleri Bulgarca okuyun — dili öğrenin","web.travelPromo":"Burayı ziyaret edin — Bulgaristan gezi rehberi","web.autoAdvance":"Sonraki sahneye otomatik geçiş","web.repeatActivities":"Etkinlikleri tekrarla","web.shortcuts":"Klavye kısayolları","web.sceneNavigation":"Önceki / sonraki sahne","web.findCount":"{total} buluntudan {count} tanesi bulundu","web.resumeNarration":"{time} konumundan sürdür","web.activityLabel":"Etkinlik","web.skippedActivities":"Etkinlikler · {count} — başla","web.placesCount":"yer: {count}","web.moreAnswers":"Diğer yanıtlar aşağıda","web.playerSceneOf":"Sahne {scene} / {total}: {title}","web.closeStory":"Hikâyeyi kapat","web.imageFit":"Görselin tamamını göster","web.activityOf":"Etkinlik · {scene} / {total}","web.activityMoved":"Taşındı: {total} konumdan {scene}. konuma","web.activityIncomplete":"Tüm çiftleri eşleştirin","web.seekTen":"10 saniye geri / ileri","web.activityFromScene":"{scene}. sahneden","web.nextStory":"Sonraki hikâye","web.transcriptRevised":"metin netleştirildi","action.close":"Kapat","action.next":"İleri","action.retry":"Yeniden dene","activity.check":"Kontrol et","answer.correct":"Doğru","answer.incorrect":"Yanlış","audio.backTen":"10 saniye geri","audio.pause":"Duraklat","audio.play":"Anlatımı oynat","audio.seek":"Anlatım konumu","audio.speed":"Anlatım hızı","audio.synthetic":"Sentetik ses","audio.unavailable":"Ses kullanılamıyor. Metni okuyabilirsin.","bookmark.add":"Hikâyeyi kaydet","bookmark.inSaved":"Kaydedilenlerde","bookmark.remove":"Kayıtlı hikâyeyi kaldır","bookmark.removed":"Yer imi kaldırıldı","credit.title":"Görseller","discover.audioMinutes %lld":"%lld dk","discover.mapLabel":"Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam","player.approximate":"Yaklaşık konum","player.back":"Geri","player.completed":"Koleksiyonunuza yeni bir buluntu","player.counter %lld %lld":"%1$lld / %2$lld","player.details %lld":"Ayrıntılar (%lld)","player.explanation":"Neden böyle?","player.finish":"Bitir","player.firstCorrect":"✓ İlk denemede doğru","player.firstOther":"İlk deneme kaydedildi. Tekrar denemek alıştırmadır.","player.interpretation":"Yorum","player.matchHint":"Soldaki terime, ardından sağdaki anlama dokun. Bağlantıyı kaldırmak için bağlı öğeye dokun.","player.moveDown":"Aşağı taşı","player.moveUp":"Yukarı taşı","player.nextDetail":"Sonraki ayrıntı","player.previousDetail":"Önceki ayrıntı","player.related":"İlgili hikâyeler","player.scene %lld":"Bölüm %lld","player.sequenceHint":"En eskiden en yeniye sıralayın.","player.showAll":"Tümünü göster","player.skip":"Atla","player.sources %lld":"Kaynaklar · %lld","player.summary %lld %lld":"İlk denemede doğru: %1$lld / %2$lld","player.unpair":"Çifti ayır","player.vitrine":"Buluntulara git","sources.title":"Kaynaklar","story.listen":"Dinle","story.sceneCount %lld":{"other":"%lld sahne","one":"%lld sahne"},"story.start":"Başla","answer.chosen":"Seçtiğiniz yanıt","answer.skipped":"Etkinlik atlandı","answer.revealed":"Yanıt gösterildi","answer.correctOrder":"Doğru sıralama","answer.correctPairs":"Doğru eşleştirmeler","answer.yours.correct":"Yanıtınız · doğru","answer.yours.incorrect":"Yanıtınız · yanlış","audio.stop":"Dinlemeyi durdur","Search.search.group.places":"Yerler","Atlas.zoomIn":"Yakınlaştır","Atlas.zoomOut":"Uzaklaştır"},"promos":{"learn":{"icon":"/media/promo/learn-160.webp","name":"Bulgarca Öğren","url":"https://bulgaria.zydeno.com/tr/learn-bulgarian/"},"travel":{"icon":"/media/promo/travel-160.webp","name":"Bulgaristan Gezi Rehberi","url":"https://bulgaria.zydeno.com/tr/travel-guide-bulgaria/"}}}