
Bułgarskie Zgromadzenie Ustawodawcze · Public domain · Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii / Wikimedia Commons
Archiwalny obraz oprawy konstytucji tyrnowskiej. Data na dole to 16 kwietnia 1879 r. według starego stylu.
Pełne informacje o autorstwie
Bulgarian Constituent Assembly; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons; Public domain. BASA-173K-6-3116-Tarnovo Constitution Processed image.
Po niemal pięciu wiekach panowania osmańskiego przedstawiciele w Tyrnowie spierają się o władzę księcia i zgromadzenia. Księga łączy ich decyzje ze szkołą, gazetą i wolnością człowieka.



Część 1 · Odrodzenie
Od konaku do zgromadzenia
Luty 1879 roku. W Tyrnowie przedstawiciele przygotowują ustawę zasadniczą: reguły sprawowania władzy. Dlatego zgromadzenie nazywa się ustawodawczym. Rozpoczyna obrady 10 lutego według ówczesnego kalendarza. Przewodniczy mu Antym I. Budynek to dawny konak: pracowali tu osmańscy urzędnicy.
Nowe państwo jest księstwem, na jego czele ma stać książę. Traktat berliński przewiduje, że księstwo będzie rządzić się samodzielnie. Na razie pozostaje pod tymczasowym zarządem rosyjskim. Nadal uznaje władzę sułtana, władcy Imperium Osmańskiego, i płaci mu daninę. Nie jest to pełna niepodległość.
- Tyrnowo — dziś Wielkie Tyrnowo · Przybliżone położenie
Źródła · 9
- Министерство на външните работи на Република България История
- Great Britain, Austria-Hungary, France, Germany, Italy, Russia and Ottoman Empire; R. B. Mowat (ed.) Treaty of Berlin, 13 July, excerpts on the Balkans
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Народно събрание на Република България Хронология на Народното събрание
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
- Община Велико Търново / Регионален исторически музей – Велико Търново (описание на експозицията) Музей „Възраждане и учредително събрание“
- Unknown author Bulgarian-Constituent-Assembly-.jpg
- Kosta Razmov Antim I: portrait photograph
- MalevE93 Museum Renaissance and Constituent Assembly, Veliko Tarnovo.jpg

Część 2 · Odrodzenie
Czy potrzebny jest Senat?
Wyobraź sobie, że wybrani przedstawiciele uchwalają ustawę. Czy inna grupa powinna ją ponownie rozpatrzyć? W Tyrnowie omawiany jest Senat, druga izba parlamentu. Izba to osobne zgromadzenie w jego ramach.
Nie wszyscy się zgadzają. Petko Sławejkow sprzeciwia się Senatowi. Jakow Gerow popiera jego sprzeciw. Zdaniem Gerowa Senat mógłby sprzymierzyć się z księciem przeciw przedstawicielom narodu. To jego obawa, nie dowód na to, co z pewnością by się wydarzyło.
Propozycja utworzenia Senatu zostaje odrzucona. Parlament pozostaje jednoizbowy.
Źródła · 2
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
- Unknown author BASA-373K-1-697-5-Petko Slaveykov.jpg


Część 3 · Odrodzenie
Data na księdze
Na oprawie widnieją lew w koronie, nazwa i data: Tyrnowo, 16 kwietnia 1879 roku. Wtedy przyjęto konstytucję, ustawę zasadniczą.
Przewiduje ona monarchię dziedziczną: państwo z władcą, którego tron przechodzi na następcę według określonych zasad. Tutaj władcą jest książę. Jego władza ma jednak konstytucyjne granice. Władza ustawodawcza oznacza prawo tworzenia ustaw. Należy ona do księcia i przedstawicielstwa narodowego, czyli Zgromadzenia Narodowego. Książę zatwierdza uchwalone ustawy i je ogłasza, czyli publikuje urzędowo.
A co napisano o ludziach poza zgromadzeniem?
- 1 · Konstytucja
- Ustawa zasadnicza określa sposób rządzenia księstwem. Jej nazwa widnieje wielkimi literami na oprawie.
- 2 · Lew w koronie
- Pośrodku widać herb z lwem w koronie. To szczegół oprawy, a nie portret księcia.
- 3 · Tyrnowo i data
- Dolny wiersz wymienia Tyrnowo i datę 16 kwietnia 1879 r. To data według starego stylu; według nowego jest to 28 kwietnia.
Źródła · 4
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Bulgarian Constituent Assembly BASA-173K-6-3116-Tarnovo Constitution.jpg
- Bulgarian Constituent Assembly BASA-173K-6-3116-1-Tarnovo Constitution.jpg
Część 4 · Odrodzenie
Zadanie: kto uczestniczy we władzy ustawodawczej?
Do kogo należy władza ustawodawcza według opowieści?
Dlaczego?
Artykuł 9 wymienia księcia i przedstawicielstwo narodowe. W monarchii konstytucyjnej są zarówno książę, jak i przedstawiciele.
Poprawnie · Do księcia i przedstawicielstwa narodowego.
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
Źródła · 1
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF

Część 5 · Odrodzenie
Szkoła, gazeta, wolność
Nauka w szkole podstawowej ma być bezpłatna i obowiązkowa. Prasa jest wolna: cenzura, czyli uprzednie sprawdzanie tego, co można wydrukować, jest zakazana. Wyjątek dotyczy określonych prawosławnych ksiąg religijnych. Wymagają one zgody władz kościelnych.
Poddani bułgarscy to ludzie posiadający obywatelstwo księstwa. Są równi wobec prawa. Kupowanie i sprzedawanie ludzi jest zakazane. Zniewolony człowiek staje się wolny, gdy tylko stanie na bułgarskiej ziemi.
To zapisane zasady. Sam tekst nie dowodzi, że każdej z nich zawsze przestrzegano.
Źródła · 2
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
- Bulgarian Constituent Assembly BASA-173K-6-3116-1-Tarnovo Constitution.jpg



Część 6 · Odrodzenie
Sofia zostaje stolicą
Na mapie są dwa miasta. W Tyrnowie obraduje zgromadzenie. Sofia będzie stolicą, miastem, w którym skupia się władza. Decyzję podjęto przed przyjęciem konstytucji: 22 marca starego stylu, czyli 3 kwietnia 1879 roku nowego stylu.
Marin Drinow popiera Sofię. Podkreśla jej położenie i możliwości rozwoju. Decyduje zgromadzenie, nie jeden człowiek.
Mapa pokazuje tylko miasta, bez granic księstwa.
- Tyrnowo — dziś Wielkie Tyrnowo · Przybliżone położenie
- Sofia · Przybliżone położenie
Źródła · 5
- Столична община Отбелязваме 143 години от обявяването на София за столица на България
- Национален статистически институт София – символична столица на Европейския съюз
- Wikimedia geographical database contributors Tarnovo, now Veliko Tarnovo: geographical record
- Wikimedia geographical database contributors Sofia: geographical record
- Unknown author BASA-2072K-1-408-11-Marin Drinov.JPG

Część 7 · Odrodzenie
Zgromadzenie wybiera księcia
Dzień po przyjęciu konstytucji inne zgromadzenie wybiera Aleksandra Battenberga na księcia. Jest to 17 kwietnia starego stylu, czyli 29 kwietnia 1879 roku nowego stylu. Zostaje pierwszym księciem nowego księstwa. Obraz przedstawia go później, w 1881 roku. Nie świadczy o tym, jak wyglądał dzień wyboru.
Najpierw przyjęto zasady, potem wybrano człowieka, który stanie na czele państwa. Konstytucja określa jego przyszłe uprawnienia: co będzie mógł robić jako książę.
Źródła · 4
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
- Konrad Dielitz Portrait of Alexander I von Battenberg.png
- Dorotheum Karl Dielitz — Prince Alexander I of Bulgaria, full-length portrait in uniform with medals
Część 8 · Odrodzenie
Zadanie: co po czym?
Uporządkuj wydarzenia od najwcześniejszego.
Dlaczego?
Według starego stylu daty to 10 lutego, 22 marca, 16 kwietnia i 17 kwietnia 1879 r. Ten sam kalendarz pozwala jasno zobaczyć kolejność.
Prawidłowa kolejność
- Rozpoczyna obrady Zgromadzenie Ustawodawcze.
- Sofia zostaje wybrana na stolicę.
- Konstytucja zostaje przyjęta.
- Aleksander Battenberg zostaje wybrany.
- Народно събрание на Република България Хронология на Народното събрание
- Столична община Отбелязваме 143 години от обявяването на София за столица на България
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
Źródła · 5
- Народно събрание на Република България Хронология на Народното събрание
- Столична община Отбелязваме 143 години от обявяването на София за столица на България
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
Część 9 · Odrodzenie
Zadanie: osoba i rola
Połącz osobę z jej rolą w opowieści.
Dlaczego?
Antym przewodniczy obradom, Drinow popiera wybór stolicy, Aleksander zostaje wybrany na księcia.
- Народно събрание на Република България Хронология на Народното събрание
- Столична община Отбелязваме 143 години от обявяването на София за столица на България
- Национален статистически институт София – символична столица на Европейския съюз
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
Źródła · 5
- Народно събрание на Република България Хронология на Народното събрание
- Столична община Отбелязваме 143 години от обявяването на София за столица на България
- Национален статистически институт София – символична столица на Европейския съюз
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
Nowe znalezisko w twojej kolekcji
Konstytucja określa, kto rządzi i jakie prawa należy chronić. Zapisana zasada sama w sobie nie dowodzi, że zawsze jej przestrzegano.
Osoby z tej historii
Źródła
- Министерство на външните работи на Република България История
- Great Britain, Austria-Hungary, France, Germany, Italy, Russia and Ottoman Empire; R. B. Mowat (ed.) Treaty of Berlin, 13 July, excerpts on the Balkans
- Народно събрание на Република България Хронология на Народното събрание
- Търновско учредително народно събрание; Министерство на правосъдието (изд.) Конституция на Българското княжество (Търново 16-ий априлъ 1879 година) PDF
- Wikimedia geographical database contributors Sofia: geographical record
- Wikimedia geographical database contributors Tarnovo, now Veliko Tarnovo: geographical record
- Dorotheum Karl Dielitz — Prince Alexander I of Bulgaria, full-length portrait in uniform with medals
- Борислав Дряновски Участие на варненци в Учредителното народно събрание в Търново от 10 февруари–16 април 1879 г. PDF
- Konrad Dielitz Portrait of Alexander I von Battenberg.png
- Kosta Razmov Antim I: portrait photograph
- Unknown author Bulgarian-Constituent-Assembly-.jpg
- Bulgarian Constituent Assembly BASA-173K-6-3116-Tarnovo Constitution.jpg
- Unknown author BASA-2072K-1-408-11-Marin Drinov.JPG
- Bulgarian Constituent Assembly BASA-173K-6-3116-1-Tarnovo Constitution.jpg
- MalevE93 Museum Renaissance and Constituent Assembly, Veliko Tarnovo.jpg
- Unknown author BASA-373K-1-697-5-Petko Slaveykov.jpg
- Община Велико Търново / Регионален исторически музей – Велико Търново (описание на експозицията) Музей „Възраждане и учредително събрание“
- Национален статистически институт София – символична столица на Европейския съюз
- Столична община Отбелязваме 143 години от обявяването на София за столица на България
- Василка Танкова; Алека Стрезова Още веднъж за избора и инвеститурата на княз Александър I през 1879 г. PDF
Ilustracje
Bułgarskie Zgromadzenie Ustawodawcze · Public domain · Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii / Wikimedia Commons
Archiwalny obraz oprawy konstytucji tyrnowskiej. Data na dole to 16 kwietnia 1879 r. według starego stylu.
Pełne informacje o autorstwie
Bulgarian Constituent Assembly; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons; Public domain. BASA-173K-6-3116-Tarnovo Constitution Processed image.
Nieznany autor · Public domain · Wikimedia Commons
Zebrane portrety z nazwiskami; Antym I znajduje się pośrodku. To montaż, a nie zbiorowe zdjęcie z posiedzenia.
Pełne informacje o autorstwie
Unknown author; Wikimedia Commons; Public domain. Scanned from История на България, т. 7, БАН, София, 1991, pp. 62–63. Processed image.
Kosta Razmov · Public domain · Wikimedia Commons
Antym I. Historyczna fotografia Kosty Razmowa, nie scena z posiedzenia.
Pełne informacje o autorstwie
Kosta Razmov; Wikimedia Commons; Public domain. Processed image.
MalevE93 · CC0 · Wikimedia Commons
Współczesna ekspozycja z gablotami w muzeum. Zdjęcie nie przedstawia sali obrad z 1879 r.
Pełne informacje o autorstwie
Photo: MalevE93; Wikimedia Commons; CC0. Processed image.
Nieznany autor · Public domain · Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii / Wikimedia Commons
Petko Sławejkow. Fotograf i data nieznane; tożsamość podano w metadanych archiwalnych.
Pełne informacje o autorstwie
Unknown author; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons; Public domain. BASA-373K-1-697-5-Petko Slaveykov Processed image.
Bułgarskie Zgromadzenie Ustawodawcze · Public domain · Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii / Wikimedia Commons
Archiwalny obraz oprawy konstytucji tyrnowskiej. Data na dole to 16 kwietnia 1879 r. według starego stylu.
Pełne informacje o autorstwie
Bulgarian Constituent Assembly; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons; Public domain. BASA-173K-6-3116-Tarnovo Constitution Processed image.
Bułgarskie Zgromadzenie Ustawodawcze · Public domain · Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii / Wikimedia Commons
Strona tytułowa z nazwą księstwa i datą uchwalenia. Cyfrowy obraz dokumentu archiwalnego, nie współczesna rekonstrukcja.
Pełne informacje o autorstwie
Bulgarian Constituent Assembly; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons; Public domain. BASA-173K-6-3116-1-Tarnovo Constitution Processed image.
Nieznany autor · Public domain · Państwowa Agencja Archiwów Bułgarii / Wikimedia Commons
Marin Drinow. Nieznany fotograf; według zapisu archiwalnego zdjęcie powstało przed 1907 r.
Pełne informacje o autorstwie
Unknown author; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons; Public domain. BASA-2072K-1-408-11-Marin Drinov Processed image.
Rysunek
Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons
Konrad Dielitz, portret Aleksandra Battenberga. Olej na płótnie, 1881 r. To nie jest zdjęcie z wyboru w 1879 r.
Pełne informacje o autorstwie
Konrad Dielitz; Wikimedia Commons; Public domain. Processed image. Painting
Kontekst geograficzny bez granic historycznych
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth
Pełne informacje o autorstwie
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso