Chronologia władców: 668–1946.

Chronologia władców: 668–1946.

Lata według głównego datowania; inne wersje na stronie władcy.

Pierwsze carstwo Rządy Bizancjum Drugie carstwo Okres osmański Odrodzenie

Pierwsze Carstwo Bułgarskie

681–1018 · Władcy: 29

≈ — daty sporne lub przybliżone

Późniejsze przedstawienie artystyczne · XIX wiek
Nikolai Pavlovich (1835–1894) · Public domain · Wikimedia Commons

Chan

Dulo

Asparuch

≈Daty sporne: 668–694

Założył państwo bułgarskie nad Dunajem po wojnie z Bizancjum.

Późniejsze przedstawienie artystyczne · XIX wiek
Nieznany autor · Public domain · Wikimedia Commons

Chan

Dulo

Terweł

≈Daty sporne: 694–715

Pomógł Justynianowi II odzyskać tron i otrzymał tytuł cezara.

To nie portret: Jeździec z Madary; tożsamość sporna. Ilustracja do fragmentu, w którym pojawia się Kormesios.
Diego Delso · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Chan

Dulo

Kormesij

≈Daty sporne: 715–721

Jego imię wiąże się z inskrypcjami przy Jeźdźcu z Madary; daty panowania są sporne.

Chan

Dulo

Sewar

≈Daty sporne: 721–737

Jeden z ostatnich władców rodu Dulo; daty jego panowania są niepewne.

Chan

Wokil

Kormisosz

≈Daty sporne: 737–754

Po władcach Dulo władzę przejął ród Wokil.

Chan

Ukil

Winech

≈Daty sporne: 754–760

Panował między Kormisoszem a Telecem, gdy władcy często się zmieniali.

Chan

Ugain

Telec

≈Daty sporne: 760–763

Panował krótko w VIII wieku, przed Sabinem.

Chan

Pierwsze carstwo

Sabin

≈Daty sporne: 763–765

Opuścił Bułgarię i schronił się w Bizancjum.

Chan

Ukil

Umor

≈Daty sporne: 765

Według imiennika władców panował zaledwie 40 dni.

Chan

Pierwsze carstwo

Toktu

≈Daty sporne: 765–766

Panował krótko w VIII wieku; dokładne lata są sporne.

Chan

Pierwsze carstwo

Pagan

≈Daty sporne: 766–767

Władca między Toktu a Telerigiem; daty panowania pozostają niepewne.

Chan

Pierwsze carstwo

Telerig

≈Daty sporne: 767–777

Po zakończeniu panowania schronił się w Bizancjum.

Chan

Pierwsze carstwo

Kardam

≈Daty sporne: 777–803

Panował przed Krumem; dokładny koniec jego rządów nie jest znany.

Późniejsze przedstawienie artystyczne · 1344–1345
Oryginał: Constantine Manasses · Public domain · Wikimedia Commons

Chan

Dynastia Kruma

Krum

≈Daty sporne: 803–814

Pokonał armię cesarza Nicefora I w 811 roku.

Sporne panowanie

Pierwsze carstwo

Dukum

≈Daty sporne: 814

Możliwy władca po Krumie; jego samodzielne rządy nie są dowiedzione.

Sporne panowanie

Pierwsze carstwo

Diceng

≈Daty sporne: 814–815

Bywa umieszczany po Dukumie; to, czy był władcą, pozostaje sporne.

Późniejsze przedstawienie artystyczne · XII wiek
John Skylitzes · Public domain · Wikimedia Commons

Chan

Dynastia Kruma

Omurtag

814–831

Jego kamienne inskrypcje mówią o budowlach i władzy.

To nie portret: Kolumna z inskrypcją o jego wyprawach. Syn Omurtaga; panował przed Presjanem I.
Litev · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Chan

Dynastia Kruma

Malamir

831–836

Syn Omurtaga; panował przed Presjanem I.

To nie portret: Inskrypcja z Filippi z czasów jego panowania. Panował przed Borysem I, za którego Bułgaria przyjęła chrześcijaństwo.
Anton Lefterov · Public domain · Wikimedia Commons

Chan

Dynastia Kruma

Presjan I

836–852

Panował przed Borysem I, za którego Bułgaria przyjęła chrześcijaństwo.

Tradycyjna identyfikacja: Borys I · XII wiek
Constantine of Preslav · Public domain · Wikimedia Commons

Kniaź

Dynastia Kruma

Borys I Michał

852–889

Za jego panowania Bułgaria przyjęła chrześcijaństwo.

To nie portret: Odrestaurowany fragment murów Konstantynopola. Ilustracja do fragmentu, w którym pojawia się Włodzimierz.
en:User:Bigdaddy1204 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kniaź

Dynastia Kruma

Włodzimierz Rasate

889–893

Syn Borysa I; został obalony przed objęciem tronu przez brata Symeona.

Późniejsze przedstawienie artystyczne · XII wiek
Anonimowy średniowieczny miniaturzysta; reprodukcja przesłane przez Кардам · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Dynastia Kruma

Symeon I

≈Daty sporne: 893–927

Za niego Presław stał się ośrodkiem piśmiennictwa, a władca przyjął tytuł cara.

Portret wykonany za życia, X wiek
Nieznany autor · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Dynastia Kruma

Piotr I

927–969

Po Symeonie zawarł długi pokój z Bizancjum.

Miniatura rękopiśmienna · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany średniowieczny miniaturzysta; Madrid Skylitzes · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Dynastia Kruma

Borys II

≈Daty sporne: 969–971

Stracił tron po zdobyciu Presławia przez Bizancjum w 971 roku.

To nie portret: Miniatura o powrocie synów Piotra I. XIV wiek; cała scena, bez wycinania twarzy.
Nieznany miniaturzysta; Manasses Chronicle · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Dynastia Kruma

Roman

977–997

Syn Piotra I; za jego panowania Samuel prowadził walkę z Bizancjum.

To nie portret: Inskrypcja Samuela, 992–993. Ustawiona ku pamięci jego rodziców i brata.
Fyodor Uspensky · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Komitopulowie

Samuel

997–1014

Długo opierał się Bizancjum; jego armia przegrała pod Kleidion w 1014 roku.

Miniatura rękopiśmienna · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany średniowieczny miniaturzysta; Madrid Skylitzes · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Komitopulowie

Gabriel Radomir

1014–1015

Objął tron po ojcu Samuelu, lecz panował krócej niż rok.

Miniatura rękopiśmienna · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany średniowieczny miniaturzysta; Madrid Skylitzes · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Komitopulowie

Iwan Władysław

1015–1018

Kontynuował wojnę z Bizancjum i zginął pod Dyrrachium.

To nie portret: Kamienna inskrypcja łączona z Presjanem II. Eksponat muzealny, nie wizerunek twarzy.
Eceheh · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Sporne panowanie

Komitopulowie

Presjan II

≈Daty sporne: 1018

Kontynuował opór po ojcu Iwanie Władysławie, po czym poddał się Bazylemu II.

Panowanie bizantyjskie

1018–1185 · Władcy: 3

≈ — daty sporne lub przybliżone

Miniatura rękopiśmienna · XII wiek · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany średniowieczny miniaturzysta; kronika John Skylitzes · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Piotr II Delian

1040–1041

Ogłoszony carem podczas powstania przeciw Bizancjum w 1040 roku.

Średniowieczna miniatura · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany ilustrator · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Komitopulowie

Ałusijan

1041

Na krótko przejął przywództwo powstania Piotra Deliana.

Ilustracja · XIX wiek · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany ilustrator · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Wojisławowicze

Piotr III Konstantyn Bodin

1072

Konstantyn Bodin został ogłoszony carem Piotrem podczas powstania w 1072 roku.

Drugie Carstwo Bułgarskie

1185–1396 · Władcy: 31

≈ — daty sporne lub przybliżone

Przedstawienie na monecie · XII wiek · fragment
Classical Numismatic Group, Inc. · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze

Piotr IV

≈Daty sporne: 1185–1197

Wraz z bratem Asenem stanął na czele powstania, które odnowiło państwo bułgarskie.

Późniejsze przedstawienie artystyczne · 1860
Nikolai Pavlovich · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze

Iwan Asen I

≈Daty sporne: 1189–1196

Wraz z bratem Piotrem odnowił państwo ze stolicą w Tyrnowie.

To nie portret: Pozostałości murów Adrianopola. Pokonał armię łacińską pod Adrianopolem w 1205 roku.
Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze

Kałojan

≈Daty sporne: 1197–1207

Pokonał cesarza łacińskiego Baldwina pod Adrianopolem w 1205 roku.

To nie portret: Odpis synodykonu Boriła. Objął tron po Kałojanie; za jego panowania powstał Synodykon cara Boriła.
Vaskots7 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze

Borił

1207–1218

Objął tron po Kałojanie; za jego panowania powstał Synodykon cara Boriła.

Przedstawienie na monecie · XIII wiek · fragment
Classical Numismatic Group, Inc. · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze

Iwan Asen II

1218–1241

Zwyciężył pod Kłokotnicą w 1230 roku; wpływy Bułgarii wzrosły.

Car

Asenowicze

Kaliman I Asen

1241–1246

Objął tron po ojcu Iwanie Asenie II jeszcze jako dziecko.

Fresk · fragment
Nieznany średniowieczny malarz · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze

Michał II Asen

1246–1256

Młodszy syn Iwana Asena II; objął tron po przyrodnim bracie Kalimanie.

Pretendent do tronu

Rurykowicze

Rościsław Michajłowicz

≈Daty sporne: 1256

Rościł sobie prawo do bułgarskiego tronu; nie był powszechnie uznanym carem Tyrnowa.

Przedstawienie na monecie · XIII wiek · fragment
Classical Numismatic Group, Inc. · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Car

Asenowicze (przez małżeństwo)

Mico Asen

1256–1257

Zięć Iwana Asena II; podważał władzę Konstantyna Ticha także po utracie tronu.

Pretendent do tronu

Drugie carstwo

Jakub Światosław

≈Daty sporne: 1269–1276

Władca ziem na północnym zachodzie, który rościł sobie też prawo do tytułu cara.

Car

Tich-Asen

Michał Asen

1277–1279

Małoletni syn Konstantyna Ticha nosił tytuł cara pod opieką matki Marii.

Car

Drugie carstwo

Iwajło

≈Daty sporne: 1278–1279

Przywódca powstania chłopskiego, który objął tron cara.

Car

Asenowicze

Iwan Asen III

≈Daty sporne: 1279–1280

Syn Mica Asena; objął tron dzięki poparciu Bizancjum.

To nie portret: Moneta z czasów jego panowania. Przedstawia Dandola i św. Marka.
CNG Coins · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Car

Terterowicze

Jerzy I Terter

≈Daty sporne: 1280–1292

Zapoczątkował dynastię Terterów; po nim panował Smilec.

Car

Smilec

Smilec

1292–1298

Panował między dwoma władcami z rodu Terterów.

Car

Smilec

Iwan Smilec

1298–1299

Objął tron po ojcu Smilcu jako dziecko; matka rządziła w jego imieniu.

Sporne panowanie

Bordżyginowie

Czaka

≈Daty sporne: 1299–1300

Przybył do Tyrnowa z Teodorem Swetosławem; to, czy był carem Bułgarii, jest sporne.

Przedstawienie na monecie · XIV wiek · fragment
Nieznany rytownik monet; reprodukcja w History of Bulgaria, vol. 3 (1982) · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Terterowicze

Teodor Swetosław

≈Daty sporne: 1300–1322

Syn Jerzego I Tertera; przywrócił swój ród na tron w Tyrnowie.

Przedstawienie na monecie · XIV wiek · fragment
Classical Numismatic Group, Inc. · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Car

Terterowicze

Jerzy II Terter

1322–1323

Syn Teodora Swetosława, ostatni car z rodu Terterów.

Przedstawienie na monecie · XIV wiek · fragment
Classical Numismatic Group, Inc. · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Car

Szyszmanowicze

Michał Szyszman

1323–1330

Pochodził z Widynia; zmarł po bitwie pod Welbużdem w 1330 roku.

Obraz · XIX wiek · późniejsze przedstawienie · fragment
Nieznany malarz · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Szyszmanowicze

Iwan Stefan

1330–1331

Syn Michała Szyszmana; panował krótko przed Iwanem Aleksandrem.

Przedstawienie na monecie · 1331–1355 · fragment
Classical Numismatic Group, Inc. · CC BY-SA 2.5 · Wikimedia Commons

Współwładca

Sracimirowicze

Michał Asen IV

≈Daty sporne: 1332–1355

Syn Iwana Aleksandra; koronowany na współcara za życia ojca.

Współwładca

Sracimirowicze

Iwan Asen IV

≈Daty sporne: 1337–1349

Syn Iwana Aleksandra; nosił tytuł cara jako współwładca.

Współwładca

Sracimirowicze

Iwan Asen V

≈Daty sporne: 1356–1388

Współcar z rodziny Iwana Aleksandra; koniec jego udziału we władzy jest sporny.

Późniejsze przedstawienie artystyczne · koniec XIX wieku
Alexander Shukshin · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Car

Sracimirowicze

Iwan Sracimir

≈Daty sporne: 1356–1396

Panował w Widyniu, gdy jego przyrodni brat Iwan Szyszman rządził w Tyrnowie.

To nie portret: Mury zewnętrzne i wieże. Ilustracja do fragmentu, w którym pojawia się Konstantyn.
Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Sporne panowanie

Sracimirowicze

Konstantyn II Asen

≈Daty sporne: 1397–1422

Syn Iwana Sracimira; jego rządy w Widyniu po podboju osmańskim są sporne.

Odrodzenie i wyzwolenie

XVIII–XIX wiek · Władcy: 1

≈ — daty sporne lub przybliżone

Portret wykonany za życia, 1881
Konrad Dielitz · Public domain · Wikimedia Commons

Książę

Battenbergowie

Aleksander I Battenberg

1879–1886

Pierwszy książę po 1878 roku; poparł Zjednoczenie w 1885 roku.

XX wiek

1901–2000 · Władcy: 3

≈ — daty sporne lub przybliżone

Fotografia · 1912 · fragment
Nieznany fotograf · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Saksonia-Coburg-Gotha

Ferdynand I

1887–1918

Książę od 1887 roku; został carem po ogłoszeniu niepodległości w 1908 roku.

Portret fotograficzny · 1918–1919
Dimitar Karastoyanov · Public domain · Wikimedia Commons

Car

Saksonia-Coburg-Gotha

Borys III

1918–1943

Objął tron po Ferdynandzie pod koniec I wojny światowej; zmarł podczas II wojny.

Car

Saksonia-Coburg-Gotha

Symeon II

1943–1946

Został carem w wieku sześciu lat; regenci rządzili do ogłoszenia republiki.