Bulgaristan Tarihi
WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
Baba Vida, İvan Sratsimir'in başkenti Vidin'de bir kaledir. Bu anlatı, Vida efsanesini, çarın esir alınışını ve sonraki değişiklikleri bir araya getirir.
Bölüm 1 · İkinci Çarlık
Vida efsanesi
Önünde Baba Vida'nın taş surları ve kuleleri duruyor. Müzeye göre Baba Vida, Bulgaristan'ın en iyi korunmuş Orta Çağ kaleleri arasındadır. Kalenin adı hakkında bir efsane anlatılır.
Vida, soylu bir kişi olan boyarın kızıymış. Kız kardeşleri Kula ve Gımza mutsuz evlilikler yapmış. Vida evlenmeyi reddetmiş, kaleyi yaptırmış ve orada kalmış. Bu, kanıtlanmış bir yaşam hikâyesi değil, bir efsanedir.
Kaynaklar · 4
- Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“
- Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
- Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“
- Областна администрация Видин Забележителности
Bölüm 2 · İkinci Çarlık
Çar Vidin'i kaybedip geri alıyor
Haritada Tuna kıyısındaki Vidin'i bul. Burası, hükümdarına çar denen bir devlet olan Vidin Çarlığı'nın başkentidir. Kullanılan ansiklopediye göre İvan Sratsimir, Vidin bölgesini ve çar unvanını 1356'da alır.
Ancak hükümranlığı kesintisiz değildir. 1365'te Macar kralı Vidin'i ele geçirir ve Sratsimir'i esir alır. Çar 1369'da burada yeniden hüküm sürer. Tuna'nın daha aşağısında Niğbolu bulunur.
- Vidin · Yaklaşık konum
- Baba Vida Kalesi · Yaklaşık konum
- Niğbolu · Yaklaşık konum
Kaynaklar · 2
- Синиша Мишић Видинско царство
- Иван Билярски 1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава
Bölüm 3 · İkinci Çarlık
Hendek ve dokuz kule
Kale, bir hükümdarın savunma için güçlendirilmiş konutudur. Baba Vida hem konut hem de savunma yeri olarak kullanılmıştır. Çevresinde derin bir kazı olan hendek vardır. Bir zamanlar hendek Tuna'dan gelen suyla doldurulurdu. Girişe hareketli ahşap bir köprü uzanırdı.
Kalenin iki sıra savunma duvarı vardır. Daha eski olan iç sırada dokuz kule bulunur. Yaşam alanları merkezdeki avluya bakardı.
Fotoğrafa bak. Bugünkü köprü ve görünen duvarlar daha sonraki değişiklikleri de içerir. Çarın zamanından hiç değişmeden kalmış bir kaleye bakmıyoruz.
- 1 · Giriş
- Fotoğrafta giriş sağ alttadır. Bir zamanlar geçiş, hareketli ahşap bir köprüyle korunuyordu. Bugünkü köprü, Orta Çağ'dan kalma özgün köprü değildir.
- 2 · Dış sur kuşağı
- Alçak duvar, kalenin daha yüksek bölümlerinin önündedir. Kaynak, dış sur kuşağının içtekinden daha geç yapıldığını belirtir. Fotoğrafa bakarak taşları tek tek tarihlendirmiyoruz.
- 3 · Kule
- Kule girişin üzerinde yükselir. Fotoğraf tek başına onu kimin yaptırdığını göstermez.
Kaynaklar · 3
- Областна администрация Видин Забележителности
- Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“
- Спасимир File:Baba Vida Fortress.jpg
Bölüm 4 · İkinci Çarlık
Görev: iki işlev
Baba Vida'nın hangi iki işlevi vardı?
Neden böyle?
Kale, güçlendirilmiş bir konut ve savunma yeriydi. Hendek, köprü ve duvarlar girişi zorlaştırıyordu.
Doğru · Hükümdar konutu ve savunma
- Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“
- Областна администрация Видин Забележителности
Kaynaklar · 2
- Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“
- Областна администрация Видин Забележителности
Bölüm 5 · İkinci Çarlık
Niğbolu'daki yenilgi
1396'da bir Haçlı ordusu Tuna boyunca ilerler. Bu, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı yola çıkmış bir Hristiyan ordusudur. Haçlı ordusu 25 Eylül'de Niğbolu yakınlarında yenilir.
Geleneksel anlatıya göre bu savaştan sonra Osmanlı hükümdarı Bayezid Vidin'i ele geçirir ve Sratsimir'i esir alır. Başka bir görüşe göre ise çarlık yönetimi Sratsimir'in oğlu Konstantin döneminde 1422'ye kadar sürer. Bu yüzden Sratsimir'i hiçbir çekince koymadan son çar olarak adlandıramayız.
Kaynaklar · 3
- Синиша Мишић Видинско царство
- Иван Билярски 1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава
- Иван Асенов Тютюнджиев; Пламен Христов Павлов Българската държава и османската експанзия 1369–1422
Bölüm 6 · İkinci Çarlık
Barut kaleyi değiştiriyor
Topun metal borusuna, yani namlusuna bak. İki taş destek üzerinde uzun bir metal gövde görülüyor.
Osmanlı yönetimi sırasında kale, barutla ateşlenen silahlara uyarlandı. Müzeye göre bu değişiklikler XVII. yüzyılın sonundan XIX. yüzyılın başına kadar gerçekleşti. Depolar ve muhafız odaları bulunur. Belediye, bir atış terasına, yani ateş etmek için kullanılan bir alana açılan tüneli anlatır.
- 1 · Dar uç
- Metal gövde sağda daralır. Yapım tarihi doğrulanmamıştır.
- 2 · Metal namlu
- Uzun metal gövde çağdaş destekler üzerine yerleştirilmiştir. Bir topu gösterir, ancak 1396'da burada hangi silahın kullanıldığını kanıtlamaz.
Kaynaklar · 4
- Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“
- Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“
- Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
- WangHao File:Крепостта Баба Вида - оръдие.jpg
Bölüm 7 · İkinci Çarlık
Görev: olayları sırala
En erken olaydan başlayarak sırala.
Neden böyle?
Unvanı alması Macarlara esir düşmesinden öncedir. Geri dönüşü esaretten sonradır. Niğbolu, bu üç olaydan daha sonradır.
Doğru sıralama
- Sratsimir Vidin'i ve çar unvanını alır
- Macar kralı Sratsimir'i esir alır
- Sratsimir Vidin'de yeniden hüküm sürer
- Haçlılar Niğbolu Savaşı'nı kaybeder
- Синиша Мишић Видинско царство
Kaynaklar · 1
- Синиша Мишић Видинско царство
Bölüm 8 · İkinci Çarlık
Köprü ve avlu
Bugünkü köprü, Orta Çağ’dan kalma özgün ahşap köprü değildir. Fotoğraflarda girişin önündeki köprüyü, taş kuleleri ve iç avluyu görüyorsun. Avluda odalara açılan kapılar var.
Kaynaklar · 6
- Областна администрация Видин Забележителности
- Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“
- Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland File:Baba Vida Klearchos 4.jpg
- Elena Chochkova File:Baba Vida E12.JPG
- Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum.jpg
- Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum2.jpg
Bölüm 9 · İkinci Çarlık
Görev: eşleştir
Her adı veya yeri açıklamasıyla eşleştir.
Neden böyle?
Vida efsaneye aittir. Sratsimir tarihsel bir hükümdardır. Yenilgi Niğbolu'da yaşanır. Teras, atış için kullanılan bir yapıdır.
- Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
- Синиша Мишић Видинско царство
- Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“
Kaynaklar · 3
- Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
- Синиша Мишић Видинско царство
- Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“
Koleksiyonunuza yeni bir buluntu
Kale birkaç dönemin izlerini taşır; adının efsanesi tarihsel kanıttan farklı bir anlatı türüdür.
Bu öyküdeki kişiler
Kaynaklar
- Иван Билярски 1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава
- Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“
- Областна администрация Видин Забележителности
- Синиша Мишић Видинско царство
- Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“
- Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“
- Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland File:Baba Vida Klearchos 4.jpg
- WangHao File:Крепостта Баба Вида - оръдие.jpg
- Elena Chochkova File:Baba Vida E12.JPG
- Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum2.jpg
- Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum.jpg
- Спасимир File:Baba Vida Fortress.jpg
- Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
- Иван Асенов Тютюнджиев; Пламен Христов Павлов Българската държава и османската експанзия 1369–1422
Görseller
WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
Спасимир · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Baba Vida: dış görünüm. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.
Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Dış surlar ve kuleler. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.
WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sergilenen top namlusu. Namlunun tarihi ve kökeni belirlenmemiştir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Girişin önündeki köprünün günümüzdeki hâli. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Unmodified. Processed image.
Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
İç surlar ve kule. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.
Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Odaların girişlerine açılan avlu. Alanın günümüzdeki görünümü; sonraki değişiklikleri ve restorasyonları içerir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth
Tam kaynak bilgisi
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso