Historia BułgariiHistoria Bułgarii
Wycięty detal; tło usunięte. Długa metalowa lufa na dwóch kamiennych podporach
Lufa armatnia

Twierdza Baba Wida · Drugie carstwo

Zamek nad Dunajem

Jak zmieniał się zamek po czasach cara?

9 scen · 3 minuty · Źródła · 14

ZacznijSłuchaj

Baba Wida to zamek w Widyniu, stolicy Iwana Sracimira. Opowieść łączy legendę o Widzie, pojmanie cara i późniejsze przebudowy.

Baba Wida: widok z zewnątrz

Część 1 · Drugie carstwo

Legenda o Widzie

Przed tobą kamienne mury i wieże Baby Widy. Według muzeum Baba Wida należy do najlepiej zachowanych średniowiecznych twierdz w Bułgarii. O nazwie zamku opowiada legenda.

Wida była córką bojara, człowieka szlachetnie urodzonego. Jej siostry Kula i Gymza miały nieszczęśliwe małżeństwa. Wida odmówiła zamążpójścia, zbudowała zamek i w nim pozostała. To podanie, a nie potwierdzona biografia.

Posłuchaj sceny · 1

Głos syntetyczny · 0:25
Źródła · 4
  1. Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“ Официален сайт на РИМ – Видин
  2. Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
  3. Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“ 100 национални туристически обекта
  4. Областна администрация Видин Забележителности
Kontekst geograficzny bez granic historycznychKontekst geograficzny bez granic historycznych123
Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Część 2 · Drugie carstwo

Car traci i odzyskuje Widyń

Znajdź na mapie Widyń nad Dunajem. Tutaj znajdowała się stolica państwa widyńskiego, rządzonego przez władcę noszącego tytuł cara. Według wykorzystanej encyklopedii Iwan Sracimir otrzymał ziemię widyńską i tytuł carski w 1356 r.

Jego władza nie była jednak nieprzerwana. W 1365 r. król węgierski zdobył Widyń i pojmał Sracimira. W 1369 r. car znów tu rządził. Dalej w dół Dunaju leży Nikopol.

Posłuchaj sceny · 2

Głos syntetyczny · 0:30
Źródła · 2
  1. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013
  2. Иван Билярски 1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава Исторически преглед · 2025 · 81 · 141–189
Baba Wida: widok z zewnątrz

Część 3 · Drugie carstwo

Fosa i dziewięć wież

Zamek to warowna siedziba władcy. Baba Wida służyła zarówno za dom, jak i do obrony. Otacza ją fosa, czyli głęboki wykop. Dawniej napełniano ją wodą z Dunaju. Do wejścia prowadził ruchomy drewniany most.

Zamek ma dwa pasy murów obronnych. Starszy, wewnętrzny pas ma dziewięć wież. Pomieszczenia mieszkalne znajdowały się od strony centralnego dziedzińca.

Spójrz na zdjęcie. Dzisiejszy most i widoczne mury obejmują późniejsze zmiany. Nie patrzymy na nienaruszony zamek z czasów cara.

1 · Wejście
Na zdjęciu wejście znajduje się w dole po prawej. Niegdyś dostępu bronił ruchomy drewniany most. Dzisiejszy most nie jest średniowiecznym oryginałem.
2 · Zewnętrzny pierścień murów
Niższy mur znajduje się przed wyższymi częściami zamku. Źródło opisuje zewnętrzny pierścień jako późniejszy od wewnętrznego. Na podstawie zdjęcia nie datujemy poszczególnych kamieni.
3 · Wieża
Wieża wznosi się nad wejściem. Samo zdjęcie nie mówi nam, kto ją zbudował.

Posłuchaj sceny · 3

Głos syntetyczny · 0:30
Źródła · 3
  1. Областна администрация Видин Забележителности
  2. Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“ 100 национални туристически обекта
  3. Спасимир File:Baba Vida Fortress.jpg Wikimedia Commons

Część 4 · Drugie carstwo

Zadanie: dwie funkcje

Jakie dwie funkcje pełniła Baba Wida?

  1. Siedziba władcy i obrona
  2. Muzeum i przestrzeń wystawiennicza od początku
  3. Wyłącznie most przez Dunaj
Dlaczego?

Zamek łączył funkcję warownej siedziby i obrony. Fosa, most i mury utrudniały dostęp.

Poprawnie · Siedziba władcy i obrona

  1. Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“ 100 национални туристически обекта
  2. Областна администрация Видин Забележителности

Posłuchaj sceny · 4

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 2
  1. Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“ 100 национални туристически обекта
  2. Областна администрация Видин Забележителности
Mury zewnętrzne i wieże

Część 5 · Drugie carstwo

Klęska pod Nikopolem

W 1396 r. wojska krzyżowe posuwały się wzdłuż Dunaju. Była to chrześcijańska armia, która wyruszyła przeciwko Imperium Osmańskiemu. 25 września pod Nikopolem wojska krzyżowców poniosły klęskę.

Według tradycyjnej relacji po tej bitwie osmański władca Bajazyd zdobył Widyń i pojmał Sracimira. Istnieje też inne przypuszczenie: władza carska trwała pod rządami syna Sracimira, Konstantyna, do 1422 r. Dlatego nie możemy bez zastrzeżeń nazwać Sracimira ostatnim carem.

Posłuchaj sceny · 5

Głos syntetyczny · 0:35
Źródła · 3
  1. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013
  2. Иван Билярски 1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава Исторически преглед · 2025 · 81 · 141–189
  3. Иван Асенов Тютюнджиев; Пламен Христов Павлов Българската държава и османската експанзия 1369–1422 Correct 044, Велико Търново; digital transcription at Promacedonia · 1992 · 29–36 (section used); edition extent 91 pp. per RSL
Długa metalowa lufa na dwóch kamiennych podporach

Część 6 · Drugie carstwo

Proch zmienia zamek

Spójrz na metalową rurę działa, czyli jego lufę. Widać długi metalowy korpus na dwóch kamiennych podporach.

Pod panowaniem osmańskim zamek przystosowano do użycia broni prochowej. Według muzeum nastąpiło to od końca XVII do początku XIX wieku. Znajdują się tu magazyny i pomieszczenia dla straży. Gmina opisuje tunel prowadzący na taras strzelniczy, czyli stanowisko do prowadzenia ognia.

1 · Węższy koniec
Metalowy korpus zwęża się po prawej stronie. Data jego wykonania nie jest potwierdzona.
2 · Metalowa lufa
Długi metalowy korpus spoczywa na współczesnych podporach. Ilustruje działo, ale nie dowodzi, jakiej broni użyto tu w 1396 roku.

Posłuchaj sceny · 6

Głos syntetyczny · 0:25
Źródła · 4
  1. Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“ Официален сайт на РИМ – Видин
  2. Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“
  3. Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
  4. WangHao File:Крепостта Баба Вида - оръдие.jpg Wikimedia Commons

Część 7 · Drugie carstwo

Zadanie: uporządkuj wydarzenia

Uporządkuj wydarzenia od najwcześniejszego.

  1. Sracimir otrzymuje Widyń i tytuł carski
  2. Król węgierski pojmuje Sracimira
  3. Sracimir ponownie rządzi Widyniem
  4. Krzyżowcy przegrywają bitwę pod Nikopolem
Dlaczego?

Otrzymanie tytułu poprzedza niewolę węgierską. Powrót następuje po niej. Bitwa pod Nikopolem jest późniejsza od tych trzech wydarzeń.

Prawidłowa kolejność

  1. Sracimir otrzymuje Widyń i tytuł carski
  2. Król węgierski pojmuje Sracimira
  3. Sracimir ponownie rządzi Widyniem
  4. Krzyżowcy przegrywają bitwę pod Nikopolem
  1. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013

Posłuchaj sceny · 7

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 1
  1. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013
Dzisiejszy most przed wejściem
Mury wewnętrzne i wieża
Dziedziniec z wejściami do pomieszczeń

Część 8 · Drugie carstwo

Most i dziedziniec

Dzisiejszy most nie jest średniowiecznym drewnianym oryginałem. Na zdjęciach widzisz most przed wejściem, kamienne wieże i wewnętrzny dziedziniec. Na dziedzińcu znajdują się drzwi do pomieszczeń.

Posłuchaj sceny · 8

Głos syntetyczny · 0:11
Źródła · 6
  1. Областна администрация Видин Забележителности
  2. Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“ Официален сайт на РИМ – Видин
  3. Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland File:Baba Vida Klearchos 4.jpg Wikimedia Commons
  4. Elena Chochkova File:Baba Vida E12.JPG Wikimedia Commons
  5. Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum.jpg Wikimedia Commons
  6. Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum2.jpg Wikimedia Commons

Część 9 · Drugie carstwo

Zadanie: połącz

Połącz każde imię lub miejsce z jego opisem.

  1. Wida · Budowniczka według legendy
  2. Iwan Sracimir · Car pojmany przez króla węgierskiego
  3. Nikopol · Klęska krzyżowców
  4. Taras strzelniczy · Stanowisko do prowadzenia ognia
Dlaczego?

Wida należy do świata podania. Sracimir jest postacią historyczną. Pod Nikopolem doszło do klęski. Taras jest stanowiskiem strzelniczym.

  1. Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
  2. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013
  3. Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“

Posłuchaj sceny · 9

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 3
  1. Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
  2. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013
  3. Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“

Nowe znalezisko w twojej kolekcji

Zamek zachował ślady kilku epok; legenda o jego nazwie jest innym rodzajem opowieści niż świadectwo historyczne.

Carewec, Tyrnowo · TyrnowoJak upadła stolica w 1393 roku?Poznajcie kolejną walkę o władzę i wolność.Cerkiew Bojańska · BojanaTwarze BojanyGeorgi Iwanow · BajkonurNa orbitę, bez dokowania

Osoby z tej historii

Iwan AleksanderIwan SracimirBajazyd IKonstantynMichał Szyszman · WładcyIwan Sracimir · WładcyKonstantyn II Asen · Władcy

Źródła

  1. Иван Билярски 1396: Царете, кръстоносците, османците и краят на средновековната българска държава Исторически преглед · 2025 · 81 · 141–189
  2. Български туристически съюз Крепост „Баба Вида“ 100 национални туристически обекта
  3. Областна администрация Видин Забележителности
  4. Синиша Мишић Видинско царство Српска енциклопедија, том II (Матица српска / САНУ / Завод за уџбенике) · 2013
  5. Община Видин Забележителности — Крепостта „Баба Вида“
  6. Регионален исторически музей – Видин Крепост „Баба Вида“ Официален сайт на РИМ – Видин
  7. Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland File:Baba Vida Klearchos 4.jpg Wikimedia Commons
  8. WangHao File:Крепостта Баба Вида - оръдие.jpg Wikimedia Commons
  9. Elena Chochkova File:Baba Vida E12.JPG Wikimedia Commons
  10. Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum2.jpg Wikimedia Commons
  11. Спасимир File:Baba Vida Fortress - Museum.jpg Wikimedia Commons
  12. Спасимир File:Baba Vida Fortress.jpg Wikimedia Commons
  13. Министерство на туризма на Република България Baba Vida Fortress
  14. Иван Асенов Тютюнджиев; Пламен Христов Павлов Българската държава и османската експанзия 1369–1422 Correct 044, Велико Търново; digital transcription at Promacedonia · 1992 · 29–36 (section used); edition extent 91 pp. per RSL

Ilustracje

WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Eksponowana lufa armatnia. Data powstania i pochodzenie lufy nie zostały ustalone.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.

Спасимир · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Baba Wida: widok z zewnątrz. Współczesne zdjęcie miejsca, po późniejszych przebudowach i restauracjach.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Спасимир, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Processed image.

Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Mury zewnętrzne i wieże. Współczesne zdjęcie miejsca, po późniejszych przebudowach i restauracjach.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.

WangHao · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Eksponowana lufa armatnia. Data powstania i pochodzenie lufy nie zostały ustalone.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: WangHao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Dzisiejszy most przed wejściem. Współczesne zdjęcie miejsca, po późniejszych przebudowach i restauracjach.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Klearchos Kapoutsis from Wrocław, Poland, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Unmodified. Processed image.

Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Mury wewnętrzne i wieża. Współczesne zdjęcie miejsca, po późniejszych przebudowach i restauracjach.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.

Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Dziedziniec z wejściami do pomieszczeń. Współczesne zdjęcie miejsca, po późniejszych przebudowach i restauracjach.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.

Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso