Bulgaristan Tarihi
Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.
Georgi İvanov’un uçuşu, Salyut 6 yakınındaki arıza ve korunmuş iniş kapsülü.
Bölüm 1 · 20. yüzyıl
İki koltuk, bir istasyon
10 Nisan 1979'da Soyuz-33, Baykonur'dan havalanır. İçinde komutan Nikolay Rukavişnikov ve uzaya çıkan ilk Bulgar olan araştırmacı kozmonot Georgi İvanov vardır. Yörünge istasyonu Salyut-6'yı ziyaret edeceklerdir.
Uçuş, ortak uzay araştırmaları programı İnterkosmos'un bir parçasıdır. Ortak ülkeler kendi bilimsel araçlarını da hazırlar. İvanov'un görevi yalnızca yörüngeye ulaşmak değil, istasyonda çalışmaktır. Bugün bir müze vitrininde uzay giysisi ve çalışma kıyafeti sergilenir. Bunlar, gemideki farklı görevleri hatırlatır. Ancak İvanov'un istasyondaki çalışması hiç başlamaz. İstasyona uçuşu ne kesintiye uğratır?
Kaynaklar · 4
- European Space Agency Soyuz 33 patch, 1979
- Rositsa Miteva 40 years since the flight of the first Bulgarian cosmonaut Georgi Ivanov
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
- Scroch Soyuz 33 space and work suits.jpg
Bölüm 2 · 20. yüzyıl
Fırlatmadan müzeye
Haritada gösterebileceğimiz iki yer var: bugünkü Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü ve Filibe yakınlarındaki Krumovo'da bulunan Havacılık Müzesi. Biri uçuşun başlangıç noktasıdır. Diğerinde iki kozmonotun dönüşte kullandığı iniş aracı saklanır.
Bu bir yörünge haritası değildir. Baykonur noktası tam fırlatma rampasını değil, genel bir bölgeyi gösterir. Fotoğraf 1979'daki fırlatmaya değil, yakındaki şehrin 2004 yılındaki görünümüne aittir. Bu iki yer arasında, kenetlenme planlandığı gibi tamamlanmadan sona erecek kısa bir uçuş vardır. Sonraki görsel ortak görevin nasıl temsil edildiğini gösterir.
- Baykonur Uzay Üssü — genel bölge · Yaklaşık konum
- Havacılık Müzesi, Krumovo · Yaklaşık konum
Kaynaklar · 5
- Rositsa Miteva 40 years since the flight of the first Bulgarian cosmonaut Georgi Ivanov
- Музей на авиацията – филиал на Националния военноисторически музей Вътрешна експозиция. Official museum collection page
- Aviation Museum, Krumovo Visit the Aviation Museum
- Wikimedia contributors Baikonur Cosmodrome: geographical record
- Bill Ingalls / NASA Baikonuriss.jpg — NASA photograph JSC2004-E-44243
Bölüm 3 · 20. yüzyıl
Bir amblem üzerinde iki bayrak
Ambleme bakın. Üstte Sovyet bayrağı ve Bulgaristan'ın o dönemdeki bayrağı var. Altlarında “SSCB–Bulgaristan Halk Cumhuriyeti” yazıyor, daha aşağıda ise İnterkosmos işareti bulunuyor. Bu, görev ambleminin grafik bir gösterimidir; uzaya gitmiş bir kumaş parçasının fotoğrafı değildir.
Avrupa Uzay Ajansına göre amblem Zvezda tarafından tasarlanıp üretilmiştir. Onu bir iş birliği işareti olarak okumak, görünen tasarımın bir yorumudur. Amblemin kendisi ziyaretin gerçekleştiğini kanıtlamaz. Bunun için istasyona yaklaşma sırasında ne olduğunu izlemeliyiz. Amblem görevin nasıl temsil edildiğini, uçuşa ilişkin bilgiler ise gerçekte ne olduğunu gösterir.
- 1 · İki bayrak
- Solda Sovyet bayrağı, sağda dönemin Bulgar bayrağı var.
- 2 · СССР–НРБ
- Yazı, Sovyetler Birliği ile Bulgaristan Halk Cumhuriyeti'ni adlandırıyor.
- 3 · İnterkosmos
- Ortak programın adı amblemin üzerinde yazıyor.
Kaynaklar · 2
- European Space Agency Soyuz 33 patch, 1979
- Soviet space program Soyuz-33 patch.png
Bölüm 4 · 20. yüzyıl
Altı saniye yerine üç
Yaklaşma sırasında ana motorun 6 saniye çalışması gerekir. 3 saniye sonra durur. İstasyondan, yedek motora doğru yana yönelen bir alev bildirirler. Kenetlenme sistemi İgla da kapanır.
Portree, motorun istasyona 4 kilometreden daha yakın bir mesafede çalıştırıldığını anlatır; Miteva ise 3–3,5 kilometre belirtir. Bu anlatımlar mutlaka birbiriyle çelişmez ve arıza anındaki kesin mesafeyi ortaya koymaz. Kesin olan, kenetlenmenin iptal edildiğidir. Artık dönüş için bir motora ihtiyaç vardır. Yedek motor frenleme manevrası için çalıştırılır, ancak planlanan anda kapanmaz. Rukavişnikov motoru elle durdurur. Portree'ye göre bunu atmosfere dik bir balistik giriş izler.
Kaynaklar · 2
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
- Rositsa Miteva 40 years since the flight of the first Bulgarian cosmonaut Georgi Ivanov
Bölüm 5 · 20. yüzyıl
Etkinlik: ziyaret neden gerçekleşmedi
İvanov neden Salyut-6'ya girmiyor?
Neden böyle?
Uçuş uzaya ulaşır, ancak ana motorun arızalanmasının ardından kenetlenme iptal edilir.
Doğru · Ana motorun arızalanması kenetlenmeyi durdurur.
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
- European Space Agency Soyuz 33 patch, 1979
Kaynaklar · 2
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
- European Space Agency Soyuz 33 patch, 1979
Bölüm 6 · 20. yüzyıl
Geri dönen nesne
12 Nisan'da ikisi de sağ döner. Portree'ye göre balistik dönüş sırasında Dünya'nın yerçekimi ivmesinin 10 katına kadar yüklenmeye maruz kalırlar. Dönüş dik bir balistik yörünge izler.
Fotoğraf, korunmuş iniş kapsülünü gösterir. Yuvarlak pencere ve dar gövde, mürettebatın döndüğü alan hakkında fikir verir. Müze aracın kökenini doğrular. Ancak arızalı ana motor burada değildir: servis modülü frenleme manevrasından sonra atılmıştır. Bu nedenle uçuştan sonra motorun kendisi incelenemez. Korunan nesne dönüşü anlatır, ancak kazayla ilgili bütün cevapları içermez.
- 1 · Pencere
- Korunmuş iniş modülünde yuvarlak pencere görülebilir.
- 2 · İniş modülü
- Müze, bu modülü Ivanov ve Rukavişnikov'un iniş yaptığı kapsül olarak tanımlıyor.
- 3 · Bu, uzay aracının tamamı değil
- Nokta motorun yerini değil, kapsülün üst ucunu gösteriyor. Arızalı motorun bulunduğu servis modülü burada korunmamış.
Kaynaklar · 3
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
- Музей на авиацията – филиал на Националния военноисторически музей Вътрешна експозиция. Official museum collection page
- Scroch Soyuz 33 descent module.jpg
Bölüm 7 · 20. yüzyıl
Etkinlik: uçuşu sıralayın
Olayları en erkenden en geçe doğru sıralayın.
Neden böyle?
Fırlatma yaklaşmadan önce gerçekleşir. Arıza kenetlenmeyi iptal ettirir; atmosfere girişten önce dönüş için yedek motor kullanılır.
Doğru sıralama
- Baykonur'dan fırlatma
- Ana motor arızalanır
- Yedek motor çalıştırılır
- Balistik dönüş ve yere iniş
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
Kaynaklar · 1
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
Bölüm 8 · 20. yüzyıl
Bilim programından geriye ne kaldı
İvanov istasyona ulaşamaz. Ancak Bulgar bilimsel araçlarının hikâyesi bu uçuştan sonra da sürer. Spektır-15, Salyut-6'dan atmosferi araştırmak için kullanılan 15 kanallı bir spektrometredir; araştırmalar şehirler ve sanayi merkezleri üzerindeki kirliliği de kapsar. İlk Bulgar kozmonot programı kapsamında Bulgaristan Bilimler Akademisinde geliştirilmiştir.
Bir başka araç olan Dıga, istasyonun penceresinden atmosferi gözlemlemek için tasarlanmış bir fotometredir. Mardirosyan, Bulgar cihazlarının sonraki mürettebatlar tarafından kullanıldığını yazar. Bunlar İvanov'un Salyut-6'da yaptığı deneyler değildir. Uzaya çıkan ilk Bulgar ziyaret gerçekleşmeden döner; araçlarla yapılan çalışma gemideki başka insanlarla devam eder.
Kaynaklar · 3
- Гаро Мардиросян Българската академия на науките и космическите изследвания PDF
- D. Mishev; abstract indexed by NASA Scientific and Technical Information An atmospheric study by “Spectrum-15” on board of the Salyut-6 orbital station PDF
- Борис Комитов / Институт по астрономия, БАН (хост на PDF) Мечтата за Космоса PDF
Bölüm 9 · 20. yüzyıl
Etkinlik: kullanım amaçlarını eşleştirin
Nesneyi anlatıdaki açıklamasıyla eşleştirin.
Neden böyle?
İki bilimsel araç atmosferi farklı biçimlerde gözlemler. İniş aracı insanları Dünya'ya geri getirir.
- D. Mishev; abstract indexed by NASA Scientific and Technical Information An atmospheric study by “Spectrum-15” on board of the Salyut-6 orbital station PDF
- Борис Комитов / Институт по астрономия, БАН (хост на PDF) Мечтата за Космоса PDF
- Музей на авиацията – филиал на Националния военноисторически музей Вътрешна експозиция. Official museum collection page
Kaynaklar · 3
- D. Mishev; abstract indexed by NASA Scientific and Technical Information An atmospheric study by “Spectrum-15” on board of the Salyut-6 orbital station PDF
- Борис Комитов / Институт по астрономия, БАН (хост на PDF) Мечтата за Космоса PDF
- Музей на авиацията – филиал на Националния военноисторически музей Вътрешна експозиция. Official museum collection page
Koleksiyonunuza yeni bir buluntu
Yörüngeye ulaşmak, kenetlenmek ve güvenle dönmek farklı görevlerdir. Bulgar bilim programı başka mürettebatlarla devam eder.
Bu öyküdeki kişiler
Kaynaklar
- Wikimedia contributors Baikonur Cosmodrome: geographical record
- European Space Agency Soyuz 33 patch, 1979
- Борис Комитов / Институт по астрономия, БАН (хост на PDF) Мечтата за Космоса PDF
- Гаро Мардиросян Българската академия на науките и космическите изследвания PDF
- D. Mishev; abstract indexed by NASA Scientific and Technical Information An atmospheric study by “Spectrum-15” on board of the Salyut-6 orbital station PDF
- Rositsa Miteva 40 years since the flight of the first Bulgarian cosmonaut Georgi Ivanov
- Музей на авиацията – филиал на Националния военноисторически музей Вътрешна експозиция. Official museum collection page
- Aviation Museum, Krumovo Visit the Aviation Museum
- Bill Ingalls / NASA Baikonuriss.jpg — NASA photograph JSC2004-E-44243
- Scroch Soyuz 33 descent module.jpg
- Soviet space program Soyuz-33 patch.png
- Scroch Soyuz 33 space and work suits.jpg
- David S. F. Portree / NASA Johnson Space Center Mir Hardware Heritage
Görseller
Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.
Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
Fotoğraf
Bill Ingalls · Public domain · NASA / Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: Bill Ingalls / NASA, via Wikimedia Commons. Public domain. Processed image. Archival photograph · 2004
Soviet space program · Public domain · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Source: Soviet space program / Wikimedia Commons. Public domain. Processed image.
4throck · CC0 · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: 4throck / Wikimedia Commons, CC0. Processed image.
Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Tam kaynak bilgisi
Photo: Scroch / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth
Tam kaynak bilgisi
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso