
Hristo Botev · Public domain · Bulgarische Nationalbibliothek / Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Hristo Botev (1848-1876); National Library of Bulgaria / Wikimedia Commons; Public domain. Archival image; marks on the original support are retained. Processed image.
Christo Botew · Wiedergeburt
Der Dichter und der Dampfer
Warum kapert ein Dichter ein Passagierschiff?
Im Mai 1876 zwingen Christo Botew und etwa zweihundert Männer die „Radetzky“, bei Kosloduj anzuhalten. Die Geschichte folgt der Schar vom Schiff bis ins Wraza-Balkangebirge.

Teil 1 · Wiedergeburt
Ungewöhnliche Passagiere
Mai 1876. Die österreichische „Radetzky“ fährt auf der Donau. Sie ist ein Passagierdampfer: ein Schiff, das von einer Dampfmaschine angetrieben wird. In verschiedenen rumänischen Häfen gehen Mitglieder einer bewaffneten Gruppe an Bord. Eine solche Gruppe nannte man damals Tscheta. An ihrer Spitze steht Christo Botew, Dichter und Journalist.
Sie wollen den Aprilaufstand unterstützen: einen Aufstand gegen das Osmanische Reich, das damals die bulgarischen Gebiete beherrscht. Die Schar zählt etwa zweihundert Männer. Sie bringen das Schiff in ihre Gewalt und zwingen Kapitän Dagobert Engländer, bei Kosloduj anzuhalten. Die gewaltsame Übernahme kann die Menschen an Bord gefährden.
Quellen · 4
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботева чета – история и боен път
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
- Христо Ботев; сост. Никола Ферманджиев Писмо на Христо Ботев до капитана на „Радецки“ Дагоберт Енглендер и до пътниците
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботеви четници

Teil 2 · Wiedergeburt
Das Rücktrittsschreiben
1871 redigiert Botew die Zeitung „Duma na balgarskite emigranti“, auf Deutsch „Wort der bulgarischen Emigranten“. Emigranten sind Menschen, die außerhalb ihrer Heimat leben.
Dieses Blatt enthält Botews Rücktritt aus dem Revolutionskomitee in Bukarest. Das Komitee ist eine Organisation, die einen Aufstand vorbereitet. Am 30. September 1875 teilt Botew mit, dass er das Komitee wegen unterschiedlicher Überzeugungen verlässt. Das Dokument stammt aus dem Vorjahr und ist kein Brief vom Schiff. Wir können den Rücktritt als Zeichen einer schwierigen Entscheidung lesen. Das ist unsere Interpretation.
- 1 · Rücktritt
- Die Überschrift lautet „Rücktritt“. Im Text teilt Botew mit, dass er das Komitee verlässt.
- 2 · Unterschrift
- Unter dem Text steht die Unterschrift von Christo Botew. Dies ist nicht der Brief an den Kapitän der „Radetzky“.
- 3 · Ort und Datum
- Die unterste Zeile nennt Bukarest und den 30. September 1875.
Quellen · 3
- Бояна Минчева Публицистика, сатира, поезия и преводни творби на Христо Ботев в българската възрожденска книжнина като част от книжовно-документалното му наследство PDF
- Български исторически архив; Народна библиотека „Кирил и Методий“ Обзор на архивните фондове, колекции и единични постъпления, съхранявани в Български исторически архив. Книга II PDF
- Hristo Botev (1848-1876) File:Botev resignation BRK 1875.jpg

Teil 3 · Wiedergeburt
Ein Brief an den Kapitän
An Bord gibt es auch einen Brief an den Kapitän und die Passagiere. Er ist auf Französisch verfasst. Darin erklärt Botew das Ziel der Schar. Er bittet die Passagiere, ruhig zu bleiben. Den Kapitän warnt er, dass er bei Widerstand Gewalt anwenden werde. Die höfliche Anrede hebt den Zwang nicht auf. Der Brief selbst ist in der Nationalbibliothek erhalten.
Quellen · 3
- Христо Ботев; сост. Никола Ферманджиев Писмо на Христо Ботев до капитана на „Радецки“ Дагоберт Енглендер и до пътниците
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
- Vislupus File:Radetzky 011.jpg
Teil 4 · Wiedergeburt
Aufgabe: zwei verschiedene Schiffe
Was zeigt das Foto der heutigen „Radetzky“?
Warum ist das so?
Das heutige Schiff wurde 1966 als Nachbau des alten Dampfers gebaut.
Richtig · Ein nachgebautes Schiff von 1966.
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
Quellen · 1
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“




Teil 5 · Wiedergeburt
Vom Fluss ins Gebirge
Am 17. Mai nach altem Kalender, dem 29. Mai nach neuem Kalender, geht die Schar bei Kosloduj an Land. Es ist derselbe Tag, in zwei Kalendern angegeben. Vor ihr liegt kein Schiffsdeck mehr, sondern der Weg nach Wraza und in die Berge oberhalb der Stadt.
Nach der Landung folgt das Gefecht bei Milin Kamak. Die erwartete Unterstützung aus Wraza erreicht die Schar nicht. Später bezieht sie Stellungen im Wraza-Balkangebirge, einem Teil des Balkangebirges.
- Donauufer bei Kosloduj, am Museumsschiff „Radetzky“ · Ungefähre Lage
- Denkmal auf der Okoltschiza · Ungefähre Lage
- Gedenkstein oberhalb von Jolkowiza · Ungefähre Lage
Quellen · 3
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботева чета – история и боен път
- Николай Вуков и др.; ИЕФЕМ – БАН Следите на героичното време: места на памет, свързани с националноосвободителните борби (1867–1878) PDF
- Wikimedia contributors Radetzky, P625
Teil 6 · Wiedergeburt
Aufgabe: Ereignisse ordnen
Was geschieht zuerst? Beginnen Sie mit dem frühesten Ereignis.
Warum ist das so?
Die Schar nutzt zunächst das Schiff und geht dann an Land. Nach Milin Kamak erreicht sie die Stellungen des letzten Gefechts.
Richtige Reihenfolge
- Einschiffung auf der „Radetzky“
- Landung bei Kosloduj
- Gefecht bei Milin Kamak
- Bezug der Stellungen im Wraza-Balkangebirge
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботева чета – история и боен път
Quellen · 1
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботева чета – история и боен път


Teil 7 · Wiedergeburt
Der Schuss im Gebirge
Botew stirbt im Wraza-Balkangebirge. Der Museumsbericht nennt den Abend des 20. Mai nach altem Stil, beziehungsweise des 1. Juni 1876 nach neuem Stil. Über den Schuss selbst gibt es jedoch verschiedene Darstellungen.
Wir wissen nicht mit Sicherheit, wer geschossen hat. Die unterschiedlichen Berichte erlauben es nicht, den Schützen zweifelsfrei zu benennen.
- Gedenkstein oberhalb von Jolkowiza · Ungefähre Lage
- Denkmal auf der Okoltschiza · Ungefähre Lage
Quellen · 4
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботева чета – история и боен път
- Николай Вуков и др.; ИЕФЕМ – БАН Следите на героичното време: места на памет, свързани с националноосвободителните борби (1867–1878) PDF
- Марин Дамянов Ботев – в сянката на паметника. Резюме на сценария за документален филм PDF
- Вера Бонева; екип на сп. „Култура“ Революционерът, словото и смъртта. Разговор с проф. Вера Бонева


Teil 8 · Wiedergeburt
Das Schiff und die Gedenkorte
Die Radetzky in Kosloduj ist eine museale Rekonstruktion. Der Nachbau entstand mit Spenden bulgarischer Kinder. Er ist eine museale Rekonstruktion und kein erhaltener Zeuge aus dem neunzehnten Jahrhundert.
Im Gebirge stehen das Denkmal auf der Okoltschiza und ein eigener Gedenkstein oberhalb von Jolkowiza. Sie zeigen auch, wie spätere Generationen an Botew erinnern. Am 2. Juni gedenkt man hier Botews.
- Donauufer bei Kosloduj, am Museumsschiff „Radetzky“ · Ungefähre Lage
- Denkmal auf der Okoltschiza · Ungefähre Lage
- Gedenkstein oberhalb von Jolkowiza · Ungefähre Lage
Quellen · 2
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
- Николай Вуков и др.; ИЕФЕМ – БАН Следите на героичното време: места на памет, свързани с националноосвободителните борби (1867–1878) PDF
Teil 9 · Wiedergeburt
Aufgabe: Spuren zuordnen
Ordnen Sie jeder Spur ihre Beschreibung zu.
Warum ist das so?
Die Zeitung steht für den Journalismus. Der Rücktritt stammt aus dem Vorjahr. Der Brief betrifft die Übernahme des Schiffes. Das Museumsfoto zeigt einen späteren Nachbau.
- Бояна Минчева Публицистика, сатира, поезия и преводни творби на Христо Ботев в българската възрожденска книжнина като част от книжовно-документалното му наследство PDF
- Български исторически архив; Народна библиотека „Кирил и Методий“ Обзор на архивните фондове, колекции и единични постъпления, съхранявани в Български исторически архив. Книга II PDF
- Христо Ботев; сост. Никола Ферманджиев Писмо на Христо Ботев до капитана на „Радецки“ Дагоберт Енглендер и до пътниците
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
Quellen · 4
- Бояна Минчева Публицистика, сатира, поезия и преводни творби на Христо Ботев в българската възрожденска книжнина като част от книжовно-документалното му наследство PDF
- Български исторически архив; Народна библиотека „Кирил и Методий“ Обзор на архивните фондове, колекции и единични постъпления, съхранявани в Български исторически архив. Книга II PDF
- Христо Ботев; сост. Никола Ферманджиев Писмо на Христо Ботев до капитана на „Радецки“ Дагоберт Енглендер и до пътниците
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
Ein neuer Fund für Ihre Sammlung
Wir wissen, wie die Schar Kosloduj erreicht. Beim Schuss, der Botew tötet, unterscheiden wir Zeugenaussagen von Vermutungen.
Menschen dieser Geschichte
Quellen
- Вера Бонева; екип на сп. „Култура“ Революционерът, словото и смъртта. Разговор с проф. Вера Бонева
- Христо Ботев; сост. Никола Ферманджиев Писмо на Христо Ботев до капитана на „Радецки“ Дагоберт Енглендер и до пътниците
- Wikimedia contributors Radetzky, P625
- Марин Дамянов Ботев – в сянката на паметника. Резюме на сценария за документален филм PDF
- Български исторически архив; Народна библиотека „Кирил и Методий“ Обзор на архивните фондове, колекции и единични постъпления, съхранявани в Български исторически архив. Книга II PDF
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботеви четници
- Николай Вуков и др.; ИЕФЕМ – БАН Следите на героичното време: места на памет, свързани с националноосвободителните борби (1867–1878) PDF
- Бояна Минчева Публицистика, сатира, поезия и преводни творби на Христо Ботев в българската възрожденска книжнина като част от книжовно-документалното му наследство PDF
- Vislupus File:Radetzky 011.jpg
- Hristo Botev (1848-1876) File:Botev resignation BRK 1875.jpg
- Национален исторически музей Национален Музей „Параход Радецки“
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Ботева чета – история и боен път
- Национален музей „Христо Ботев“, Калофер Документи
Abbildungen
Hristo Botev · Public domain · Bulgarische Nationalbibliothek / Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Hristo Botev (1848-1876); National Library of Bulgaria / Wikimedia Commons; Public domain. Archival image; marks on the original support are retained. Processed image.
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Vislupus; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Modern view, not a photograph of the events of 1876. Processed image.
Hristo Botev · Public domain · Bulgarische Nationalbibliothek / Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Hristo Botev (1848-1876); National Library of Bulgaria / Wikimedia Commons; Public domain. Archival image; marks on the original support are retained. Processed image.
Interact-Bulgaria · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Interact-Bulgaria; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Photograph of the vessel reconstructed in 1966, not the original from 1876. Processed image.
Paulinabgbg · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Paulinabgbg; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Modern view, not a photograph of the events of 1876. Processed image.
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
Vislupus; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Modern view, not a photograph of the events of 1876. Processed image.
Geografischer Kontext ohne historische Grenzen
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Gemeinfrei · Natural Earth
Vollständige Bildangabe
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso