Wycięta fotografia kościoła zrekonstruowanego w 1981 roku; nie zachowany budynek średniowieczny.
Odbudowana cerkiew

Carewec, Tyrnowo · Drugie carstwo

Jak upadła stolica w 1393 roku?

Co wydarzyło się za tymi murami?

9 scen · 3 minuty · Źródła · 19

Car rządzi państwem z pałacu. Patriarcha, zwierzchnik bułgarskiego Kościoła, kieruje życiem kościelnym. Potem przychodzą niewola Baldwina, osmańskie oblężenie i wygnanie Eutymiusza. Jak odróżnić pozostałości, rekonstrukcje i podania?

Zielone wzgórze z murami twierdzy i cerkwią na szczycie.

Część 1 · Drugie carstwo

Pałac na Carewcu

Pod koniec XII wieku Tyrnowo staje się stolicą odnowionego carstwa bułgarskiego. Carstwo to państwo rządzone przez cara. Przez ponad dwa stulecia zapadają tu decyzje dotyczące władzy i Kościoła. Stolica to jednak nie tylko jeden zamek. Obejmuje kilka wzgórz i dzielnice nad Jantrą.

Na Carewcu wznoszą się pałac i zabudowania zwierzchnika Kościoła. Na wzgórzu są też domy. Wysokie mury na zdjęciu zawierają odtworzone fragmenty. Co otaczały?

Posłuchaj sceny · 1

Głos syntetyczny · 0:29
Źródła · 4
  1. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  2. Деян Рабовянов Крепостта Трапезица в развитието на Търновград като столица на Второто българско царство PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 380–391
  3. www.vacacionesbulgaria.com File:Tsarevets-Panorama.jpg Wikimedia Commons · not applicable
  4. Министерство на туризма на Република България Царевец (страница за Велико Търново) · unpaginated
Rzeka pod stromym zielonym zboczem, nad nią most i mury twierdzy.
Kontekst geograficzny bez granic historycznychKontekst geograficzny bez granic historycznych12
Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Część 2 · Drugie carstwo

Rzeka pod murami

Jantra wije się u stóp stromych zboczy Carewca. Zdaniem muzeum obronne położenie pomogło wzgórzu stać się ośrodkiem władzy. Nie czyniło jednak twierdzy niezdobytą.

Wewnątrz pałac carski ma własny mur i wieże. W pałacu znajdują się sala z tronem cara, komnaty mieszkalne i kancelarie. W kancelariach urzędnicy przygotowują dokumenty państwowe. Wyżej stoją zabudowania patriarchy, zwierzchnika bułgarskiego Kościoła.

Posłuchaj sceny · 2

Głos syntetyczny · 0:27
Źródła · 5
  1. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  2. Machiel Kiel TIRNOVA TDV İslâm Ansiklopedisi · 2012 · 41 · 118–122
  3. Wikimedia contributors Tsarevets Wikimedia geographic records · not applicable
  4. Wikimedia contributors Baldwin’s Tower Wikimedia geographic records · not applicable
  5. Андрей Романенко File:Tsarevets Veliko Tarnovo 02.jpg Wikimedia Commons · not applicable
Odbudowana cerkiew z kopułą i wysoką dzwonnicą po prawej stronie.

Część 3 · Drugie carstwo

Księgi u patriarchy

Patriarcha jest zwierzchnikiem bułgarskiego Kościoła. Jego kompleks, grupa połączonych budynków, ma bibliotekę i skryptorium. W skryptorium księgi są przepisywane ręcznie.

Pośrodku dziedzińca stoi cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego. Widzimy odbudowaną świątynię. Samo zdjęcie nie może pokazać, jakie księgi znajdowały się w bibliotece.

1 · Wieża z dzwonami
Wysoka wieża z dzwonami jest częścią cerkwi odbudowanej w 1981 r.
2 · Kopuła
Kopuła to zaokrąglone przekrycie części świątyni. Tutaj widzimy odbudowaną cerkiew.

Posłuchaj sceny · 3

Głos syntetyczny · 0:21
Źródła · 4
  1. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  2. Министерство на туризма на Република България Царевец (страница за Велико Търново) · unpaginated
  3. Българска патриаршия – Българска православна църква ВЪЗНЕСЕНИЕ ГОСПОДНЕ Православна мисъл · 2011 · unpaginated
  4. Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece File:Patriarchal Cathedral of the Holy Ascension of God Veliko Tarnovo Klearchos 1.jpg Wikimedia Commons · not applicable
Odbudowana kamienna wieża z krenelażem i ciemnym otworem wysoko w murze.

Część 4 · Drugie carstwo

Baldwin: jeniec i wieża

Wieża nosi imię Baldwina Flandryjskiego. Był on cesarzem łacińskim, władcą państwa utworzonego w Konstantynopolu przez wojowników z Europy Zachodniej. W 1205 roku wojska cara Kałojana wzięły go do niewoli w bitwie pod Adrianopolem.

Dawna opowieść, zwana podaniem, umieszcza jego więzienie w tej wieży. Nie udowodniono, że znajdowało się właśnie tutaj. Według opublikowanego opisu wieżę odbudowano w latach trzydziestych XX wieku. Za wzór posłużyła wieża w Czerwenie.

1 · Blanki wieży
Blanki to wzniesione części górnej krawędzi muru. Tutaj widzimy odbudowaną wieżę.
2 · Otwór w murze
Widoczny otwór nie dowodzi, gdzie przetrzymywano Baldwina. Miejsce więzienia pozostaje przedmiotem podania.

Posłuchaj sceny · 4

Głos syntetyczny · 0:31
Źródła · 4
  1. Geoffrey de Villehardouin; translator Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent; Fordham University, Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 67–69; 94–95
  2. Национален туристически клъстер „Българският пътеводител“ Архитектурно-историческият резерват „Царевец“, гр. Велико Търново BG Guide · unpaginated
  3. Еберхард Унджиян Петима души в две лодки – по Лома през 1961 година PDF Природа (БАН) · 2022 · 82–89
  4. Kandi File:Baldwin's Tower.JPG Wikimedia Commons · not applicable

Część 5 · Drugie carstwo

Baldwin i jego wieża

Co wiemy o więzieniu Baldwina?

  1. Podanie łączy je z tą wieżą.
  2. Pokój Baldwina można wskazać na fotografii.
  3. Więźniem był w niej Kałojan.
Dlaczego?

Wzięcie do niewoli w 1205 roku opisał również łaciński autor. Podanie łączy jeńca z tą wieżą. Nie udowodniono, że jego więzienie znajdowało się właśnie tutaj.

Poprawnie · Podanie łączy je z tą wieżą.

  1. Национален туристически клъстер „Българският пътеводител“ Архитектурно-историческият резерват „Царевец“, гр. Велико Търново BG Guide · unpaginated
  2. Geoffrey de Villehardouin; translator Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent; Fordham University, Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 67–69; 94–95
  3. Еберхард Унджиян Петима души в две лодки – по Лома през 1961 година PDF Природа (БАН) · 2022 · 82–89

Posłuchaj sceny · 5

Głos syntetyczny · 0:02
Źródła · 3
  1. Национален туристически клъстер „Българският пътеводител“ Архитектурно-историческият резерват „Царевец“, гр. Велико Търново BG Guide · unpaginated
  2. Geoffrey de Villehardouin; translator Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent; Fordham University, Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 67–69; 94–95
  3. Еберхард Унджиян Петима души в две лодки – по Лома през 1961 година PDF Природа (БАН) · 2022 · 82–89
Kamienna brama z dużym łukiem i wąskim otworem nad nim.

Część 6 · Drugie carstwo

Wojska osmańskie oblegają Tyrnowo

Wojska osmańskie sułtana Bajazyda I oblegają Tyrnowo. Sułtan to tytuł władcy osmańskiego. Podczas oblężenia wojsko otacza umocnione miasto, by je zdobyć. Według przyjętej relacji historycznej car Iwan Szyszman przebywa wtedy w Nikopolu. W Tyrnowie pozostaje patriarcha Eutymiusz.

Miasto zostaje zdobyte. Jego upadek zwykle datuje się na 1393 rok. Zdjęcie odbudowanej bramy nie pokazuje, jak weszli żołnierze. Co stało się z mieszkańcami po upadku?

Posłuchaj sceny · 6

Głos syntetyczny · 0:31
Źródła · 4
  1. Атанаска Стамболийска Събитията в Търново непосредствено след завладяването му от османските турци и съдбата на престолонаследника Александър Шишман PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 554–584
  2. Machiel Kiel TIRNOVA TDV İslâm Ansiklopedisi · 2012 · 41 · 118–122
  3. Министерство на туризма на Република България Царевец (страница за Велико Търново) · unpaginated
  4. Kandi File:Tsarevets 22.JPG Wikimedia Commons · not applicable

Część 7 · Drugie carstwo

Zadanie: ułóż chronologicznie

Ułóż wydarzenia od najwcześniejszego.

  1. Pojmanie Baldwina
  2. Zdobycie Tyrnowa
  3. Odbudowa wieży
  4. Odbudowa kościoła
Dlaczego?

Najpierw miało miejsce wzięcie do niewoli, potem oblężenie. Według opublikowanego opisu wieżę odbudowano w latach 30. XX wieku. Cerkiew odbudowano w 1981 roku, po wieży.

Prawidłowa kolejność

  1. Pojmanie Baldwina
  2. Zdobycie Tyrnowa
  3. Odbudowa wieży
  4. Odbudowa kościoła
  1. Geoffrey de Villehardouin; translator Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent; Fordham University, Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 67–69; 94–95
  2. Атанаска Стамболийска Събитията в Търново непосредствено след завладяването му от османските турци и съдбата на престолонаследника Александър Шишман PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 554–584
  3. Еберхард Унджиян Петима души в две лодки – по Лома през 1961 година PDF Природа (БАН) · 2022 · 82–89
  4. Министерство на туризма на Република България Царевец (страница за Велико Търново) · unpaginated

Posłuchaj sceny · 7

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 4
  1. Geoffrey de Villehardouin; translator Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent; Fordham University, Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 67–69; 94–95
  2. Атанаска Стамболийска Събитията в Търново непосредствено след завладяването му от османските турци и съдбата на престолонаследника Александър Шишман PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 554–584
  3. Еберхард Унджиян Петима души в две лодки – по Лома през 1961 година PDF Природа (БАН) · 2022 · 82–89
  4. Министерство на туризма на Република България Царевец (страница за Велико Търново) · unpaginated
Niskie fundamenty i wyższe odbudowane mury zespołu pałacowego.

Część 8 · Drugie carstwo

Eutymiusz opuszcza Tyrnowo

Uczeń Eutymiusza, Grzegorz Camblak, opowiada o zabitych znacznych mieszkańcach Tyrnowa. Opisuje też pożegnanie patriarchy z ludźmi. Eutymiusz zostaje zesłany na wygnanie: musi opuścić swój dom.

Camblak pisze pochwałę, tekst sławiący patriarchę. Pojawia się w niej także cud: ręka kata nieruchomieje. To motyw legendarny, a nie niezależnie potwierdzone wydarzenie.

Posłuchaj sceny · 8

Głos syntetyczny · 0:24
Źródła · 6
  1. Григорий Цамблак; превод П. Русев, Г. Данчев, А. Давидов Похвално слово за св. Евтимий Pravoslavieto.com, digital transcription of a medieval panegyric in modern Bulgarian translation · unpaginated
  2. Радослава Станкова / Институт за литература, БАН, SESDIVA Gregory Tsamblak SESDIVA: popular saints, authors and works · unpaginated
  3. Machiel Kiel TIRNOVA TDV İslâm Ansiklopedisi · 2012 · 41 · 118–122
  4. Атанаска Стамболийска Събитията в Търново непосредствено след завладяването му от османските турци и съдбата на престолонаследника Александър Шишман PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 554–584
  5. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  6. Pudelek (Marcin Szala) File:Veliko Tarnovo (Велико Търново) - Tsarevets (Palace).JPG Wikimedia Commons · not applicable

Część 9 · Drugie carstwo

Kto pracuje w pałacu?

Połącz miejsce z jego rolą w opowieści.

  1. Pałac · Rządzenie państwem
  2. Kompleks patriarszy · Kierowanie życiem kościelnym
  3. Skryptorium · Przepisywanie ksiąg
  4. Wieża Baldwina · Podanie o jeńcu
Dlaczego?

Car rządzi z pałacu, patriarcha kieruje życiem kościelnym, a w skryptorium przepisuje się księgi. Wieżę łączy z Baldwinem podanie.

  1. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  2. Национален туристически клъстер „Българският пътеводител“ Архитектурно-историческият резерват „Царевец“, гр. Велико Търново BG Guide · unpaginated

Posłuchaj sceny · 9

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 2
  1. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  2. Национален туристически клъстер „Българският пътеводител“ Архитектурно-историческият резерват „Царевец“, гр. Велико Търново BG Guide · unpaginated

Nowe znalezisko w twojej kolekcji

Carewec jest ośrodkiem władzy państwowej i kościelnej. O jego upadku wnioskujemy na podstawie różnych świadectw; rekonstrukcja i legenda nie zastępują dowodów.

Osoby z tej historii

Źródła

  1. Българска патриаршия – Българска православна църква ВЪЗНЕСЕНИЕ ГОСПОДНЕ Православна мисъл · 2011 · unpaginated
  2. Wikimedia contributors Baldwin’s Tower Wikimedia geographic records · not applicable
  3. Wikimedia contributors Tsarevets Wikimedia geographic records · not applicable
  4. Machiel Kiel TIRNOVA TDV İslâm Ansiklopedisi · 2012 · 41 · 118–122
  5. Регионален исторически музей – Велико Търново Архитектурно – музеен резерват „Царевец“ РИМ – Велико Търново · unpaginated
  6. Kandi File:Baldwin's Tower.JPG Wikimedia Commons · not applicable
  7. Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece File:Patriarchal Cathedral of the Holy Ascension of God Veliko Tarnovo Klearchos 1.jpg Wikimedia Commons · not applicable
  8. Kandi File:Tsarevets 22.JPG Wikimedia Commons · not applicable
  9. Pudelek (Marcin Szala) File:Veliko Tarnovo (Велико Търново) - Tsarevets (Palace).JPG Wikimedia Commons · not applicable
  10. www.vacacionesbulgaria.com File:Tsarevets-Panorama.jpg Wikimedia Commons · not applicable
  11. Андрей Романенко File:Tsarevets Veliko Tarnovo 02.jpg Wikimedia Commons · not applicable
  12. Деян Рабовянов Крепостта Трапезица в развитието на Търновград като столица на Второто българско царство PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 380–391
  13. Министерство на туризма на Република България Царевец (страница за Велико Търново) · unpaginated
  14. Атанаска Стамболийска Събитията в Търново непосредствено след завладяването му от османските турци и съдбата на престолонаследника Александър Шишман PDF Владетел, държава и църква на Балканите през Средновековието. Велико Търново: Университетско издателство „Св. св. Кирил и Методий“ · 2020 · 554–584
  15. Радослава Станкова / Институт за литература, БАН, SESDIVA Gregory Tsamblak SESDIVA: popular saints, authors and works · unpaginated
  16. Национален туристически клъстер „Българският пътеводител“ Архитектурно-историческият резерват „Царевец“, гр. Велико Търново BG Guide · unpaginated
  17. Григорий Цамблак; превод П. Русев, Г. Данчев, А. Давидов Похвално слово за св. Евтимий Pravoslavieto.com, digital transcription of a medieval panegyric in modern Bulgarian translation · unpaginated
  18. Еберхард Унджиян Петима души в две лодки – по Лома през 1961 година PDF Природа (БАН) · 2022 · 82–89
  19. Geoffrey de Villehardouin; translator Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent; Fordham University, Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 67–69; 94–95

Ilustracje

Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Patriarchalna cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego, odbudowana w 1981 r. Zdjęcie przedstawia rekonstrukcję, a nie zachowaną w całości średniowieczną budowlę.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. The patriarchal Church of the Ascension, reconstructed in 1981. The photograph shows a reconstruction, not an intact medieval building. Cut-out detail; background removed.

www.vacacionesbulgaria.com · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Widok ogólny wzgórza; widoczne wysokie mury i cerkiew obejmują odbudowane części.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: www.vacacionesbulgaria.com, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Overview of the hill; the visible tall walls and church include reconstructions. Processed image.

Андрей Романенко · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Współczesne zdjęcie Jantry pod Carewcem. Most i odbudowane mury nie pokazują wyglądu tego miejsca w 1393 r.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Андрей Романенко, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Present-day photograph of the Yantra below Tsarevets. The bridge and reconstructed masonry do not show the appearance in 1393. Processed image.

Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Patriarchalna cerkiew Wniebowstąpienia Pańskiego, odbudowana w 1981 r. Zdjęcie przedstawia rekonstrukcję, a nie zachowaną w całości średniowieczną budowlę.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Klearchos Kapoutsis from Santorini, Greece, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. The patriarchal Church of the Ascension, reconstructed in 1981. The photograph shows a reconstruction, not an intact medieval building. Processed image.

Kandi · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Według opublikowanego opisu wieżę Baldwina odbudowano w latach 30. XX wieku na wzór wieży w Czerwenie. Podanie nie dowodzi, gdzie znajdowało się więzienie.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Kandi, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. According to a published description, Baldwin’s Tower was reconstructed in the 1930s, modelled on Cherven’s tower. The tradition does not establish the prison location. Processed image.

Kandi · Public domain · Wikimedia Commons

Współczesne zdjęcie odbudowanej bramy. Nie dowodzi, którędy wkroczyły wojska osmańskie.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Kandi, Wikimedia Commons, Public domain. Present-day photograph of the reconstructed gate. It does not establish where Ottoman forces entered. Processed image.

Pudelek · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Niskie mury i odbudowane części zespołu pałacowego. Zdjęcie nie odtwarza wnętrza sali tronowej.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Pudelek (Marcin Szala), Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Low walls and reconstructed parts of the palace complex. The photograph does not reproduce the inside of the hall with the throne. Processed image.

Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso