
Николай Генов / Nikolay Genov · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Николай Генов / Nikolay Genov, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Photograph of objects, not the discovery. Cut-out detail; background removed.
Dwaj bracia przekopują winnicę koło Plewenu i znajdują złote przedmioty. Przyjrzyj się misie, potrójnemu naczyniu i dyskom. Odróżnij ślady wykonania od przypuszczeń o zastosowaniu.

Część 1 · Epoka brązu
Łopaty w winnicy
W latach 20. XX wieku dwaj bracia Cwetanowowie przekopują winnicę koło Wyłczitrynu w okolicach Plewenu. Wydobywają z ziemi metalowe naczynia i dyski. Znaleźli złote przedmioty o łącznej wadze ponad dwunastu kilogramów.
Źródła · 4
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище гостува в Националния исторически музей
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses

Część 2 · Epoka brązu
Trzynaście przedmiotów
Najpierw spójrz na cały zestaw. Jest tu duża misa z dwoma uchwytami. Obok niej stoją cztery czary: jedna duża i trzy małe. Dodaj siedem okrągłych dysków i jedno potrójne naczynie. Razem jest trzynaście przedmiotów. Trzy miseczki potrójnego naczynia liczą się jako całość.
Te przedmioty mają ponad trzy tysiące lat.
Źródła · 4
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses

Część 3 · Epoka brązu
Misa z dwoma uchwytami
Przyjrzyj się dwóm wysokim uchwytom. Dzięki nim łatwo rozpoznać dużą misę wśród pozostałych naczyń. Na jej powierzchni badacze szukają śladów narzędzi użytych przez rzemieślnika.
Badanie wskazuje, że misę odlano, a następnie uformowano uderzeniami. Podczas odlewania płynny metal przyjmuje kształt formy. Podczas kucia młotek zmienia kształt już twardego metalu. Ślady ujawniają sposób wykonania misy. Nie pokazują, kto i do czego jej używał.
- 1 · Dwa uchwyty
- Duża misa ma dwa wysokie uchwyty.
- 2 · Misa
- W badaniu stwierdzono ślady odlewania i kucia.
Źródła · 2
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses
Część 4 · Epoka brązu
Zadanie: rozpoznaj misę
Po czym rozpoznajemy dużą misę w tym zestawie?
Dlaczego?
Dużą misę rozpoznajemy po dwóch wysokich uchwytach.
Poprawnie · Po dwóch wysokich uchwytach.
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses
Źródła · 2
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses

Część 5 · Epoka brązu
Trzy miseczki, jedno naczynie
Teraz spójrz na trzy miseczki w kształcie liści. Łączą je puste w środku rurki. Część konstrukcji wykonano z elektrum: stopu, czyli mieszaniny metali, w tym przypadku złota i srebra.
Możliwe, że w naczyniu mieszano płyny. Jego kształt podsuwa takie wyjaśnienie, ale go nie dowodzi.
- 1 · Trzy miseczki
- Miseczki przypominają liście. Mieszanie w nich płynów to przypuszczenie.
- 2 · Uchwyt
- Uchwyt tworzą trzy części. Tylko środkowa jest pusta w środku.
- 3 · Wypukłe linie
- Linie mogły służyć do odmierzania. To jedna z interpretacji.
Źródła · 2
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries
Część 6 · Epoka brązu
Zadanie: ułóż w kolejności chronologicznej
Ułóż wydarzenia opisane w opowieści, zaczynając od najwcześniejszego.
Dlaczego?
Najpierw wykonano przedmioty. Znacznie później znaleziono je w winnicy. Po odkryciu zabrano je do muzeum.
Prawidłowa kolejność
- Wykonanie złotych przedmiotów
- Odnalezienie w winnicy
- Przeniesienie do muzeum w Sofii
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries
Źródła · 3
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries



Część 7 · Epoka brązu
Pokrywa czy instrument?
Dysków jest siedem: dwa duże i pięć małych. Ze względu na kształt nazywa się je pokrywami. Starsza interpretacja uznaje je za cymbały: metalowe instrumenty muzyczne, w które się uderza. W dużych dyskach badanie opisuje srebrne wkładki, czyli kawałki srebra umocowane w złocie. Zastosowanie dysków pozostaje sporne.
- 1 · Dysk
- To jeden z siedmiu dysków. Nazwa „pokrywa” odnosi się do proponowanego zastosowania.
- 2 · Brakująca część
- Brakuje uchwytu i części dysku. Zdjęcie nie pokazuje, kiedy je utracono.
- 3 · Kręgi
- Wypukłe kręgi otaczają środek dysku.
Źródła · 4
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses
- Николай Генов / Nikolay Genov File:Valchitran Round domed piece.1.jpg





Część 8 · Epoka brązu
Skarb za muzealną szybą
Narodowe Muzeum Archeologiczne w Sofii wymienia oryginalny skarb w swojej kolekcji.
W Regionalnym Muzeum Historycznym w Plewenie prezentowana jest kopia. Oryginały bywają wypożyczane na wystawy. W 2022 roku gościły w Narodowym Muzeum Historycznym.
- Wyłczytryn — wieś w pobliżu obszaru odkrycia · Przybliżone położenie
- Narodowy Instytut Archeologiczny z Muzeum przy Bułgarskiej Akademii Nauk, Sofia
- Regionalne Muzeum Historyczne, Plewen · Przybliżone położenie
Źródła · 4
- Национален археологически институт с музей при БАН Зала Трезор
- Община Плевен Регионален исторически музей
- Sofia Tourism Administration National Archaelogical Institute with Museum
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище гостува в Националния исторически музей
Część 9 · Epoka brązu
Zadanie: połącz przedmiot z jego cechą
Połącz każdą grupę z cechą opisaną w opowieści.
Dlaczego?
Porównaj uchwyty, połączone miseczki i liczbę dysków.
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
Źródła · 3
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
Nowe znalezisko w twojej kolekcji
Kształt i metal można zbadać. Dokładne zastosowanie i właściciel pozostają nieustalone.
Osoby z tej historii
Źródła
- Veneta Nikolova; interview with Boni Petrunova, Director of the National History Museum; English translation Alexander Markov The Valchitran gold treasure and its mysteries
- Mathias Mehofer; Petya Penkova; Ernst Pernicka The Valchitran Hoard: Production Technology and Chemical Analyses
- Национален археологически институт с музей при БАН Зала Трезор
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище в Бургас
- Национален археологически институт с музей при БАН Вълчитрънското златно съкровище гостува в Националния исторически музей
- Национален исторически музей Съобщение от Националния исторически музей
- Николай Генов / Nikolay Genov File:Valchitran Round domed piece.1.jpg
- Община Плевен Регионален исторически музей
- Sofia Tourism Administration National Archaelogical Institute with Museum
Ilustracje
Николай Генов / Nikolay Genov · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Николай Генов / Nikolay Genov, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Photograph of objects, not the discovery. Cut-out detail; background removed.
Јакша · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Јакша, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Photograph of objects, not the discovery. Processed image.
Николай Генов / Nikolay Genov · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Николай Генов / Nikolay Genov, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Photograph of objects, not the discovery. Processed image.
Николай Генов / Nikolay Genov · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Николай Генов / Nikolay Genov, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Photograph of objects, not the discovery. Processed image.
Николай Генов / Nikolay Genov · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Николай Генов / Nikolay Genov, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Photograph of objects, not the discovery. Processed image.
Николай Генов / Nikolay Genov · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Николай Генов / Nikolay Genov, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Photograph of objects, not the discovery. Processed image.
Daznaempoveche · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Daznaempoveche, Wikimedia Commons, Public domain. Photograph of objects, not the discovery. Processed image.
Ann Wuyts · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Ann Wuyts, Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Museum building today, not the findspot. Processed image.
Vassia Atanassova - Spiritia · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Vassia Atanassova - Spiritia, Wikimedia Commons, Public domain. Museum copy, not the original. Processed image.
Тодор Божинов / Todor Bozhinov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Photo: Тодор Божинов / Todor Bozhinov (User:Martyr), Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Museum building today, not the findspot. Processed image.
Kontekst geograficzny bez granic historycznych
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth
Pełne informacje o autorstwie
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso