Bir okul bir şehri nasıl değiştirdi

Gabrovo’daki yeni okuldan önce kilise hücresi eğitimi vardı. Penka Tsoneva, 15–17. yüzyıllardaki bu okullara ilişkin incelemesinde dualardan ve ibadet kitaplarından okumayı, yazmayı ve hesap yapmayı anlatır. Bu, önceki geleneğin genel bir tasviridir; 1820’lerin Gabrovo’sundan günümüze ulaşmış bir müfredat değildir. Bu gelenekte öğretmen bir din adamı veya okuryazar bir zanaatkâr olabilirdi.

Nikolay Hristoforov Palauzov 1821’de Gabrovo’da doğdu ve yerel bir kilise hücresi okulunda okudu. 1830’da Vasil Aprilov’un çalışma arkadaşı olan amcası Nikolay Stefanov Palauzov’un yanına, Odessa’ya gitti.

Vasil Aprilov 1789’da Gabrovo’da doğdu. 1809 veya 1811’de Odessa’ya yerleşti ve kardeşiyle bir ticaret şirketi kurdu. 1826’da sermayesini şirketten çekip bankaya yatırdı. Tarihçi Teodoriçka Gotovska-Hentse, onun 1831’den itibaren Bulgar eğitimine yönelmesini Yuri Venelin’in “Eski ve Bugünkü Bulgarlar” kitabının etkisine bağlar.

Aprilov, Nikolay Stefanov Palauzov ile birlikte Gabrovo’daki okulun kuruluşuna yardım etti. Bağışçılar arasında Vasil Raşeev de vardı. BTA takvimine göre okulun giderlerini Bulgar halkı üstlendi.

Okul 2 Ocak 1835’te açıldı. Bu tarih eski takvime göredir; bugünkü takvimde 14 Ocak’a karşılık gelir. İlk öğretmen, Bansko doğumlu Rila Manastırı keşişi Neofit Rilski’ydi. Bir yıl önce karşılıklı öğretim yöntemini öğrenmek için Bükreş’e gitmiş ve yeni okul için tablolar ve ders kitapları hazırlamıştı.

Yerel tarih bilgilerine göre ilk bina, Kutsal Üçleme Kilisesi’nin yanında eski, iki katlı bir evdi. Bugün ayakta değil. Okul ilk modern Bulgar laik okulu olarak hatırlanır: eğitim Bulgarcaydı ve yalnızca kilise kitaplarına dayanmıyordu.

Bir öğretmen, çok sayıda çocuk vardır. Bu yüzden öğretmen en ileri öğrencileri eğitir, onlar da diğerlerine gösterir. Yöntem, farklı biçimlerini geliştiren Andrew Bell ve Joseph Lancaster’ın adlarıyla bilinir.

Bansko’daki karşılıklı öğretim okulu canlandırmasında pokazvatel ve dvernik gibi görevler gösterilir. Pokazvateller diğerlerine yardım eden öğrencilerdir. Dvernikler öğrencilerin görünümünü ve gerekli malzemelerini kontrol eder. Yazma aşamaları da gösterilir: önce kuma, sonra taş kalemle yazı taşına, son olarak divit kalemiyle kâğıda yazılır. En ileri öğrenciler kâğıda mürekkep ve divit kalemiyle yazar. Canlandırmada öğretmen masasının üzerinde övgü için beyaz, kınama için siyah levhalar vardır. Neofit Rilski, Gabrovo için 1835 gibi erken bir tarihte karşılıklı öğretim tabloları yayımladı.