Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Παπική σφραγίδα στο Εθνικό Μουσείο της Ιρλανδίας. Σύμφωνα με τον τίτλο της φωτογραφίας, ανήκει στον Ιννοκέντιο Γ΄ και βρέθηκε στο Δουβλίνο. Διακρίνονται ο Παύλος και ο Πέτρος.
Παπική βούλα

Καλογιάννης · Δεύτερο Βασίλειο

Ο Καλογιάννης και ο αιχμάλωτος αυτοκράτορας

Πώς αιχμαλωτίστηκε ο Βαλδουίνος;

9 σκηνές · 4 λεπτά · Πηγές · 20

Ο Καλογιάννης λαμβάνει στέμμα από παπικό απεσταλμένο. Μήνες αργότερα ο στρατός του αιχμαλωτίζει τον Βαλδουίνο κοντά στην Αδριανούπολη. Οι επιστολές και η αφήγηση ενός αντιπάλου δείχνουν πώς η αναγνώριση συνυπάρχει με τον πόλεμο.

Η άλωση της Κωνσταντινούπολης σε μεταγενέστερη μικρογραφία. Καλλιτεχνική απεικόνιση του 15ου αιώνα, που αποδίδεται στον Loyset Liédet, BnF Arsenal Ms 5090, φύλλο 205r. Δεν είναι εικόνα αυτόπτη μάρτυρα του 1204.
Τα χερσαία τείχη της Κωνσταντινούπολης. Σύγχρονη φωτογραφία στην Κωνσταντινούπολη με σωζόμενη και αναστηλωμένη τοιχοποιία. Δεν δείχνει το σημείο της εισόδου το 1204.

Μέρος 1 · Δεύτερο Βασίλειο

Ο αυτοκράτορας δεν επιστρέφει

Τον Απρίλιο του 1205 ο αυτοκράτορας Βαλδουίνος Α΄ αιχμαλωτίζεται κοντά στην Αδριανούπολη. Νικητής είναι ο Βούλγαρος τσάρος Καλογιάννης. Έναν χρόνο νωρίτερα ο στρατός του Βαλδουίνου καταλαμβάνει την Κωνσταντινούπολη, πρωτεύουσα του Βυζαντίου, της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Έπειτα τον εκλέγουν αυτοκράτορα. Το κράτος των κατακτητών είναι γνωστό ως Λατινική Αυτοκρατορία.

Οι κατακτητές αυτοί είναι σταυροφόροι: πολεμιστές σε εκστρατεία που κηρύχθηκε στο όνομα της χριστιανικής πίστης. Εδώ όμως επιτέθηκαν σε μια άλλη χριστιανική πόλη. Τώρα χάνουν τον ηγεμόνα τους σε μάχη εναντίον ενός επίσης χριστιανού ηγεμόνα.

Ακούστε τη σκηνή · 1

Συνθετική φωνή · 0:32
Πηγές · 5
  1. Angel Nikolov Archaeological evidence of Bulgaria’s contacts with the Latin Empire and the Roman Church in the first half of the 13th century. Preliminary remarks PDF Studia Academica Šumenensia. Shumen University Press · 2021 · 8 · 227–260
  2. Florin Curta Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 PDF Cambridge Medieval Textbooks. Cambridge University Press · 2006 · xxv
  3. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102
  4. Loyset Liédet; reproduction via Wikimedia Commons File:ConquestOfConstantinopleByTheCrusadersIn1204.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  5. Johann H. Addicks (-jha-) File:Theodosianische Landmauer in Istanbul.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
Ο Ιννοκέντιος Γ΄ σε τοιχογραφία του 13ου αιώνα στο Σουμπιάκο. Καλλιτεχνική απεικόνιση που δημιουργήθηκε μετά την εποχή του Καλογιάννη. Ο δημιουργός της τοιχογραφίας είναι άγνωστος· ο Carlo Raso είναι ο φωτογράφος.
Τσάρεβετς: κατάλοιπα και ανακατασκευές. Σύγχρονη γενική άποψη του οχυρωμένου λόφου στο Τάρνοβο. Τα ανακατασκευασμένα κτίρια δεν αποτελούν ανέπαφη μεσαιωνική πρωτεύουσα.

Μέρος 2 · Δεύτερο Βασίλειο

Ο Λέων στέφει τον Καλογιάννη

Ο Καλογιάννης θέλει οι άλλοι ηγεμόνες να αναγνωρίζουν την εξουσία του. Γράφει στον Ιννοκέντιο Γ΄, τον πάπα που ηγείται της Εκκλησίας της Ρώμης. Οι διαπραγματεύσεις οδηγούν σε ένωση: η Βουλγαρική Εκκλησία δέχεται την πρωτοκαθεδρία του πάπα. Από τη Ρώμη έρχεται η αναγνώριση του ηγεμόνα.

Στις 8 Νοεμβρίου 1204 στο Τάρνοβο ο Λέων τοποθετεί στέμμα στο κεφάλι του Καλογιάννη. Ο Λέων είναι καρδινάλιος: ανώτερος κληρικός και παπικός απεσταλμένος. Του δίνει και σκήπτρο, ράβδο ως σύμβολο εξουσίας. Ο πάπας στέλνει επίσης σημαία με σταυρό και κλειδιά.

Ακούστε τη σκηνή · 2

Συνθετική φωνή · 0:31
Πηγές · 5
  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Francesco Dall’Aglio Rex or Imperator? Kalojan’s Royal Title in the Correspondence with Innocent III PDF Studia Ceranea · 2019 · 9 · 171–185
  3. Angel Nikolov Archaeological evidence of Bulgaria’s contacts with the Latin Empire and the Roman Church in the first half of the 13th century. Preliminary remarks PDF Studia Academica Šumenensia. Shumen University Press · 2021 · 8 · 227–260
  4. Carlo Raso; medieval painter unknown File:Pope Innocent III (Monastery of Subiaco).jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  5. www.vacacionesbulgaria.com (Infobgv) File:Tsarevets-Panorama.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
Μολύβδινη σφραγίδα του Ιννοκέντιου Γ΄: δύο όψεις. Εύρημα από την Αγγλία. Δεν είναι σφραγίδα από τεκμηριωμένη επιστολή προς τον Καλογιάννη.
Παπική σφραγίδα στο Εθνικό Μουσείο της Ιρλανδίας. Σύμφωνα με τον τίτλο της φωτογραφίας, ανήκει στον Ιννοκέντιο Γ΄ και βρέθηκε στο Δουβλίνο. Διακρίνονται ο Παύλος και ο Πέτρος.

Μέρος 3 · Δεύτερο Βασίλειο

Η σφραγίδα του πάπα

Πώς αναγνωρίζει ο παραλήπτης ένα έγγραφο του πάπα; Ένα από τα σημάδια είναι η μεταλλική σφραγίδα. Η φωτογραφία δείχνει τις δύο όψεις μιας μολύβδινης σφραγίδας του Ιννοκεντίου Γ΄. Αριστερά είναι το όνομά του. Δεξιά είναι τα φθαρμένα πρόσωπα δύο αποστόλων, πρώτων ακολούθων του Ιησού. Τέτοιες σφραγίδες επικυρώνουν παπικά έγγραφα.

Το αντικείμενο αυτό βρέθηκε στην Αγγλία. Δεν γνωρίζουμε να είχε προσαρτηθεί σε επιστολή προς τον Καλογιάννη. Σύμφωνα με την περιγραφή του φωτογράφου η δεύτερη σφραγίδα προέρχεται από το Δουβλίνο. Η ομοιότητά τους βοηθά να αναγνωρίσουμε το είδος του αντικειμένου.

1 · Το όνομα του πάπα
Αριστερά είναι η όψη με το όνομα του Ιννοκέντιου και τον αριθμό τρία. Ο κατάλογος διαβάζει την επιγραφή ως INNOCENTIVS PP III.
2 · Δύο απόστολοι
Δεξιά διακρίνονται τα πολύ φθαρμένα πρόσωπα των αποστόλων Παύλου και Πέτρου. Οι απόστολοι ήταν πρώιμοι ακόλουθοι του Ιησού. Βοηθούν στην αναγνώριση της παπικής σφραγίδας.
3 · Διάτρητο μέταλλο
Η ίδια οπή φαίνεται και στις δύο όψεις. Ο κατάλογος την καταγράφει, χωρίς να προσδιορίζει πότε και γιατί έγινε. Δεν τη θεωρούμε απόδειξη για το πώς στερεώθηκε μια συγκεκριμένη επιστολή.

Ακούστε τη σκηνή · 3

Συνθετική φωνή · 0:30
Πηγές · 3
  1. Rebecca Griffiths / York Museums Trust File:Medieval, Papal bulla of Pope Innocent III (FindID 891636).jpg Wikimedia Commons; Portable Antiquities Scheme, York Museums Trust, record 891636
  2. Sailko File:Sigillo di papa innocenzo III, da high street, dublino, 1198-1216 ca.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  3. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53

Μέρος 4 · Δεύτερο Βασίλειο

Άσκηση: τι σημαίνει η ένωση

Τι δέχεται η Βουλγαρική Εκκλησία με την ένωση στην αφήγηση;

  1. Την πρωτοκαθεδρία του πάπα.
  2. Τον Βαλδουίνο ως Βούλγαρο ηγεμόνα.
  3. Μια συνθήκη ειρήνης που τελειώνει τον πόλεμο.
Γιατί;

Η ένωση είναι εκκλησιαστική συνένωση με αναγνώριση της παπικής εξουσίας. Φέρνει αναγνώριση στον Καλογιάννη, αλλά δεν εγγυάται ειρήνη.

Σωστό · Την πρωτοκαθεδρία του πάπα.

  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Angel Nikolov Archaeological evidence of Bulgaria’s contacts with the Latin Empire and the Roman Church in the first half of the 13th century. Preliminary remarks PDF Studia Academica Šumenensia. Shumen University Press · 2021 · 8 · 227–260

Ακούστε τη σκηνή · 4

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 2
  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Angel Nikolov Archaeological evidence of Bulgaria’s contacts with the Latin Empire and the Roman Church in the first half of the 13th century. Preliminary remarks PDF Studia Academica Šumenensia. Shumen University Press · 2021 · 8 · 227–260
Κατάλοιπα των οχυρώσεων της Αδριανούπολης. Σύγχρονη φωτογραφία τειχών και της βάσης του Μακεδονικού Πύργου στην Αδριανούπολη, το σημερινό Εντίρνε. Τα επιμέρους τμήματα των τειχών δεν χρονολογούνται εδώ στην πολιορκία του 1205.
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνοραΓεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα1234
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Μέρος 5 · Δεύτερο Βασίλειο

Σημαίες πάνω από την πολιορκημένη πόλη

Δες την Αδριανούπολη ανάμεσα στο Τάρνοβο και την Κωνσταντινούπολη. Την άνοιξη του 1205 Έλληνες κάτοικοι στην περιοχή της Θράκης εξεγείρονται εναντίον των Λατίνων κατακτητών. Μερικοί ζητούν βοήθεια από τον Καλογιάννη. Αυτά αφηγείται ένας από τους Λατίνους στρατιωτικούς αρχηγούς.

Ο Βαλδουίνος πολιορκεί την Αδριανούπολη. Σύμφωνα με τον χρονικογράφο, τον συγγραφέα αυτής της αφήγησης, στα τείχη υπάρχουν ήδη σημαίες του Καλογιάννη. Στο στρατόπεδο των πολιορκητών τα τρόφιμα δεν επαρκούν. Ο Καλογιάννης έρχεται να βοηθήσει την πόλη.

Ακούστε τη σκηνή · 5

Συνθετική φωνή · 0:27
Πηγές · 7
  1. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102
  2. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  3. Wikimedia geographical database contributors Adrianople: geographical record
  4. Wikimedia geographical database contributors Tarnovo: geographical record
  5. Wikimedia geographical database contributors Constantinople: geographical record
  6. Wikimedia geographical database contributors Rome: geographical record
  7. Dosseman File:Edirne Roman Walls and Macedonian Tower 0210.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API

Μέρος 6 · Δεύτερο Βασίλειο

Οι Κουμάνοι στρέφονται πίσω

Ο Καλογιάννης έχει συμμάχους Κουμάνους, έφιππους πολεμιστές που τοξεύουν. Την Τετάρτη μετά το Πάσχα πλησιάζουν το λατινικό στρατόπεδο. Όσοι τους καταδιώκουν δέχονται τα βέλη τους. Το βράδυ οι Λατίνοι αρχηγοί αποφασίζουν να μείνουν μαζί μπροστά στο στρατόπεδο.

Όμως την Πέμπτη 14 Απριλίου 1205 ο ευγενής Λουδοβίκος ξεκινά πίσω από τους Κουμάνους. Καλεί και τον Βαλδουίνο. Ύστερα από μακρά καταδίωξη οι Κουμάνοι στρέφονται πίσω και τοξεύουν. Οι λατινικές δυνάμεις συντρίβονται. Ο Λουδοβίκος σκοτώνεται και ο Βαλδουίνος αιχμαλωτίζεται ζωντανός. Έτσι περιγράφει ένας Λατίνος στρατιωτικός αρχηγός την ήττα της πλευράς του.

Ακούστε τη σκηνή · 6

Συνθετική φωνή · 0:33
Πηγές · 2
  1. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102
  2. Angel Nikolov Archaeological evidence of Bulgaria’s contacts with the Latin Empire and the Roman Church in the first half of the 13th century. Preliminary remarks PDF Studia Academica Šumenensia. Shumen University Press · 2021 · 8 · 227–260

Μέρος 7 · Δεύτερο Βασίλειο

Βάλε τα τρία γεγονότα στη σειρά

Βάλε τα τρία γεγονότα στη σειρά, αρχίζοντας από το παλαιότερο.

  1. Οι σταυροφόροι καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη.
  2. Ο Λέων στέφει τον Καλογιάννη.
  3. Ο Βαλδουίνος αιχμαλωτίζεται κοντά στην Αδριανούπολη.
Γιατί;

Η Κωνσταντινούπολη καταλαμβάνεται τον Απρίλιο του 1204. Ο Καλογιάννης στέφεται τον Νοέμβριο. Ο Βαλδουίνος αιχμαλωτίζεται τον Απρίλιο του 1205.

Σωστή σειρά

  1. Οι σταυροφόροι καταλαμβάνουν την Κωνσταντινούπολη.
  2. Ο Λέων στέφει τον Καλογιάννη.
  3. Ο Βαλδουίνος αιχμαλωτίζεται κοντά στην Αδριανούπολη.
  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102
  3. Florin Curta Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 PDF Cambridge Medieval Textbooks. Cambridge University Press · 2006 · xxv

Ακούστε τη σκηνή · 7

Συνθετική φωνή · 0:04
Πηγές · 3
  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102
  3. Florin Curta Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 PDF Cambridge Medieval Textbooks. Cambridge University Press · 2006 · xxv
Ο ανακατασκευασμένος πύργος του Βαλδουίνου. Σύγχρονη φωτογραφία ανακατασκευασμένου πύργου στο Τσάρεβετς. Η παράδοση τον συνδέει με τον Βαλδουίνο· η φωτογραφία δεν αποδεικνύει πού φυλακίστηκε.

Μέρος 8 · Δεύτερο Βασίλειο

Ο αιχμάλωτος και ο πύργος

Η φωτογραφία δείχνει τον Πύργο του Βαλδουίνου στον οχυρωμένο λόφο Τσάρεβετς στο Τάρνοβο. Η μορφή του είναι αποτέλεσμα ανακατασκευής του εικοστού αιώνα. Η παράδοση τον υποδεικνύει ως φυλακή του αυτοκράτορα. Η ακριβής τοποθεσία της φυλακής του δεν έχει αποδειχθεί. Σύμφωνα με αρχαιολογική μελέτη ο μεσαιωνικός πύργος πιθανότατα χτίστηκε μετά τη μάχη.

Η αιχμαλωσία του Βαλδουίνου μαρτυρείται. Η αφήγηση για τον συγκεκριμένο πύργο είναι θρύλος.

Ακούστε τη σκηνή · 8

Συνθετική φωνή · 0:23
Πηγές · 6
  1. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102
  2. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  3. Evgeni Dermendzhiev / Евгени Дерменджиев Югоизточно подградие на столичния Търновград или „Френкхисар“ – квартал на западноевропейски търговци PDF Известия на Регионален исторически музей – Велико Търново · 2017 · XXXII · 63–132
  4. Община Велико Търново Архитектурно-музеен резерват „Царевец“ Official municipal website
  5. ФиУеб ЕООД; unofficial informational website, explicitly unaffiliated with local authorities Царевец — Проучване и възстановяване Tsarevets.eu (unofficial site)
  6. Андрей Романенко File:Baldwin Tower, view from below 01.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API

Μέρος 9 · Δεύτερο Βασίλειο

Άσκηση: ποιος κάνει τι

Αντιστοίχισε κάθε συμμετέχοντα με τον ρόλο του στην αφήγηση.

  1. Καρδινάλιος Λέων · Παπικός απεσταλμένος που στέφει τον Καλογιάννη.
  2. Βαλδουίνος · Αυτοκράτορας που αιχμαλωτίστηκε κοντά στην Αδριανούπολη.
  3. Οι Κουμάνοι · Οι έφιπποι σύμμαχοι του Καλογιάννη.
Γιατί;

Ο Λέων δρα στη στέψη, ο Βαλδουίνος είναι ο αιχμάλωτος μετά τη μάχη και οι Κουμάνοι συμμετέχουν σε καταδιώξεις και τοξεύουν.

  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102

Ακούστε τη σκηνή · 9

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 2
  1. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  2. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102

Νέο εύρημα στη συλλογή σας

Το παπικό στέμμα δεν εξασφαλίζει ειρήνη. Στην Αδριανούπολη η καταδίωξη των Κουμάνων καταλήγει σε ήττα και στην αιχμαλωσία του Βαλδουίνου.

Πρόσωπα αυτής της ιστορίας

Πηγές

  1. Dosseman File:Edirne Roman Walls and Macedonian Tower 0210.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  2. Андрей Романенко File:Baldwin Tower, view from below 01.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  3. Loyset Liédet; reproduction via Wikimedia Commons File:ConquestOfConstantinopleByTheCrusadersIn1204.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  4. Johann H. Addicks (-jha-) File:Theodosianische Landmauer in Istanbul.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  5. Sailko File:Sigillo di papa innocenzo III, da high street, dublino, 1198-1216 ca.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  6. Rebecca Griffiths / York Museums Trust File:Medieval, Papal bulla of Pope Innocent III (FindID 891636).jpg Wikimedia Commons; Portable Antiquities Scheme, York Museums Trust, record 891636
  7. Carlo Raso; medieval painter unknown File:Pope Innocent III (Monastery of Subiaco).jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  8. www.vacacionesbulgaria.com (Infobgv) File:Tsarevets-Panorama.jpg Wikimedia Commons; media file description and imageinfo API
  9. Wikimedia geographical database contributors Adrianople: geographical record
  10. Wikimedia geographical database contributors Constantinople: geographical record
  11. Wikimedia geographical database contributors Rome: geographical record
  12. Wikimedia geographical database contributors Tarnovo: geographical record
  13. Florin Curta Southeastern Europe in the Middle Ages, 500–1250 PDF Cambridge Medieval Textbooks. Cambridge University Press · 2006 · xxv
  14. Francesco Dall’Aglio Rex or Imperator? Kalojan’s Royal Title in the Correspondence with Innocent III PDF Studia Ceranea · 2019 · 9 · 171–185
  15. Evgeni Dermendzhiev / Евгени Дерменджиев Югоизточно подградие на столичния Търновград или „Френкхисар“ – квартал на западноевропейски търговци PDF Известия на Регионален исторически музей – Велико Търново · 2017 · XXXII · 63–132
  16. Innocent III, Kaloyan and Archbishop Basil; Bulgarian translation Mihail Voynov and Ivan Duychev; notes Ivan Bozhilov; general editor Emil Iv. Dimitrov Преписка на българите с папа Инокентий III Държава и църква през XIII век. Синодик на цар Борил. Sofia: Slavika; digital transcription at kroraina.com · 1999 · 8–9, 22–25, 34–35, 46–53
  17. Angel Nikolov Archaeological evidence of Bulgaria’s contacts with the Latin Empire and the Roman Church in the first half of the 13th century. Preliminary remarks PDF Studia Academica Šumenensia. Shumen University Press · 2021 · 8 · 227–260
  18. Община Велико Търново Архитектурно-музеен резерват „Царевец“ Official municipal website
  19. ФиУеб ЕООД; unofficial informational website, explicitly unaffiliated with local authorities Царевец — Проучване и възстановяване Tsarevets.eu (unofficial site)
  20. Geoffrey de Villehardouin; translated by Frank T. Marzials Memoirs or Chronicle of the Fourth Crusade and the Conquest of Constantinople London: J. M. Dent,; Fordham University Internet Medieval Sourcebook · 1908 · 64–69, 87–102

Εικόνες

Sailko · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Σύμφωνα με τον τίτλο της φωτογραφίας, ανήκει στον Ιννοκέντιο Γ΄ και βρέθηκε στο Δουβλίνο. Διακρίνονται ο Παύλος και ο Πέτρος.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Sailko / Wikimedia Commons, CC BY 3.0. The photograph’s title attributes it to Innocent III and says it was found in Dublin. Paul and Peter are visible. Unmodified. Cut-out detail; background removed.

Loyset Liédet · Public domain · Wikimedia Commons

Καλλιτεχνική απεικόνιση του 15ου αιώνα, που αποδίδεται στον Loyset Liédet, BnF Arsenal Ms 5090, φύλλο 205r. Δεν είναι εικόνα αυτόπτη μάρτυρα του 1204.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Loyset Liédet; reproduction via Wikimedia Commons / Wikimedia Commons, Public domain. An artistic depiction from the fifteenth century attributed to Loyset Liédet, BnF Arsenal Ms 5090, folio 205r. Not an eyewitness image from 1204. Unmodified. Processed image.

Johann H. Addicks · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Σύγχρονη φωτογραφία στην Κωνσταντινούπολη με σωζόμενη και αναστηλωμένη τοιχοποιία. Δεν δείχνει το σημείο της εισόδου το 1204.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Johann H. Addicks (-jha-) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. A present-day photograph in Istanbul with surviving and restored masonry. It does not identify the point of entry in 1204. Unmodified. Processed image.

Carlo Raso · Public domain · Wikimedia Commons

Καλλιτεχνική απεικόνιση που δημιουργήθηκε μετά την εποχή του Καλογιάννη. Ο δημιουργός της τοιχογραφίας είναι άγνωστος· ο Carlo Raso είναι ο φωτογράφος.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Carlo Raso; medieval painter unknown / Wikimedia Commons, Public domain. An artistic likeness made after Kaloyan’s time. The painter is Unknown; Carlo Raso is the photographer. Unmodified. Processed image.

www.vacacionesbulgaria.com · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Σύγχρονη γενική άποψη του οχυρωμένου λόφου στο Τάρνοβο. Τα ανακατασκευασμένα κτίρια δεν αποτελούν ανέπαφη μεσαιωνική πρωτεύουσα.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

www.vacacionesbulgaria.com (Infobgv) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. A present-day overview of the fortified hill at Tarnovo. The reconstructed buildings are not an intact medieval capital. Unmodified. Processed image.

Rebecca Griffiths / York Museums Trust · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Εύρημα από την Αγγλία. Δεν είναι σφραγίδα από τεκμηριωμένη επιστολή προς τον Καλογιάννη.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Rebecca Griffiths / York Museums Trust / Wikimedia Commons, CC BY 2.0. An English find. This is not a seal from a documented letter to Kaloyan. Unmodified. Processed image.

Sailko · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Σύμφωνα με τον τίτλο της φωτογραφίας, ανήκει στον Ιννοκέντιο Γ΄ και βρέθηκε στο Δουβλίνο. Διακρίνονται ο Παύλος και ο Πέτρος.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Sailko / Wikimedia Commons, CC BY 3.0. The photograph’s title attributes it to Innocent III and says it was found in Dublin. Paul and Peter are visible. Unmodified. Processed image.

Dosseman · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Σύγχρονη φωτογραφία τειχών και της βάσης του Μακεδονικού Πύργου στην Αδριανούπολη, το σημερινό Εντίρνε. Τα επιμέρους τμήματα των τειχών δεν χρονολογούνται εδώ στην πολιορκία του 1205.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Dosseman / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. A present-day photograph of walls and the base of the Macedonian Tower at Adrianople, now Edirne. Individual masonry phases are not assigned here to the siege of 1205. Unmodified. Processed image.

Андрей Романенко · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Σύγχρονη φωτογραφία ανακατασκευασμένου πύργου στο Τσάρεβετς. Η παράδοση τον συνδέει με τον Βαλδουίνο· η φωτογραφία δεν αποδεικνύει πού φυλακίστηκε.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Андрей Романенко / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. A present-day photograph of a reconstructed tower at Tsarevets. Tradition links it to Baldwin; the photograph does not prove the location of his prison. Unmodified. Processed image.

Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso