
Ο φωτογράφος δεν αναφέρεται · Public domain · Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας / Wikimedia Commons
Η εμπρόσθια όψη χρυσού νομίσματος της Μεσημβρίας, που ονομάζεται στατήρας. Απεικονίζει τη θεά Αθηνά με κράνος. Το νόμισμα ακολουθεί πρότυπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Digitisation: National Library of France, via Wikimedia Commons. Public domain. Photographer uncredited. Cut-out detail; background removed.
Νεσέμπαρ · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Η πόλη στον στενό ισθμό
Τι σώζουν νομίσματα και τείχη στη Νεσέμπαρ;
Κράνος σε νόμισμα, επισκευασμένα τείχη και εκκλησίες χωρίς στέγη: τεκμήρια διαφορετικών εποχών της Μεσημβρίας.

Μέρος 1 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Ο δρόμος στον ισθμό
Μπαίνεις στην παλιά Νεσέμπαρ από τον ισθμό. Είναι μια στενή λωρίδα γης ανάμεσα στη χερσόνησο και την ξηρά. Ο τόπος έχει ιστορία πάνω από 3.000 χρόνια.
Εδώ υπάρχει οικισμός ήδη πριν από τους Έλληνες. Αργότερα φτάνουν οι Δωριείς, μια ομάδα αρχαίων Ελλήνων. Ιδρύουν μια πόλη με δική της διακυβέρνηση. Η ακριβής χρονολογία άφιξής τους αμφισβητείται. Προχωρώντας θα δεις ίχνη διαφορετικών αιώνων.
- Το παλιό Νεσέμπαρ · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 4
- UNESCO World Heritage Centre Ancient City of Nessebar, World Heritage List no. 217
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria
- Japus; watermark removal by Beao Nesebar-panorama-day.JPG




Μέρος 2 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Το μουσείο και οι τρεις εκκλησίες
Η αρχαιολογική συλλογή και τα εκκλησιαστικά κτίρια διατηρούν τεκμήρια διαφορετικών εποχών. Τα μικρά ευρήματα μέσα σε αυτό συμπληρώνουν τους μεγάλους τοίχους έξω. Από το 1994 το μουσείο στεγάζεται σε κτίριο που κατασκευάστηκε ειδικά γι’ αυτό.
Ο χάρτης συνδέει το μουσείο με τρεις εκκλησίες: τον Χριστό Παντοκράτορα, την Αγία Σοφία και τον Άγιο Στέφανο. Είναι μέρη που υπάρχουν σήμερα. Κάθε κτίριο αντιπροσωπεύει διαφορετική εποχή. Νομίσματα, τοιχοποιία και διακόσμηση παρέχουν διαφορετικά είδη τεκμηρίων. Αρχίζουμε με ένα αντικείμενο που χωρά ανάμεσα σε δύο δάχτυλα.
- Αρχαιολογικό Μουσείο Νεσέμπαρ · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
- Χριστός Παντοκράτορας · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
- Αγία Σοφία — Παλαιά Μητρόπολη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
- Άγιος Στέφανος — Νέα Μητρόπολη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 9
- Museum Ancient Nessebar The Archaeological Museum
- Museum Ancient Nessebar Fortification Walls
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Museum Ancient Nessebar The Christ Pantokrator Church
- Museum Ancient Nessebar The Saint Stephen Church
- Wikimedia geographical database contributors Nessebar Archaeological Museum
- Wikimedia geographical database contributors Christ Pantocrator
- Wikimedia geographical database contributors St Sophia — the Old Bishopric
- Wikimedia geographical database contributors St Stephen — the New Bishopric



Μέρος 3 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Μια πόλη πάνω σε νόμισμα
Η Μεσημβρία, η αρχαία Νεσέμπαρ, κόβει δικά της νομίσματα τον 5ο αιώνα π.Χ. Το αργυρό διώβολο που βλέπουμε έχει κράνος στην εμπρόσθια όψη και τροχό στην πίσω. Το διώβολο είναι ένα μικρό νόμισμα. Το κράνος μοιάζει με μεταλλική μάσκα με ανοίγματα για τα μάτια.
Γύρισέ το. Τέσσερις ακτίνες χωρίζουν τον τροχό. Ανάμεσά τους υπάρχουν γράμματα από το όνομα της πόλης. Σύμφωνα με μια ερμηνεία ο τροχός συνδέεται με τον Απόλλωνα, ελληνικό θεό. Υπάρχει και ερμηνεία που τον συνδέει με τον Άρη. Η σημασία του δεν είναι βέβαιη.
- 1 · Τέσσερις ακτίνες
- Τέσσερις ακτίνες συναντιούνται στο κέντρο του τροχού.
- 2 · Τα γράμματα της πόλης
- Τα γράμματα M-E-T-A είναι συντομογραφία του ονόματος της πόλης. Στη φωτογραφία το νόμισμα είναι περιστραμμένο.
- 3 · Ακτίνες γύρω από τον τροχό
- Κοντές ακτίνες περιβάλλουν τον τροχό. Το σχήμα τους φαίνεται· η σύνδεσή του με συγκεκριμένο θεό είναι ερμηνεία.
- 4 · Ο θρύλος του Μέλσα
- Σύμφωνα με έναν θρύλο, ο Μέλσας ίδρυσε την πόλη και της έδωσε το όνομά του. Το νόμισμα δεν αποδεικνύει ότι έζησε.
Πηγές · 7
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria
- Emanuel Petac; Aurel Vîlcu About the Diobols Hoard of Apollonia Pontica and Mesembria Discovered in 1911 in Constanţa (Ancient Tomis) PDF
- Museum Ancient Nessebar The Archaeological Museum: Hall Two — Messambria, the Pontic Polis
- Hermann Junghans Mesembria Rv.JPG
- Hermann Junghans Mesembria Diobol Av.JPG
- Photographer uncredited; ancient object: Mesambria mint, Alexander type Monnaie - Statère aux types d'Alexandre le grand, Mesembria, Thrace - btv1b10060926f (1 of 2).jpg

Μέρος 4 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Ένα τείχος με επισκευές
Στην είσοδο κοίταξε την πέτρα και τα κόκκινα τούβλα. Οι Έλληνες οικοδόμοι χρησιμοποιούν μεγάλους λίθινους ογκόλιθους. Οι Ρωμαίοι καταλαμβάνουν την πόλη το 72 π.Χ. και διατηρούν τις οχυρώσεις.
Στα μέσα του 5ου αιώνα μ.Χ. οι Βυζαντινοί οικοδόμοι υψώνουν νέο τείχος. Σε αυτό εναλλάσσουν πέτρα και τούβλα. Βυζάντιο είναι το όνομα που δίνουμε σήμερα στην Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Στον Μεσαίωνα τα τείχη επισκευάστηκαν πολλές φορές. Γι’ αυτό ο τοίχος που βλέπουμε δεν κατασκευάστηκε μονομιάς. Το υλικό από μόνο του δεν δείχνει την ηλικία κάθε πέτρας.
Πηγές · 3
- Museum Ancient Nessebar Fortification Walls
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Sarah T. Brooks Byzantium (ca. 330–1453)
Μέρος 5 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Δραστηριότητα: τι βλέπουμε
Τι μπορούμε να δείξουμε απευθείας στην πίσω όψη του διωβόλου που παρουσιάζεται;
Γιατί;
Ο τροχός και οι ακτίνες φαίνονται. Η σημασία του συμβόλου είναι ξεχωριστό ερευνητικό ερώτημα.
Σωστό · Έναν τροχό με τέσσερις ακτίνες.
- Emanuel Petac; Aurel Vîlcu About the Diobols Hoard of Apollonia Pontica and Mesembria Discovered in 1911 in Constanţa (Ancient Tomis) PDF
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria
- Hermann Junghans Mesembria Rv.JPG
Πηγές · 3
- Emanuel Petac; Aurel Vîlcu About the Diobols Hoard of Apollonia Pontica and Mesembria Discovered in 1911 in Constanţa (Ancient Tomis) PDF
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria
- Hermann Junghans Mesembria Rv.JPG


Μέρος 6 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Η εκκλησία χωρίς στέγη
Στην Αγία Σοφία πάνω από το κεφάλι σου βρίσκεται ο ουρανός αντί για την παλιά στέγη. Η κατασκευή αρχίζει στα τέλη του 5ου και στις αρχές του 6ου αιώνα μ.Χ. Είναι βασιλική: μια επιμήκης εκκλησία με τρία κατά μήκος μέρη, που ονομάζονται κλίτη. Τα τόξα τα χωρίζουν μεταξύ τους. Το ημικυκλικό μέρος στο ανατολικό άκρο ονομάζεται αψίδα.
Την αποκαλούν Παλαιά Μητρόπολη: είναι η κύρια εκκλησία του τοπικού εκκλησιαστικού ηγέτη. Η εκκλησία τροποποιήθηκε μετά την αρχική της κατασκευή.
- Αγία Σοφία — Παλαιά Μητρόπολη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 3
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Balkan Heritage Foundation (project with Bulgarian Centre for Underwater Archaeology) Submerged Heritage of Nessebar Excavation Project
Μέρος 7 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Δραστηριότητα: βάλτε τα γεγονότα στη σειρά
Βάλτε τα γεγονότα σε σειρά από το παλαιότερο στο πιο πρόσφατο.
Γιατί;
Τα νομίσματα του 5ου αιώνα π.Χ. προηγούνται της ρωμαϊκής κατάκτησης· η βασιλική χρονολογείται στους αιώνες που ακολούθησαν· η κατάκτηση από τον Κρούμο είναι μεταγενέστερη της κατασκευής της.
Σωστή σειρά
- Η πόλη αρχίζει να κόβει νομίσματα
- Οι Ρωμαίοι καταλαμβάνουν την πόλη
- Χτίζεται η Αγία Σοφία
- Ο Κρούμος καταλαμβάνει την πόλη
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria
Πηγές · 3
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria



Μέρος 8 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Κεραμικά πιατάκια και ζωγραφιές στους τοίχους
Στον Χριστό Παντοκράτορα κοίταξε πάνω από τα τόξα. Κεραμικά πιατάκια και τετράφυλλα σχήματα διακοσμούν την πρόσοψη, τον εξωτερικό τοίχο. Παντοκράτορας σημαίνει ο Χριστός που εξουσιάζει τα πάντα. Η εκκλησία χρονολογείται στον 13ο–14ο αιώνα.
Στον Άγιο Στέφανο, τη Νέα Μητρόπολη, κοίταξε τις ζωγραφιές στους τοίχους. Το κτίριο κατασκευάστηκε τον 11ο–13ο αιώνα. Όμως μια επιγραφή χρονολογεί την τοιχογράφηση στο 1599. Τοιχογραφία είναι μια εικόνα πάνω σε τοίχο. Η ηλικία του κτιρίου και η ηλικία των ζωγραφιών δεν είναι ίδιες.
- 1 · Κεραμικά στον τοίχο
- Τα πράσινα κεραμικά πιατάκια ακολουθούν την καμπύλη πάνω από το τόξο.
- 2 · Τόξο στον τοίχο
- Ένα εσοχικό τόξο διακοσμεί την πρόσοψη. Δεν είναι πέρασμα.
- 3 · Παράθυρο κάτω από τον τρούλο
- Παράθυρο στο τύμπανο, το υπερυψωμένο τμήμα κάτω από τον τρούλο.
- Χριστός Παντοκράτορας · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
- Άγιος Στέφανος — Νέα Μητρόπολη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 4
- Museum Ancient Nessebar The Christ Pantokrator Church
- Museum Ancient Nessebar The Saint Stephen Church
- UNESCO World Heritage Centre Ancient City of Nessebar, World Heritage List no. 217
- Chrumps; sharpening by Jacek Halicki Church of Christ Pantocrator Nesebar.jpg
Μέρος 9 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα
Δραστηριότητα: αντιστοιχίστε
Αντιστοιχίστε κάθε τόπο ή αντικείμενο με το ίχνος του στην αφήγηση.
Γιατί;
Το νόμισμα φέρει σύμβολα της πόλης· η Αγία Σοφία είναι βασιλική· στον Χριστό Παντοκράτορα εξετάσαμε την εξωτερική κεραμική διακόσμηση· στον Άγιο Στέφανο διακρίναμε την κατασκευή από τη ζωγραφική.
- Emanuel Petac; Aurel Vîlcu About the Diobols Hoard of Apollonia Pontica and Mesembria Discovered in 1911 in Constanţa (Ancient Tomis) PDF
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Museum Ancient Nessebar The Christ Pantokrator Church
- Museum Ancient Nessebar The Saint Stephen Church
Πηγές · 4
- Emanuel Petac; Aurel Vîlcu About the Diobols Hoard of Apollonia Pontica and Mesembria Discovered in 1911 in Constanţa (Ancient Tomis) PDF
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Museum Ancient Nessebar The Christ Pantokrator Church
- Museum Ancient Nessebar The Saint Stephen Church
Νέο εύρημα στη συλλογή σας
Το τείχος, το νόμισμα και η εκκλησία διαφυλάσσουν διαφορετικά μέρη του παρελθόντος του ίδιου τόπου.
Πρόσωπα αυτής της ιστορίας
Πηγές
- Sarah T. Brooks Byzantium (ca. 330–1453)
- Corpus Nummorum project (institutional numismatic research portal; no individual byline on page) Coin Typology of Mesembria
- Wikimedia geographical database contributors Nessebar Archaeological Museum
- Wikimedia geographical database contributors Christ Pantocrator
- Wikimedia geographical database contributors St Sophia — the Old Bishopric
- Wikimedia geographical database contributors St Stephen — the New Bishopric
- Museum Ancient Nessebar History of Nessebar
- Museum Ancient Nessebar The Archaeological Museum
- Museum Ancient Nessebar The Christ Pantokrator Church
- Emanuel Petac; Aurel Vîlcu About the Diobols Hoard of Apollonia Pontica and Mesembria Discovered in 1911 in Constanţa (Ancient Tomis) PDF
- Photographer uncredited; ancient object: Mesambria mint, Alexander type Monnaie - Statère aux types d'Alexandre le grand, Mesembria, Thrace - btv1b10060926f (1 of 2).jpg
- Hermann Junghans Mesembria Diobol Av.JPG
- Hermann Junghans Mesembria Rv.JPG
- Japus; watermark removal by Beao Nesebar-panorama-day.JPG
- Chrumps; sharpening by Jacek Halicki Church of Christ Pantocrator Nesebar.jpg
- Museum Ancient Nessebar The Archaeological Museum: Hall Two — Messambria, the Pontic Polis
- Museum Ancient Nessebar Basilica Saint Sofia
- Museum Ancient Nessebar The Saint Stephen Church
- Balkan Heritage Foundation (project with Bulgarian Centre for Underwater Archaeology) Submerged Heritage of Nessebar Excavation Project
- UNESCO World Heritage Centre Ancient City of Nessebar, World Heritage List no. 217
- Museum Ancient Nessebar Fortification Walls
Εικόνες
Ο φωτογράφος δεν αναφέρεται · Public domain · Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας / Wikimedia Commons
Η εμπρόσθια όψη χρυσού νομίσματος της Μεσημβρίας, που ονομάζεται στατήρας. Απεικονίζει τη θεά Αθηνά με κράνος. Το νόμισμα ακολουθεί πρότυπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Digitisation: National Library of France, via Wikimedia Commons. Public domain. Photographer uncredited. Cut-out detail; background removed.
User:Japus · CC BY 2.5 · Wikimedia Commons
Σύγχρονη θέα σε στέγες και πύργο εκκλησίας. Το 1983 το παλιό Νεσέμπαρ εγγράφηκε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Japus; watermark removal: Beao. Wikimedia Commons, CC BY 2.5. Processed image.
Svik at Bulgarian Wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Το σύγχρονο κτίριο του Αρχαιολογικού Μουσείου στο Νεσέμπαρ, όχι αρχαίο κτίσμα.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Svik at Bulgarian Wikipedia. Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Processed image.
Julian Nyča · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Πέτρινα τείχη με ζώνες από τούβλα στην είσοδο του παλιού Νεσέμπαρ. Σημερινή όψη με επισκευασμένα τμήματα.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Julian Nyča. Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Processed image.
Hermann Junghans · CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons
Η πίσω όψη διωβόλου της Μεσημβρίας: τροχός με τέσσερις ακτίνες, γράμματα και εξωτερικές ακτίνες. Μικρή εικόνα.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Hermann Junghans. Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0 de. Processed image.
Hermann Junghans · CC BY-SA 3.0 de · Wikimedia Commons
Η εμπρόσθια όψη διωβόλου με κράνος που καλύπτει το πρόσωπο και αφήνει ανοίγματα για τα μάτια.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Hermann Junghans. Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0 de. Processed image.
Ο φωτογράφος δεν αναφέρεται · Public domain · Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας / Wikimedia Commons
Η εμπρόσθια όψη χρυσού νομίσματος της Μεσημβρίας, που ονομάζεται στατήρας. Απεικονίζει τη θεά Αθηνά με κράνος. Το νόμισμα ακολουθεί πρότυπο του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Digitisation: National Library of France, via Wikimedia Commons. Public domain. Photographer uncredited. Processed image.
Gérard Janot · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Άποψη κατά μήκος του κεντρικού χώρου της Αγίας Σοφίας προς την ημικυκλική αψίδα, με τον ουρανό πάνω από τα ερείπια.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Gérard Janot, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Processed image.
Oleg Yunakov · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Δύο σειρές από πλινθόκτιστα τόξα ανάμεσα σε πέτρινους τοίχους. Σύγχρονη φωτογραφία των ερειπίων της Αγίας Σοφίας.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Oleg Yunakov. Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Processed image.
Chrumps · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Η πρόσοψη του Χριστού Παντοκράτορα με τόξα, πράσινη κεραμική διακόσμηση και τύμπανο κάτω από τον τρούλο.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Chrumps; sharpening: Jacek Halicki. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
fusion-of-horizons · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Το εσωτερικό του Αγίου Στεφάνου με τοιχογραφίες, κίονες και τέμπλο. Η φωτογραφία περιλαμβάνει λευκό πλαίσιο.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: fusion-of-horizons. Wikimedia Commons. CC BY 2.0. Processed image.
Pierre André Leclercq · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Φθαρμένο τμήμα τοιχογραφίας στον Άγιο Στέφανο, με ορατή την τοιχοποιία. Η χρονολόγησή του δεν έχει επιβεβαιωθεί.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo: Pierre André Leclercq. Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Processed image.
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso