Wycięty fragment malowidła z carskim fundatorem; nie jest przenośną ikoną. Ubytki zachowano.
Carski fundator

Skalne cerkwie w Iwanowie · Drugie carstwo

Dlaczego car jest namalowany w skale?

Dlaczego postacie w skale wyglądają jak żywe?

9 scen · 3 minuty · Źródła · 12

Joachim szuka odosobnienia nad Rusenskim Łomem. Carscy fundatorzy i malarze łączą skalny monaster z kulturą Tyrnowa.

Wysoka urwista skała w zielonej dolinie; na pierwszym planie skała ze współczesnymi metalowymi poręczami.
Wąski, ciemny otwór w skale, roślinność i metalowa poręcz po prawej.
Płytkie pomieszczenie w skale z niszami i małą współczesną ikoną w lewym dolnym rogu.

Część 1 · Drugie carstwo

Kto wspina się do skały?

Nad Rusenskim Łomem w skale widnieje otwór. Za nim znajduje się cerkiew. Według oficjalnego opisu leży ona około trzydziestu metrów nad ziemią. Kto wykułby świątynię tak wysoko? Żyli tu pustelnicy: mnisi szukający odosobnienia do modlitwy. W XIII i XIV wieku skały koło Iwanowa stały się domem wspólnoty monastycznej. Według opracowania muzeum cerkwie łączyły drewniane drabiny i platformy. Później ściany i sklepienia pokryły malowidła. Kto za nie zapłacił?

Posłuchaj sceny · 1

Głos syntetyczny · 0:31
Źródła · 3
  1. Official tourism portal of Bulgaria / national tourism administration; individual author not stated Bulgaria: Pilgrimage Tourism PDF Official Bulgaria tourism brochure · 5 (printed); 7 (PDF)
  2. RuseXplore; linked by Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви RuseXplore, museum-linked heritage project
  3. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
Kontekst geograficzny bez granic historycznychKontekst geograficzny bez granic historycznych12
Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Część 2 · Drugie carstwo

Mnich Joachim zostaje patriarchą

Na początku XIII wieku mnich Joachim założył tu monaster przy wsparciu cara. Cela to pomieszczenie mnicha. W 1235 r. Joachim został patriarchą, zwierzchnikiem bułgarskiej Cerkwi. Mnich ze skalnego monasteru stanął więc na czele bułgarskiej Cerkwi.

Posłuchaj sceny · 2

Głos syntetyczny · 0:17
Źródła · 3
  1. UNESCO World Heritage Centre Rock-Hewn Churches of Ivanovo UNESCO World Heritage List, property 45
  2. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  3. Elka Bakalova A Contribution to Contemporary Art Science PDF Palaeobulgarica · 1981 · V · 100–103
Stojąca postać z aureolą i w długiej czerwonej szacie na zachowanym tynku. Twarz jest zatarta.

Część 3 · Drugie carstwo

Car na tynku

W cerkwi Matki Bożej znajduje się portret cara. Matka Boża to matka Jezusa. Opis muzealny rozpoznaje władcę jako Iwana Aleksandra. Panował w latach 1331–1371. Przedstawiono go jako ktitora, fundatora wspierającego świątynię. Portret znajduje się w narteksie, pomieszczeniu wejściowym. Zatarte rysy twarzy nie pozwalają odtworzyć jej dokładnego wyglądu. Tożsamość cara jest sporna. Szczegóły znajdują się w źródłach.

1 · Zatarta twarz
Rysy są zatarte. Zdjęcie nie pozwala odtworzyć dokładnego wyglądu tej osoby.
2 · Długa szata
Na postaci widać czerwoną szatę i jasny pas pośrodku. To obserwacja na podstawie zdjęcia, nie rekonstrukcja stroju.
3 · Krawędź fragmentu
Po prawej kończy się malowany tynk i widać skałę. Portret jest częścią ściany, nie osobną ikoną.

Posłuchaj sceny · 3

Głos syntetyczny · 0:30
Źródła · 5
  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  3. Elka Bakalova A Contribution to Contemporary Art Science PDF Palaeobulgarica · 1981 · V · 100–103
  4. Assen Tschilingirov / Асен Чилингиров Ивановските стенописи и техният дарител [The Ivanovo Murals and Their Donor] Историческо бъдеще (Асоциация Клио) · 2010 · 147–210
  5. A. Nikolov File:Tsar John Alexander of Bulgaria.jpg Wikimedia Commons
Malowane sklepienie z czerwonymi ramami, postaciami i budynkami; pas odsłoniętej skały przecina malowidło.

Część 4 · Drugie carstwo

Postacie w czerwonych ramach

Na sklepieniu czerwone ramy oddzielają malowidła. Na jednym polu postać pochyla się przed namalowanymi budynkami. Zdaniem specjalistów pozy i pejzaż nadają malowidłom większą wyrazistość. Określenie „żywe” opisuje więc nasze wrażenie, a nie właściwość farby. Sceny ewangeliczne opowiadają o Jezusie. Według muzeum większość takich scen w cerkwi dotyczy Wielkiego Tygodnia. Według wiary chrześcijańskiej Wielki Tydzień przypomina cierpienie, śmierć i pogrzeb Jezusa.

1 · Malowana rama
Czerwony pas oddziela sąsiednie sceny.
2 · Pochylona postać
Postać pochyla się do przodu, jakby była w ruchu.
3 · Budynki w opowieści
Malowane budynki tworzą tło. Nie wskazujemy ich jako konkretnego pałacu ani dokładnego widoku miasta.
4 · Odsłonięta skała
Szeroki pas bez malowidła przecina pola. Zdjęcie ukazuje ubytek, lecz samo nie pozwala datować uszkodzenia.

Posłuchaj sceny · 4

Głos syntetyczny · 0:29
Źródła · 4
  1. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  2. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  3. Delysia v File:The ceiling of the main church in the complex of Ivanovo rock churches - autumn 2016.jpg Wikimedia Commons
  4. Александра Карамихалева / Българска Патриаршия Страстна седмица Българска православна църква – Българска Патриаршия, Новини · 2010

Część 5 · Drugie carstwo

Zadanie: co przedstawia portret

Jaką rolę pełni car w muzealnej interpretacji portretu?

  1. Fundator wspierający świątynię.
  2. Malarz, który wykonał malowidła w kościele.
  3. Założyciel monasteru w XIII wieku.
Dlaczego?

Opis muzealny rozpoznaje carskiego fundatora jako Iwana Aleksandra. Tożsamość cara jest sporna.

Poprawnie · Fundator wspierający świątynię.

  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  3. Assen Tschilingirov / Асен Чилингиров Ивановските стенописи и техният дарител [The Ivanovo Murals and Their Donor] Историческо бъдеще (Асоциация Клио) · 2010 · 147–210

Posłuchaj sceny · 5

Głos syntetyczny · 0:04
Źródła · 3
  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  3. Assen Tschilingirov / Асен Чилингиров Ивановските стенописи и техният дарител [The Ivanovo Murals and Their Donor] Историческо бъдеще (Асоциация Клио) · 2010 · 147–210
Wysokie postacie z żółtymi aureolami na ścianie; po lewej niskie przejście w skale.

Część 6 · Drugie carstwo

Modlitwa wśród malowideł

Po co mnichom, którzy wybrali ciszę, tyle obrazów? Muzeum wiąże rozkwit monasteru w XIV wieku z hezychazmem. Ten nurt duchowy kładzie nacisk na odosobnienie i nieustanną modlitwę. Malowidła opowiadają święte historie w miejscu modlitwy. Według badaczy mają one związek ze sztuką carskiego dworu w Tyrnowie. Sam portret nie dowodzi, że car osobiście odwiedził to miejsce.

Posłuchaj sceny · 6

Głos syntetyczny · 0:24
Źródła · 3
  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. RuseXplore; linked by Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви RuseXplore, museum-linked heritage project
  3. Elka Bakalova A Contribution to Contemporary Art Science PDF Palaeobulgarica · 1981 · V · 100–103

Część 7 · Drugie carstwo

Zadanie: uporządkuj wydarzenia w czasie

W 1979 r. skalne cerkwie wpisano na Listę światowego dziedzictwa. Uporządkuj wydarzenia od najwcześniejszego.

  1. Joachim zostaje patriarchą
  2. Iwan Aleksander zostaje carem
  3. Wpis na Listę światowego dziedzictwa
Dlaczego?

Kolejność to 1235 → 1331 → 1979: patriarcha, początek panowania, wpis na listę dziedzictwa.

Prawidłowa kolejność

  1. Joachim zostaje patriarchą
  2. Iwan Aleksander zostaje carem
  3. Wpis na Listę światowego dziedzictwa
  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  3. UNESCO World Heritage Centre Rock-Hewn Churches of Ivanovo UNESCO World Heritage List, property 45

Posłuchaj sceny · 7

Głos syntetyczny · 0:08
Źródła · 3
  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  3. UNESCO World Heritage Centre Rock-Hewn Churches of Ivanovo UNESCO World Heritage List, property 45
Wyblakłe postacie z aureolami, przerwane ubytkami tynku; nad nimi malowane budynki.
Ukośny widok na postacie z aureolami na ścianie i malowane budynki na sklepieniu; miejscami brakuje tynku.
Wąski, ciemny otwór w skale, roślinność i metalowa poręcz po prawej.

Część 8 · Drugie carstwo

Brakujący tynk

Współczesne zdjęcia ukazują niepełny obraz. Brakuje tynku, twarze są zatarte. Opis obiektu światowego dziedzictwa wymienia czyszczenie i zabezpieczenie malowideł. Wykonano też drobne poprawki farby, zwane retuszami. Samo zdjęcie nie pokazuje, gdzie poprawiono malowidło. Zachowane fragmenty są naszym świadectwem; to, czego brakuje, pozostawia pytania.

Posłuchaj sceny · 8

Głos syntetyczny · 0:23
Źródła · 3
  1. UNESCO World Heritage Centre Rock-Hewn Churches of Ivanovo UNESCO World Heritage List, property 45
  2. Vislupus File:The Ivanovo rock churches 002.jpg Wikimedia Commons
  3. Alexander.D.Hristov File:Rock-hewn Churches of Ivanovo - Entrance of the Church.jpg Wikimedia Commons

Część 9 · Drugie carstwo

Zadanie: człowiek, obraz, ubytek

Połącz każde pojęcie z jego znaczeniem w opowieści.

  1. Pustelnik · Mnich szukający odosobnienia do modlitwy.
  2. Ktitor · Fundator wspierający świątynię.
  3. Odsłonięta skała · Miejsce bez zachowanego malowidła.
Dlaczego?

Pustelnik opisuje sposób życia; ktitor oznacza rolę fundatora; odsłonięta skała jest widocznym ubytkiem.

  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. RuseXplore; linked by Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви RuseXplore, museum-linked heritage project
  3. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  4. Delysia v File:The ceiling of the main church in the complex of Ivanovo rock churches - autumn 2016.jpg Wikimedia Commons

Posłuchaj sceny · 9

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 4
  1. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  2. RuseXplore; linked by Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви RuseXplore, museum-linked heritage project
  3. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  4. Delysia v File:The ceiling of the main church in the complex of Ivanovo rock churches - autumn 2016.jpg Wikimedia Commons

Nowe znalezisko w twojej kolekcji

Skalna cerkiew łączy mnisze odosobnienie z carskim mecenatem i malarstwem XIV wieku.

Osoby z tej historii

Źródła

  1. Elka Bakalova A Contribution to Contemporary Art Science PDF Palaeobulgarica · 1981 · V · 100–103
  2. Александра Карамихалева / Българска Патриаршия Страстна седмица Българска православна църква – Българска Патриаршия, Новини · 2010
  3. ICOMOS; assessment panel André Chastel, Henry Millon, Jean Taralon Rock-hewn churches of Ivanovo — advisory body evaluation PDF World Heritage nomination 45, ICOMOS evaluation · 1979 · 5 (PDF pagination)
  4. Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви Официален уебсайт, експозиционна страница
  5. Delysia v File:The ceiling of the main church in the complex of Ivanovo rock churches - autumn 2016.jpg Wikimedia Commons
  6. A. Nikolov File:Tsar John Alexander of Bulgaria.jpg Wikimedia Commons
  7. Alexander.D.Hristov File:Rock-hewn Churches of Ivanovo - Entrance of the Church.jpg Wikimedia Commons
  8. Vislupus File:The Ivanovo rock churches 002.jpg Wikimedia Commons
  9. RuseXplore; linked by Регионален исторически музей – Русе Ивановски скални църкви RuseXplore, museum-linked heritage project
  10. Official tourism portal of Bulgaria / national tourism administration; individual author not stated Bulgaria: Pilgrimage Tourism PDF Official Bulgaria tourism brochure · 5 (printed); 7 (PDF)
  11. Assen Tschilingirov / Асен Чилингиров Ивановските стенописи и техният дарител [The Ivanovo Murals and Their Donor] Историческо бъдеще (Асоциация Клио) · 2010 · 147–210
  12. UNESCO World Heritage Centre Rock-Hewn Churches of Ivanovo UNESCO World Heritage List, property 45

Ilustracje

A. Nikolov · Public domain · Wikimedia Commons

Carski fundator, zwykle utożsamiany z Iwanem Aleksandrem. Fragment malowidła ściennego na skale, nie osobna ikona. Tożsamość przedstawionego cara jest sporna.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: A. Nikolov; Wikimedia Commons; Public domain. The royal donor, usually identified as Ivan Alexander. A mural fragment on rock, not a separate icon. The depicted tsar’s identity is disputed. Cut-out detail; background removed.

Nikolov2010 · Public domain · Wikimedia Commons

Skały koło Iwanowa, współczesna fotografia. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Nikolov2010; Wikimedia Commons; Public domain. Cliffs near Ivanovo, modern photograph. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. Processed image.

Alexander.D.Hristov · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Otwór w skale i współczesna poręcz. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją. Poręcz jest współczesna. Nie pokazuje średniowiecznej drogi dostępu.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Alexander.D.Hristov; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Opening in the rock and a modern handrail. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. The handrail is modern. It does not show medieval access. Processed image.

Delysia v · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Skalne pomieszczenie obok głównej cerkwi. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Delysia v; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Rock chamber beside the main church. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. Processed image.

A. Nikolov · Public domain · Wikimedia Commons

Carski fundator, zwykle utożsamiany z Iwanem Aleksandrem. Fragment malowidła ściennego na skale, nie osobna ikona. Tożsamość przedstawionego cara jest sporna.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: A. Nikolov; Wikimedia Commons; Public domain. The royal donor, usually identified as Ivan Alexander. A mural fragment on rock, not a separate icon. The depicted tsar’s identity is disputed. Processed image.

Delysia v · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Sklepienie cerkwi Matki Bożej: sceny w malowanych ramach. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Delysia v; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Ceiling of the Holy Mother of God: scenes in painted frames. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. Processed image.

Delysia v · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Rząd świętych pod malowanym sklepieniem. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Delysia v; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. A row of saints beneath the painted ceiling. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. Processed image.

Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Zachowane aureole i ubytki malowidła ściennego. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Vislupus; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Surviving halos and losses in the wall painting. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. Processed image.

Delysia v · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Malowidło ścienne i odsłonięta skała w cerkwi Matki Bożej. Współczesne zdjęcie zachowanych fragmentów; nie jest rekonstrukcją.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Photo: Delysia v; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Wall painting and exposed rock in the Holy Mother of God. Modern photograph of what survives; not a reconstruction. Processed image.

Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso