Dom po pożarze

Dom spłonął około ośmiu tysięcy lat temu. Pozostały po nim piece, kamienne ręczne żarna i rozrzucone naczynia. Czego możemy dowiedzieć się o ludziach z przedmiotów, których ogień nie zniszczył?

W Starej Zagorze pozostałości zachowano tam, gdzie je odkryto. Nad nimi zbudowano muzeum. Zgłoszenie z 1984 r. datuje domostwa na VI tysiąclecie p.n.e., a strona muzeum na jego początek. Nikołow umieszcza pojawienie się piętrowych domów w regionie po 5800 r. p.n.e. Dokładna data tego pożaru pozostaje niepotwierdzona.

Przedmioty niekoniecznie leżą tam, gdzie ich używano. Portal turystyczny wiąże ich dobry stan zachowania z pożarem; według muzeum część przedmiotów spadła z górnej kondygnacji.

Można spotkać dwa opisy tych pozostałości. Zgłoszenie na listę informacyjną z 1984 r. mówi o dwóch sąsiadujących domostwach. Obecna strona muzeum przedstawia jeden piętrowy budynek: dwa pomieszczenia na dole i jedno na górze. Nikołow również zalicza stanowisko w Starej Zagorze do wczesnoneolitycznych domów piętrowych.

Według muzeum szkielet tworzyły drewniane słupy i przeplatane pręty pokryte gliną i słomą. Podczas pożaru piec, części żaren i inne przedmioty spadły z góry na dół.

Portal turystyczny podaje odkrycie w 1968 r., a muzeum ratownicze badania w 1969 r. Z tych krótkich opisów nie wynika jasno, czy chodzi o różne etapy.

Z tego domu dowiadujemy się, jak rozcierano i przechowywano żywność, ale nie poznajemy imion mieszkańców. Muzeum mówi o trzech rodzinach. Nikołow dopuszcza, że w podobnych piętrowych domach żyły różne pokolenia rodziny wielopokoleniowej. Są to interpretacje dotyczące gospodarstwa domowego, a nie lista mieszkańców.

W odniesieniu do niektórych domów neolitycznych Nikołow proponuje hipotezę celowego spalenia. Nie wynika z tego, że ten pożar był umyślny. W przejrzanych materiałach jego przyczyna pozostaje niepotwierdzona.

W 1984 r. domostwa zgłoszono na listę informacyjną światowego dziedzictwa. Nie oznacza to wpisu na samą Listę. Zachowane na miejscu pozostałości dostarczają informacji o rozcieraniu i przechowywaniu żywności, ale pozostawiają otwarte pytania o pokrewieństwo i przyczynę pożaru.