Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Bir kulenin onarımını anlatan Yunanca yazıtlı taş levhanın müzedeki sergisi. Metinde Hermogenes'in adı geçer; görevi ve kesin tarih tartışmalıdır. Fotoğraf burunda değil, Sofya'da çekilmiştir.
Taş yazıt

Kaliakra · İkinci Çarlık

Kayalık ve donanmalar

Burun savunma için neden elverişli?

9 sahne · 4 dk · Kaynaklar · 22

Yazıtlı bir taş, denizin üstünde bir başkent ve kıyı açıklarında gemiler. Kaliakra'nın izlerini incele ve tarihi kırk kız efsanesinden ayır.

Burnun yüksek kayalıklarının ve denizin günümüzdeki görünümü.
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlamTarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam1
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam

Bölüm 1 · İkinci Çarlık

Kıyıyı koruyan kayalık

Karşında uzun, kayalık bir burun var. Kaliakra, Karadeniz'e yaklaşık iki kilometre uzanır. Kayalıklar suyun onlarca metre üzerinde yükselir. Karadan yaklaşım yolu dardır. Bu, savunmayı muhtemelen kolaylaştırıyordu.

Antik bir coğrafyacı, değerli eşyaların saklandığı bir hazine dairesi olarak kullanılan müstahkem bir yer anlatır. Bu yer genellikle Kaliakra ile ilişkilendirilir. Arkeologlar burnun en eski geçmişini hâlâ araştırıyor.

Sahneyi dinle · 1

Sentetik ses · 0:28
Kaynaklar · 4
  1. Министерство на туризма на Република България Kaliakra Fortress
  2. Strabo; translated by Horace Leonard Jones The Geography of Strabo, Book VII, chapter 6 Loeb Classical Library, vol. III, William Heinemann / G. P. Putnam’s Sons; digitised by Bill Thayer, LacusCurtius · 1924 · 275–281
  3. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  4. Национален археологически институт с музей при БАН Разкопки на крепостта Калиакра НАИМ–БАН · 2008
Bir kulenin onarımını anlatan Yunanca yazıtlı taş levhanın müzedeki sergisi. Metinde Hermogenes'in adı geçer; görevi ve kesin tarih tartışmalıdır. Fotoğraf burunda değil, Sofya'da çekilmiştir.

Bölüm 2 · İkinci Çarlık

Taşa kaydedilen kule

Roma döneminde kale genişler. Kaliakra'dan bir taş levha bir inşaatı anlatır. Üzerinde Yunanca harflerle bir kulenin temellerinden yeniden yapıldığı yazılıdır. Flavius Hermogenes'in adı geçer.

Peki o kimdir? Bazı araştırmacılar onu bir komutanla ilişkilendirir. Başka bir yorum ise onu eyalet valisi olarak tanımlar; eyalet, imparatorluğun büyük bir bölgesidir. Bu yüzden yazıtın kesin tarihi hâlâ tartışmalıdır. Fotoğrafta levha, Sofya'daki bir müze sergisinde görülür.

1 · Taştaki harfler
Bu inşa yazıtı bir kulenin onarımını anlatır. Yazıtlar, yapılar hakkında bilgiler saklayabilir.
2 · Hermogenes adı
Hermogenes adı yazıtın alt kısmındadır. Görevi hakkında farklı yorumlar vardır.
3 · Kırık levha
Fotoğrafta birleştirilmiş iki parça görülüyor. Kırık görünse de yalnızca buna bakarak ne zaman oluştuğunu söyleyemeyiz.

Sahneyi dinle · 2

Sentetik ses · 0:30
Kaynaklar · 4
  1. Община Варна Kaliakra cape and Kaliakra archaeological reserve Visit Varna, official municipal tourism portal
  2. Małgorzata Krawczyk Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? U schyłku starożytności – Studia źródłoznawcze; Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa · 2016 · 15 · 31–40
  3. Małgorzata Krawczyk / University of Warsaw Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? Ewa Wipszycka Warsaw Late Antique Seminar · 2018
  4. Bin im Garten File:National Historical Museum of Bulgaria PD 2012 053.JPG Wikimedia Commons
Kemerli girişin ve duvarların günümüzdeki görünümü. Görünen kısımların hepsi Orta Çağ'dan kalmamıştır.

Bölüm 3 · İkinci Çarlık

Dobrotitsa'nın başkenti

XIV. yüzyılda Kaliakra, Dobrotitsa'nın başkentidir. Dobrotitsa, Karadeniz kıyısındaki bir devlet olan Dobruca Despotluğu'nu yönetir. Despot burada bir Orta Çağ hükümdarlık unvanıdır. Kişiliğini değerlendiren bir sözcük değildir.

Surların ardında zanaatkârlar da çalışır. Arkeologlar, içine süs eşyası dökülen bir takı kalıbı bulur. Burada madeni para ve çömlek de üretilmiştir. Burası yalnızca bir gözetleme noktası değil, bir şehirdir.

Sahneyi dinle · 3

Sentetik ses · 0:28
Kaynaklar · 5
  1. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  2. Община Варна Kaliakra cape and Kaliakra archaeological reserve Visit Varna, official municipal tourism portal
  3. Община Каварна История
  4. Национален археологически институт с музей при БАН Разкопки на крепостта Калиакра НАИМ–БАН · 2008
  5. Анастас Ангелов За реконструкцията на средновековната крепостна стена на Калиакра Морски вестник · Компас · 2021

Bölüm 4 · İkinci Çarlık

Görev: taş üzerindeki mesaj

Kaliakra'daki yapı yazıtı neyi bildiriyor?

  1. Bir kulenin yeniden yapılmasını
  2. Uşakov'un deniz savaşını
  3. Kırk kızın adlarını
Neden böyle?

Yazıt bir kulenin yeniden yapıldığını bildirir ve Hermogenes'in adını verir. Görevi tartışmalıdır.

Doğru · Bir kulenin yeniden yapılmasını

  1. Małgorzata Krawczyk Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? U schyłku starożytności – Studia źródłoznawcze; Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa · 2016 · 15 · 31–40
  2. Małgorzata Krawczyk / University of Warsaw Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? Ewa Wipszycka Warsaw Late Antique Seminar · 2018

Sahneyi dinle · 4

Sentetik ses · 0:03
Kaynaklar · 2
  1. Małgorzata Krawczyk Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? U schyłku starożytności – Studia źródłoznawcze; Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa · 2016 · 15 · 31–40
  2. Małgorzata Krawczyk / University of Warsaw Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? Ewa Wipszycka Warsaw Late Antique Seminar · 2018
Kayalık kıyının günümüzden bir fotoğrafı. Efsanede anlatılan, gerçekleştiği kanıtlanmış bir olayın yerini göstermez.

Bölüm 5 · İkinci Çarlık

Denizin üstündeki kırk kız

Bu kayalıkların çevresinde kırk kızla ilgili bir efsane anlatılır. Bir versiyonunda kızlar esirdir. Esir kalmamak için saç örgülerini birbirine bağlayıp birlikte denize atlarlar.

Bu bir efsanedir, gerçekleştiği saptanmış bir olay değildir. Söylence olayı bölgenin Osmanlı İmparatorluğu tarafından fethedildiği döneme yerleştirir. Doğrulanmış bir tarih veya ad listesi vermez. Kayalıkların altındaki suyun fotoğrafı, olayın tam orada yaşandığını kanıtlamaz.

Sahneyi dinle · 5

Sentetik ses · 0:30
Kaynaklar · 2
  1. Община Каварна История
  2. Welcome.bg (no individual author credited) Легенда за нос Калиакра Welcome.bg, Legends
Afanasy Depaldo'ya atfedilen savaş tasviri, 18. yüzyıl sonu. Fotoğraf veya kesin bir harita değil, sanatsal bir tasvirdir.

Bölüm 6 · İkinci Çarlık

Kıyı ile donanma arasındaki gemiler

11 Ağustos 1791'de Kaliakra açıklarında iki donanma savaşır. Donanma, savaş gemilerinden oluşan bir topluluktur. Rus gemilerine Fyodor Uşakov komuta eder. Karşılarında Osmanlı donanması vardır. Uşakov gemilerini kıyı ile karşı donanma arasına yöneltir.

Savaş Rus zaferi ve Osmanlı donanmasının geri çekilmesiyle sonuçlanır. Aynı savaş için 31 Temmuz tarihini görürsen, bu eski takvime göredir. Resim, bir sanatçının savaşı nasıl tasvir ettiğini gösterir. Onu kesin bir deniz haritası olarak kullanma.

Sahneyi dinle · 6

Sentetik ses · 0:35
Kaynaklar · 7
  1. Исторически музей Балчик Оръдието
  2. Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина Победа русского флота под командованием Ф. Ф. Ушакова в сражении у мыса Калиакрия Президентская библиотека, День в истории
  3. Zdravka Hristova Georgieva Post-medieval seafaring in the Western Black Sea: archaeological and iconographic evidence for the rig PDF University of Southampton, Faculty of Arts and Humanities, Archaeology; PhD thesis, volume 1 of 2 · 2025 · 40–41
  4. Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого Сражение у мыса Калиакрия ЦВММ · 2016
  5. Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого Выставка «Непобедимый Ушаков» ЦВММ · 2017
  6. Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого Рисунок. Сражение близ Варны и Калиакрии 31 июля 1791 года ЦВММ, Акварели и рисунки, object 1884
  7. Афанасий де Палдо File:Сражение при Калиакрии.jpg Wikimedia Commons

Bölüm 7 · İkinci Çarlık

Görev: zamana göre sırala

Üç dönemi en eskisinden başlayarak sırala.

  1. Kale Roma döneminde genişler
  2. Dobrotitsa’nın başkenti
  3. Kaliakra Deniz Muharebesi
Neden böyle?

Roma şehri Orta Çağ başkentinden daha eskidir. Uşakov'un savaşı Dobrotitsa'dan yüzyıllar sonradır.

Doğru sıralama

  1. Kale Roma döneminde genişler
  2. Dobrotitsa’nın başkenti
  3. Kaliakra Deniz Muharebesi
  1. Община Варна Kaliakra cape and Kaliakra archaeological reserve Visit Varna, official municipal tourism portal
  2. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  3. Исторически музей Балчик Оръдието

Sahneyi dinle · 7

Sentetik ses · 0:03
Kaynaklar · 3
  1. Община Варна Kaliakra cape and Kaliakra archaeological reserve Visit Varna, official municipal tourism portal
  2. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  3. Исторически музей Балчик Оръдието
Turizm Bakanlığı'nın 4. yüzyıla tarihlediği hamamın kalıntıları. Hamam, yıkanmak için kullanılan ortak bir yapıdır.
Kaliakra'daki alçak taş duvarlar bugün; bu fotoğrafa dayanarak ayrı mekânlar tarihlendirilmemiştir.
Kayalık kıyı ve koyun günümüzden bir fotoğrafı; ufukta rüzgâr türbinleri görülüyor. Savaş alanının canlandırması değildir.
Kayaya oyulmuş basamakların ve denizin günümüzdeki görünümü. Basamakların tarihi belirlenmemiştir.

Bölüm 8 · İkinci Çarlık

Hamam ve mağaradaki müze

Korunan kalıntılar arasında kale duvarları ve dördüncü yüzyıla tarihlenen bir hamamın temelleri bulunur. Hamam, halkın yıkanması için yapılmış bir yapıdır. Alçak duvarlar odalarının sınırlarını gösterir.

Bir mağarada buluntuların ve kalenin maketinin bulunduğu küçük bir müze vardır. Maket, canlandırmaya göre kalenin nasıl göründüğünü gösterir. Bugün görülen duvarlar yeniden yapılmış bölümler de içerir.

Sahneyi dinle · 8

Sentetik ses · 0:25
Kaynaklar · 6
  1. Министерство на туризма на Република България Kaliakra Fortress
  2. Исторически музей – Каварна Начална страница Official museum website
  3. Анастас Ангелов За реконструкцията на средновековната крепостна стена на Калиакра Морски вестник · Компас · 2021
  4. Michał Derela File:Kaliakra Roman baths.jpg Wikimedia Commons
  5. Elena Chochkova File:Kaliakra E3.jpg Wikimedia Commons
  6. Inga Tomane File:Bulgaria. Kaliakra 2009 (2) 06.jpg Wikimedia Commons

Bölüm 9 · İkinci Çarlık

Görev: kişileri eşleştir

Kişileri rolleriyle eşleştir. Anlatının kaynaklarından da yararlan.

  1. Strabon · Müstahkem bir burnu anlatan coğrafyacı
  2. Dobrotitsa · Başkenti Kaliakra olan Orta Çağ hükümdarı
  3. Fyodor Uşakov · 1791'de Rus gemilerinin komutanı
Neden böyle?

Strabon yazılı bir anlatı bırakır. Dobrotitsa Orta Çağ'da hüküm sürer. Uşakov daha sonraki bir deniz savaşında gemilere komuta eder.

  1. Strabo; translated by Horace Leonard Jones The Geography of Strabo, Book VII, chapter 6 Loeb Classical Library, vol. III, William Heinemann / G. P. Putnam’s Sons; digitised by Bill Thayer, LacusCurtius · 1924 · 275–281
  2. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  3. Исторически музей Балчик Оръдието

Sahneyi dinle · 9

Sentetik ses · 0:05
Kaynaklar · 3
  1. Strabo; translated by Horace Leonard Jones The Geography of Strabo, Book VII, chapter 6 Loeb Classical Library, vol. III, William Heinemann / G. P. Putnam’s Sons; digitised by Bill Thayer, LacusCurtius · 1924 · 275–281
  2. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  3. Исторически музей Балчик Оръдието

Koleksiyonunuza yeni bir buluntu

Kaliakra bir savunma ve deniz rekabeti yeridir; efsane kanıtlanmış bir olay değildir.

Bu öyküdeki kişiler

Kaynaklar

  1. Исторически музей Балчик Оръдието
  2. Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого Выставка «Непобедимый Ушаков» ЦВММ · 2017
  3. Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого Рисунок. Сражение близ Варны и Калиакрии 31 июля 1791 года ЦВММ, Акварели и рисунки, object 1884
  4. Zdravka Hristova Georgieva Post-medieval seafaring in the Western Black Sea: archaeological and iconographic evidence for the rig PDF University of Southampton, Faculty of Arts and Humanities, Archaeology; PhD thesis, volume 1 of 2 · 2025 · 40–41
  5. Община Каварна История
  6. Małgorzata Krawczyk Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? U schyłku starożytności – Studia źródłoznawcze; Wydawnictwo Naukowe Sub Lupa · 2016 · 15 · 31–40
  7. Małgorzata Krawczyk / University of Warsaw Flawiusz Hermogenes – magister equitum Konstancjusza II czy praeses provinciae Scythiae? Ewa Wipszycka Warsaw Late Antique Seminar · 2018
  8. Welcome.bg (no individual author credited) Легенда за нос Калиакра Welcome.bg, Legends
  9. Министерство на туризма на Република България Kaliakra Fortress
  10. Исторически музей – Каварна Начална страница Official museum website
  11. Национален археологически институт с музей при БАН Разкопки на крепостта Калиакра НАИМ–БАН · 2008
  12. Центральный военно-морской музей имени императора Петра Великого Сражение у мыса Калиакрия ЦВММ · 2016
  13. Filip Petrunov Early Bulgarian monuments from Kaliakra PDF Studia Academica Šumenensia · 2024 · 11 · 143–151
  14. Michał Derela File:Kaliakra Roman baths.jpg Wikimedia Commons
  15. Афанасий де Палдо File:Сражение при Калиакрии.jpg Wikimedia Commons
  16. Inga Tomane File:Bulgaria. Kaliakra 2009 (2) 06.jpg Wikimedia Commons
  17. Bin im Garten File:National Historical Museum of Bulgaria PD 2012 053.JPG Wikimedia Commons
  18. Elena Chochkova File:Kaliakra E3.jpg Wikimedia Commons
  19. Президентская библиотека имени Б. Н. Ельцина Победа русского флота под командованием Ф. Ф. Ушакова в сражении у мыса Калиакрия Президентская библиотека, День в истории
  20. Анастас Ангелов За реконструкцията на средновековната крепостна стена на Калиакра Морски вестник · Компас · 2021
  21. Strabo; translated by Horace Leonard Jones The Geography of Strabo, Book VII, chapter 6 Loeb Classical Library, vol. III, William Heinemann / G. P. Putnam’s Sons; digitised by Bill Thayer, LacusCurtius · 1924 · 275–281
  22. Община Варна Kaliakra cape and Kaliakra archaeological reserve Visit Varna, official municipal tourism portal

Görseller

Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Bir kulenin onarımını anlatan Yunanca yazıtlı taş levhanın müzedeki sergisi. Metinde Hermogenes'in adı geçer; görevi ve kesin tarih tartışmalıdır. Fotoğraf burunda değil, Sofya'da çekilmiştir.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.

Diego Delso · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Burnun yüksek kayalıklarının ve denizin günümüzdeki görünümü.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Diego Delso / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Bin im Garten · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Bir kulenin onarımını anlatan Yunanca yazıtlı taş levhanın müzedeki sergisi. Metinde Hermogenes'in adı geçer; görevi ve kesin tarih tartışmalıdır. Fotoğraf burunda değil, Sofya'da çekilmiştir.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Bin im Garten / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.

Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kemerli girişin ve duvarların günümüzdeki görünümü. Görünen kısımların hepsi Orta Çağ'dan kalmamıştır.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kayalık kıyının günümüzden bir fotoğrafı. Efsanede anlatılan, gerçekleştiği kanıtlanmış bir olayın yerini göstermez.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Афанасий де Палдо · Public domain · Wikimedia Commons

Afanasy Depaldo'ya atfedilen savaş tasviri, 18. yüzyıl sonu. Fotoğraf veya kesin bir harita değil, sanatsal bir tasvirdir.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Image: Afanasy Depaldo / Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.

Michał Derela · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Turizm Bakanlığı'nın 4. yüzyıla tarihlediği hamamın kalıntıları. Hamam, yıkanmak için kullanılan ortak bir yapıdır.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Michał Derela / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kaliakra'daki alçak taş duvarlar bugün; bu fotoğrafa dayanarak ayrı mekânlar tarihlendirilmemiştir.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Elena Chochkova / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.

Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kayalık kıyı ve koyun günümüzden bir fotoğrafı; ufukta rüzgâr türbinleri görülüyor. Savaş alanının canlandırması değildir.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Inga Tomane · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kayaya oyulmuş basamakların ve denizin günümüzdeki görünümü. Basamakların tarihi belirlenmemiştir.

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Photo: Inga Tomane / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso