Απομονωμένη μορφή από βραχογραφία της Μαγκούρα· δεν είναι φορητό αντικείμενο.
Ζωγραφισμένη μορφή

Σπήλαιο Μαγκούρα · Εποχή του Χαλκού

Χρώμα από νυχτερίδες, σημάδια του χρόνου

Ημερολόγιο από περιττώματα νυχτερίδων;

9 σκηνές · 3 λεπτά · Πηγές · 16

Σκούρες μορφές από γκουανό νυχτερίδων, σκηνές που ερμηνεύονται ως κυνήγι και ένα πιθανό ημερολόγιο. Εξετάζουμε τα ορατά σχήματα και τις σημασίες που τους έχουν αποδοθεί.

Σκούρες ανθρώπινες μορφές και μορφές ζώων σε δύο σειρές πάνω στον βράχο.

Μέρος 1 · Εποχή του Χαλκού

Χρώμα από το σπήλαιο

Στον ανοιχτόχρωμο τοίχο είναι ζωγραφισμένες σκούρες μορφές ανθρώπων και ζώων και διάφορα σημάδια. Το χρώμα τους φτιάχτηκε με γκουανό νυχτερίδων, δηλαδή συσσωρευμένα περιττώματα νυχτερίδων. Τα ίχνη παραμένουν εδώ.

Βρισκόμαστε στη Μαγκούρα, κοντά στο χωριό Ραμπίσα, στην περιοχή του Βίντιν. Εκατοντάδες εικόνες καλύπτουν ένα μέρος του σπηλαίου. Δεν γνωρίζουμε τα ονόματα των δημιουργών. Μπορούμε όμως να εξετάσουμε όσα άφησαν. Βρες μια μορφή με σηκωμένα χέρια. Έπειτα αναζήτησε ένα ζώο δίπλα στον άνθρωπο της κάτω σειράς. Τι άραγε κάνουν αυτές οι μορφές;

Ακούστε τη σκηνή · 1

Συνθετική φωνή · 0:30
Πηγές · 4
  1. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  2. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
  3. Commission Nationale de la R.P. de Bulgarie pour l’Unesco The Magoura cave with drawings from the bronze age UNESCO World Heritage Centre — Tentative Lists · 1984
  4. Исторически музей Белоградчик Пещера „Магура“
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνοραΓεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα12
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Μέρος 2 · Εποχή του Χαλκού

Πόσο παλιά είναι τα σχέδια;

Τα σχέδια είναι χιλιάδων ετών. Οι ερευνητές προτείνουν διαφορετικές χρονολογήσεις. Μια επιστημονική ανασκόπηση τα τοποθετεί στην πέμπτη έως τρίτη χιλιετία π.Χ. Κάθε χιλιετία είναι χίλια χρόνια. Υπάρχουν και προτάσεις για παλαιότερες χρονολογίες. Δεν μπορούμε να δώσουμε μία χρονολογία σε όλες τις μορφές. Το παλιό γκουανό και η επαναζωγράφιση μπορεί να δυσκολεύουν τον έλεγχο. Η κατοικία που βρέθηκε δεν χρονολογεί κάθε σχέδιο. Πρέπει να αποδειχθεί η σχέση ανάμεσά τους.

Ακούστε τη σκηνή · 2

Συνθετική φωνή · 0:27
Πηγές · 5
  1. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
  2. Aleksandar Antić The Magura Cave in North-Western Bulgaria: Exploring Visitation and Speleotourism Potential PDF Researches Reviews of the Department of Geography, Tourism and Hotel Management · 2020 · 49 · 163–180
  3. Ministry of Tourism, Republic of Bulgaria The Magura Cave
  4. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  5. Commission Nationale de la R.P. de Bulgarie pour l’Unesco The Magoura cave with drawings from the bronze age UNESCO World Heritage Centre — Tentative Lists · 1984
Σκούρες ανθρώπινες μορφές και μορφές ζώων σε δύο σειρές πάνω στον βράχο.

Μέρος 3 · Εποχή του Χαλκού

Χέρια πάνω από το κεφάλι

Στην κάτω σειρά βλέπεις έναν άνθρωπο και ένα τετράποδο ζώο. Πιο πάνω υπάρχουν μορφές με τα χέρια πάνω από το κεφάλι. Τα χέρια μερικές φορές κλείνουν έναν κύκλο. Τα σώματα ορισμένων μορφών μοιάζουν με δύο ενωμένα τρίγωνα.

Οι ερευνητές ερμηνεύουν τις ομάδες ως κυνήγι, χορό ή τελετουργία. Τελετουργία είναι μια πράξη που οι άνθρωποι επαναλαμβάνουν λόγω των πεποιθήσεών τους. Όμως ο τοίχος δεν διασώζει κάποια εξήγηση από τους δημιουργούς. Δεν μπορούμε να ονομάσουμε τη γιορτή ή τους ανθρώπους. Κοίταξε πρώτα το σχήμα. Έπειτα σκέψου τι είναι ορατό και τι προσθέτουμε ως ερμηνεία.

1 · Ανθρώπινη μορφή
Μορφή με απλωμένα χέρια στην κάτω σειρά. Ο χαρακτηρισμός «κυνηγός» είναι ερμηνεία της σκηνής.
2 · Τετράποδο ζώο
Δίπλα στην ανθρώπινη μορφή υπάρχει ένα τετράποδο ζώο. Από τη σιλουέτα δεν προσδιορίζουμε το ακριβές είδος.
3 · Υψωμένα χέρια
Η πάνω μορφή έχει τα χέρια πάνω από το κεφάλι. Ο χορός ή η τελετή είναι πιθανή ερμηνεία, όχι διασωμένη αφήγηση του ζωγράφου.

Ακούστε τη σκηνή · 3

Συνθετική φωνή · 0:30
Πηγές · 3
  1. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  2. The original uploader was Octopus at Slovenian Wikipedia. File:Magura cave hunting scene 1519.jpg Wikimedia Commons
  3. Vislupus File:Magura cave 006.jpg Wikimedia Commons
Σκούροι κύκλοι με ακτίνες, σχήματα Τ και μια σειρά τετραγώνων σε ανοιχτόχρωμο βράχο.

Μέρος 4 · Εποχή του Χαλκού

Ο κύκλος με τις ακτίνες

Σε έναν άλλο τοίχο υπάρχει ένας μεγάλος κύκλος με ακτίνες. Κάτω του εναλλάσσονται σκούρα και ανοιχτόχρωμα τετραγωνάκια. Γύρω του υπάρχουν σημάδια σε σχήμα Τ. Ο κύκλος ερμηνεύεται ως ήλιος. Τα σχήματα Τ έχουν συγκριθεί με τσεκούρια, αλλά ούτε αυτό είναι βέβαιο.

Σύμφωνα με μία ερμηνεία, η σύνθεση είναι ημερολόγιο: τα σημάδια δηλώνουν ημέρες και γιορτές. Η ημερολογιακή σημασία είναι μια προτεινόμενη ερμηνεία. Μπορείς να μετρήσεις τις κηλίδες στη φωτογραφία. Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει πώς τις μετρούσε ο δημιουργός. Τι άλλο θα χρειαζόσουν για να δεχτείς την ημερολογιακή ερμηνεία;

1 · Κύκλος με ακτίνες
Κύκλος με γραμμές που απλώνονται προς τα έξω. Ερμηνεύεται ως ηλιακό σύμβολο.
2 · Σειρά τετραγώνων
Τα εναλλασσόμενα σκούρα και ανοιχτόχρωμα τετράγωνα αποτελούν μέρος της ημερολογιακής ερμηνείας. Δεν ξέρουμε με βεβαιότητα πώς μετρήθηκαν.
3 · Σημάδι σε σχήμα Τ
Το σχήμα είναι ορατό. Η σύγκριση τέτοιων σημαδιών με πέλεκεις είναι υπόθεση.

Ακούστε τη σκηνή · 4

Συνθετική φωνή · 0:32
Πηγές · 2
  1. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  2. The original uploader was Octopus at Slovenian Wikipedia. File:Magura cave calendar 1528.jpg Wikimedia Commons

Μέρος 5 · Εποχή του Χαλκού

Δραστηριότητα: τι αποδεικνύει ο κύκλος

Τι μπορούμε να πούμε για το «ημερολόγιο»;

  1. Είναι μια πιθανή ερμηνεία των σημείων.
  2. Η ίδια η φωτογραφία αποδεικνύει ότι είναι ημερολόγιο.
  3. Η μέθοδος με την οποία ο ζωγράφος μετρούσε τα σημεία είναι γνωστή.
Γιατί;

Ο κύκλος και τα τετραγωνάκια είναι ορατά. Η ημερολογιακή τους σημασία είναι ερμηνεία.

Σωστό · Είναι μια πιθανή ερμηνεία των σημείων.

  1. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  2. The original uploader was Octopus at Slovenian Wikipedia. File:Magura cave calendar 1528.jpg Wikimedia Commons

Ακούστε τη σκηνή · 5

Συνθετική φωνή · 0:02
Πηγές · 2
  1. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  2. The original uploader was Octopus at Slovenian Wikipedia. File:Magura cave calendar 1528.jpg Wikimedia Commons
Τοίχωμα με ζωγραφιές και σύγχρονος φωτισμός

Μέρος 6 · Εποχή του Χαλκού

Πώς προστατεύονται τα σχέδια

Το 1984 η Μαγκούρα προτάθηκε για τον ενδεικτικό κατάλογο της UNESCO. Ο οργανισμός στηρίζει την εκπαίδευση, την επιστήμη και τον πολιτισμό. Ο κατάλογος περιλαμβάνει πιθανά μελλοντικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς. Άρθρο του 2017 αναφέρει περιορισμό της μαζικής πρόσβασης από το 2008. Επιτρέπονταν επισκέψεις υπό επίβλεψη. Οι λόγοι περιλαμβάνουν σκόπιμες φθορές και αλλοιώσεις από τους επισκέπτες και τον φωτισμό. Στην έρευνα παρατηρήθηκαν ορατές συγκεντρώσεις μυκήτων στις αποθέσεις γκουανό. Στους ζωγραφισμένους τοίχους οι μύκητες ήταν λιγοστοί. Οι συγγραφείς συνιστούν παρακολούθηση και όχι συνήθη αντιμυκητιακά σκευάσματα.

Ακούστε τη σκηνή · 6

Συνθετική φωνή · 0:36
Πηγές · 4
  1. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
  2. Commission Nationale de la R.P. de Bulgarie pour l’Unesco The Magoura cave with drawings from the bronze age UNESCO World Heritage Centre — Tentative Lists · 1984
  3. UNESCO Tentative Lists
  4. UNESCO About us

Μέρος 7 · Εποχή του Χαλκού

Δραστηριότητα: πριν και μετά

Βάλε τα γεγονότα σε σειρά, αρχίζοντας από το παλαιότερο.

  1. Δημιουργία των προϊστορικών σχεδίων
  2. Πρόταση στον ενδεικτικό κατάλογο της UNESCO
  3. Περιορισμός της μαζικής πρόσβασης
Γιατί;

Τα σχέδια είναι προϊστορικά. Η σύγχρονη υποψηφιότητα είναι του 1984· ο περιορισμός που περιγράφουν οι επιστήμονες ισχύει από το 2008.

Σωστή σειρά

  1. Δημιουργία των προϊστορικών σχεδίων
  2. Πρόταση στον ενδεικτικό κατάλογο της UNESCO
  3. Περιορισμός της μαζικής πρόσβασης
  1. Aleksandar Antić The Magura Cave in North-Western Bulgaria: Exploring Visitation and Speleotourism Potential PDF Researches Reviews of the Department of Geography, Tourism and Hotel Management · 2020 · 49 · 163–180
  2. Commission Nationale de la R.P. de Bulgarie pour l’Unesco The Magoura cave with drawings from the bronze age UNESCO World Heritage Centre — Tentative Lists · 1984
  3. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80

Ακούστε τη σκηνή · 7

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 3
  1. Aleksandar Antić The Magura Cave in North-Western Bulgaria: Exploring Visitation and Speleotourism Potential PDF Researches Reviews of the Department of Geography, Tourism and Hotel Management · 2020 · 49 · 163–180
  2. Commission Nationale de la R.P. de Bulgarie pour l’Unesco The Magoura cave with drawings from the bronze age UNESCO World Heritage Centre — Tentative Lists · 1984
  3. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
Βραχώδεις σχηματισμοί στη Μαγκούρα
Κτίριο στη Μαγκούρα σε παλαιότερη φωτογραφία
Λίμνη Ραμπίσα, σύγχρονη φωτογραφία.

Μέρος 8 · Εποχή του Χαλκού

Ταινία και ζωγραφιές στους τοίχους

Ένα ρεπορτάζ περιγράφει μια ταινία για τις ζωγραφιές της Μαγκούρα. Περιέχει ψηφιακές αναπαραστάσεις: εικόνες που αναδημιουργήθηκαν με υπολογιστή. Δεν είναι οι ίδιοι οι τοίχοι.

Ακούστε τη σκηνή · 8

Συνθετική φωνή · 0:10
Πηγές · 4
  1. Мила Младенова Белоградчишката крепост Калето и пещерата Магура — история и бъдеще Българско национално радио — Програма Хоризонт · 2026
  2. Исторически музей Белоградчик Археологически разкопки
  3. Исторически музей Белоградчик Пещера „Магура“
  4. Svilen Enev (Svik) File:Magurata Cave.jpg Wikimedia Commons

Μέρος 9 · Εποχή του Χαλκού

Δραστηριότητα: σύνδεσε το χρώμα και τα σημάδια

Σύνδεσε κάθε έννοια με την περιγραφή της.

  1. Γκουανό · Περιττώματα νυχτερίδων για χρώμα
  2. Ημερολογιακή ερμηνεία · Προτεινόμενη σημασία των σημείων
  3. Ψηφιακή αναπαράσταση σε ταινία · Ψηφιακές αναπαραστάσεις των σχεδίων
Γιατί;

Το γκουανό είναι υλικό. Το ημερολόγιο είναι ερμηνεία των σχεδίων. Η ταινία είναι ένας σύγχρονος τρόπος παρουσίασης των εικόνων.

  1. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
  2. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  3. Мила Младенова Белоградчишката крепост Калето и пещерата Магура — история и бъдеще Българско национално радио — Програма Хоризонт · 2026

Ακούστε τη σκηνή · 9

Συνθετική φωνή · 0:02
Πηγές · 3
  1. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
  2. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  3. Мила Младенова Белоградчишката крепост Калето и пещерата Магура — история и бъдеще Българско национално радио — Програма Хоризонт · 2026

Νέο εύρημα στη συλλογή σας

Τα σχέδια είναι πραγματικά ίχνη, αλλά το νόημά τους παραμένει ανοιχτό σε έλεγχο. Η διαφορά ανάμεσα στο «βλέπω έναν κύκλο» και στο «αυτό είναι ημερολόγιο» είναι μέρος όσων μας μαθαίνει η Μαγκούρα να παρατηρούμε.

Πρόσωπα αυτής της ιστορίας

Πηγές

  1. Aleksandar Antić The Magura Cave in North-Western Bulgaria: Exploring Visitation and Speleotourism Potential PDF Researches Reviews of the Department of Geography, Tourism and Hotel Management · 2020 · 49 · 163–180
  2. Andrea Arcà Bulgarian rock art: the Magura Cave paintings TRACCE Online Rock Art Bulletin · 2014
  3. Мила Младенова Белоградчишката крепост Калето и пещерата Магура — история и бъдеще Българско национално радио — Програма Хоризонт · 2026
  4. Milena M. Mitova; Mihail Iliev; Alena Nováková; Anna A. Gorbushina; Veneta I. Groudeva; Pedro M. Martin-Sanchez Diversity and biocide susceptibility of fungal assemblages dwelling in the Art Gallery of Magura Cave, Bulgaria International Journal of Speleology · 2017 · 46 · 67–80
  5. Исторически музей Белоградчик Пещера „Магура“
  6. Исторически музей Белоградчик Археологически разкопки
  7. The original uploader was Octopus at Slovenian Wikipedia. File:Magura cave calendar 1528.jpg Wikimedia Commons
  8. Svilen Enev (Svik) File:Magurata Cave.jpg Wikimedia Commons
  9. Vislupus File:Magura cave 006.jpg Wikimedia Commons
  10. The original uploader was Octopus at Slovenian Wikipedia. File:Magura cave hunting scene 1519.jpg Wikimedia Commons
  11. Ministry of Tourism, Republic of Bulgaria The Magura Cave
  12. UNESCO About us
  13. UNESCO Tentative Lists
  14. Commission Nationale de la R.P. de Bulgarie pour l’Unesco The Magoura cave with drawings from the bronze age UNESCO World Heritage Centre — Tentative Lists · 1984
  15. Красимир Косев File:Formations in the Magurata Cave - panoramio.jpg Wikimedia Commons
  16. Jordani_av File:Panoramic view of Rabisha Lake (from the exit of Magurata cave) - panoramio.jpg Wikimedia Commons

Εικόνες

Octopus at Slovenian Wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Σύνθεση που ερμηνεύεται ως κυνήγι και χορός

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Octopus at Slovenian Wikipedia, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. A composition interpreted as hunting and dancing. Cut-out detail; background removed.

Octopus at Slovenian Wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Σύνθεση που ερμηνεύεται ως κυνήγι και χορός

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Octopus at Slovenian Wikipedia, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. A composition interpreted as hunting and dancing. Processed image.

Octopus at Slovenian Wikipedia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Τα σημάδια που ονομάζονται «ημερολόγιο»

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Octopus at Slovenian Wikipedia, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. The signs called a calendar. Processed image.

Elena Chochkova · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Τοίχωμα με ζωγραφιές και σύγχρονος φωτισμός

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Elena Chochkova, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Painted wall and modern lighting. Processed image.

Красимир Косев · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Βραχώδεις σχηματισμοί στη Μαγκούρα

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Красимир Косев, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Rock formations in Magura. Processed image.

Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Κτίριο στη Μαγκούρα σε παλαιότερη φωτογραφία

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Svilen Enev (Svik), Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Building at Magura in an older photograph. Processed image.

Jordani_av · CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Λίμνη Ραμπίσα, σύγχρονη φωτογραφία.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Jordani_av, Wikimedia Commons, CC BY 3.0. Unmodified. Rabisha Lake, modern photograph.. Processed image.

Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso