Historia Bułgarii
Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Cut-out detail; background removed.
Nicefor zdobywa stolicę Bułgarii. Krum jednak nadal stawia opór. Opowieść o klęsce, niezwykłym pucharze z kronik i prawach znanych tylko z późnego tekstu.
Część 1 · Pierwsze carstwo
Pliska płonie
Latem 811 r. wojska cesarza Nicefora I zdobywają Pliskę, stolicę Bułgarii. Podczas odwrotu drewniane budynki zostają spalone. Bułgarski władca Krum nie trafia jednak do niewoli. Utrata stolicy nie kończy jego oporu.
- Pliska — miasto archeologiczne · Przybliżone położenie
Źródła · 4
- Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“
- Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
- Svilen Enev File:Ruins in Pliska Palace 9.JPG
- www.bdmundo.com File:National Historical and Archaeological Preserve Pliska (23607833594).jpg
Część 2 · Pierwsze carstwo
Twarz na złocie
Spójrz na złotą monetę. Widać na niej Nicefora z koroną i krzyżem. Cesarz rządzi imperium: dużym państwem złożonym z wielu krain. Dziś jego imperium nazywamy Bizancjum. Moneta znajduje się w muzeum w Atenach. Nie wiemy, gdzie ją znaleziono.
- 1 · Twarz
- Wizerunek Nicefora na monecie. Nie jest to portret narysowany podczas bitwy.
- 2 · Korona
- Nad twarzą widać koronę z krzyżem. To symbol władzy cesarskiej.
- 3 · Krzyż w dłoni
- Po lewej stronie zdjęcia znajduje się krzyż na długim drzewcu. To nie miecz.
Źródła · 3
- Francesco Bini File:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 41 niceforo I.jpg
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
- Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
Część 3 · Pierwsze carstwo
Drewniane zapory w górach
Na południe od Pliski leży Stara Płanina. Przełęcz to droga przez góry. Przełęcz Wyrbicka jest jedną z proponowanych lokalizacji ostatniej bitwy. Rozważa się też inne miejsca. Dlatego mapa pokazuje przybliżony obszar, bez dokładnej trasy wojsk.
Teofanes pisze kronikę, czyli uporządkowany według lat opis wydarzeń. Według niego Bułgarzy zamykają wyjścia drewnianymi zaporami. Zdobyta stolica pozostaje za wojskami cesarskimi, lecz przed nimi są przeszkody. Relacje różnią się co do długości wyprawy.
- Pliska — miasto archeologiczne · Przybliżone położenie
- Przełęcz Wyrbica — możliwy rejon bitwy · Przybliżone położenie
Źródła · 5
- Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
- Kirił Marinow A scorched earth: The fate of the Bulgarian economic background during the expedition of Nikephoros I Genikos of 811
- OpenStreetMap contributors Pliska outer city
- Wikimedia geographical database contributors Varbitsa Pass
Część 4 · Pierwsze carstwo
Poranek klęski
Anonimowa relacja z wyprawy opisuje atak na obóz, gdy bizantyńscy żołnierze jeszcze śpią. Wojsko zostaje rozbite. Nicefor ginie w lipcu 811 r. Jego syn Staurakios zostaje ciężko ranny. Części żołnierzy udaje się uciec.
Kto dokładnie zabija cesarza? Zachowane relacje nie dają pewnej odpowiedzi.
Źródła · 6
- Leonora Neville Chronicle of 811
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg
- Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
Część 5 · Pierwsze carstwo
Zadanie: co jest pewne
Co możemy powiedzieć z pewnością po opowieści o bitwie?
Dlaczego?
Śmierć Nicefora jest potwierdzona. Nie ustalono dokładnie, kto go zabił ani gdzie rozegrała się bitwa. Późny obraz nie zastępuje świadectwa z czasu bitwy.
Poprawnie · Nicefor ginie podczas klęski w 811 r.
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg
Źródła · 3
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg
Część 6 · Pierwsze carstwo
Naczynie w dłoni
Na miniaturze Krum siedzi po lewej, a z prawej podaje mu się naczynie. Miniatura to mały obrazek w książce. Ten pochodzi z XIV wieku, wiele stuleci po bitwie. Teofanes podaje, że z czaszki Nicefora wykonano puchar pokryty z zewnątrz srebrem. Według niego pili z niego słowiańscy wodzowie.
Nie wiemy, czy taki puchar istniał. Relacja może powtarzać starsze opowieści o wrogach. Późniejsza ilustracja nie rozstrzyga tej kwestii.
- 1 · Krum na ilustracji
- Siedzący po lewej władca to według opisu miniatury Krum. Nie jest to potwierdzony portret z jego życia.
- 2 · Podawane naczynie
- Stojąca postać trzyma naczynie. Ilustracja przedstawia opowieść o pucharze; nie dowodzi, jaki materiał lub kształt miał rzeczywisty przedmiot.
- 3 · Goście
- Przy stole zgromadziła się grupa ludzi. Ich imion nie ustalono tutaj.
Źródła · 3
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg
Część 7 · Pierwsze carstwo
Zadanie: ułóż w kolejności chronologicznej
Ułóż te wydarzenia od najwcześniejszego do najpóźniejszego.
Dlaczego?
Pliskę zdobyto przed klęską w 811 r. Miniatura pochodzi z XIV wieku. Wykopaliska rozpoczynają się w 1899 r. Aby ustalić tę kolejność, nie trzeba znać dokładnej liczby dni między zdobyciem miasta a bitwą.
Prawidłowa kolejność
- Wojsko Nicefora zdobywa Pliskę
- Nicefor ginie w bitwie
- Powstaje miniatura z ucztą
- Rozpoczynają się wykopaliska w Plisce
- Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg
Źródła · 3
- Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg
Część 8 · Pierwsze carstwo
Rozkazy w starej księdze
O „prawach Kruma” mamy tylko relację w Sudzie, bizantyńskiej encyklopedii z X wieku. Encyklopedia to księga zawierająca wiele krótkich artykułów. Opisuje kary za fałszywe oskarżenie i kradzież. Mówi też o wyrywaniu winorośli i wystarczającej pomocy potrzebującym.
Według Sudy Krum wydaje te rozkazy po rozmowie z jeńcami z ludu Awarów. Awarowie mieli własne państwo. Nie wiemy, czy rozmowa się odbyła. Same prawa Kruma nie zachowały się.
Źródła · 4
- Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars
- Десислава Найденова Историческата достоверност на Лексикона „Суда“ като източник за законодателството на хан Крум PDF
- Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull
- Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica File:SudaArist.jpg
Część 9 · Pierwsze carstwo
Zadanie: połącz
Połącz każdą nazwę z jej rolą w tej opowieści.
Dlaczego?
Pliska jest miejscem. Teofanes jest autorem kroniki. Suda jest encyklopedią z relacją o prawach. Miniatura to późniejsze przedstawienie uczty.
- Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
- Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg
Źródła · 4
- Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
- Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg
Nowe znalezisko w twojej kolekcji
Śmierć Nicefora jest wydarzeniem potwierdzonym. Opowiadając o pucharze i prawach, trzeba podać źródła i ich ograniczenia.
Osoby z tej historii
Źródła
- Kirił Marinow A scorched earth: The fate of the Bulgarian economic background during the expedition of Nikephoros I Genikos of 811
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg
- Francesco Bini File:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 41 niceforo I.jpg
- Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg
- Svilen Enev File:Ruins in Pliska Palace 9.JPG
- www.bdmundo.com File:National Historical and Archaeological Preserve Pliska (23607833594).jpg
- Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica File:SudaArist.jpg
- Десислава Найденова Историческата достоверност на Лексикона „Суда“ като източник за законодателството на хан Крум PDF
- Leonora Neville Chronicle of 811
- Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF
- OpenStreetMap contributors Pliska outer city
- Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
- Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“
- Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull
- Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars
- Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia
- Wikimedia geographical database contributors Varbitsa Pass
Ilustracje
Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Cut-out detail; background removed.
Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Svilen Enev. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. The palace area at Pliska today. Photograph by Svilen Enev. Conserved stone remains are visible. After the fire, the city was rebuilt and changed; stone buildings replaced wooden ones. Excavations here began in 1899. Processed image.
www.bdmundo.com · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
www.bdmundo.com. Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0. Present-day view of the Pliska archaeological reserve. Ruins and conserved masonry from different building phases. Processed image.
Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Processed image.
Izvora · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Izvora. Wikimedia Commons, Public domain. Varbitsa Pass today, photographed by Izvora. Modern road and woodland; not an identified exact battlefield. Processed image.
Izvora · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Izvora. Wikimedia Commons, Public domain. A second present-day view of Varbitsa Pass. Supplementary terrain view, with no reconstruction of troops. Processed image.
Nieznany miniaturzysta z XIV wieku · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962). Wikimedia Commons, Public domain. Miniature 50 from the Manasses Chronicle, fourteenth century. Nikephoros’s campaign and a scene described as his capture. This is a later account in pictures. Processed image.
Nieznany miniaturzysta z XIV wieku · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962). Wikimedia Commons, Public domain. Miniature 51 in the Manasses Chronicle, fourteenth century. Krum with guests and a vessel being offered; a later image of the cup story, not evidence of a surviving object. Processed image.
Anonimowi kompilatorzy · Public domain · Wikimedia Commons
Pełne informacje o autorstwie
Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica. Wikimedia Commons, Public domain. Page 144 of the Suda printed in Milan in 1499, via Gallica and Commons. This is the entry on Aristotle, not the account of Krum’s laws. Processed image.
Kontekst geograficzny bez granic historycznych
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth
Pełne informacje o autorstwie
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso