Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Χρυσό νόμισμα του Νικηφόρου Α΄ στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών, φωτογραφία του Francesco Bini. Διακρίνονται στέμμα, πρόσωπο και σταυρός. Δεν γνωρίζουμε πού βρέθηκε το νόμισμα.
Νόμισμα του Νικηφόρου Α΄

Κρούμος και η μάχη του 811 · Πρώτο Βασίλειο

Κρούμος, Νικηφόρος και ένα κύπελλο

Πώς πέθανε ο Νικηφόρος;

9 σκηνές · 3 λεπτά · Πηγές · 17

Ο Νικηφόρος καταλαμβάνει τη βουλγαρική πρωτεύουσα. Ο Κρούμος όμως συνεχίζει την αντίσταση. Μια ιστορία για τη συντριβή, για ένα ασυνήθιστο κύπελλο στα χρονικά και για νόμους γνωστούς μόνο από ένα μεταγενέστερο κείμενο.

Η ανακτορική περιοχή της Πλίσκα σήμερα. Φωτογραφία του Svilen Enev. Διακρίνονται συντηρημένα λίθινα κατάλοιπα. Μετά την πυρκαγιά η πόλη ξαναχτίστηκε και άλλαξε· πέτρινα κτίρια αντικατέστησαν ξύλινα. Οι ανασκαφές εδώ άρχισαν το 1899.
Σύγχρονη άποψη του αρχαιολογικού χώρου της Πλίσκα. Ερείπια και συντηρημένη τοιχοποιία από διαφορετικές οικοδομικές φάσεις.

Μέρος 1 · Πρώτο Βασίλειο

Η Πλίσκα καίγεται

Το καλοκαίρι του 811 ο στρατός του αυτοκράτορα Νικηφόρου Α΄ καταλαμβάνει την Πλίσκα, τη βουλγαρική πρωτεύουσα. Κατά την αποχώρηση τα ξύλινα κτίσματα πυρπολούνται. Ο Βούλγαρος ηγεμόνας Κρούμος όμως δεν αιχμαλωτίζεται. Η απώλεια της πρωτεύουσας δεν τερματίζει την αντίστασή του.

Ακούστε τη σκηνή · 1

Συνθετική φωνή · 0:14
Πηγές · 4
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
  3. Svilen Enev File:Ruins in Pliska Palace 9.JPG Wikimedia Commons
  4. www.bdmundo.com File:National Historical and Archaeological Preserve Pliska (23607833594).jpg Wikimedia Commons
Χρυσό νόμισμα του Νικηφόρου Α΄ στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών, φωτογραφία του Francesco Bini. Διακρίνονται στέμμα, πρόσωπο και σταυρός. Δεν γνωρίζουμε πού βρέθηκε το νόμισμα.

Μέρος 2 · Πρώτο Βασίλειο

Το πρόσωπο πάνω στο χρυσό

Κοιτάξτε το χρυσό νόμισμα. Ο Νικηφόρος εικονίζεται με στέμμα και σταυρό. Ο αυτοκράτορας κυβερνά μια αυτοκρατορία: ένα μεγάλο κράτος με πολλές περιοχές. Σήμερα ονομάζουμε την αυτοκρατορία του Βυζάντιο. Το νόμισμα βρίσκεται σε μουσείο στην Αθήνα. Δεν γνωρίζουμε πού βρέθηκε.

1 · Το πρόσωπο
Απεικόνιση του Νικηφόρου σε νόμισμα. Δεν είναι πορτρέτο που σχεδιάστηκε κατά τη μάχη.
2 · Το στέμμα
Πάνω από το πρόσωπο διακρίνεται στέμμα με σταυρό. Είναι σύμβολο της αυτοκρατορικής εξουσίας.
3 · Ο σταυρός στο χέρι
Στα αριστερά της φωτογραφίας υπάρχει ένας σταυρός με μακριά λαβή. Δεν είναι σπαθί.

Ακούστε τη σκηνή · 2

Συνθετική φωνή · 0:15
Πηγές · 3
  1. Francesco Bini File:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 41 niceforo I.jpg Wikimedia Commons
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
Το πέρασμα της Βαρμπίτσας σήμερα, φωτογραφία του Izvora. Σύγχρονος δρόμος και δάσος· η ακριβής θέση της μάχης δεν έχει εξακριβωθεί.
Δεύτερη σύγχρονη άποψη του περάσματος της Βαρμπίτσας. Συμπληρωματική φωτογραφία του εδάφους, χωρίς αναπαράσταση στρατευμάτων.
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνοραΓεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα12
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Μέρος 3 · Πρώτο Βασίλειο

Ξύλινα φράγματα στο βουνό

Νότια της Πλίσκας βρίσκεται ο Αίμος. Ένα ορεινό πέρασμα είναι δρόμος μέσα από τα βουνά. Το πέρασμα της Βάρμπιτσας έχει προταθεί ως τόπος της τελευταίας μάχης. Συζητούνται και άλλες τοποθεσίες. Γι’ αυτό ο χάρτης δείχνει μια κατά προσέγγιση περιοχή, χωρίς ακριβή διαδρομή των στρατευμάτων.

Ο Θεοφάνης γράφει ένα χρονικό: μια αφήγηση γεγονότων κατά έτος. Σύμφωνα με αυτόν, οι Βούλγαροι κλείνουν τις εξόδους με ξύλινα φράγματα. Η κατακτημένη πρωτεύουσα μένει πίσω από τον αυτοκρατορικό στρατό, αλλά μπροστά του υπάρχουν εμπόδια. Οι αφηγήσεις διαφέρουν ως προς τη διάρκεια της εκστρατείας.

Ακούστε τη σκηνή · 3

Συνθετική φωνή · 0:31
Πηγές · 5
  1. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Kirił Marinow A scorched earth: The fate of the Bulgarian economic background during the expedition of Nikephoros I Genikos of 811 Balcanica Posnaniensia. Acta et studia · 2020 · 27 · 17-46
  4. OpenStreetMap contributors Pliska outer city
  5. Wikimedia geographical database contributors Varbitsa Pass
Μικρογραφία 50 από το Χρονικό του Μανασσή, 14ος αιώνας. Η εκστρατεία του Νικηφόρου και μια σκηνή που περιγράφεται ως η αιχμαλωσία του. Πρόκειται για μεταγενέστερη εικαστική αφήγηση.

Μέρος 4 · Πρώτο Βασίλειο

Το πρωινό της συντριβής

Η ανώνυμη αφήγηση της εκστρατείας περιγράφει επίθεση στο στρατόπεδο, ενώ οι Βυζαντινοί στρατιώτες κοιμούνται ακόμη. Ο στρατός συντρίβεται. Ο Νικηφόρος σκοτώνεται τον Ιούλιο του 811. Ο γιος του Σταυράκιος τραυματίζεται βαριά. Μερικοί στρατιώτες καταφέρνουν να σωθούν.

Ποιος ακριβώς σκοτώνει τον αυτοκράτορα; Οι σωζόμενες αφηγήσεις δεν δίνουν βέβαιη απάντηση.

Ακούστε τη σκηνή · 4

Συνθετική φωνή · 0:20
Πηγές · 6
  1. Leonora Neville Chronicle of 811 Guide to Byzantine Historical Writing. Cambridge University Press · 2018 · 81-84
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
  5. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  6. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303

Μέρος 5 · Πρώτο Βασίλειο

Δραστηριότητα: τι είναι βέβαιο

Τι μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα μετά την αφήγηση της μάχης;

  1. Ο Νικηφόρος σκοτώνεται στη συντριβή του 811.
  2. Ο Κρούμος σκοτώνει προσωπικά τον Νικηφόρο.
  3. Το σημείο όπου σκοτώθηκε ο Νικηφόρος είναι γνωστό.
  4. Η μικρογραφία ζωγραφίστηκε από αυτόπτη μάρτυρα το 811.
Γιατί;

Ο θάνατος του Νικηφόρου είναι τεκμηριωμένος. Ο ακριβής δράστης και η ακριβής τοποθεσία δεν είναι. Η μεταγενέστερη εικόνα δεν αντικαθιστά μαρτυρία από την εποχή της μάχης.

Σωστό · Ο Νικηφόρος σκοτώνεται στη συντριβή του 811.

  1. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  2. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Ακούστε τη σκηνή · 5

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 3
  1. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  2. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
Μικρογραφία 51 από το Χρονικό του Μανασσή, 14ος αιώνας. Ο Κρούμος με καλεσμένους και ένα σκεύος που του προσφέρεται· μεταγενέστερη απεικόνιση της αφήγησης για το κύπελλο, όχι τεκμήριο σωζόμενου αντικειμένου.

Μέρος 6 · Πρώτο Βασίλειο

Το σκεύος στο χέρι

Στη μικρογραφία ο Κρούμος κάθεται αριστερά και στα δεξιά του τού προσφέρουν ένα σκεύος. Μικρογραφία είναι μια μικρή ζωγραφιά σε βιβλίο. Αυτή είναι του 14ου αιώνα, αιώνες μετά τη μάχη. Ο Θεοφάνης αναφέρει ότι από το κρανίο του Νικηφόρου κατασκευάστηκε ένα κύπελλο με ασήμι εξωτερικά. Σύμφωνα με αυτόν, από το κύπελλο έπιναν Σλάβοι αρχηγοί.

Δεν γνωρίζουμε αν υπήρξε τέτοιο κύπελλο. Η αφήγηση μπορεί να επαναλαμβάνει παλαιότερες ιστορίες για εχθρούς. Η μεταγενέστερη εικόνα δεν λύνει το ζήτημα.

1 · Ο Κρούμος στην παράσταση
Ο καθιστός ηγεμόνας στα αριστερά είναι ο Κρούμος σύμφωνα με την περιγραφή της μικρογραφίας. Δεν είναι εξακριβωμένο πορτρέτο από την εποχή του.
2 · Το προσφερόμενο σκεύος
Η όρθια μορφή κρατά ένα σκεύος. Η εικόνα παρουσιάζει την αφήγηση για το κύπελλο· δεν αποδεικνύει το υλικό ή το σχήμα ενός πραγματικού αντικειμένου.
3 · Οι καλεσμένοι
Μια ομάδα ανθρώπων είναι συγκεντρωμένη γύρω από το τραπέζι. Τα ονόματά τους δεν έχουν εξακριβωθεί εδώ.

Ακούστε τη σκηνή · 6

Συνθετική φωνή · 0:26
Πηγές · 3
  1. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Μέρος 7 · Πρώτο Βασίλειο

Δραστηριότητα: βάλτε τα γεγονότα στη σειρά

Βάλτε τα γεγονότα σε χρονολογική σειρά, από το παλαιότερο στο νεότερο.

  1. Ο βυζαντινός στρατός καταλαμβάνει την Πλίσκα
  2. Ο Νικηφόρος πεθαίνει στη μάχη
  3. Ζωγραφίζεται η μικρογραφία του συμποσίου
  4. Αρχίζουν οι ανασκαφές στην Πλίσκα
Γιατί;

Η Πλίσκα καταλαμβάνεται πριν από τη συντριβή του 811. Η μικρογραφία είναι του 14ου αιώνα. Οι ανασκαφές αρχίζουν το 1899. Για αυτή τη σειρά δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε τον ακριβή αριθμό ημερών ανάμεσα στην κατάληψη και τη μάχη.

Σωστή σειρά

  1. Ο βυζαντινός στρατός καταλαμβάνει την Πλίσκα
  2. Ο Νικηφόρος πεθαίνει στη μάχη
  3. Ζωγραφίζεται η μικρογραφία του συμποσίου
  4. Αρχίζουν οι ανασκαφές στην Πλίσκα
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Ακούστε τη σκηνή · 7

Συνθετική φωνή · 0:04
Πηγές · 3
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
Σελίδα 144 της έντυπης έκδοσης της Σούδας, Μιλάνο, 1499, μέσω Gallica και Commons. Εδώ βρίσκεται το λήμμα για τον Αριστοτέλη, όχι η αφήγηση για τους νόμους του Κρούμου.

Μέρος 8 · Πρώτο Βασίλειο

Εντολές σε ένα παλιό βιβλίο

Για τους «νόμους του Κρούμου» διαθέτουμε μόνο μια αφήγηση στη Σούδα, βυζαντινή εγκυκλοπαίδεια του 10ου αιώνα. Εγκυκλοπαίδεια είναι ένα βιβλίο με πολλά σύντομα άρθρα. Περιγράφει ποινές για ψευδή κατηγορία και κλοπή. Μιλά επίσης για εκρίζωση αμπελιών και επαρκή βοήθεια στους απόρους.

Σύμφωνα με τη Σούδα, ο Κρούμος εκδίδει αυτές τις εντολές ύστερα από συνομιλία με αιχμαλώτους από τον λαό των Αβάρων. Οι Άβαροι είχαν δικό τους κράτος. Δεν γνωρίζουμε αν έγινε η συνομιλία. Οι ίδιοι οι νόμοι του Κρούμου δεν έχουν διασωθεί.

Ακούστε τη σκηνή · 8

Συνθετική φωνή · 0:27
Πηγές · 4
  1. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  2. Десислава Найденова Историческата достоверност на Лексикона „Суда“ като източник за законодателството на хан Крум PDF Старобългарска литература. Институт за литература, БАН · 2006 · 167-180
  3. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  4. Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica File:SudaArist.jpg Wikimedia Commons

Μέρος 9 · Πρώτο Βασίλειο

Δραστηριότητα: αντιστοιχίστε

Αντιστοιχίστε κάθε όνομα με τον ρόλο του σε αυτή την ιστορία.

  1. Πλίσκα · Η πρωτεύουσα που καταλήφθηκε και πυρπολήθηκε
  2. Θεοφάνης · Ο χρονογράφος που αναφέρει το κύπελλο
  3. Σούδα · Εγκυκλοπαίδεια με διήγηση για τους νόμους
  4. Η μικρογραφία του συμποσίου · Εικόνα του 14ου αιώνα
Γιατί;

Η Πλίσκα είναι ο τόπος. Ο Θεοφάνης είναι ο συγγραφέας του χρονικού. Η Σούδα είναι η εγκυκλοπαίδεια με την αφήγηση για τους νόμους. Η μικρογραφία είναι μεταγενέστερη απεικόνιση του συμποσίου.

  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Ακούστε τη σκηνή · 9

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 4
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Νέο εύρημα στη συλλογή σας

Ο θάνατος του Νικηφόρου είναι βέβαιο γεγονός. Το κύπελλο και οι νόμοι πρέπει να παρουσιάζονται με αναφορά στις πηγές και στους περιορισμούς τους.

Πρόσωπα αυτής της ιστορίας

Πηγές

  1. Kirił Marinow A scorched earth: The fate of the Bulgarian economic background during the expedition of Nikephoros I Genikos of 811 Balcanica Posnaniensia. Acta et studia · 2020 · 27 · 17-46
  2. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
  3. Francesco Bini File:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 41 niceforo I.jpg Wikimedia Commons
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
  5. Svilen Enev File:Ruins in Pliska Palace 9.JPG Wikimedia Commons
  6. www.bdmundo.com File:National Historical and Archaeological Preserve Pliska (23607833594).jpg Wikimedia Commons
  7. Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica File:SudaArist.jpg Wikimedia Commons
  8. Десислава Найденова Историческата достоверност на Лексикона „Суда“ като източник за законодателството на хан Крум PDF Старобългарска литература. Институт за литература, БАН · 2006 · 167-180
  9. Leonora Neville Chronicle of 811 Guide to Byzantine Historical Writing. Cambridge University Press · 2018 · 81-84
  10. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  11. OpenStreetMap contributors Pliska outer city
  12. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
  13. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  14. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  15. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  16. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  17. Wikimedia geographical database contributors Varbitsa Pass

Εικόνες

Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Cut-out detail; background removed.

Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Svilen Enev. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. The palace area at Pliska today. Photograph by Svilen Enev. Conserved stone remains are visible. After the fire, the city was rebuilt and changed; stone buildings replaced wooden ones. Excavations here began in 1899. Processed image.

www.bdmundo.com · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

www.bdmundo.com. Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0. Present-day view of the Pliska archaeological reserve. Ruins and conserved masonry from different building phases. Processed image.

Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Processed image.

Izvora · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Izvora. Wikimedia Commons, Public domain. Varbitsa Pass today, photographed by Izvora. Modern road and woodland; not an identified exact battlefield. Processed image.

Izvora · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Izvora. Wikimedia Commons, Public domain. A second present-day view of Varbitsa Pass. Supplementary terrain view, with no reconstruction of troops. Processed image.

Άγνωστος μικρογράφος του 14ου αιώνα · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962). Wikimedia Commons, Public domain. Miniature 50 from the Manasses Chronicle, fourteenth century. Nikephoros’s campaign and a scene described as his capture. This is a later account in pictures. Processed image.

Άγνωστος μικρογράφος του 14ου αιώνα · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962). Wikimedia Commons, Public domain. Miniature 51 in the Manasses Chronicle, fourteenth century. Krum with guests and a vessel being offered; a later image of the cup story, not evidence of a surviving object. Processed image.

Ανώνυμοι συντάκτες· τυπογράφοι του Μιλάνου Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus και Benedictus Mangius · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica. Wikimedia Commons, Public domain. Page 144 of the Suda printed in Milan in 1499, via Gallica and Commons. This is the entry on Aristotle, not the account of Krum’s laws. Processed image.

Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso