Bulgaristan TarihiBulgaristan Tarihi
Kesilmiş ayrıntı; arka plan kaldırıldı. Atina Nümismatik Müzesi’nde I. Nikeforos’a ait altın sikke, fotoğraf Francesco Bini. Taç, yüz ve haç görülüyor. Bu sikkenin nerede bulunduğunu bilmiyoruz.
I. Nikiforos’un sikkesi

Krum ve 811 savaşı · Birinci Çarlık

Krum, Nikiforos ve bir kadeh

Nikiforos nasıl öldü?

9 sahne · 3 dk · Kaynaklar · 17

BaşlaDinle

Nikiforos Bulgar başkentini ele geçirir. Krum ise direnişini sürdürür. Bozgunun, kroniklerdeki sıra dışı bir kadehin ve yalnızca geç tarihli bir metinden bilinen yasaların hikâyesi.

Pliska’nın saray bölgesinin bugünkü görünümü. Fotoğraf Svilen Enev. Korunmuş taş kalıntılar görülüyor. Yangından sonra kent yeniden inşa edildi ve değişti; ahşap yapıların yerini taş yapılar aldı. Buradaki kazılar 1899’da başladı.
Pliska arkeolojik alanının günümüzden bir görünümü. Farklı inşaat dönemlerinden kalıntılar ve korunmuş duvarlar.

Bölüm 1 · Birinci Çarlık

Pliska yanıyor

811 yazında İmparator I. Nikiforos'un ordusu Bulgar başkenti Pliska'yı ele geçirir. Geri çekilirken ahşap yapılar yakılır. Ancak Bulgar hükümdarı Krum esir alınmamıştır. Başkentin kaybı onun direnişini sona erdirmez.

Sahneyi dinle · 1

Sentetik ses · 0:16
Kaynaklar · 4
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
  3. Svilen Enev File:Ruins in Pliska Palace 9.JPG Wikimedia Commons
  4. www.bdmundo.com File:National Historical and Archaeological Preserve Pliska (23607833594).jpg Wikimedia Commons
Atina Nümismatik Müzesi’nde I. Nikeforos’a ait altın sikke, fotoğraf Francesco Bini. Taç, yüz ve haç görülüyor. Bu sikkenin nerede bulunduğunu bilmiyoruz.

Bölüm 2 · Birinci Çarlık

Altının üzerindeki yüz

Altın sikkeye bakın. Üzerinde Nikiforos, bir taç ve haçla gösterilir. İmparator, birçok bölgeden oluşan büyük bir devlet olan imparatorluğu yönetir. Bugün onun imparatorluğuna Bizans diyoruz. Sikke Atina'da bir müzededir. Bu sikkenin nerede bulunduğunu bilmiyoruz.

1 · Yüz
Bir sikke üzerindeki Nikeforos tasviri. Savaş sırasında çizilmiş bir portresi değil.
2 · Taç
Yüzün üzerinde haçlı bir taç görülüyor. Bu, imparatorluk gücünün bir simgesi.
3 · Eldeki haç
Fotoğrafın solunda uzun saplı bir haç var. Bu bir kılıç değil.

Sahneyi dinle · 2

Sentetik ses · 0:17
Kaynaklar · 3
  1. Francesco Bini File:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 41 niceforo I.jpg Wikimedia Commons
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
Vırbitsa Geçidi bugün, fotoğraf Izvora. Modern bir yol ve orman; savaşın kesin yeri belirlenmiş değil.
Vırbitsa Geçidi’nin günümüzden ikinci bir görünümü. Askerlerin canlandırılmadığı ek bir arazi fotoğrafı.
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlamTarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam12
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam

Bölüm 3 · Birinci Çarlık

Dağlardaki ahşap engeller

Pliska'nın güneyinde Balkan Dağları uzanır. Geçit, dağların arasından geçen bir yoldur. Varbitsa Geçidi son savaşın yeri için önerilen yerlerden biridir. Başka yerler de tartışılmaktadır. Bu nedenle harita, orduların kesin izini göstermeden yaklaşık bir bölgeyi gösterir.

Teofanes bir kronik, yani olayları yıllara göre anlatan bir eser yazar. Ona göre Bulgarlar çıkışları ahşap engellerle kapatır. Ele geçirilen başkent imparatorluk ordusunun arkasında kalmıştır, ama önünde engeller vardır. Anlatılar seferin süresi konusunda birbirinden ayrılır.

Sahneyi dinle · 3

Sentetik ses · 0:36
Kaynaklar · 5
  1. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Kirił Marinow A scorched earth: The fate of the Bulgarian economic background during the expedition of Nikephoros I Genikos of 811 Balcanica Posnaniensia. Acta et studia · 2020 · 27 · 17-46
  4. OpenStreetMap contributors Pliska outer city
  5. Wikimedia geographical database contributors Varbitsa Pass
Manasses Vakayinamesi’nden 50. minyatür, 14. yüzyıl. Nikeforos’un seferi ve onun esir alınışı olarak anlatılan bir sahne. Bu, olayların daha sonraki bir resimli anlatımıdır.

Bölüm 4 · Birinci Çarlık

Bozgun sabahı

Sefer hakkındaki anonim anlatı, Bizans askerleri hâlâ uyurken kampa yapılan bir saldırıyı betimler. Ordu bozguna uğrar. Nikiforos Temmuz 811'de ölür. Oğlu Stavrakios ağır yaralanır. Askerlerin bir kısmı kurtulmayı başarır.

İmparatoru tam olarak kim öldürür? Günümüze ulaşan anlatılar kesin bir yanıt vermez.

Sahneyi dinle · 4

Sentetik ses · 0:22
Kaynaklar · 6
  1. Leonora Neville Chronicle of 811 Guide to Byzantine Historical Writing. Cambridge University Press · 2018 · 81-84
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
  5. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  6. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303

Bölüm 5 · Birinci Çarlık

Etkinlik: ne kesin olarak biliniyor

Savaş anlatısından sonra hangisini güvenle söyleyebiliriz?

  1. Nikiforos 811'deki bozgunda ölür.
  2. Nikiforos'u bizzat Krum öldürür.
  3. Nikephoros’un öldüğü yer bilinmektedir.
  4. Minyatürü 811'de bir görgü tanığı çizmiştir.
Neden böyle?

Nikiforos'un ölümü kesin olarak bilinir. Onu tam olarak kimin öldürdüğü ve savaşın tam yeri bilinmez. Geç tarihli resim, savaş zamanından bir tanıklığın yerini tutmaz.

Doğru · Nikiforos 811'deki bozgunda ölür.

  1. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  2. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Sahneyi dinle · 5

Sentetik ses · 0:04
Kaynaklar · 3
  1. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  2. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
Manasses Vakayinamesi’nden 51. minyatür, 14. yüzyıl. Krum, konukları ve sunulan bir kap; kâse anlatısının geç tarihli bir tasviri, günümüze ulaşmış bir nesnenin kanıtı değil.

Bölüm 6 · Birinci Çarlık

Eldeki kap

Minyatürde Krum solda oturur, sağda ise ona bir kap sunulur. Minyatür, kitap içindeki küçük bir resimdir. Bu minyatür savaştan yüzyıllar sonra, XIV. yüzyılda yapılmıştır. Teofanes, Nikiforos'un kafatasından dışı gümüş kaplı bir kadeh yapıldığını bildirir. Ona göre Slav önderler bu kadehten içmiştir.

Böyle bir kadehin var olup olmadığını bilmiyoruz. Anlatı, düşmanlar hakkındaki daha eski hikâyeleri tekrarlıyor olabilir. Geç tarihli resim bu soruyu çözmez.

1 · Çizimde Krum
Minyatürün açıklamasına göre solda oturan hükümdar Krum’dur. Bu, onun yaşarken yapılmış doğrulanmış bir portresi değildir.
2 · Sunulan kap
Ayaktaki figürün elinde bir kap var. Görüntü kâse anlatısını tasvir eder; gerçek bir nesnenin malzemesini veya biçimini kanıtlamaz.
3 · Konuklar
Sofranın çevresinde bir grup insan toplanmış. Her birinin adı burada belirlenmiş değil.

Sahneyi dinle · 6

Sentetik ses · 0:30
Kaynaklar · 3
  1. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Bölüm 7 · Birinci Çarlık

Etkinlik: zaman sırasına koyun

Bu olayları en eskiden en yeniye sıralayın.

  1. Nikiforos’un ordusu Pliska’yı ele geçirir
  2. Nikiforos savaşta ölür
  3. Şölen minyatürü yapılır
  4. Pliska’da kazılar başlar
Neden böyle?

Pliska, 811'deki bozgundan önce ele geçirilir. Minyatür XIV. yüzyıldandır. Kazılar 1899'da başlar. Bu sıralama, ele geçirme ile savaş arasında tam kaç gün olduğunu bilmeyi gerektirmez.

Doğru sıralama

  1. Nikiforos’un ordusu Pliska’yı ele geçirir
  2. Nikiforos savaşta ölür
  3. Şölen minyatürü yapılır
  4. Pliska’da kazılar başlar
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Sahneyi dinle · 7

Sentetik ses · 0:03
Kaynaklar · 3
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  3. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
Suda’nın 1499’da Milano’da basılan baskısının 144. sayfası, Gallica ve Commons aracılığıyla. Burada Krum’un yasalarıyla ilgili anlatı değil, Aristoteles maddesi yer alıyor.

Bölüm 8 · Birinci Çarlık

Eski bir kitaptaki buyruklar

«Krum yasaları» hakkında elimizde yalnızca X. yüzyıla ait Bizans ansiklopedisi Suda'daki bir anlatı vardır. Ansiklopedi, çok sayıda kısa madde içeren bir kitaptır. Suda, asılsız suçlama ve hırsızlık için cezalar anlatır. Bağların sökülmesinden ve ihtiyaç sahiplerine yeterli yardım yapılmasından da söz eder.

Suda'ya göre Krum bu buyrukları Avar halkından esirlerle konuştuktan sonra verir. Avarların kendi devletleri vardı. Bu konuşmanın gerçekleşip gerçekleşmediğini bilmiyoruz. Krum'un yasalarının kendisi günümüze ulaşmamıştır.

Sahneyi dinle · 8

Sentetik ses · 0:35
Kaynaklar · 4
  1. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  2. Десислава Найденова Историческата достоверност на Лексикона „Суда“ като източник за законодателството на хан Крум PDF Старобългарска литература. Институт за литература, БАН · 2006 · 167-180
  3. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  4. Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica File:SudaArist.jpg Wikimedia Commons

Bölüm 9 · Birinci Çarlık

Etkinlik: eşleştirin

Her adı bu anlatıdaki rolüyle eşleştirin.

  1. Pliska · Ele geçirilen ve yakılan başkent
  2. Teofanes · Kadehi bildiren kronik yazarı
  3. Suda · Yasaların anlatıldığı ansiklopedi
  4. Ziyafet minyatürü · XIV. yüzyıldan bir resim
Neden böyle?

Pliska mekândır. Teofanes kroniğin yazarıdır. Suda yasaların anlatıldığı ansiklopedidir. Minyatür ziyafetin geç tarihli bir tasviridir.

  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Sahneyi dinle · 9

Sentetik ses · 0:03
Kaynaklar · 4
  1. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  2. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  3. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons

Koleksiyonunuza yeni bir buluntu

Nikiforos'un ölümü kesin bir olaydır. Kadeh ve yasalar anlatılırken kaynakları ve bu kaynakların sınırları belirtilmelidir.

PliskaPliska: sur, saray ve yazıtİktidardaki başka bir değişimi izleyin.Georgi İvanov · BaykonurYörüngeye, kenetlenmedenKazanlık Mezarı · KazanlıkKubbenin altındaki eller

Bu öyküdeki kişiler

KrumI. NikiforosTeofanesStavrakiosKrum · Hükümdarlar

Kaynaklar

  1. Kirił Marinow A scorched earth: The fate of the Bulgarian economic background during the expedition of Nikephoros I Genikos of 811 Balcanica Posnaniensia. Acta et studia · 2020 · 27 · 17-46
  2. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:50-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
  3. Francesco Bini File:Monete bizantine della collezione di louise riancourt, 41 niceforo I.jpg Wikimedia Commons
  4. Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962) File:51-manasses-chronicle.jpg Wikimedia Commons
  5. Svilen Enev File:Ruins in Pliska Palace 9.JPG Wikimedia Commons
  6. www.bdmundo.com File:National Historical and Archaeological Preserve Pliska (23607833594).jpg Wikimedia Commons
  7. Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica File:SudaArist.jpg Wikimedia Commons
  8. Десислава Найденова Историческата достоверност на Лексикона „Суда“ като източник за законодателството на хан Крум PDF Старобългарска литература. Институт за литература, БАН · 2006 · 167-180
  9. Leonora Neville Chronicle of 811 Guide to Byzantine Historical Writing. Cambridge University Press · 2018 · 81-84
  10. Ангел Николов Хан Крум във византийската традиция: страшни слухове, дезинформация и политическа пропаганда PDF Щрихи към балканското средновековие: Изследвания в памет на проф. Николай Кочев. София: Институт по балканистика, БАН / Парадигма · 2009 · Studia balcanica 27 · 107-116
  11. OpenStreetMap contributors Pliska outer city
  12. Prosopography of the Byzantine Empire, King’s College London Krum 1
  13. Регионален исторически музей – Шумен НИАР „Плиска“ РИМ – Шумен, official site
  14. Steven Runciman A History of the First Bulgarian Empire. Book II, Chapter I: An Emperor’s Skull London: G. Bell & Sons · 1930 · 57, 69-70
  15. Anonymous Byzantine compilers; translated by Kiril Galev; edited by David Whitehead Suda: Bulgars Suda On Line, University of Kentucky · 2012 · Adler beta 423
  16. Theophanes Confessor; ed. Carl de Boor Theophanis chronographia Leipzig: B. G. Teubner · 1883 · I · AM 6303
  17. Wikimedia geographical database contributors Varbitsa Pass

Görseller

Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Cut-out detail; background removed.

Svilen Enev · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Svilen Enev. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. The palace area at Pliska today. Photograph by Svilen Enev. Conserved stone remains are visible. After the fire, the city was rebuilt and changed; stone buildings replaced wooden ones. Excavations here began in 1899. Processed image.

www.bdmundo.com · CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

www.bdmundo.com. Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0. Present-day view of the Pliska archaeological reserve. Ruins and conserved masonry from different building phases. Processed image.

Francesco Bini · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Francesco Bini. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Gold coin of Nikephoros I in the Numismatic Museum, Athens, photographed by Francesco Bini. Crown, face and cross are visible. We do not know where this coin was found. Processed image.

Izvora · Public domain · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Izvora. Wikimedia Commons, Public domain. Varbitsa Pass today, photographed by Izvora. Modern road and woodland; not an identified exact battlefield. Processed image.

Izvora · Public domain · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Izvora. Wikimedia Commons, Public domain. A second present-day view of Varbitsa Pass. Supplementary terrain view, with no reconstruction of troops. Processed image.

Bilinmeyen 14. yüzyıl minyatür sanatçısı · Public domain · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962). Wikimedia Commons, Public domain. Miniature 50 from the Manasses Chronicle, fourteenth century. Nikephoros’s campaign and a scene described as his capture. This is a later account in pictures. Processed image.

Bilinmeyen 14. yüzyıl minyatür sanatçısı · Public domain · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Unknown fourteenth-century illuminator; scan from Ivan Dujcev, Miniatures from the Manasses Chronicle (1962). Wikimedia Commons, Public domain. Miniature 51 in the Manasses Chronicle, fourteenth century. Krum with guests and a vessel being offered; a later image of the cup story, not evidence of a surviving object. Processed image.

Anonim derleyiciler · Public domain · Wikimedia Commons

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Anonymous compilers; Milan printers Demetrios Chalkokondyles, Joannes Bissolus and Benedictus Mangius; digitisation via Gallica. Wikimedia Commons, Public domain. Page 144 of the Suda printed in Milan in 1499, via Gallica and Commons. This is the entry on Aristotle, not the account of Krum’s laws. Processed image.

Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth

Kaynağı aç

Tam kaynak bilgisi

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso