
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol müzesinde fotoğraflanmış, üzerinde insan figürü bulunan uzun, dar ve boyalı bir kap.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
Bir şehir devasa heykelini kaybeder. Sikkeler, mezarlar ve kil figürler, heykelden önce ve sonra burada kimlerin yaşadığını anlamamıza yardımcı olur.

Bölüm 1 · Antik Çağ
Otuz arşın bronz
Bugün Süzebolu'da dev bronz Apollon'u göremezsin. Heykel iki bin yıldan uzun süre önce Roma'ya götürüldü. Ne kadar büyüktü? Antik bir metin yüksekliğini otuz arşın, yani yaklaşık 13 metre olarak anlatır. Arşın eski bir uzunluk ölçüsüdür. Bu, günümüze ulaşmış bir heykelin ölçümü değil, yaklaşık bir dönüşümdür. Başka bir antik anlatıya göre heykelin ustası Kalamis'ti. Heykel, tanrıya tapınılan bir yer olan Apollon kutsal alanındaydı. Şehrin kendisi de onun adını taşıyordu: Apollonia. Bu bronz tanrı neden yurdundan bu kadar uzağa gitti?
Kaynaklar · 4
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
Bölüm 2 · Antik Çağ
Milet'ten Karadeniz'e
Heykelden önce buraya Milet'ten göçmenler geldi. Milet, bugünkü Türkiye kıyısında bir Yunan kentiydi. Göçmenler Apollonia'yı yaklaşık MÖ 610'da, yani MÖ yedinci yüzyılın sonunda kurdu. Sonraki altıncı yüzyılda şehir Karadeniz kıyısında gelişmeye başlamıştı. Burada koloni, göçmenlerin kurduğu yeni bir yerleşim anlamına gelir.
- Milet · Yaklaşık konum
- Apollonia / Sozopol · Yaklaşık konum
Kaynaklar · 4
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum

Bölüm 3 · Antik Çağ
Bir sikkenin üzerindeki şehir
Fotoğrafta gümüş bir sikkenin iki yüzünü görüyorsun. Solda Apollon'un başı, sağda bir çapa var. Çapa Apollonia'nın simgesidir. Yanında A harfi ve küçük bir kabuklu hayvan bulunur. Yazının tamamını okumadan da şehri tanıyabilirsin. Sikkenin üzerindeki çapa, şehri temsil eden bir betimdir. Bu simge Apollonia'nın bronz sikkelerinde de görülür. Fotoğraftaki gümüş sikke, antik mezarlıkta öğreneceğimiz buluntuya ait değildir.
- 1 · Çapa
- Apollonia’nın simgesi. Buradaki çapa gerçek boyutlu bir denizcilik nesnesi değil, sikke üzerindeki bir tasvirdir.
- 2 · A harfi
- Harf, çapanın gövdesinin solunda yer alıyor. Bu harf buluntudaki bronz sikkelerde de görülür.
- 3 · Küçük bir kabuklu
- Çapanın sağında, sert kabuklu küçük bir hayvan bulunuyor.
Kaynaklar · 4
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Classical Numismatic Group, Inc. Triton XIX, lot 75: THRACE, Apollonia Pontika. Mid 4th century BC. AR Tetradrachm. Kolotes, magistrate.
- Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com Apollonia Pontica tetradrachm.jpg
Bölüm 4 · Antik Çağ
Görev: şehrin simgesi
Sikkenin üzerindeki hangi simge Apollonia'yı temsil eder?
Neden böyle?
Çapa, sikkelerde Apollonia'nın simgesidir.
Doğru · Çapa
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
Kaynaklar · 2
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ


Bölüm 5 · Antik Çağ
Çitin yanındaki testi
Nekropol, antik mezarlık demektir. Fotoğraf bir kazıyı değil, müzedeki kil bir figürü gösteriyor. Haziran 2012'nin sonunda arkeologlar antik mezarlıkta 225 bronz sikke içeren küçük bir testi buldu. Testi bir çitin köşesinde duruyordu. Bazen mezara Kharon için bir sikke bırakılırdı. Yunan inancına göre bu kayıkçı ölüleri taşırdı. Ancak bu kadar çok sikkeyi bu gelenekle açıklamak kolay değildir. Arkeologlar birinin parayı saklayıp geri dönmediğini düşünüyor. Kim olduğunu bilmiyoruz.
Kaynaklar · 4
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол Некрополите на Аполония
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- French Ministry of Culture; Apollonia archaeological mission Apollonia Pontica
- Zde Acrobat, small terracotta figurine, 4th century BC, AM Sozopol, Sozm07.jpg



Bölüm 6 · Antik Çağ
Roma için bir savaş ganimeti
MÖ 72'de Marcus Lucullus'un birlikleri Apollonia'yı ele geçirdi. Devasa Apollon bir savaş ganimeti, yani kazananların aldığı değerli bir nesne olarak götürüldü. Antik anlatılar heykelin Roma'nın tepelerinden Capitolium'a konduğunu söyler. Peki sonra? İncelenen kaynaklar heykelin bugün nerede olduğunu veya tam olarak nasıl kaybolduğunu ortaya koymuyor. Onun sergilendiği günümüzden bir vitrin gösteremiyoruz. Haritanın yanındaki sikke ayakta duran bir figürü gösterir; devasa heykelin fotoğrafı değildir.
- Apollonia / Sozopol · Yaklaşık konum
- Capitolium Tepesi, Roma · Yaklaşık konum
Kaynaklar · 6
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Balkan Heritage Foundation Archaeology of Apollonia Pontica
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (2 of 2).jpg
Bölüm 7 · Antik Çağ
Görev: izleri sırala
Olayları en eskiden başlayarak sırala.
Neden böyle?
Kuruluş, Roma'nın şehri ele geçirmesinden yüzyıllar öncedir. Testinin bulunması günümüzde gerçekleşmiş bir arkeolojik olaydır.
Doğru sıralama
- Apollonia'nın kuruluşu
- Lucullus'un şehri ele geçirmesi
- Sikkeli testinin bulunması
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
Kaynaklar · 3
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia







Bölüm 8 · Antik Çağ
İnsan başlı kil kuş
Süzebolu Arkeoloji Müzesi'nde küçük kil figürler var. Terakota, pişmiş kil demektir. İnsan başlı ve kuş gövdeli figüre bak. Fotoğrafın sahibi onu Yunan anlatılarındaki bir yaratık olan siren olarak tanımlıyor. Figür gerçek bir nesnedir; yaratık ise mite aittir. Üzerine insan resmi çizilmiş uzun ve dar kaba da bak. Müzede çapa simgesini ara; artık onu tanıyabilirsin.
- Sozopol Arkeoloji Müzesi · Yaklaşık konum
Kaynaklar · 8
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
- Galileo01 Sozopol Arch Museum.jpg
- Zde Siren, small terracotta, around 600 BC, AM Sozopol, Sozm11.jpg
- Zde Red-figure alabastron, young soldier, 500 BC, AM Sozopol, Sozm05.jpg
- Zde Red-figure krater, Satyr and Eros, Sozopol Archaeological Museum, Sozm03.jpg
- Zde Orientalizing or Corinthian pottery, a fawn, late 7th century BC, AM Sozopol, Sozm16.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (1 of 2).jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Drachme, Argent, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586332c (2 of 2).jpg
Bölüm 9 · Antik Çağ
Görev: nesne ile izi eşleştir
Her şeyi anlatıdaki açıklamasıyla eşleştir.
Neden böyle?
Sikkenin simgesi, heykel, buluntu ve malzeme, hikâyenin farklı parçalarını anlatır.
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
Kaynaklar · 3
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
Koleksiyonunuza yeni bir buluntu
Apollonia'yı antik anlatılardan ve nesnelerden öğreniyoruz, ancak her sorunun kesin bir yanıtı yok.
Bu öyküdeki kişiler
Kaynaklar
- Balkan Heritage Foundation Archaeology of Apollonia Pontica
- Classical Numismatic Group, Inc. Triton XIX, lot 75: THRACE, Apollonia Pontika. Mid 4th century BC. AR Tetradrachm. Kolotes, magistrate.
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- French Ministry of Culture; Apollonia archaeological mission Apollonia Pontica
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол Некрополите на Аполония
- Zde Acrobat, small terracotta figurine, 4th century BC, AM Sozopol, Sozm07.jpg
- Zde Red-figure alabastron, young soldier, 500 BC, AM Sozopol, Sozm05.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Drachme, Argent, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586332c (2 of 2).jpg
- Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com Apollonia Pontica tetradrachm.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (1 of 2).jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (2 of 2).jpg
- Zde Orientalizing or Corinthian pottery, a fawn, late 7th century BC, AM Sozopol, Sozm16.jpg
- Zde Red-figure krater, Satyr and Eros, Sozopol Archaeological Museum, Sozm03.jpg
- Galileo01 Sozopol Arch Museum.jpg
- Zde Siren, small terracotta, around 600 BC, AM Sozopol, Sozm11.jpg
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
Görseller
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol müzesinde fotoğraflanmış, üzerinde insan figürü bulunan uzun, dar ve boyalı bir kap.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
· Public domain · Wikimedia Commons
Sozopol’un kayalık kıyısının üzerindeki günümüz evleri. Antik kentin canlandırması değildir.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: (WT-en) B-b-bbird is the word at English Wikivoyage; Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Classical Numismatic Group · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Gümüş bir sikkenin iki yüzü. Solda Apollon’un başı; sağda çapa, A harfi ve bir kabuklu hayvan. 2012’de bulunan bronz sikkelerden farklı bir nesne.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com; Wikimedia Commons; CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol müzesinde fotoğraflanmış, belirgin biçimde bükülmüş pişmiş toprak insan figürü. Fotoğrafın sahibi onu akrobat olarak tanımlıyor.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Müze vitrininde, diğer testilerin önünde yüksek kulplu siyah bir testi. 225 sikkenin bulunduğu kap değildir.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Fransa Millî Kütüphanesi · Public domain · Wikimedia Commons / Fransa Millî Kütüphanesi
Apollonia’ya ait bronz bir sikke üzerinde ayakta duran insan figürü. Bu bir çapa tasviri veya dev heykelin fotoğrafı değildir.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol müzesinde bir kil figür. Fotoğrafçı onu Yunan mitlerindeki siren olarak tanımlıyor.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Galileo01 · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol Arkeoloji Müzesi girişinin güncel fotoğrafı.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Galileo01; Wikimedia Commons; CC BY 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol müzesinde fotoğraflanmış, üzerinde insan figürü bulunan uzun, dar ve boyalı bir kap.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Müze vitrinindeki bir Yunan kabı üzerinde boyalı figürler.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Sozopol müzesindeki bir kil kap üzerinde boyalı hayvan ve bezemeler.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Fransa Millî Kütüphanesi · Public domain · Wikimedia Commons / Fransa Millî Kütüphanesi
Apollonia’ya ait bronz bir sikke üzerinde oturan figür; Commons aracılığıyla BnF. 2012’de bulunan testi değildir.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Fransa Millî Kütüphanesi · Public domain · Wikimedia Commons / Fransa Millî Kütüphanesi
Apollonia’ya ait gümüş drahmi olarak kataloglanmış bir sikke üzerinde gözleri kocaman açık bir yüz. Bu yüzde çapa yoktur.
Tam kaynak bilgisi
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth
Tam kaynak bilgisi
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso

