
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ψηλό στενό ζωγραφισμένο αγγείο με ανθρώπινη μορφή, φωτογραφημένο στο μουσείο της Σωζόπολης.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
Μια πόλη χάνει το τεράστιο άγαλμά της. Νομίσματα, τάφοι και πήλινα ειδώλια μας βοηθούν να καταλάβουμε ποιοι έζησαν εδώ πριν και μετά από αυτό.

Μέρος 1 · Αρχαιότητα
Τριάντα πήχεις χαλκού
Στη Σωζόπολη σήμερα δεν θα δεις τον γιγάντιο χάλκινο Απόλλωνα. Πριν από περισσότερα από δύο χιλιάδες χρόνια μεταφέρθηκε στη Ρώμη. Πόσο ψηλός ήταν; Ένα αρχαίο κείμενο περιγράφει ύψος τριάντα πηχών, περίπου 13 μέτρων. Ο πήχης είναι παλιά μονάδα μήκους. Πρόκειται για κατά προσέγγιση μετατροπή, όχι για μέτρηση ενός σωζόμενου αγάλματος. Σύμφωνα με άλλη αρχαία αφήγηση, δημιουργός του ήταν ο Κάλαμις. Το άγαλμα βρισκόταν σε ιερό του Απόλλωνα, τόπο λατρείας του θεού. Η ίδια η πόλη έφερε το όνομά του: Απολλωνία. Γιατί βρέθηκε αυτός ο χάλκινος θεός τόσο μακριά από τον τόπο του;
Πηγές · 4
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
Μέρος 2 · Αρχαιότητα
Από τη Μίλητο στη Μαύρη Θάλασσα
Πριν από το άγαλμα έφτασαν εδώ άποικοι από τη Μίλητο, μια ελληνική πόλη στις ακτές της σημερινής Τουρκίας. Ίδρυσαν την Απολλωνία γύρω στο 610 π.Χ., στα τέλη του έβδομου αιώνα π.Χ. Κατά τον επόμενο, έκτο αιώνα η πόλη αναπτυσσόταν ήδη στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας. Εδώ αποικία σημαίνει νέος οικισμός που ίδρυσαν άποικοι.
- Μίλητος · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
- Απολλωνία / Σωζόπολη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 4
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum

Μέρος 3 · Αρχαιότητα
Η πόλη πάνω σε ένα νόμισμα
Στη φωτογραφία βλέπεις τις δύο όψεις ενός ασημένιου νομίσματος. Αριστερά είναι η κεφαλή του Απόλλωνα, δεξιά μια άγκυρα. Η άγκυρα είναι το σύμβολο της Απολλωνίας. Δίπλα της βρίσκονται το γράμμα Α και ένα μικρό καρκινοειδές, ένα ζωάκι με σκληρό περίβλημα. Μπορείς να αναγνωρίσεις την πόλη ακόμη και χωρίς να διαβάσεις όλη την επιγραφή. Στο νόμισμα η άγκυρα είναι μια εικόνα με την οποία η πόλη παρουσιάζεται. Το σύμβολο εμφανίζεται και σε χάλκινα νομίσματα της Απολλωνίας. Το ασημένιο νόμισμα της φωτογραφίας δεν προέρχεται από το εύρημα για το οποίο θα μάθουμε στο αρχαίο νεκροταφείο.
- 1 · Άγκυρα
- Έμβλημα της Απολλωνίας. Εδώ η άγκυρα εικονίζεται σε νόμισμα και δεν είναι ναυτικό αντικείμενο σε φυσικό μέγεθος.
- 2 · Το γράμμα Α
- Το γράμμα βρίσκεται αριστερά από το στέλεχος της άγκυρας. Απαντά και στα χάλκινα νομίσματα του ευρήματος.
- 3 · Μικρό καρκινοειδές
- Δεξιά από την άγκυρα υπάρχει ένα μικρό καρκινοειδές, ζώο με σκληρό κέλυφος.
Πηγές · 4
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Classical Numismatic Group, Inc. Triton XIX, lot 75: THRACE, Apollonia Pontika. Mid 4th century BC. AR Tetradrachm. Kolotes, magistrate.
- Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com Apollonia Pontica tetradrachm.jpg
Μέρος 4 · Αρχαιότητα
Δραστηριότητα: το σύμβολο της πόλης
Ποιο σύμβολο στο νόμισμα αντιπροσωπεύει την Απολλωνία;
Γιατί;
Η άγκυρα είναι το σύμβολο της Απολλωνίας στα νομίσματα.
Σωστό · Η άγκυρα
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
Πηγές · 2
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ


Μέρος 5 · Αρχαιότητα
Μια στάμνα κοντά στον περίβολο
Νεκρόπολη σημαίνει αρχαίο νεκροταφείο. Η φωτογραφία δείχνει ένα πήλινο ειδώλιο στο μουσείο, όχι ανασκαφή. Στα τέλη Ιουνίου του 2012 αρχαιολόγοι ανακάλυψαν στο αρχαίο νεκροταφείο μια μικρή στάμνα με 225 χάλκινα νομίσματα. Βρισκόταν δίπλα στη γωνία ενός περιβόλου. Μερικές φορές άφηναν σε έναν τάφο ένα νόμισμα για τον Χάροντα. Σύμφωνα με τις ελληνικές δοξασίες, αυτός ο βαρκάρης μετέφερε τους νεκρούς. Όμως τόσα νομίσματα δεν εξηγούνται εύκολα από αυτό το έθιμο. Οι αρχαιολόγοι υποθέτουν ότι κάποιος έκρυψε τα χρήματα και δεν επέστρεψε. Δεν γνωρίζουμε ποιος ήταν.
Πηγές · 4
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол Некрополите на Аполония
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- French Ministry of Culture; Apollonia archaeological mission Apollonia Pontica
- Zde Acrobat, small terracotta figurine, 4th century BC, AM Sozopol, Sozm07.jpg



Μέρος 6 · Αρχαιότητα
Ένα τρόπαιο για τη Ρώμη
Το 72 π.Χ. τα στρατεύματα του Μάρκου Λούκουλλου καταλαμβάνουν την Απολλωνία. Ο τεράστιος Απόλλωνας μεταφέρεται ως πολεμικό τρόπαιο, πολύτιμο αντικείμενο που πήραν οι νικητές. Οι αρχαίες αφηγήσεις τον τοποθετούν στο Καπιτώλιο, έναν από τους λόφους της Ρώμης. Και μετά; Οι πηγές που μελετήθηκαν δεν διαπιστώνουν πού βρίσκεται σήμερα το άγαλμα ή πώς ακριβώς εξαφανίστηκε. Δεν μπορούμε να δείξουμε μια σημερινή προθήκη όπου εκτίθεται. Το νόμισμα δίπλα στον χάρτη δείχνει μια όρθια μορφή, όχι φωτογραφία του τεράστιου αγάλματος.
- Απολλωνία / Σωζόπολη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
- Καπιτώλιο, Ρώμη · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 6
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Balkan Heritage Foundation Archaeology of Apollonia Pontica
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (2 of 2).jpg
Μέρος 7 · Αρχαιότητα
Δραστηριότητα: βάλτε τα ίχνη στη σειρά
Βάλτε τα γεγονότα στη σειρά, αρχίζοντας από το παλαιότερο.
Γιατί;
Η ίδρυση προηγείται της ρωμαϊκής κατάληψης κατά αιώνες. Η εύρεση της στάμνας είναι σύγχρονο αρχαιολογικό γεγονός.
Σωστή σειρά
- Ίδρυση της Απολλωνίας
- Κατάληψη από τον Λούκουλλο
- Ανακάλυψη της στάμνας με τα νομίσματα
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
Πηγές · 3
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia







Μέρος 8 · Αρχαιότητα
Το πήλινο πουλί με ανθρώπινο κεφάλι
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Σωζόπολης υπάρχουν μικρά πήλινα ειδώλια. Τερακότα σημαίνει ψημένος πηλός. Κοίτα το ειδώλιο με ανθρώπινο κεφάλι και σώμα πουλιού. Ο φωτογράφος το αναγνωρίζει ως σειρήνα, πλάσμα της ελληνικής μυθολογίας. Το ειδώλιο είναι πραγματικό αντικείμενο· το πλάσμα ανήκει στον μύθο. Δες επίσης το ψηλό, στενό αγγείο με ζωγραφισμένη ανθρώπινη μορφή. Στο μουσείο αναζήτησε το σύμβολο της άγκυρας: τώρα μπορείς να το αναγνωρίσεις.
- Αρχαιολογικό Μουσείο Σωζόπολης · Κατά προσέγγιση τοποθεσία
Πηγές · 8
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
- Galileo01 Sozopol Arch Museum.jpg
- Zde Siren, small terracotta, around 600 BC, AM Sozopol, Sozm11.jpg
- Zde Red-figure alabastron, young soldier, 500 BC, AM Sozopol, Sozm05.jpg
- Zde Red-figure krater, Satyr and Eros, Sozopol Archaeological Museum, Sozm03.jpg
- Zde Orientalizing or Corinthian pottery, a fawn, late 7th century BC, AM Sozopol, Sozm16.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (1 of 2).jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Drachme, Argent, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586332c (2 of 2).jpg
Μέρος 9 · Αρχαιότητα
Δραστηριότητα: συνδέστε αντικείμενο και στοιχείο
Συνδέστε κάθε αντικείμενο με την περιγραφή του στην ιστορία.
Γιατί;
Το σύμβολο στο νόμισμα, το άγαλμα, το εύρημα και το υλικό αφηγούνται διαφορετικά μέρη της ιστορίας.
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
Πηγές · 3
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
Νέο εύρημα στη συλλογή σας
Μαθαίνουμε για την Απολλωνία από αρχαίες αφηγήσεις και αντικείμενα, αλλά δεν έχει κάθε ερώτημα βέβαιη απάντηση.
Πρόσωπα αυτής της ιστορίας
Πηγές
- Balkan Heritage Foundation Archaeology of Apollonia Pontica
- Classical Numismatic Group, Inc. Triton XIX, lot 75: THRACE, Apollonia Pontika. Mid 4th century BC. AR Tetradrachm. Kolotes, magistrate.
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- French Ministry of Culture; Apollonia archaeological mission Apollonia Pontica
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол Некрополите на Аполония
- Zde Acrobat, small terracotta figurine, 4th century BC, AM Sozopol, Sozm07.jpg
- Zde Red-figure alabastron, young soldier, 500 BC, AM Sozopol, Sozm05.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Drachme, Argent, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586332c (2 of 2).jpg
- Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com Apollonia Pontica tetradrachm.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (1 of 2).jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (2 of 2).jpg
- Zde Orientalizing or Corinthian pottery, a fawn, late 7th century BC, AM Sozopol, Sozm16.jpg
- Zde Red-figure krater, Satyr and Eros, Sozopol Archaeological Museum, Sozm03.jpg
- Galileo01 Sozopol Arch Museum.jpg
- Zde Siren, small terracotta, around 600 BC, AM Sozopol, Sozm11.jpg
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
Εικόνες
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ψηλό στενό ζωγραφισμένο αγγείο με ανθρώπινη μορφή, φωτογραφημένο στο μουσείο της Σωζόπολης.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
· Public domain · Wikimedia Commons
Σύγχρονα σπίτια πάνω από τη βραχώδη ακτή της Σωζόπολης. Δεν είναι αναπαράσταση της αρχαίας πόλης.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: (WT-en) B-b-bbird is the word at English Wikivoyage; Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Classical Numismatic Group · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Δύο όψεις ασημένιου νομίσματος. Κεφαλή του Απόλλωνα αριστερά· άγκυρα, Α και καρκινοειδές δεξιά. Διαφορετικό αντικείμενο από το χάλκινο εύρημα του 2012.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com; Wikimedia Commons; CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ανθρώπινο ειδώλιο από ψημένο πηλό, έντονα λυγισμένο, φωτογραφημένο στο μουσείο της Σωζόπολης. Ο φωτογράφος το περιγράφει ως ακροβάτη.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Μαύρη κανάτα με ψηλή λαβή μπροστά από άλλες κανάτες σε προθήκη μουσείου. Δεν είναι το αγγείο με τα 225 νομίσματα.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας · Public domain · Wikimedia Commons / Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας
Ορατή όρθια ανθρώπινη μορφή σε χάλκινο νόμισμα της Απολλωνίας. Δεν είναι εικόνα άγκυρας ούτε φωτογραφία του κολοσσού.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Πήλινη μορφή στο μουσείο της Σωζόπολης. Ο φωτογράφος την αναγνωρίζει ως σειρήνα, πλάσμα της ελληνικής μυθολογίας.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Galileo01 · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Σύγχρονη φωτογραφία της εισόδου του Αρχαιολογικού Μουσείου της Σωζόπολης.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Galileo01; Wikimedia Commons; CC BY 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ψηλό στενό ζωγραφισμένο αγγείο με ανθρώπινη μορφή, φωτογραφημένο στο μουσείο της Σωζόπολης.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ζωγραφισμένες μορφές σε ελληνικό αγγείο σε προθήκη μουσείου.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ζωγραφισμένο ζώο και διακοσμητικά μοτίβα σε πήλινο αγγείο στο μουσείο της Σωζόπολης.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας · Public domain · Wikimedia Commons / Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας
Καθιστή μορφή σε χάλκινο νόμισμα της Απολλωνίας· Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας μέσω Commons. Δεν είναι η κανάτα του ευρήματος του 2012.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας · Public domain · Wikimedia Commons / Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας
Πρόσωπο με διάπλατα ανοιχτά μάτια σε νόμισμα καταγεγραμμένο ως ασημένια δραχμή της Απολλωνίας. Αυτή η όψη δεν δείχνει άγκυρα.
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth
Πλήρης αναφορά δημιουργού
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso

