
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Wysokie, wąskie malowane naczynie z ludzką postacią, sfotografowane w muzeum w Sozopolu.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
Miasto traci swój ogromny posąg. Monety, groby i gliniane figurki pomagają nam zrozumieć, kto żył tu przed jego powstaniem i po jego wywiezieniu.

Część 1 · Starożytność
Trzydzieści łokci brązu
Dziś w Sozopolu nie zobaczysz ogromnego Apollina z brązu. Ponad dwa tysiące lat temu wywieziono go do Rzymu. Jak był wysoki? Starożytny tekst podaje trzydzieści łokci, czyli około 13 metrów. Łokieć to dawna miara długości. Jest to przybliżone przeliczenie, a nie pomiar zachowanego posągu. Według innej starożytnej relacji jego twórcą był Kalamis. Posąg stał w sanktuarium Apollina, miejscu kultu boga. Jego imię nosiło samo miasto: Apollonia. Dlaczego ten bóg z brązu znalazł się tak daleko od domu?
Źródła · 4
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
Część 2 · Starożytność
Z Miletu nad Morze Czarne
Zanim powstał posąg, przybyli tu osadnicy z Miletu. Było to greckie miasto na wybrzeżu dzisiejszej Turcji. Około 610 r. p.n.e., pod koniec VII wieku p.n.e., założyli Apollonię. W następnym, VI wieku miasto rozwijało się już nad Morzem Czarnym. Kolonia oznacza tu nową osadę założoną przez przybyszów.
- Milet · Przybliżone położenie
- Apolonia / Sozopol · Przybliżone położenie
Źródła · 4
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum

Część 3 · Starożytność
Miasto na monecie
Na zdjęciu widzisz obie strony srebrnej monety. Po lewej jest głowa Apollina, po prawej kotwica. Kotwica jest znakiem Apollonii. Obok niej widać literę A i małego skorupiaka, zwierzę o twardym pancerzu. Możesz rozpoznać miasto, nawet nie odczytując całego napisu. Na monecie kotwica jest znakiem, którym przedstawia się miasto. Występuje też na brązowych monetach z Apollonii. Srebrna moneta na zdjęciu nie pochodzi ze znaleziska, o którym dowiemy się na starożytnym cmentarzu.
- 1 · Kotwica
- Znak Apolonii. Tutaj kotwica znajduje się na monecie, nie jest przedmiotem morskim naturalnej wielkości.
- 2 · Litera A
- Litera znajduje się po lewej stronie trzonu kotwicy. Występuje także na brązowych monetach ze znaleziska.
- 3 · Mały skorupiak
- Po prawej stronie kotwicy znajduje się mały skorupiak — zwierzę o twardym pancerzu.
Źródła · 4
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Classical Numismatic Group, Inc. Triton XIX, lot 75: THRACE, Apollonia Pontika. Mid 4th century BC. AR Tetradrachm. Kolotes, magistrate.
- Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com Apollonia Pontica tetradrachm.jpg
Część 4 · Starożytność
Zadanie: znak miasta
Który znak na monecie przedstawia Apollonię?
Dlaczego?
Kotwica jest znakiem Apollonii na monetach.
Poprawnie · Kotwica
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
Źródła · 2
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ


Część 5 · Starożytność
Dzban przy ogrodzeniu
Nekropolia to starożytny cmentarz. Zdjęcie przedstawia glinianą figurkę w muzeum, a nie wykopaliska. Pod koniec czerwca 2012 r. archeolodzy odkryli na starożytnym cmentarzu mały dzban z 225 brązowymi monetami. Stał przy rogu ogrodzenia. Czasem w grobie zostawiano monetę dla Charona. Według greckich wierzeń ten przewoźnik przeprawiał zmarłych. Tak wielu monet trudno jednak wyjaśnić tym zwyczajem. Archeolodzy przypuszczają, że ktoś ukrył pieniądze i po nie nie wrócił. Nie wiemy, kim był.
Źródła · 4
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол Некрополите на Аполония
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- French Ministry of Culture; Apollonia archaeological mission Apollonia Pontica
- Zde Acrobat, small terracotta figurine, 4th century BC, AM Sozopol, Sozm07.jpg



Część 6 · Starożytność
Trofeum dla Rzymu
W 72 r. p.n.e. wojska Marka Lukullusa zdobyły Apollonię. Ogromny posąg Apollina wywieziono jako trofeum wojenne, cenny przedmiot zabrany przez zwycięzców. Starożytne relacje umieszczają go na Kapitolu, jednym ze wzgórz Rzymu. A potem? Przeczytane źródła nie ustalają, gdzie posąg znajduje się dziś ani jak dokładnie zaginął. Nie możemy wskazać współczesnej gabloty, w której się znajduje. Moneta obok mapy przedstawia stojącą postać, nie jest zdjęciem ogromnego posągu.
- Apolonia / Sozopol · Przybliżone położenie
- Kapitol, Rzym · Przybliżone położenie
Źródła · 6
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- Balkan Heritage Foundation Archaeology of Apollonia Pontica
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (2 of 2).jpg
Część 7 · Starożytność
Zadanie: uporządkuj ślady
Uporządkuj wydarzenia od najwcześniejszego.
Dlaczego?
Założenie miasta wyprzedza jego zdobycie przez Rzymian o kilka stuleci. Odnalezienie dzbana to współczesne odkrycie archeologiczne.
Prawidłowa kolejność
- Założenie Apollonii
- Zdobycie miasta przez Lukullusa
- Odkrycie dzbana z monetami
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
Źródła · 3
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia







Część 8 · Starożytność
Gliniany ptak z ludzką głową
W Muzeum Archeologicznym w Sozopolu znajdują się małe gliniane figurki. Terakota oznacza wypaloną glinę. Przyjrzyj się figurce z ludzką głową i ptasim ciałem. Autor zdjęcia określa ją jako syrenę, istotę z greckich podań. Figurka jest prawdziwym przedmiotem; istota należy do mitu. Zobacz też wysokie, wąskie naczynie z namalowaną postacią. W muzeum poszukaj znaku kotwicy, umiesz go już rozpoznać.
- Muzeum Archeologiczne w Sozopolu · Przybliżone położenie
Źródła · 8
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
- Galileo01 Sozopol Arch Museum.jpg
- Zde Siren, small terracotta, around 600 BC, AM Sozopol, Sozm11.jpg
- Zde Red-figure alabastron, young soldier, 500 BC, AM Sozopol, Sozm05.jpg
- Zde Red-figure krater, Satyr and Eros, Sozopol Archaeological Museum, Sozm03.jpg
- Zde Orientalizing or Corinthian pottery, a fawn, late 7th century BC, AM Sozopol, Sozm16.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (1 of 2).jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Drachme, Argent, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586332c (2 of 2).jpg
Część 9 · Starożytność
Zadanie: połącz przedmiot ze śladem
Połącz każdą rzecz z jej opisem w opowieści.
Dlaczego?
Znak na monecie, posąg, znalezisko i materiał opowiadają o różnych częściach tej historii.
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
Źródła · 3
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
Nowe znalezisko w twojej kolekcji
O Apollonii dowiadujemy się ze starożytnych relacji i przedmiotów, ale nie na każde pytanie znamy pewną odpowiedź.
Osoby z tej historii
Źródła
- Balkan Heritage Foundation Archaeology of Apollonia Pontica
- Classical Numismatic Group, Inc. Triton XIX, lot 75: THRACE, Apollonia Pontika. Mid 4th century BC. AR Tetradrachm. Kolotes, magistrate.
- Wikimedia contributors Coordinate statements P625: Sozopol, Miletus, Capitoline Hill, Sozopol Archaeological Museum
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол ИСТОРИЯ НА АПОЛОНИЯ – СОЗОПОЛ
- National Archaeological Institute with Museum, Bulgarian Academy of Sciences Hoard from Apollonia
- French Ministry of Culture; Apollonia archaeological mission Apollonia Pontica
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол АРХЕОЛОГИЧЕСКИ МУЗЕЙ
- ОКИ „Музеен център“ – Созопол Некрополите на Аполония
- Zde Acrobat, small terracotta figurine, 4th century BC, AM Sozopol, Sozm07.jpg
- Zde Red-figure alabastron, young soldier, 500 BC, AM Sozopol, Sozm05.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Drachme, Argent, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586332c (2 of 2).jpg
- Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com Apollonia Pontica tetradrachm.jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (1 of 2).jpg
- Bibliothèque nationale de France (digitisation; photographer not credited) Monnaie - Bronze, Apollonia Pontica, Thrace - btv1b8586367k (2 of 2).jpg
- Zde Orientalizing or Corinthian pottery, a fawn, late 7th century BC, AM Sozopol, Sozm16.jpg
- Zde Red-figure krater, Satyr and Eros, Sozopol Archaeological Museum, Sozm03.jpg
- Galileo01 Sozopol Arch Museum.jpg
- Zde Siren, small terracotta, around 600 BC, AM Sozopol, Sozm11.jpg
- Pliny the Elder; digital transcription Bill Thayer Naturalis Historia, Liber XXXIV, §39
- Strabo; English translation H. L. Jones; digital edition Bill Thayer Geography, Book VII, chapter 6, section 1
- Alexandre Baralis; Antoine Hermary Chapitre 1. Présentation générale de l’histoire et de la topographie d’Apollonia
Ilustracje
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Wysokie, wąskie malowane naczynie z ludzką postacią, sfotografowane w muzeum w Sozopolu.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.
· Public domain · Wikimedia Commons
Współczesne domy nad skalistym brzegiem Sozopola. To nie jest rekonstrukcja starożytnego miasta.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: (WT-en) B-b-bbird is the word at English Wikivoyage; Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Classical Numismatic Group · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Dwie strony srebrnej monety. Głowa Apollina po lewej; kotwica, A i skorupiak po prawej. To inny przedmiot niż brązowe znalezisko z 2012 roku.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Classical Numismatic Group (CNG), Inc., www.cngcoins.com; Wikimedia Commons; CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Mocno wygięta figurka ludzka z wypalonej gliny, sfotografowana w muzeum w Sozopolu. Autor opisuje ją jako akrobatę.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Czarny dzban z wysokim uchwytem przed innymi dzbanami w muzealnej gablocie. To nie jest naczynie z 225 monetami.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Biblioteka Narodowa Francji · Public domain · Wikimedia Commons / Biblioteka Narodowa Francji
Stojąca postać ludzka na brązowej monecie z Apolonii. To nie jest wizerunek kotwicy ani zdjęcie kolosa.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Gliniana figura w muzeum w Sozopolu. Fotograf określa ją jako syrenę, istotę z mitologii greckiej.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Galileo01 · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
Współczesne zdjęcie wejścia do Muzeum Archeologicznego w Sozopolu.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Galileo01; Wikimedia Commons; CC BY 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Wysokie, wąskie malowane naczynie z ludzką postacią, sfotografowane w muzeum w Sozopolu.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Malowane postacie na greckim naczyniu w muzealnej gablocie.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Zde · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Malowane zwierzę i ornamenty na glinianym naczyniu w muzeum w Sozopolu.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: Zde; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.
Biblioteka Narodowa Francji · Public domain · Wikimedia Commons / Biblioteka Narodowa Francji
Siedząca postać na brązowej monecie z Apolonii; BNF za pośrednictwem Commons. To nie jest dzban ze znaleziska z 2012 roku.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Biblioteka Narodowa Francji · Public domain · Wikimedia Commons / Biblioteka Narodowa Francji
Twarz z szeroko otwartymi oczami na monecie skatalogowanej jako srebrna drachma z Apolonii. Ta strona nie przedstawia kotwicy.
Pełne informacje o autorstwie
Photo / digitisation: National Library of France (digitisation; photographer not credited); Wikimedia Commons; Public domain. Unmodified. Processed image.
Kontekst geograficzny bez granic historycznych
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth
Pełne informacje o autorstwie
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso

