Bulgaristan Tarihi
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pliska’daki müze vitrini: solda kırık kulplu bir kap, sağda bir seramik parçası. Her nesnenin kesin tarihi ve buluntu bağlamı belirlenmemiştir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.
Tarlalar büyük bir tahkimatı gizliyor. Duvarlar, bir yazıt ve bazilika, ilk Bulgar başkentinin nasıl değiştiğini ve yeniden yapımın nerede başladığını gösteriyor.
Bölüm 1 · Birinci Çarlık
Tarla neyi gizliyor?
İlk bakışta bunlar Şumnu yakınlarında tarlalardır. Altlarında erken ortaçağ Bulgar devletinin ilk başkenti Pliska'nın izleri yatar. Büyük bir toprak sur yaklaşık 22 kilometrekarelik bir alanı çevreler. Sur, topraktan yapılmış uzun bir settir. Önündeki hendek geçişi zorlaştırır.
İncelenen bölümlerde arkeologlar birbirinden ayrı konut grupları bulur. Büyük tahkimat, alanın tamamında yapı bulunduğu anlamına gelmez. Bu yüzden çevrili alanın büyüklüğü tek başına burada kaç kişinin yaşadığını göstermez.
Kaynaklar · 1
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
Bölüm 2 · Birinci Çarlık
İç içe çevrili alanlar
Harita iki yeri gösterir: saray merkezi ve Büyük Bazilika. İkisi de büyük toprak tahkimatın içindedir.
Çevrili alanın ortasına yakın bir taş kale bulunur. Buna İç Şehir diyoruz. İçinde daha küçük bir tuğla çevre duvarı vardır. Bu duvar, hükümdarın konutlarının bulunduğu korunaklı iç kaleyi ayırır.
Taş kalenin dışında, ama toprak surun arkasında daha mütevazı evler de vardır. Bazıları yarı gömme evlerdir: zemin toprağa kazılmıştır ve bir köşede taş ocak bulunur.
- Pliska · Yaklaşık konum
- Pliska — Büyük Bazilika · Yaklaşık konum
Kaynaklar · 1
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
Bölüm 3 · Birinci Çarlık
Yeni salonu kim yaptırdı?
Hükümdarın kabul törenleri için kullanılan Taht Sarayı, daha eski bir sarayın bir bölümü üzerine inşa edilmiştir. Yapımı geleneksel olarak hükümdar Omurtag ile ilişkilendirilir. Salonda taht için yarım daire biçiminde bir niş, yani apsis vardır.
Daha eski saray sık sık hükümdar Krum ve 811 yılındaki yangınla ilişkilendirilir. Ancak seferi anlatan kaynaklar Pliska'nın adını anmaz. Fotoğraf, kalıntıların yıkılmasını önlemek için güçlendirildiği koruma çalışmalarından sonraki duvarları gösterir. Fotoğraf tek başına her duvarı kimin yaptırdığını göstermez.
- 1 · Yontma blok
- Taş bloğun yüzleri şekillendirilmiştir. Yontma, taşın yalnızca yerden toplanmayıp aletlerle işlendiği anlamına gelir.
- 2 · Derz
- Derz, iki taş blok arasındaki dar boşluktur.
- 3 · Taş sırası
- Bloklar yatay bir sıra oluşturur. Günümüzde duvarlar her yerde özgün yüksekliklerine ulaşmaz.
Kaynaklar · 4
- Rasho Rashev; Yanko Dimitrov Pliska – 100 years of archaeological excavations
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
- Valentin Neikov The Grand Palace in Pliska: Conservation and Presentation PDF
- Vislupus Pliska Fortress 030.jpg
Bölüm 4 · Birinci Çarlık
Omurtag taşa sözler bırakıyor
Çatalar Yazıtı hükümdar Omurtag'dan söz eder. Kireç taşı bir sütuna kazınmıştır. Yazıt Yunancadır. Müze kataloğu onu yaklaşık 822 yılına tarihler. Yazıtta hükümdarın Pliska'daki ordugâhta yaşadığı ve Tiça Nehri üzerinde başka bir ordugâh kurduğu söylenir. Burada ordugâh, hükümdar ve ordu için çevrilmiş bir yer anlamına gelir.
Bu, Pliska'daki Taht Sarayı'nın tasviri değildir. Fotoğrafta sütunun müzedeki bir kopyası görülür. Özgünü Ulusal Arkeoloji Müzesi'ndedir.
Kaynaklar · 2
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
- Izvora Copy of Chatalar Inscription.jpg
Bölüm 5 · Birinci Çarlık
Görev: yazıtı okuyun
Yazıtta anılan yeni ordugâh nerede?
Neden böyle?
Hükümdar Pliska'da yaşar ve Tiça üzerinde başka bir ordugâh kurar.
Doğru · Tiça Nehri üzerinde
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
Kaynaklar · 1
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
Bölüm 6 · Birinci Çarlık
Haç biçimli bir yapının üzerindeki kilise
Hükümdar Boris döneminde devlet Hristiyanlığı kabul eder. Burada bu dönemin başlangıcı olarak 864 yılını kullanıyoruz. Büyük Bazilika, taş kalenin dışında ama toprak tahkimatın içindedir. Burada bazilika, uzunlamasına bir kilise demektir. İçinde nef adı verilen üç paralel bölüm vardır. Kilisenin yakınında yaşamlarını inançlarına adamış keşişler yaşar.
Bazilikanın altında arkeologlar daha eski, haç biçimli bir yapı bulur. Ne amaçla kullanılıyordu? Çeşitli varsayımlara göre bir kilise, Hristiyanlık dışı tanrılara ait bir tapınak veya gömü için kullanılan bir yapıydı. Bu konu hâlâ tartışmalıdır.
- 1 · Yeniden yapılmış kemer
- Yüksek kemer, bazilikanın günümüzdeki sunumunun parçasıdır. Restorasyon projesi eski kalıntıları yeni eklemelerden ayırır.
- 2 · Bir sıra sütun
- Sütunlar mekânın düzenini anlamaya yardımcı olur. Burada kazıda bulundukları hâlde değil, yeniden yapımdan sonra gösterilirler.
- 3 · Alçak duvar
- Fotoğrafta alçak duvarlar da var. Her bir bloğun yaşı yalnızca görünüşünden belirlenemez.
Kaynaklar · 4
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
- Rasho Rashev; Yanko Dimitrov Pliska – 100 years of archaeological excavations
- Théophile Théophilov La Grande Basilique de Pliska. Projet pour sa conservation et sa restauration PDF
- Izvora Old Basilika,Pliska 4.jpg
Bölüm 7 · Birinci Çarlık
Görev: zaman sırasına koyun
Olayları en eskisinden başlayarak sıralayın.
Neden böyle?
Burada Hristiyanlık döneminin başlangıcı olarak 864 yılını kullanıyoruz. Yazıt daha önceye, başkentin taşınması ise daha sonraya tarihlenir.
Doğru sıralama
- Omurtag'ın yazıtı
- Hristiyanlık dönemi başlar
- Başkent taşınır
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
Kaynaklar · 2
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
Bölüm 8 · Birinci Çarlık
Radar gizli duvarları arıyor
Başkentin 893 yılında Preslav'a taşınmasından sonra İç Şehir'de yeni konutlar ve atölyeler ortaya çıkar. Bu, toprak altındaki kalıntılardan anlaşılır.
İlk kazılar 1899 yılında başlar. Araştırmacılar 2016 ve 2018 yıllarında yer radarı ve manyetik ölçümler kullanır. Yer radarı toprağa sinyaller gönderir ve yansımalarını kaydeder. Diğer cihazlar yerin manyetik alanındaki değişimleri ölçer. Böylece gömülü kalıntılar kazı yapılmadan aranır. Ölçümler, daha sonra açıklanması gereken şekiller ortaya koyar.
Kaynaklar · 2
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
- Vislupus Pliska Museum 019.jpg
Bölüm 9 · Birinci Çarlık
Görev: kanıtları eşleştirin
Her öğeyi anlatıdaki açıklamasıyla eşleştirin.
Neden böyle?
Sur, topraktan bir tahkimattır. Yazıt inşaatlara tanıklık eder. Yüksek kemerler modern bir yeniden yapımı gösterir.
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
- Théophile Théophilov La Grande Basilique de Pliska. Projet pour sa conservation et sa restauration PDF
Kaynaklar · 3
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
- Théophile Théophilov La Grande Basilique de Pliska. Projet pour sa conservation et sa restauration PDF
Koleksiyonunuza yeni bir buluntu
Kazıyla ortaya çıkarılan kalıntı, bilimsel yorum ve modern yeniden yapım farklı türde kanıtlardır.
Bu öyküdeki kişiler
Kaynaklar
- Roland Filzwieser; Andrey Aladzhov; Jona Schlegel; Alois Hinterleitner; Nives Doneus; Hannes Schiel; Janko Dimitrov; Martin Gamon; Falko Daim; Wolfgang Neubauer Pliska – integrated geophysical prospection of the first Early Medieval Bulgarian capital
- National Archaeological Institute with Museum, BAS; editors Metodi Daskalov, Snezhana Goryanova, Milena Raycheva, Galina Grozdanova; entry signed КК (initials as printed) Езическа България. Власт и общество / Pagan Bulgaria. Power and Society PDF
- Valentin Neikov The Grand Palace in Pliska: Conservation and Presentation PDF
- Izvora Old Basilika,Pliska 4.jpg
- Izvora Copy of Chatalar Inscription.jpg
- Vislupus Pliska Fortress 030.jpg
- Vislupus Pliska Museum 019.jpg
- Rasho Rashev; Yanko Dimitrov Pliska – 100 years of archaeological excavations
- Théophile Théophilov La Grande Basilique de Pliska. Projet pour sa conservation et sa restauration PDF
Görseller
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pliska’daki müze vitrini: solda kırık kulplu bir kap, sağda bir seramik parçası. Her nesnenin kesin tarihi ve buluntu bağlamı belirlenmemiştir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Cut-out detail; background removed.
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pliska’da ortaya çıkarılmış temeller ve alçak duvarlar. Koruma altına alınmış alanın güncel fotoğrafı; eklemelerin tam kapsamı belirlenmemiştir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pliska’da koruma çalışmasından sonra fotoğraflanmış taş sıraları. Fotoğraf, her bloğun özgün yerinde olduğunu kanıtlamaz.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
Izvora · Public domain · Wikimedia Commons
Pliska Müzesi’nde Çatalar Yazıtı’nın kopyası. Anlatıdaki metin müze kataloğuna dayanır. Aslı Ulusal Arkeoloji Müzesi’ndedir, envanter numarası 697.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.
Izvora · Public domain · Wikimedia Commons
Pliska’daki Büyük Bazilika. Yüksek kemerler, günümüzdeki yeniden yapımın parçasıdır. Sütunlar mekân düzenini gösterir; yapı bütünüyle korunmuş değildir.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Izvora, Wikimedia Commons, Public domain. Processed image.
Vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Pliska Müzesi’nde seramik kaplar. Sergi için düzenlenmişlerdir; fotoğraf nasıl bulunduklarını göstermez.
Tam kaynak bilgisi
Photo: Vislupus, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Processed image.
Tarihî sınırlar olmadan coğrafi bağlam
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Kamu malı · Natural Earth
Tam kaynak bilgisi
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso