Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.
Πέτρινος δίσκος

Περπερικόν · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Μια πόλη λαξευμένη στον λόφο

Πώς χτίζεται μια πόλη από βράχο;

9 σκηνές · 4 λεπτά · Πηγές · 14

Δωμάτια στον βράχο, νερό σε ένα βαθύ κοίλωμα και μια αμφισβητούμενη υπόθεση. Μια κοντινή ματιά στο Περπερικόν από την αρχαιότητα έως τον Μεσαίωνα και τις ανασκαφές του 2000.

Τείχη ανάμεσα στα βράχια του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.

Μέρος 1 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Ένα δωμάτιο στον βράχο

Η φωτογραφία δείχνει δωμάτια λαξευμένα στον βράχο. Στο Περπερικόν οι άνθρωποι λάξευαν τον ίδιο τον λόφο. Άνοιγαν δωμάτια, δρόμους και αυλές. Πάνω από τα λαξευμένα κατώτερα επίπεδα ύψωναν τοίχους και δοκάρια. Σήμερα τα ερείπια μοιάζουν με σπίτια από τα οποία έχει αφαιρεθεί το πάνω μισό.

Διαδοχικές γενιές άλλαξαν τον λόφο. Ακολούθησε την άκρη ενός δωματίου. Πού τελειώνει ο βράχος και πού αρχίζει η τοιχοποιία;

Ακούστε τη σκηνή · 1

Συνθετική φωνή · 0:24
Πηγές · 1
  1. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνοραΓεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα1
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Μέρος 2 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Σκαλοπάτια στην κορυφή

Βρες το Περπερικόν στον χάρτη. Ο λόφος βρίσκεται στην Ανατολική Ροδόπη, κοντά στο χωριό Γκόρνα Κρέποστ και το σημερινό Κάρτζαλι. Το σημείο δείχνει την κατά προσέγγιση θέση, χωρίς αρχαία σύνορα.

Υπάρχουν εδώ ίχνη ήδη από τη Χαλκολιθική εποχή. Τότε οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν πέτρα και χαλκό. Αργότερα ο τόπος συνδέεται με τους Θράκες, αρχαίες κοινότητες των Βαλκανίων. Το σύγχρονο ανασκαφικό πρόγραμμα άρχισε το 2000. Οι αρχαιολόγοι αποκαλύπτουν έναν οχυρωμένο οικισμό στην κορυφή. Βρίσκουν λαξευμένα σκαλοπάτια, αυλάκια και κόγχες, μικρές εσοχές στην πέτρα. Ποιος τα έφτιαξε και για ποιον σκοπό;

Ακούστε τη σκηνή · 2

Συνθετική φωνή · 0:33
Πηγές · 3
  1. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  2. Georgi Nekhrizov; National Archaeological Institute with Museum, BAS Curriculum Vitae PDF NAIM–BAS
  3. Wikimedia geographical database contributors Perperikon
Βαθιά λαξευμένη κοιλότητα με νερό και μεταλλικό προστατευτικό κιγκλίδωμα στο Περπερικόν.

Μέρος 3 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Νερό στην πέτρα

Η φωτογραφία δείχνει ένα βαθύ λαξευμένο κοίλωμα με νερό. Πάνω βλέπεις ένα σύγχρονο προστατευτικό κιγκλίδωμα. Η δημοτική ιστοσελίδα περιγράφει μια μεγάλη δεξαμενή στην Ακρόπολη, το οχυρωμένο πάνω μέρος της πόλης. Δεν έχουμε επιβεβαιώσει ότι η φωτογραφία δείχνει τη συγκεκριμένη δεξαμενή. Η δεξαμενή είναι κατασκευή για τη συλλογή και αποθήκευση νερού.

Η πόλη είχε και αποχέτευση: αγωγούς που απομάκρυναν το βρόχινο νερό. Το νερό στη φωτογραφία δεν αποδεικνύει από μόνο του τη χρήση του κοιλώματος. Δεν είναι κάθε κοίλωμα βωμός, τόπος προσφορών ή θυσιών. Τι βλέπεις με βεβαιότητα;

1 · Βραχώδες τοίχωμα
Η κοιλότητα είναι λαξευμένη στον βράχο.
2 · Νερό
Στη σύγχρονη φωτογραφία φαίνεται νερό στο κάτω μέρος. Αυτό δεν χρονολογεί την κατασκευή.
3 · Σύγχρονο κιγκλίδωμα
Το μεταλλικό κιγκλίδωμα είναι σύγχρονο προστατευτικό φράγμα, όχι αρχαίος τοίχος.

Ακούστε τη σκηνή · 3

Συνθετική φωνή · 0:31
Πηγές · 3
  1. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 10.jpg Wikimedia Commons · 2018
  2. Община Кърджали / Municipality of Kardzhali Водохранилище / Water reservoir Visit Kardzhali: official municipal tourism portal
  3. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
Λαξευμένοι χώροι πάνω από την κοιλάδα στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.

Μέρος 4 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Κρασί και φλόγα

Οι αρχαιολόγοι περιγράφουν μια ωοειδή αίθουσα με κυκλικό βωμό λαξευμένο στον βράχο, τόπο προσφορών ή θυσιών. Υπάρχει η αμφισβητούμενη υπόθεση ότι πρόκειται για το μαντείο του Διονύσου, θεού που συνδέεται με το κρασί. Μαντείο είναι ένας τόπος όπου οι άνθρωποι αναζητούσαν προβλέψεις.

Ένας θρύλος μιλά για τον Γάιο Οκτάβιο, πατέρα του μελλοντικού αυτοκράτορα Αυγούστου. Οι ιερείς προβλέπουν την εξουσία του γιου του από τη φλόγα κρασιού πάνω σε έναν βωμό. Η αφήγηση συγκρίνει τον οιωνό με εκείνον του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Όμως δεν ονομάζει το Περπερικόν. Δεν αποδεικνύει ότι ο Γάιος Οκτάβιος ή ο Αλέξανδρος επισκέφθηκαν αυτόν τον τόπο.

Ακούστε τη σκηνή · 4

Συνθετική φωνή · 0:32
Πηγές · 4
  1. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  2. Agence France-Presse; interview with excavation director Nikolay Ovcharov Oracle of Dionysus found in Bulgaria? eKathimerini · 2003
  3. Йордан Илиев Родопите и прорицалището на Дионис в Древна Тракия PDF Докторантски и постдокторантски четения 2011. ИФ–94. Софийски университет „Св. Климент Охридски“; съст. Антоан Тонев, Антоанета Петкова, Цветелина Харалампиева · 2013 · 5–22
  4. Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago · 1913 · Augustus 94

Μέρος 5 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Άσκηση: τι γνωρίζουμε

Τι μπορούμε να πούμε για το περίφημο μαντείο;

  1. Η σύνδεση με το Περπερικόν είναι μια αμφισβητούμενη υπόθεση.
  2. Η στρογγυλή κοιλότητα προσδιορίζει ναό του Διονύσου.
  3. Ο Σουητώνιος ονομάζει το Περπερικόν.
Γιατί;

Ο Οβτσάροφ προτείνει τη σύνδεση· ο Ιλίεφ αμφισβητεί τη βάση της. Μια λαξευμένη κατασκευή δεν προσδιορίζει από μόνη της τη θεότητα.

Σωστό · Η σύνδεση με το Περπερικόν είναι μια αμφισβητούμενη υπόθεση.

  1. Йордан Илиев Родопите и прорицалището на Дионис в Древна Тракия PDF Докторантски и постдокторантски четения 2011. ИФ–94. Софийски университет „Св. Климент Охридски“; съст. Антоан Тонев, Антоанета Петкова, Цветелина Харалампиева · 2013 · 5–22
  2. Agence France-Presse; interview with excavation director Nikolay Ovcharov Oracle of Dionysus found in Bulgaria? eKathimerini · 2003
  3. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  4. Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago · 1913 · Augustus 94

Ακούστε τη σκηνή · 5

Συνθετική φωνή · 0:02
Πηγές · 4
  1. Йордан Илиев Родопите и прорицалището на Дионис в Древна Тракия PDF Докторантски и постдокторантски четения 2011. ИФ–94. Софийски университет „Св. Климент Охридски“; съст. Антоан Тонев, Антоанета Петкова, Цветелина Харалампиева · 2013 · 5–22
  2. Agence France-Presse; interview with excavation director Nikolay Ovcharov Oracle of Dionysus found in Bulgaria? eKathimerini · 2003
  3. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  4. Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago · 1913 · Augustus 94
Πέτρινος δίσκος με δύο οπές στον αρχαιολογικό χώρο του Περπερικόν.

Μέρος 6 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Ο πέτρινος δίσκος με δύο οπές

Μπροστά σου είναι ένας πέτρινος δίσκος με δύο οπές. Η μία βρίσκεται κοντά στο κέντρο, η άλλη πάνω δεξιά. Η φωτογραφία δεν δείχνει πότε κατασκευάστηκε ο δίσκος ή αν βρισκόταν πάντα εδώ.

Το 46 μ.Χ. το θρακικό βασίλειο γίνεται ρωμαϊκή επαρχία, περιοχή υπό ρωμαϊκή εξουσία. Στο Περπερικόν χτίστηκαν δημόσια κτίρια και ναοί. Αυτό δεν κάνει κάθε πέτρα της φωτογραφίας ρωμαϊκή. Πίσω από τον δίσκο βλέπεις τοίχο από ξεχωριστούς λίθους. Για τη χρονολόγηση χρειάζονται τα ευρήματα και τα συμφραζόμενα της ανασκαφής τους.

1 · Οπή στο κέντρο
Μέσα από την οπή φαίνεται η ανοιχτόχρωμη επιφάνεια πίσω από τον δίσκο.
2 · Δεύτερη οπή
Μια δεύτερη οπή φαίνεται πάνω δεξιά. Η λειτουργία της δεν έχει επιβεβαιωθεί.
3 · Τοίχος από λίθινους όγκους
Πίσω από τον δίσκο υπάρχει τοίχος από ξεχωριστούς λίθινους όγκους. Η εικόνα δεν επιτρέπει τη χρονολόγησή του.

Ακούστε τη σκηνή · 6

Συνθετική φωνή · 0:29
Πηγές · 3
  1. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 08.jpg Wikimedia Commons · 2018
  2. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
  3. Taner Güler “The Rugged Jaw of The Sea”: A Coastal Settlement of Salmydessos in Eastern Thrace Septem Artes · 2025 · 3 · 47–61
Πέτρινος τοίχος στον λόφο του αρχαιολογικού χώρου του Περπερικόν.

Μέρος 7 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Εκκλησίες και φρούριο

Στην ύστερη αρχαιότητα χτίζονται εδώ χριστιανικές εκκλησίες. Το 2016 οι ανασκαφείς αποκαλύπτουν μια μεγάλη βασιλική στη Νότια Συνοικία. Η βασιλική αυτή είναι εκκλησία με τρία επιμήκη τμήματα, που ονομάζονται κλίτη.

Ο λόφος χρησιμοποιείται και τους επόμενους αιώνες. Σύμφωνα με επιστημονικό άρθρο, οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν το φρούριο στις αρχές της δεκαετίας του 1360. Το ακριβές έτος αμφισβητείται. Το άρθρο αναφέρει σκληρή πολιορκία. Μετά από αυτήν παραμένουν στρατιώτες να φυλούν το φρούριο έως τις αρχές του 15ου αιώνα.

Η φωτογραφία δείχνει ένα λαξευμένο δωμάτιο. Για να το ονομάσεις περίφημο μαντείο χρειάζονται άλλα τεκμήρια.

Ακούστε τη σκηνή · 7

Συνθετική φωνή · 0:36
Πηγές · 4
  1. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
  2. Николай Овчаров Перперикон след Перперикон. Към историята на османското завоевание на Балканите / Perperikon after Perperikon. On the History of the Ottoman Conquest of the Balkans Годишник на Историческия факултет на ВТУ „Св. св. Кирил и Методий“ · 2021 · 5 · 83–107
  3. Българско национално радио; интервю с Николай Овчаров Перперикон – един от най-популярните български археологически обекти в чуждите медии Радио България: История и вяра · 2010
  4. Николай Димитров Овчаров; НАИМ–БАН Индивидуален отчет: резултати от научната дейност, §1.1 PDF Национален археологически институт с музей: Годишен отчет за 2016 г. София · 2017 · 151–152

Μέρος 8 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Άσκηση: βάλε τα γεγονότα στη σειρά

Βάλε τα γεγονότα σε σειρά από το παλαιότερο στο νεότερο.

  1. Η Θράκη γίνεται ρωμαϊκή επαρχία
  2. Χτίζονται χριστιανικές εκκλησίες
  3. Η οθωμανική κατάκτηση
  4. Αρχίζουν οι σύγχρονες ανασκαφές
Γιατί;

Πρώτα δημιουργήθηκε η ρωμαϊκή επαρχία. Αιώνες αργότερα χτίστηκαν οι εκκλησίες που περιγράφονται. Ακολουθούν η οθωμανική κατάκτηση και το σύγχρονο ανασκαφικό πρόγραμμα.

Σωστή σειρά

  1. Η Θράκη γίνεται ρωμαϊκή επαρχία
  2. Χτίζονται χριστιανικές εκκλησίες
  3. Η οθωμανική κατάκτηση
  4. Αρχίζουν οι σύγχρονες ανασκαφές
  1. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
  2. Николай Овчаров Перперикон след Перперикон. Към историята на османското завоевание на Балканите / Perperikon after Perperikon. On the History of the Ottoman Conquest of the Balkans Годишник на Историческия факултет на ВТУ „Св. св. Кирил и Методий“ · 2021 · 5 · 83–107
  3. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  4. Taner Güler “The Rugged Jaw of The Sea”: A Coastal Settlement of Salmydessos in Eastern Thrace Septem Artes · 2025 · 3 · 47–61
  5. Николай Димитров Овчаров; НАИМ–БАН Индивидуален отчет: резултати от научната дейност, §1.1 PDF Национален археологически институт с музей: Годишен отчет за 2016 г. София · 2017 · 151–152

Ακούστε τη σκηνή · 8

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 5
  1. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
  2. Николай Овчаров Перперикон след Перперикон. Към историята на османското завоевание на Балканите / Perperikon after Perperikon. On the History of the Ottoman Conquest of the Balkans Годишник на Историческия факултет на ВТУ „Св. св. Кирил и Методий“ · 2021 · 5 · 83–107
  3. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  4. Taner Güler “The Rugged Jaw of The Sea”: A Coastal Settlement of Salmydessos in Eastern Thrace Septem Artes · 2025 · 3 · 47–61
  5. Николай Димитров Овчаров; НАИМ–БАН Индивидуален отчет: резултати от научната дейност, §1.1 PDF Национален археологически институт с музей: Годишен отчет за 2016 г. София · 2017 · 151–152

Μέρος 9 · Κύρια περίοδος: Αρχαιότητα

Άσκηση: αντιστοίχισε

Αντιστοίχισε κάθε τεκμήριο με αυτό που μας δείχνει.

  1. Η φωτογραφία του κοιλώματος με νερό · Ορατό νερό, μη επιβεβαιωμένη χρήση
  2. Φωτογραφία του πέτρινου δίσκου · Δύο οπές, χωρίς ασφαλή χρονολόγηση
  3. Η αφήγηση του Σουητωνίου · Θρυλική πρόβλεψη, χωρίς το όνομα Περπερικόν
Γιατί;

Η φωτογραφία δείχνει νερό, αλλά από μόνη της δεν αποδεικνύει τη χρήση του κοιλώματος. Η φωτογραφία δείχνει οπές, αλλά δεν χρονολογεί τον δίσκο. Η γραπτή αφήγηση διασώζει έναν θρύλο, όχι τη διεύθυνση του μαντείου.

  1. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 08.jpg Wikimedia Commons · 2018
  2. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 10.jpg Wikimedia Commons · 2018
  3. Община Кърджали / Municipality of Kardzhali Водохранилище / Water reservoir Visit Kardzhali: official municipal tourism portal
  4. Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago · 1913 · Augustus 94

Ακούστε τη σκηνή · 9

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 4
  1. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 08.jpg Wikimedia Commons · 2018
  2. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 10.jpg Wikimedia Commons · 2018
  3. Община Кърджали / Municipality of Kardzhali Водохранилище / Water reservoir Visit Kardzhali: official municipal tourism portal
  4. Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago · 1913 · Augustus 94

Νέο εύρημα στη συλλογή σας

Τα ορατά κατάλοιπα και οι ερμηνείες τους είναι διαφορετικά είδη γνώσης.

Πρόσωπα αυτής της ιστορίας

Πηγές

  1. Agence France-Presse; interview with excavation director Nikolay Ovcharov Oracle of Dionysus found in Bulgaria? eKathimerini · 2003
  2. Pia Guldager Bilde; Birgitte Bøgh; Søren Handberg; Jakob Munk Højte; Jens Nieling; Tatiana Smekalova; Vladimir Stolba Archaeology in the Black Sea Region in Classical Antiquity 1993–2007: Thracian inland sites PDF Archaeological Reports · 2008 · 54 · 123–124
  3. Българско национално радио; интервю с Николай Овчаров Перперикон – един от най-популярните български археологически обекти в чуждите медии Радио България: История и вяра · 2010
  4. Община Кърджали / Municipality of Kardzhali Водохранилище / Water reservoir Visit Kardzhali: official municipal tourism portal
  5. Taner Güler “The Rugged Jaw of The Sea”: A Coastal Settlement of Salmydessos in Eastern Thrace Septem Artes · 2025 · 3 · 47–61
  6. Йордан Илиев Родопите и прорицалището на Дионис в Древна Тракия PDF Докторантски и постдокторантски четения 2011. ИФ–94. Софийски университет „Св. Климент Охридски“; съст. Антоан Тонев, Антоанета Петкова, Цветелина Харалампиева · 2013 · 5–22
  7. Николай Димитров Овчаров; НАИМ–БАН Индивидуален отчет: резултати от научната дейност, §1.1 PDF Национален археологически институт с музей: Годишен отчет за 2016 г. София · 2017 · 151–152
  8. Georgi Nekhrizov; National Archaeological Institute with Museum, BAS Curriculum Vitae PDF NAIM–BAS
  9. Николай Овчаров Перперикон след Перперикон. Към историята на османското завоевание на Балканите / Perperikon after Perperikon. On the History of the Ottoman Conquest of the Balkans Годишник на Историческия факултет на ВТУ „Св. св. Кирил и Методий“ · 2021 · 5 · 83–107
  10. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 08.jpg Wikimedia Commons · 2018
  11. Kritzolina Archaeological complex of Perperikon 10.jpg Wikimedia Commons · 2018
  12. Gaius Suetonius Tranquillus; English translation J. C. Rolfe The Lives of the Caesars, Volume I: Augustus Loeb Classical Library 31; William Heinemann / Macmillan; digital transcription Bill Thayer, LacusCurtius, University of Chicago · 1913 · Augustus 94
  13. Николай Овчаров; national tourism portal BulgariaTravel (host) От свещения Перперикон до царствения Търновград PDF BulgariaTravel, cultural tourism brochure · 4–5
  14. Wikimedia geographical database contributors Perperikon

Εικόνες

Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Cut-out detail; background removed.

Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.

Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.

Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.

Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.

Kritzolina · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Photo: Kritzolina, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Site today. Original file, unmodified. Processed image.

Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso