Freigestelltes Detail; Hintergrund entfernt. Iwan Wasow. Archivporträt, Datum unbekannt.
Archiv
Unter dem Joch

Iwan Wasow · Wiedergeburt

Warum schreibt Wasow „Unter dem Joch“ fern der Heimat?

Warum beginnt Wasow „Unter dem Joch“ in Odessa?

9 Szenen · 3 Min. · Quellen · 20

Wasow beginnt „Unter dem Joch“ in Odessa. Ein Familienessen und eine Schulprüfung führen uns nach Bjala Tscherkwa vor dem Aufstand. Später hilft der Roman beim Wiederaufbau seines Geburtshauses.

Iwan Wasow. Archivporträt, Datum unbekannt.
Archiv

Teil 1 · Wiedergeburt

Wasow schreibt fern der Heimat

In Odessa beginnt Iwan Wasow einen Roman über die Menschen daheim. Es ist das Jahr 1887. Er lebt als politischer Emigrant dort: Er hat Bulgarien verlassen, weil Menschen mit seinen Überzeugungen verfolgt werden. Wasow befürwortet enge Beziehungen zu Russland. In Bulgarien wird damals heftig über diese Beziehungen gestritten.

Später erzählt der Schriftsteller, wie schwer ihm die Trennung von der Heimat fällt. Beim Schreiben kehrt er in Gedanken zu den Höfen und Menschen von Sopot zurück. So beschreibt er selbst seine Inspiration. Es ist eine Erinnerung, die er Jahre nach der Arbeit festhält.

Szene anhören · 1

Synthetische Stimme · 0:30
Quellen · 1
Geografischer Kontext ohne historische GrenzenGeografischer Kontext ohne historische Grenzen123
Geografischer Kontext ohne historische Grenzen

Teil 2 · Wiedergeburt

Sopot, Odessa und London

Auf der Karte liegen drei Städte. Sopot ist Wasows Geburtsort. Odessa ist die Stadt des Exils, in der er den Roman beginnt. In London wird eine frühe englische Ausgabe erscheinen. Die Punkte zeigen ungefähr die Städte, keine Adressen von Zimmern oder Druckereien.

Im Buch heißt der zentrale Ort Bjala Tscherkwa. Für ihn nutzt Wasow Erinnerungen an Sopot. Es ist eine literarische Welt, kein genauer Plan der wirklichen Stadt.

Szene anhören · 2

Synthetische Stimme · 0:21
Quellen · 6
  1. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  2. Владимир Трендафилов Английският Вазов: преводачът на „Под игото“ / Vazov Anglicized: Who Translated Under the Yoke? PDF Литературна мисъл · 2015 · 31–45
  3. Balázs Trencsényi and Michal Kopeček (eds.); entry signed BM (Boyan Manchev) Ivan Vazov: Under the yoke PDF Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945), vol. II: National Romanticism — The Formation of National Movements. Budapest/New York: CEU Press · 2007 · 87–93
  4. Wikimedia geographical database contributors Sopot: geographical record
  5. Wikimedia geographical database contributors Odesa: geographical record
  6. Wikimedia geographical database contributors London: geographical record
Joseph Oberbauer: Marko und seine Familie, 1894. Illustration, keine Fotografie eines Ereignisses.
Zeichnung

Teil 3 · Wiedergeburt

Markos Abendessen

Die erste Szene des Romans zeigt ein Familienessen in Markos Hof. „Tschorbadschi“ ist eine alte Bezeichnung für einen wohlhabenden Mann. Auf Josef Oberbauers Zeichnung sehen wir versammelte Menschen, einen niedrigen Tisch und eine Laterne. Es ist eine Illustration aus dem Jahr 1894, keine Aufnahme eines wirklichen Abendessens.

Von diesem Alltag führt uns der Roman zur Vorbereitung des Aprilaufstands. Das war ein Aufstand gegen die osmanische Herrschaft im Jahr 1876. Das Osmanische Reich war der Staat, der damals über diese Gebiete herrschte. Der historische Aufstand wurde niedergeschlagen.

1 · Laterne
Die Laterne ist über dem Tisch gezeichnet. Sie ist ein Detail der Illustration, kein erhaltener Gegenstand des Abendessens.
2 · Niedriger Tisch
Der Tisch versammelt die Familie. Der Roman beginnt mit Markos Abendessen im Hof.
3 · Unterschrift und Jahr
Unten rechts stehen Oberbauers Unterschrift und die Jahreszahl 1894. Der Künstler zeigt eine Szene aus einem Roman.

Szene anhören · 3

Synthetische Stimme · 0:31
Quellen · 3
  1. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894
  2. Йозеф Обербауер File:Чорбаджи Марко.jpg Wikimedia Commons
  3. Balázs Trencsényi and Michal Kopeček (eds.); entry signed BM (Boyan Manchev) Ivan Vazov: Under the yoke PDF Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945), vol. II: National Romanticism — The Formation of National Movements. Budapest/New York: CEU Press · 2007 · 87–93
Museale Anordnung mit Textilien und Gefäßen. Persönliche Gegenstände des Schriftstellers sind nicht nachgewiesen. Dies ist nicht Radas Klassenzimmer.

Teil 4 · Wiedergeburt

Wer hilft den verängstigten Kindern?

Im Kapitel „Radas Aufregung“ führt die Lehrerin Rada ihre Schülerinnen zu einer Jahresprüfung vor Publikum. Steftschow stellt Fragen, die sie verwirren. Ognjanow ist eine Figur des Romans. Er greift ein und stellt verständlichere Fragen. Die Kinder können antworten.

Wir können die Szene so lesen: Unterstützung hilft Kindern, ihre Angst zu überwinden.

Szene anhören · 4

Synthetische Stimme · 0:18
Quellen · 4
  1. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894
  2. Министерство на образованието и науката Модел на националното външно оценяване по български език и литература в VII клас през учебната –2024 година PDF МОН · 2023
  3. Нов български университет; Университетски театър; департамент „Театър“ „Театрална совалка “ — online представя: „Под игото. Под карантина“ NBU News · 2020
  4. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 02.jpg Wikimedia Commons

Teil 5 · Wiedergeburt

Aufgabe: Was belegt die Zeichnung?

Was ist das Bild des Familienessens?

  1. Eine Illustration zum Roman.
  2. Eine Fotografie von Markos wirklichem Abendessen.
  3. Eine Fotografie von Radas Prüfung.
Warum ist das so?

Oberbauer zeichnet eine literarische Szene. Signatur und Jahr stehen auf dem Bild.

Richtig · Eine Illustration zum Roman.

  1. Йозеф Обербауер File:Чорбаджи Марко.jpg Wikimedia Commons
  2. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894

Szene anhören · 5

Synthetische Stimme · 0:02
Quellen · 2
  1. Йозеф Обербауер File:Чорбаджи Марко.jpg Wikimedia Commons
  2. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894
Titelseite von „Unter dem Joch“, Sofia, 1894.
Archiv

Teil 6 · Wiedergeburt

Ein Buch mit zwei verschiedenen Jahreszahlen

Der Roman erscheint 1889–1890 in Teilen. Wasow arbeitet auch nach seiner Rückkehr nach Bulgarien daran. Wegen Augenschmerzen diktiert er die Fortsetzung seinem Bruder Boris. 1894 veröffentlicht Tschipew das eigenständige bulgarische Buch.

Das englische Buch erscheint in London bereits Ende 1893, trägt aber die Jahreszahl 1894. Übersetzungen bringen die Geschichte zu Menschen, die kein Bulgarisch lesen.

1 · Der Titel
Der Titel ist in alter Rechtschreibung gedruckt. „Joch“ lässt sich hier als Bild für die osmanische Herrschaft verstehen.
2 · Zweite Ausgabe
Hier steht „Zweite Ausgabe“. Der Roman erschien zunächst in Teilen in einer Veröffentlichung namens „Sammelband“.
3 · Sofia, 1894
Unten stehen Sofia, der Verleger Tschipew und 1894. Dies ist das bulgarische Buch, nicht die englische Übersetzung.

Szene anhören · 6

Synthetische Stimme · 0:25
Quellen · 5
  1. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  2. Владимир Трендафилов Английският Вазов: преводачът на „Под игото“ / Vazov Anglicized: Who Translated Under the Yoke? PDF Литературна мисъл · 2015 · 31–45
  3. Иван Вазов; Столична библиотека Под игото Дигитална платформа „Сердика“; София: Т. Ф. Чипев · 1894 · 512 с., 25 л.
  4. OCLC WorldCat; Ivan Vazov; V. Andreev; Louis Léger Sous le joug turc (Pod Igoto): roman de la vie des Bulgares à la veille de leur libération WorldCat catalogue, OCLC 26248388; Paris: H. Jouve · 1897
  5. Unknown author File:Под игото Титул.jpg Wikimedia Commons

Teil 7 · Wiedergeburt

Aufgabe: Ordnen Sie die Ereignisse

Ordnen Sie die Ereignisse, beginnend mit dem frühesten.

  1. Aprilaufstand
  2. Beginn des Romans in Odessa
  3. Eigenständiges bulgarisches Buch
Warum ist das so?

Der Aufstand liegt vor dem Schreiben. Das eigenständige Buch erscheint nach Beginn der Arbeit.

Richtige Reihenfolge

  1. Aprilaufstand
  2. Beginn des Romans in Odessa
  3. Eigenständiges bulgarisches Buch
  1. Balázs Trencsényi and Michal Kopeček (eds.); entry signed BM (Boyan Manchev) Ivan Vazov: Under the yoke PDF Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945), vol. II: National Romanticism — The Formation of National Movements. Budapest/New York: CEU Press · 2007 · 87–93
  2. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  3. Иван Вазов; Столична библиотека Под игото Дигитална платформа „Сердика“; София: Т. Ф. Чипев · 1894 · 512 с., 25 л.
  4. Цветанка Неделчева; Къща музей „Иван Вазов“, Сопот Къща музей Иван Вазов — История vazovmuseum.com; museum leaflet, Sofia · 2009

Szene anhören · 7

Synthetische Stimme · 0:03
Quellen · 4
  1. Balázs Trencsényi and Michal Kopeček (eds.); entry signed BM (Boyan Manchev) Ivan Vazov: Under the yoke PDF Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945), vol. II: National Romanticism — The Formation of National Movements. Budapest/New York: CEU Press · 2007 · 87–93
  2. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  3. Иван Вазов; Столична библиотека Под игото Дигитална платформа „Сердика“; София: Т. Ф. Чипев · 1894 · 512 с., 25 л.
  4. Цветанка Неделчева; Къща музей „Иван Вазов“, Сопот Къща музей Иван Вазов — История vazovmuseum.com; museum leaflet, Sofia · 2009
Der Hof des wiederaufgebauten Hausmuseums in Sopot. Heutige Aufnahme.
Das Hausmuseum in Sopot. Undatierte Archivaufnahme; sie belegt nicht das Aussehen des Hauses vor dem Brand.
Archiv
Museumsraum mit Kissen und Fenstern. Die Echtheit der einzelnen Gegenstände ist nicht geklärt.
Museale Anordnung mit Feuerstelle, Kessel und niedrigem Tisch. Keine Aufnahme des Abendessens im Roman.
Metallteller auf einem Regal in einem Museumsraum. Ihre Datierung ist nicht geklärt.

Teil 8 · Wiedergeburt

Ein Haus, nach dem Brand wiederaufgebaut

Wasows Geburtshaus in Sopot brennt im Juli 1877 nieder. Der Wiederaufbau beginnt 1931, das Museum wird 1935 eröffnet.

Die Räume werden anhand von Berichten der Familie und Werken wie „Unter dem Joch“ eingerichtet. Das heutige Foto zeigt das wiederaufgebaute Haus, nicht das unversehrte Haus seiner Kindheit.

Szene anhören · 8

Synthetische Stimme · 0:19
Quellen · 6
  1. Цветанка Неделчева; Къща музей „Иван Вазов“, Сопот Къща музей Иван Вазов — История vazovmuseum.com; museum leaflet, Sofia · 2009
  2. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 22.jpg Wikimedia Commons
  3. Unknown author File:BASA-1399K-1-1853-6-Ivan Vazov's house, Sopot.JPG Wikimedia Commons / Bulgarian Archives State Agency
  4. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 13.jpg Wikimedia Commons
  5. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 01.jpg Wikimedia Commons
  6. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 14.jpg Wikimedia Commons

Teil 9 · Wiedergeburt

Aufgabe: Ordnen Sie die Personen zu

Ordnen Sie jeder Person ihre Rolle in der Geschichte zu.

  1. Iwan Wasow · Der Schriftsteller in Odessa
  2. Rada · Die Lehrerin im Roman
  3. Boris · Der Bruder, der das Diktat aufschreibt
Warum ist das so?

Wasow schreibt den Roman. Rada ist eine Romanfigur. Boris ist sein wirklicher Bruder, der ihm beim Schreiben hilft.

  1. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  2. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894
  3. Цветанка Неделчева; Къща музей „Иван Вазов“, Сопот Къща музей Иван Вазов — История vazovmuseum.com; museum leaflet, Sofia · 2009

Szene anhören · 9

Synthetische Stimme · 0:03
Quellen · 3
  1. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  2. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894
  3. Цветанка Неделчева; Къща музей „Иван Вазов“, Сопот Къща музей Иван Вазов — История vazovmuseum.com; museum leaflet, Sofia · 2009

Ein neuer Fund für Ihre Sammlung

Wir können den Roman und das wiederaufgebaute Haus vergleichen: Beide nutzen Erinnerungen.

Menschen dieser Geschichte

Quellen

  1. Balázs Trencsényi and Michal Kopeček (eds.); entry signed BM (Boyan Manchev) Ivan Vazov: Under the yoke PDF Discourses of Collective Identity in Central and Southeast Europe (1770–1945), vol. II: National Romanticism — The Formation of National Movements. Budapest/New York: CEU Press · 2007 · 87–93
  2. Wikimedia geographical database contributors London: geographical record
  3. Wikimedia geographical database contributors Odesa: geographical record
  4. Wikimedia geographical database contributors Sopot: geographical record
  5. Иван Вазов; Столична библиотека Под игото Дигитална платформа „Сердика“; София: Т. Ф. Чипев · 1894 · 512 с., 25 л.
  6. OCLC WorldCat; Ivan Vazov; V. Andreev; Louis Léger Sous le joug turc (Pod Igoto): roman de la vie des Bulgares à la veille de leur libération WorldCat catalogue, OCLC 26248388; Paris: H. Jouve · 1897
  7. Unknown author File:BASA-1399K-1-1853-6-Ivan Vazov's house, Sopot.JPG Wikimedia Commons / Bulgarian Archives State Agency
  8. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 01.jpg Wikimedia Commons
  9. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 02.jpg Wikimedia Commons
  10. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 13.jpg Wikimedia Commons
  11. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 14.jpg Wikimedia Commons
  12. vislupus File:House-Museum of Ivan Vazov 22.jpg Wikimedia Commons
  13. Йозеф Обербауер File:Чорбаджи Марко.jpg Wikimedia Commons
  14. Unknown author File:Под игото Титул.jpg Wikimedia Commons
  15. Министерство на образованието и науката Модел на националното външно оценяване по български език и литература в VII клас през учебната –2024 година PDF МОН · 2023
  16. Цветанка Неделчева; Къща музей „Иван Вазов“, Сопот Къща музей Иван Вазов — История vazovmuseum.com; museum leaflet, Sofia · 2009
  17. Нов български университет; Университетски театър; департамент „Театър“ „Театрална совалка “ — online представя: „Под игото. Под карантина“ NBU News · 2020
  18. Иван Вазов; digital text entered by Plovdiv University team, hosted by Моята библиотека Под игото Словото / Моята библиотека, primary literary text · 1894
  19. Илия Тодоров Из биографията на романа „Под игото“ (По повод на неговата стогодишнина) PDF Литературна мисъл · 1990 · 54–68
  20. Владимир Трендафилов Английският Вазов: преводачът на „Под игото“ / Vazov Anglicized: Who Translated Under the Yoke? PDF Литературна мисъл · 2015 · 31–45

Abbildungen

Archiv

Unbekannter Urheber · Public domain · Staatliche Archivagentur Bulgariens / Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

Unknown author; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons. BASA 937K-1-410-7. Public domain. Crop supplied by Commons; unchanged here. Cut-out detail; background removed. Archival photograph

Archiv

Unbekannter Urheber · Public domain · Staatliche Archivagentur Bulgariens / Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

Unknown author; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons. BASA 937K-1-410-7. Public domain. Crop supplied by Commons; unchanged here. Processed image. Archival photograph

Zeichnung

Joseph Oberbauer · Public domain · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

Joseph Oberbauer (Йозеф Обербауер); Wikimedia Commons. Public domain. File unchanged. Processed image. Illustration

vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

vislupus; Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. File unchanged. Processed image.

Archiv

Unbekannter Urheber · Public domain · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

Unknown author; Wikimedia Commons. Public domain. File unchanged. Processed image. Title page

vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

vislupus; Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. File unchanged. Processed image.

Archiv

Unbekannter Urheber · Public domain · Staatliche Archivagentur Bulgariens / Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

Unknown author; Bulgarian Archives State Agency / Wikimedia Commons. BASA 1399K-1-1853-6. Public domain. File unchanged. Processed image. Archival photograph

vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

vislupus; Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. File unchanged. Processed image.

vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

vislupus; Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. File unchanged. Processed image.

vislupus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

vislupus; Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. File unchanged. Processed image.

Geografischer Kontext ohne historische Grenzen

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Gemeinfrei · Natural Earth

Quelle öffnen

Vollständige Bildangabe

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso