Ιστορία της ΒουλγαρίαςΙστορία της Βουλγαρίας
Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Στρογγυλή σφραγίδα με αντεστραμμένα γράμματα και χρονολογία πάνω σε διαφανές μουσειακό στήριγμα. Το αποτύπωμα θα διαβαζόταν κανονικά.
Σουλτανικό φιρμάνι

Βουλγαρική Εξαρχία · Αναγέννηση

Γιατί ο Ιλαρίων παραλείπει ένα όνομα;

Ένα όνομα λείπει. Τι σημαίνει αυτό;

9 σκηνές · 4 λεπτά · Πηγές · 12

ΈναρξηΆκουσε

Το 1860 ο Ιλαρίων Μακαριουπόλεως παραλείπει το όνομα του πατριάρχη σε μια πασχαλινή προσευχή. Δέκα χρόνια αργότερα ένα σουλτανικό διάταγμα ρυθμίζει τη Βουλγαρική Εξαρχία. Τι αλλάζει το έγγραφο και τι παραμένει αμφισβητούμενο;

Ιλαρίων Μακαριουπόλεως. Μεταγενέστερη προσωπογραφική καρτ ποστάλ από αρχειακή συλλογή· δεν απεικονίζει τη λειτουργία του 1860.

Μέρος 1 · Αναγέννηση

Το όνομα που δεν ακούγεται

Πάσχα, 1860. Ο επίσκοπος Ιλαρίων Μακαριουπόλεως λειτουργεί στον ξύλινο ναό του Αγίου Στεφάνου στην Κωνσταντινούπολη, το σημερινό Ιστάνμπουλ. Ο επίσκοπος είναι ανώτερος κληρικός. Στην προσευχή δεν μνημονεύει τον πατριάρχη Κύριλλο Ζ΄. Ο πατριάρχης είναι ο ανώτατος εκκλησιαστικός ηγέτης στον οποίο υπάγεται τότε η κοινότητα.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική αφήγηση, η μνημόνευση σημαίνει αναγνώριση της εξουσίας του πατριάρχη. Μπορούμε να κατανοήσουμε την πράξη ως δημόσιο αίτημα για εκκλησιαστική αυτοδιοίκηση. Μια λειτουργία όμως δεν δημιουργεί ακόμη μια ανεξάρτητη εκκλησία αναγνωρισμένη από όλους.

Ακούστε τη σκηνή · 1

Συνθετική φωνή · 0:34
Πηγές · 2
  1. Българска патриаршия; индивидуален автор не указан на прочетената страница Българският Великден в нова светлина по повод 150 години от събитията Православна мисъл, 01.04. · 2010
  2. Регионален исторически музей – София 150 години от учредяването на Българската екзархия РИМ – София, Исторически календар, 27.02. · 2020
Σελίδα τίτλου θρησκευτικού βιβλίου του Νεόφυτου Μποζβέλι, Βελιγράδι, 1835. Μουσειακή φωτογραφία του 2021.
Πορτρέτο του Στέφανου Βογορίδη, άγνωστου ζωγράφου. Δώρισε τον χώρο για τη βουλγαρική εκκλησία το 1849.
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνοραΓεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα12
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Μέρος 2 · Αναγέννηση

Οι Βούλγαροι ζητούν δικούς τους εκκλησιαστικούς ηγέτες

Ο χάρτης δείχνει τον βουλγαρικό ναό και την έδρα του πατριάρχη στο Φανάρι. Το Πατριαρχείο είναι ο εκκλησιαστικός θεσμός με επικεφαλής τον πατριάρχη. Τα δύο σημεία βρίσκονται κοντά στην οθωμανική πρωτεύουσα. Η διαμάχη όμως αφορά κοινότητες πολύ πέρα από την Κωνσταντινούπολη.

Τον 19ο αιώνα Βούλγαροι παράγοντες ζητούν τη βουλγαρική γλώσσα στα σχολεία και την εκκλησιαστική σλαβονική στις ακολουθίες. Αυτή είναι η παλαιά σλαβική γλώσσα της λατρείας. Ζητούν επίσης δική τους εκκλησιαστική διοίκηση.

Ακούστε τη σκηνή · 2

Συνθετική φωνή · 0:26
Πηγές · 3
  1. Demetrios Stamatopoulos The Splitting of the Orthodox Millet as a Secularizing Process: The Clerical-Lay Assembly of the Bulgarian Exarchate (Istanbul 1871) PDF Maria A. Stassinopoulou and Ioannis Zelepos (eds.), Griechische Kultur in Südosteuropa in der Neuzeit. Beiträge zum Symposium in memoriam Gunnar Hering. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften · 2008 · 243–270
  2. Благовеста Иванова Дървената църква „Св. Стефан“ в Цариград — архитектурна реконструкция по вербални източници PDF Архитектура · 2000 · 40–43
  3. Spiritia File:Neofit Bozveli Istoria Katehizis 1835.jpg Wikimedia Commons / original provider recorded in extmetadata
Τυπωμένη δίγλωσση εκδοχή του φιρμανιού του 1870· δεν είναι το χειρόγραφο του σουλτάνου.

Μέρος 3 · Αναγέννηση

Τι ορίζει το έγγραφο;

Το 1870 ο σουλτάνος Αμπντούλ Αζίζ εκδίδει φιρμάνι για τη Βουλγαρική Εξαρχία. Φιρμάνι σημαίνει σουλτανικό διάταγμα. Η Εξαρχία είναι χωριστή εκκλησιαστική οργάνωση. Επικεφαλής είναι ο έξαρχος, ανώτερος κληρικός. Προεδρεύει μιας συνόδου, ενός συμβουλίου ανώτερων κληρικών.

Παρατήρησε το έντυπο έγγραφο. Αριστερά υπάρχει βουλγαρικό κείμενο, δεξιά κείμενο με αραβική γραφή. Το άρθρο 1 προβλέπει χωριστή διοίκηση. Το άρθρο 4 απαιτεί και πάλι να μνημονεύεται το όνομα του πατριάρχη. Η Εξαρχία διοικείται χωριστά, αλλά διατηρεί δεσμούς με το Πατριαρχείο.

1 · Χωριστή διοίκηση
Το άρθρο 1 ονομάζει τη Βουλγαρική Εξαρχία και της αναθέτει την εκκλησιαστική διοίκηση.
2 · Ο πατριάρχης παραμένει στην προσευχή
Το άρθρο 4 απαιτεί από τον έξαρχο να μνημονεύει τον πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.
3 · Κανόνες για τις επαρχίες
Το άρθρο 10 απαριθμεί περιοχές και εξαιρέσεις. Παρακάτω βρίσκεται ο όρος για το σύνολο ή τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ορθόδοξων κατοίκων, στον οποίο αναφέρεται η σκηνή.

Ακούστε τη σκηνή · 3

Συνθετική φωνή · 0:32
Πηγές · 3
  1. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  2. Държавна агенция за българите в чужбина 150 години от учредяването на Българската екзархия Агенция за българите в чужбина, Новини, 26.02. · 2020
  3. Ottoman imperial chancery / Sultan Abdülaziz (issuer); printer and digitizer unknown File:Sultan’s Ferman for the establishment of a Bulgarian Exarchate 1.jpg Wikimedia Commons / original provider recorded in extmetadata
Πορτρέτο του σουλτάνου Αμπντούλ Αζίζ, χρονολογημένο από τον πάροχο στο 1869. Εξέδωσε το φιρμάνι το 1870.

Μέρος 4 · Αναγέννηση

Ποιες κοινότητες προσχωρούν;

Το φιρμάνι ρυθμίζει εκκλησιαστικές περιοχές που ονομάζονται επαρχίες. Το άρθρο 10 τις απαριθμεί και ορίζει εξαιρέσεις. Οι Ορθόδοξοι είναι χριστιανοί της ανατολικής εκκλησιαστικής παράδοσης. Για άλλες περιοχές το έγγραφο επιτρέπει την προσχώρηση αν το επιθυμούν όλοι ή τουλάχιστον τα δύο τρίτα των ορθόδοξων κατοίκων. Η επιθυμία αυτή πρέπει να εξακριβωθεί.

Η προϋπόθεση δεν αφορά όλους τους κατοίκους ανεξαρτήτως πίστης. Η εκκλησιαστική περιοχή δεν αποτελεί σύνορο νέου κράτους.

Ακούστε τη σκηνή · 4

Συνθετική φωνή · 0:26
Πηγές · 4
  1. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  2. Регионален исторически музей – София 150 години от учредяването на Българската екзархия РИМ – София, Исторически календар, 27.02. · 2020
  3. Държавна агенция за българите в чужбина 150 години от учредяването на Българската екзархия Агенция за българите в чужбина, Новини, 26.02. · 2020
  4. Министерство на културата на Република България Цялостната реставрация на желязната ни църква „Свети Стефан“ край Златния рог ще завърши в средата на 2017 г. Министерство на културата, Новини · 2016

Μέρος 5 · Αναγέννηση

Δραστηριότητα: τι σημαίνει η παράλειψη;

Τι δείχνει η παράλειψη σύμφωνα με την εκκλησιαστική αφήγηση;

  1. Άρνηση της εκκλησιαστικής του εξουσίας.
  2. Δημιουργία ανεξάρτητου κράτους.
  3. Τυχαίο λάθος κατά την ανάγνωση.
  4. Εγκαίνια του σιδερένιου ναού.
Γιατί;

Σύμφωνα με αυτή την αφήγηση, η παράλειψη δείχνει άρνηση της εξουσίας του πατριάρχη.

Σωστό · Άρνηση της εκκλησιαστικής του εξουσίας.

  1. Българска патриаршия; индивидуален автор не указан на прочетената страница Българският Великден в нова светлина по повод 150 години от събитията Православна мисъл, 01.04. · 2010
  2. Благовеста Иванова Дървената църква „Св. Стефан“ в Цариград — архитектурна реконструкция по вербални източници PDF Архитектура · 2000 · 40–43

Ακούστε τη σκηνή · 5

Συνθετική φωνή · 0:04
Πηγές · 2
  1. Българска патриаршия; индивидуален автор не указан на прочетената страница Българският Великден в нова светлина по повод 150 години от събитията Православна мисъл, 01.04. · 2010
  2. Благовеста Иванова Дървената църква „Св. Стефан“ в Цариград — архитектурна реконструкция по вербални източници PDF Архитектура · 2000 · 40–43
Στρογγυλή σφραγίδα με αντεστραμμένα γράμματα και χρονολογία πάνω σε διαφανές μουσειακό στήριγμα. Το αποτύπωμα θα διαβαζόταν κανονικά.
Άνθιμος Α΄, φωτογραφικό πορτρέτο του Κόστα Ραζμόφ. Εξελέγη έξαρχος το 1872.

Μέρος 6 · Αναγέννηση

Σφραγίδα για τη νέα διοίκηση

Η νέα διοίκηση χρειάζεται κανόνες. Το 1871 συγκαλείται στην Κωνσταντινούπολη εκκλησιαστική και λαϊκή συνέλευση. Είναι μια συνέλευση κληρικών και λαϊκών, πιστών της εκκλησίας που δεν είναι κληρικοί. Συζητούν το καταστατικό, τους κανόνες διοίκησης της Εξαρχίας. Το 1872 εκλέγεται έξαρχος ο Άνθιμος Α΄.

Στη φωτογραφία υπάρχει μια σφραγίδα που ο φωτογράφος περιγράφει ως σφραγίδα της Εξαρχίας του 1872. Τα γράμματα και η χρονολογία στη σφραγίδα είναι αντεστραμμένα σαν σε καθρέφτη. Στο αποτύπωμα διαβάζονται κανονικά.

1 · Αντεστραμμένη χρονολογία
Στην όψη της σφραγίδας η χρονολογία είναι αντεστραμμένη. Ο φωτογράφος περιγράφει το αντικείμενο ως σφραγίδα του 1872.
2 · Όνομα στην περίμετρο
Η επιγραφή στην περίμετρο ονομάζει τη Βουλγαρική Εξαρχία με αντεστραμμένα γράμματα.
3 · Μουσειακό στήριγμα
Κάτω από το αντικείμενο φαίνεται ένα διαφανές στήριγμα. Η φωτογραφία δείχνει μουσειακή παρουσίαση, όχι τη χρήση της σφραγίδας τον 19ο αιώνα.

Ακούστε τη σκηνή · 6

Συνθετική φωνή · 0:31
Πηγές · 3
  1. Регионален исторически музей – София 150 години от свикването на Първия български църковно-народен събор РИМ – София, Исторически календар, 23.02. · 2021
  2. Регионален исторически музей – София 150 години от учредяването на Българската екзархия РИМ – София, Исторически календар, 27.02. · 2020
  3. Vassia Atanassova - Spiritia File:NHMB-Seal-of-Bulgarian-Exarchate-1872.jpg Wikimedia Commons / original provider recorded in extmetadata

Μέρος 7 · Αναγέννηση

Δραστηριότητα: βάλε τα βήματα στη σειρά

Τι γίνεται πρώτο; Βάλε τα γεγονότα σε χρονολογική σειρά.

  1. Η πασχαλινή ενέργεια
  2. Το φιρμάνι για την Εξαρχία
  3. Η εκκλησιαστική και λαϊκή συνέλευση
  4. Η εκλογή του Ανθίμου Α΄
Γιατί;

Οι χρονιές στην αφήγηση είναι 1860, 1870, 1871 και 1872. Το διάταγμα προηγείται της συνέλευσης και η συνέλευση της εκλογής του Ανθίμου Α΄.

Σωστή σειρά

  1. Η πασχαλινή ενέργεια
  2. Το φιρμάνι για την Εξαρχία
  3. Η εκκλησιαστική και λαϊκή συνέλευση
  4. Η εκλογή του Ανθίμου Α΄
  1. Българска патриаршия; индивидуален автор не указан на прочетената страница Българският Великден в нова светлина по повод 150 години от събитията Православна мисъл, 01.04. · 2010
  2. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  3. Регионален исторически музей – София 150 години от свикването на Първия български църковно-народен събор РИМ – София, Исторически календар, 23.02. · 2021
  4. Регионален исторически музей – София 150 години от учредяването на Българската екзархия РИМ – София, Исторически календар, 27.02. · 2020

Ακούστε τη σκηνή · 7

Συνθετική φωνή · 0:04
Πηγές · 4
  1. Българска патриаршия; индивидуален автор не указан на прочетената страница Българският Великден в нова светлина по повод 150 години от събитията Православна мисъл, 01.04. · 2010
  2. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  3. Регионален исторически музей – София 150 години от свикването на Първия български църковно-народен събор РИМ – София, Исторически календар, 23.02. · 2021
  4. Регионален исторически музей – София 150 години от учредяването на Българската екзархия РИМ – София, Исторически календар, 27.02. · 2020
Άγιος Στέφανος, φωτογραφία του 2020. Το σιδερένιο κτίριο χρονολογείται από το 1898· δεν είναι ο ξύλινος ναός της πασχαλινής δράσης.

Μέρος 8 · Αναγέννηση

Οι δύο εκκλησίες λειτουργούν ξανά μαζί

Βούλγαροι παράγοντες ζητούν δική τους εκκλησιαστική διοίκηση. Το Πατριαρχείο προβάλλει την εκκλησιαστική ενότητα ως βάση της θέσης του. Μπορούμε να κατανοήσουμε τη διαμάχη ως σύγκρουση για την εξουσία και την εκκλησιαστική τάξη. Υπάρχουν διαφορετικές απόψεις μεταξύ των υποστηρικτών και των δύο πλευρών.

Η οθωμανική αναγνώριση δεν τερματίζει την εκκλησιαστική διαμάχη. Το 1872 σύνοδος στην Κωνσταντινούπολη κηρύσσει την Εξαρχία σχισματική. Σχίσμα είναι ένας εκκλησιαστικός διαχωρισμός. Διακόπτει την κοινή λατρεία μεταξύ των χωρισμένων πλευρών. Ο διαχωρισμός ξεπερνιέται το 1945, όταν το Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως αναγνωρίζει την αυτοτέλεια της Βουλγαρικής Εκκλησίας.

Ακούστε τη σκηνή · 8

Συνθετική φωνή · 0:37
Πηγές · 3
  1. Demetrios Stamatopoulos The Splitting of the Orthodox Millet as a Secularizing Process: The Clerical-Lay Assembly of the Bulgarian Exarchate (Istanbul 1871) PDF Maria A. Stassinopoulou and Ioannis Zelepos (eds.), Griechische Kultur in Südosteuropa in der Neuzeit. Beiträge zum Symposium in memoriam Gunnar Hering. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften · 2008 · 243–270
  2. Вселенски патриарх Вартоломей; български превод, Българска патриаршия Послание на Вселенския патриарх Вартоломей по повод 70 години от вдигането на схизмата над БПЦ Българска патриаршия, Новини · 2015
  3. Благовеста Иванова Дървената църква „Св. Стефан“ в Цариград — архитектурна реконструкция по вербални източници PDF Архитектура · 2000 · 40–43

Μέρος 9 · Αναγέννηση

Δραστηριότητα: οι λέξεις του εγγράφου

Αντιστοίχισε κάθε λέξη με τη σημασία της στην αφήγηση.

  1. Φιρμάνι · Σουλτανικό διάταγμα
  2. Έξαρχος · Κληρικός επικεφαλής της Εξαρχίας
  3. Επαρχία · Εκκλησιαστική περιοχή
  4. Λαϊκός · Πιστός που δεν είναι κληρικός
Γιατί;

Το διάταγμα ορίζει τους κανόνες. Ο έξαρχος είναι πρόσωπο σε ηγετική θέση. Η επαρχία είναι περιοχή. Ο λαϊκός ανήκει στην εκκλησία, αλλά δεν είναι κληρικός.

  1. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  2. Регионален исторически музей – София 150 години от свикването на Първия български църковно-народен събор РИМ – София, Исторически календар, 23.02. · 2021
  3. Държавна агенция за българите в чужбина 150 години от учредяването на Българската екзархия Агенция за българите в чужбина, Новини, 26.02. · 2020

Ακούστε τη σκηνή · 9

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 3
  1. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  2. Регионален исторически музей – София 150 години от свикването на Първия български църковно-народен събор РИМ – София, Исторически календар, 23.02. · 2021
  3. Държавна агенция за българите в чужбина 150 години от учредяването на Българската екзархия Агенция за българите в чужбина, Новини, 26.02. · 2020

Νέο εύρημα στη συλλογή σας

Η δημόσια άρνηση υπαγωγής, το κρατικό διάταγμα και η εκκλησιαστική αναγνώριση είναι διαφορετικά βήματα.

Βασίλ Λέφσκι · ΛόβετςΕπιστολές για μια δημοκρατίαΓνωρίστε έναν ακόμη αγώνα για εξουσία και ελευθερία.Εκκλησία της Μπογιάνα · ΜπογιάναΤα πρόσωπα της ΜπογιάναΓκεόργκι Ιβάνοφ · ΜπαϊκονούρΣε τροχιά, χωρίς σύνδεση

Πρόσωπα αυτής της ιστορίας

Αμπντούλ ΑζίζΚύριλλος Ζ΄Στέφανος ΒογορίδηςΙλαρίων του ΛόβετςΝεόφυτος ΜπόζβελιΙλαρίων ΜακαριουπόλεωςΆνθιμος Α΄

Πηγές

  1. Държавна агенция за българите в чужбина 150 години от учредяването на Българската екзархия Агенция за българите в чужбина, Новини, 26.02. · 2020
  2. Регионален исторически музей – София 150 години от свикването на Първия български църковно-народен събор РИМ – София, Исторически календар, 23.02. · 2021
  3. Вселенски патриарх Вартоломей; български превод, Българска патриаршия Послание на Вселенския патриарх Вартоломей по повод 70 години от вдигането на схизмата над БПЦ Българска патриаршия, Новини · 2015
  4. Българска патриаршия; индивидуален автор не указан на прочетената страница Българският Великден в нова светлина по повод 150 години от събитията Православна мисъл, 01.04. · 2010
  5. Абдул Азис / османска султанска канцелария; български превод, преводач не указан Образ на високия царский ферман PDF IZZI digital, учебен ресурс „Прочетете текста на фермана за Българската екзархия от г.“ · 1870 · PDF pp. 1–3
  6. Spiritia File:Neofit Bozveli Istoria Katehizis 1835.jpg Wikimedia Commons / original provider recorded in extmetadata
  7. Ottoman imperial chancery / Sultan Abdülaziz (issuer); printer and digitizer unknown File:Sultan’s Ferman for the establishment of a Bulgarian Exarchate 1.jpg Wikimedia Commons / original provider recorded in extmetadata
  8. Vassia Atanassova - Spiritia File:NHMB-Seal-of-Bulgarian-Exarchate-1872.jpg Wikimedia Commons / original provider recorded in extmetadata
  9. Благовеста Иванова Дървената църква „Св. Стефан“ в Цариград — архитектурна реконструкция по вербални източници PDF Архитектура · 2000 · 40–43
  10. Министерство на културата на Република България Цялостната реставрация на желязната ни църква „Свети Стефан“ край Златния рог ще завърши в средата на 2017 г. Министерство на културата, Новини · 2016
  11. Регионален исторически музей – София 150 години от учредяването на Българската екзархия РИМ – София, Исторически календар, 27.02. · 2020
  12. Demetrios Stamatopoulos The Splitting of the Orthodox Millet as a Secularizing Process: The Clerical-Lay Assembly of the Bulgarian Exarchate (Istanbul 1871) PDF Maria A. Stassinopoulou and Ioannis Zelepos (eds.), Griechische Kultur in Südosteuropa in der Neuzeit. Beiträge zum Symposium in memoriam Gunnar Hering. Vienna: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften · 2008 · 243–270

Εικόνες

Vassia Atanassova - Spiritia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Vassia Atanassova - Spiritia. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Cut-out detail; background removed.

Grigor Paskov · CC BY-SA 4.0 · Κρατική Υπηρεσία Αρχείων της Βουλγαρίας / Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Grigor Paskov — author according to Wikimedia Commons. Provided by the Bulgarian Archives State Agency: fonds 546K, inventory 1, archival unit 108, sheet 9. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Spiritia · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Spiritia. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Άγνωστος δημιουργός · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Unknown artist. Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.

Οθωμανική αυτοκρατορική γραμματεία / Σουλτάνος Abdülaziz · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Ottoman imperial chancery / Sultan Abdülaziz, issuer; printer and digitizer unestablished. Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.

Άγνωστος ζωγράφος · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Unknown painter. Collection: Ankara Resim ve Heykel Müzesi. Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.

Vassia Atanassova - Spiritia · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Vassia Atanassova - Spiritia. Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0. Unmodified. Processed image.

Kosta Razmov · Public domain · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Kosta Razmov. Wikimedia Commons, Public domain. Unmodified. Processed image.

Antoloji · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Antoloji. Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0. Unmodified. Processed image.

Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso