
I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.
Paisij von Hilandar · Wiedergeburt
Paisij: Wie ein Buch andere Menschen erreicht
Wer schreibt Paisijs Buch ab?
Paisij trägt eine Geschichte zusammen, und Stojko Wladislawow schreibt sie ab. Blätter, Bücher und zwei Klöster zeigen, wie der Text neue Leser und Zuhörer erreicht.

Teil 1 · Wiedergeburt
Paisij schreibt eine Geschichte
1762 vollendet der Mönch Paisij die „Slawobulgarische Geschichte“. Sie ist eine Handschrift: Die Buchstaben sind von Hand geschrieben. Im Titel bezeichnet er sich als Hieromönch. Das bedeutet, dass er Mönch und zugleich Priester ist. Das Buch erzählt von bulgarischen Herrschern, Heiligen und vergangenen Ereignissen.
Er wendet sich unmittelbar an die Menschen, für die er schreibt. Er fordert sie auf, ihre Herkunft und Sprache zu kennen und sich ihrer nicht zu schämen. Das Buch ist zugleich eine Erzählung über die Vergangenheit und ein Aufruf an den Leser.
Quellen · 2
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане





Teil 2 · Wiedergeburt
Zwei Klöster, ein Buch
Die Karte zeigt Hilandar und Sograf, zwei Klöster auf dem Athos. Der Athos ist eine Halbinsel im heutigen Griechenland und wird auch Heiliger Berg genannt. Ein Kloster ist eine Gemeinschaft, in der Mönche leben. Paisij arbeitet in Hilandar. Er sammelt Informationen aus Büchern und zieht später nach Sograf. Dort vollendet er seine Geschichte.
- Kloster Hilandar · Ungefähre Lage
- Kloster Zograf · Ungefähre Lage
- Kotel · Ungefähre Lage
Quellen · 4
- UNESCO World Heritage Centre Mount Athos
- Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане
- Регионален исторически музей – София 300 години от рождението на Паисий Хилендарски
- The Hilandar Monastery Foundation Twenty Years Of The Devastating Fire In Hilandar

Teil 3 · Wiedergeburt
Das Blatt aus dem Entwurf
Sieh dir die Anfangsseite des Sografer Entwurfs an. Ein Entwurf ist eine Arbeitsfassung eines Textes. Die Zeilen und alten Buchstabenformen sind sichtbar, auch wenn die Wörter schwer zu lesen sind. Auf dem Foto siehst du ein handgeschriebenes Blatt.
Paisij hat die mittelalterlichen Herrscher, von denen er erzählt, nicht persönlich gesehen. Er trägt zusammen, was andere Autoren geschrieben haben. Er benutzt auch russische Fassungen älterer Geschichtswerke. Das alte Buch zeugt von seiner Arbeit, beweist aber für sich allein nicht jedes darin beschriebene Ereignis.
- 1 · Anfang der Handschrift
- Die Titelzeilen sind handgeschrieben. Die Aufnahme wird als Anfang des Zograf-Entwurfs beschrieben.
- 2 · Zeilen mit Buchstaben
- Die Buchstaben haben alte Formen. Eine Handschrift ist ein von Hand geschriebener Text.
- 3 · Stempel auf dem Blatt
- Über dem geschriebenen Text ist ein ovaler Stempel zu sehen. Die Aufnahme lässt nicht erkennen, wann er angebracht wurde.
Quellen · 3
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Артуро Крония; превод Роберто Адинолфи; научна редакция Мила Кръстева „Царството на славяните“ на Мавро Орбини (1601) и „История славянобългарска“ на монах Паисий (1762)
- I. Stankov File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg

Teil 4 · Wiedergeburt
Ein Buch auch zum Zuhören
In seiner einleitenden Ansprache wendet sich Paisij an Leser und Zuhörer. Man muss das Buch nicht selbst in der Hand halten, um seinen Inhalt kennenzulernen. Einer kann lesen, ein anderer zuhören. Die Ansprache selbst zeigt, dass der Autor an beide denkt. Auf dem Blatt steht eine Ansprache an den bulgarischen Leser.
- 1 · Anrede an den Leser
- Hier tadelt der Text den Leser, der sich seiner Herkunft schämt. Das ist die Stimme des Autors und keine unvoreingenommene Beurteilung aller Menschen.
- 2 · Unbekannter Abschreiber
- Laut Wikimedia Commons ist dies eine Seite einer Reinschrift. Der Abschreiber wird nicht genannt.
- 3 · Schwer lesbare Stellen
- Einige Wörter auf der Aufnahme sind schwer zu lesen.
Quellen · 2
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Неизвестен преписвач от XVIII век (според Wikimedia Commons) File:Istoriya Slavyanobolgarskaya Fair Copy.jpg


Teil 5 · Wiedergeburt
Stojko fertigt eine Abschrift an
Paisij fordert die Menschen auf, das Buch abzuschreiben und aufzubewahren. 1765 fertigt der Priester Stojko Wladislawow in Kotel die erste bekannte Abschrift an. Später ist er als Sofronij von Wraza bekannt. Beide Namen bezeichnen denselben Menschen.
Beim Abschreiben wird der Text erneut von Hand geschrieben. Zwischen den Abschriften gibt es Unterschiede. Auch andere Abschriften sind erhalten.
- Kotel · Ungefähre Lage
Quellen · 6
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Scroch File:Istoriya slavyanobolgarskaya transcript from Eskizagra1.jpg
- Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg
- Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ
Teil 6 · Wiedergeburt
Aufgabe: Wer schreibt ab?
Welche beiden Namen gehören zu demselben Abschreiber?
Warum ist das so?
Stojko Wladislawow fertigt die Abschrift 1765 an. Später ist er als Sofronij von Wraza bekannt.
Richtig · Stojko Wladislawow und Sofronij von Wraza
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
Quellen · 2
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
Teil 7 · Wiedergeburt
Aufgabe: Ordne die Bücher
Ordne vom frühesten zum spätesten Ereignis.
Warum ist das so?
Die Geschichte ist vor der Abschrift von Kotel vollendet. „Nedelnik“ ist ein anderes Buch, das später gedruckt wird.
Richtige Reihenfolge
- Paisij vollendet die Geschichte
- Stojko schreibt die Geschichte ab
- Das gedruckte Buch „Nedelnik“ erscheint
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
- Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg
- Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ
Quellen · 5
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
- Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg
- Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ

Teil 8 · Wiedergeburt
Paisijs Buch heute
Ein Buch verändert nicht alle Menschen an einem Tag. Spätere Historiker sehen in Paisijs Werk einen Anfang der Bulgarischen Wiedergeburt. Das ist eine Zeit verstärkten Interesses an der bulgarischen Sprache, Bildung und Gemeinschaft. Diese Sicht deutet die Bedeutung des Buches. Sie bezeichnet keinen genauen Zeitpunkt, an dem ein allgemeiner Wandel beginnt.
Quellen · 6
- Aleksandr N. Pypin; Vladimir D. Spasovich; Bulgarian translation G. N. Kolushkiy; electronic edition Albena Vacheva Istoriya na balgarskata literatura. II. Vekovete na turskoto igo i nachaloto na Vazrazhdaneto
- Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
- Ondřej Žváček File:Pomník Paisiji Chilandarskému, Bansko.jpg
Teil 9 · Wiedergeburt
Aufgabe: Ordne Menschen und Orte zu
Ordne jedem Namen seine Rolle in der Geschichte zu.
Warum ist das so?
Paisij ist der Autor. Stojko schreibt den Text in Kotel ab. Sograf ist das Kloster, in dem Paisij das Buch vollendet.
- Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
Quellen · 3
- Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
Ein neuer Fund für Ihre Sammlung
Das Buch lebt durch seine Abschreiber und Zuhörer weiter; der „Beginn der Wiedergeburt“ ist eine Bewertung seiner Bedeutung.
Menschen dieser Geschichte
Quellen
- UNESCO World Heritage Centre Mount Athos
- Артуро Крония; превод Роберто Адинолфи; научна редакция Мила Кръстева „Царството на славяните“ на Мавро Орбини (1601) и „История славянобългарска“ на монах Паисий (1762)
- The Hilandar Monastery Foundation Twenty Years Of The Devastating Fire In Hilandar
- I. Stankov File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg
- Scroch File:Istoriya slavyanobolgarskaya transcript from Eskizagra1.jpg
- Неизвестен преписвач от XVIII век (според Wikimedia Commons) File:Istoriya Slavyanobolgarskaya Fair Copy.jpg
- Ondřej Žváček File:Pomník Paisiji Chilandarskému, Bansko.jpg
- Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г.
- Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи
- Регионален исторически музей – София 300 години от рождението на Паисий Хилендарски
- Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ
- Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане
- Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368)
- Aleksandr N. Pypin; Vladimir D. Spasovich; Bulgarian translation G. N. Kolushkiy; electronic edition Albena Vacheva Istoriya na balgarskata literatura. II. Vekovete na turskoto igo i nachaloto na Vazrazhdaneto
Abbildungen
I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.
I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Vollständige Bildangabe
I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.
Sreten Vukovic · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Die Aufnahme zeigt Hilandar lange nach Paissijs Zeit. Diese Aufnahmen zeigen nicht, wo genau Paissij arbeitete.
Vollständige Bildangabe
Sreten Vukovic / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar: a modern photograph, not a view from 1762. Processed image.
Georgid · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons
Die Aufnahme zeigt Zograf im Jahr 2005, lange nach Paissijs Zeit. Diese Aufnahmen zeigen nicht, wo genau Paissij arbeitete.
Vollständige Bildangabe
Georgid / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Zograf: the monastery photographed in 2005. Processed image.
Tomislav Ž. Popović · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Hilandar wurde 2004 durch einen Brand beschädigt und danach wiederaufgebaut. Die Aufnahme nach dem Brand zeigt Mauern ohne Dächer. Sie zeigt einen späteren Zustand des Klosters.
Vollständige Bildangabe
Tomislav Ž. Popović / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar after the 2004 fire. Processed image.
Unbekannter Schreiber des 18. Jahrhunderts · Public domain · Wikimedia Commons
Laut Wikimedia Commons ist dies eine Seite einer Reinschrift. Der Abschreiber wird nicht genannt.
Vollständige Bildangabe
Unidentified eighteenth-century copyist; digital image from Wikimedia Commons. Public domain. According to Wikimedia Commons, this is a page from a clean handwritten copy. The copyist is not named. Processed image.
Foto
Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Fragment der Eski-Zaara-Abschrift laut Wikimedia Commons; Sammlung des Museums in Stara Sagora. Eski Zaara ist ein alter Name von Stara Sagora. Dies ist nicht die Kotel-Abschrift.
Vollständige Bildangabe
Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document
Софроний Врачански · Public domain · Wikimedia Commons
Der „Nedelnik“ ist eine Sammlung religiöser Belehrungen. Er wurde 1806 gedruckt. Es ist ein anderes Buch von Sofronij und darf nicht mit seiner handschriftlichen Abschrift von Paissijs Geschichte verwechselt werden.
Vollständige Bildangabe
Book author: Sophronius of Vratsa. Digital image from Wikimedia Commons; uploaded by Miko. Public domain. Processed image.
Geografischer Kontext ohne historische Grenzen
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Gemeinfrei · Natural Earth
Vollständige Bildangabe
Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso