Ιστορία της ΒουλγαρίαςΙστορία της Βουλγαρίας
Αποκομμένη λεπτομέρεια· το φόντο αφαιρέθηκε. Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα
Χειρόγραφο της Ζωγράφου

Παΐσιος Χιλανδαρινός · Αναγέννηση

Παΐσιος: πώς ένα βιβλίο φτάνει σε άλλους ανθρώπους

Ποιος αντιγράφει το βιβλίο του Παϊσίου;

9 σκηνές · 3 λεπτά · Πηγές · 15

ΈναρξηΆκουσε

Ο Παΐσιος συγκεντρώνει την ιστορία και ο Στόικο Βλαντισλάβοφ την αντιγράφει. Φύλλα, βιβλία και δύο μοναστήρια δείχνουν πώς το κείμενο βρίσκει νέους αναγνώστες και ακροατές.

Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα

Μέρος 1 · Αναγέννηση

Ο Παΐσιος γράφει μια ιστορία

Το 1762 ο μοναχός Παΐσιος ολοκληρώνει τη «Σλαβοβουλγαρική Ιστορία». Είναι χειρόγραφο: τα γράμματα έχουν γραφτεί με το χέρι. Στον τίτλο αυτοαποκαλείται ιερομόναχος. Η λέξη σημαίνει μοναχό που είναι και ιερέας. Το βιβλίο μιλά για Βούλγαρους ηγεμόνες, αγίους και γεγονότα του παρελθόντος.

Απευθύνεται άμεσα στους ανθρώπους για τους οποίους γράφει. Τους προτρέπει να γνωρίζουν την καταγωγή και τη γλώσσα τους και να μην ντρέπονται γι’ αυτές. Μπροστά μας έχουμε ταυτόχρονα μια αφήγηση για το παρελθόν και μια έκκληση προς τον αναγνώστη.

Ακούστε τη σκηνή · 1

Συνθετική φωνή · 0:28
Πηγές · 2
  1. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  2. Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918 · 2005 · 107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping
Χιλανδαρίου: σύγχρονη φωτογραφία, όχι εικόνα του 1762
Ζωγράφου: η μονή σε φωτογραφία του 2005
Η Μονή Χιλανδαρίου μετά την πυρκαγιά του 2004
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνοραΓεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα123
Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Μέρος 2 · Αναγέννηση

Δύο μοναστήρια, ένα βιβλίο

Στον χάρτη βρίσκονται οι μονές Χιλανδαρίου και Ζωγράφου, δύο μοναστήρια στον Άθω. Ο Άθως είναι χερσόνησος στη σημερινή Ελλάδα, γνωστή και ως Άγιο Όρος. Το μοναστήρι είναι μια κοινότητα όπου ζουν μοναχοί. Ο Παΐσιος εργάζεται στη μονή Χιλανδαρίου. Συγκεντρώνει πληροφορίες από βιβλία και ύστερα μεταβαίνει στη μονή Ζωγράφου. Εκεί ολοκληρώνει την ιστορία.

Ακούστε τη σκηνή · 2

Συνθετική φωνή · 0:21
Πηγές · 4
  1. UNESCO World Heritage Centre Mount Athos World Heritage List, property 454
  2. Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918 · 2005 · 107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping
  3. Регионален исторически музей – София 300 години от рождението на Паисий Хилендарски Исторически календар, РИМ – София · 2022
  4. The Hilandar Monastery Foundation Twenty Years Of The Devastating Fire In Hilandar Preserve Hilandar · 2024
Το προσχέδιο της Μονής Ζωγράφου: πρώτη σελίδα

Μέρος 3 · Αναγέννηση

Το φύλλο από το προσχέδιο

Δες την πρώτη σελίδα του προσχεδίου της μονής Ζωγράφου. Προσχέδιο είναι η αρχική μορφή ενός κειμένου. Οι γραμμές και οι παλιές μορφές των γραμμάτων διακρίνονται ακόμη και όταν οι λέξεις διαβάζονται δύσκολα. Στη φωτογραφία βλέπεις ένα χειρόγραφο φύλλο.

Ο Παΐσιος δεν είχε δει προσωπικά τους μεσαιωνικούς ηγεμόνες για τους οποίους μιλά. Συγκεντρώνει όσα έγραψαν άλλοι συγγραφείς. Χρησιμοποιεί επίσης ρωσικές εκδοχές παλαιότερων ιστορικών έργων. Το παλιό βιβλίο μαρτυρεί τη δουλειά του, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνο του κάθε γεγονός που περιγράφει.

1 · Αρχή του χειρογράφου
Οι γραμμές του τίτλου είναι γραμμένες στο χέρι. Η φωτογραφία περιγράφεται ως η αρχή του προσχεδίου της Μονής Ζωγράφου.
2 · Γραμμές με γράμματα
Τα γράμματα έχουν παλαιότερες μορφές. Χειρόγραφο σημαίνει κείμενο γραμμένο στο χέρι.
3 · Σφραγίδα στη σελίδα
Μια οβάλ σφραγίδα διακρίνεται πάνω στο γραμμένο κείμενο. Η φωτογραφία δεν δείχνει πότε τοποθετήθηκε.

Ακούστε τη σκηνή · 3

Συνθετική φωνή · 0:28
Πηγές · 3
  1. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  2. Артуро Крония; превод Роберто Адинолфи; научна редакция Мила Кръстева „Царството на славяните“ на Мавро Орбини (1601) и „История славянобългарска“ на монах Паисий (1762) Електронно списание LiterNet; превод по самостоятелното издание 1940 на труд, публикуван първо 1939 · 2018
  3. I. Stankov File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
Σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου σύμφωνα με το Wikimedia Commons

Μέρος 4 · Αναγέννηση

Ένα βιβλίο και για ακρόαση

Στην αρχική του προσφώνηση ο Παΐσιος μιλά σε αναγνώστες και ακροατές. Δεν χρειάζεται να κρατά ο καθένας το βιβλίο για να μάθει τι γράφει. Ένας μπορεί να διαβάζει και ένας άλλος να ακούει. Η ίδια η προσφώνηση δείχνει ότι ο συγγραφέας σκέφτεται και τους δύο. Στο φύλλο υπάρχει προσφώνηση προς τον Βούλγαρο αναγνώστη.

1 · Προσφώνηση στον αναγνώστη
Εδώ το κείμενο επιπλήττει τον αναγνώστη που ντρέπεται για την καταγωγή του. Αυτή είναι η φωνή του συγγραφέα, όχι μια αμερόληπτη κρίση για όλους.
2 · Άγνωστος αντιγραφέας
Σύμφωνα με την περιγραφή στο Wikimedia Commons, πρόκειται για σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου. Το όνομα του αντιγραφέα δεν αναφέρεται.
3 · Δυσανάγνωστα σημεία
Ορισμένες λέξεις στη φωτογραφία διαβάζονται δύσκολα.

Ακούστε τη σκηνή · 4

Συνθετική φωνή · 0:16
Πηγές · 2
  1. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  2. Неизвестен преписвач от XVIII век (според Wikimedia Commons) File:Istoriya Slavyanobolgarskaya Fair Copy.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα.
Το «Νεντέλνικ» του Σωφρονίου, 1806: ένα άλλο, έντυπο βιβλίο

Μέρος 5 · Αναγέννηση

Ο Στόικο φτιάχνει ένα αντίγραφο

Ο Παΐσιος καλεί τους ανθρώπους να αντιγράψουν και να φυλάξουν το βιβλίο. Το 1765 στο Κότελ ο ιερέας Στόικο Βλαντισλάβοφ φτιάχνει το πρώτο γνωστό αντίγραφο. Αργότερα είναι γνωστός ως Σωφρόνιος της Βράτσας. Είναι δύο ονόματα του ίδιου ανθρώπου.

Κατά την αντιγραφή το κείμενο γράφεται ξανά με το χέρι. Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στα αντίγραφα. Έχουν διασωθεί και άλλα αντίγραφα.

  • Κότελ · Κατά προσέγγιση τοποθεσία

Ακούστε τη σκηνή · 5

Συνθετική φωνή · 0:21
Πηγές · 6
  1. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)
  3. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  4. Scroch File:Istoriya slavyanobolgarskaya transcript from Eskizagra1.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  5. Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  6. Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ Първо изд. Римник: Типография на Римническата епископия [Димитрих Михайло Попович и Георгия, синът му]; дигитална библиотека, инв. № 14145; М. Стоянов, т. I, № 7186 · 1806 · 6 + 265 л.; 28 см (каталог: резюме 544 с.)

Μέρος 6 · Αναγέννηση

Δραστηριότητα: ποιος αντιγράφει

Ποια δύο ονόματα ανήκουν στον ίδιο αντιγραφέα;

  1. Παΐσιος και Στόικο
  2. Στόικο Βλαντισλάβοφ και Σωφρόνιος της Βράτσας
  3. Μάβρο Ορμπίνι και Σωφρόνιος
Γιατί;

Ο Στόικο Βλαντισλάβοφ φτιάχνει το αντίγραφο το 1765. Αργότερα είναι γνωστός ως Σωφρόνιος της Βράτσας.

Σωστό · Στόικο Βλαντισλάβοφ και Σωφρόνιος της Βράτσας

  1. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)

Ακούστε τη σκηνή · 6

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 2
  1. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)

Μέρος 7 · Αναγέννηση

Δραστηριότητα: βάλτε τα βιβλία στη σειρά

Βάλτε τα γεγονότα στη σειρά, από το παλαιότερο στο νεότερο.

  1. Ο Παΐσιος ολοκληρώνει την ιστορία
  2. Ο Στόικο αντιγράφει την ιστορία
  3. Κυκλοφορεί το τυπωμένο «Νεντέλνικ»
Γιατί;

Η ιστορία ολοκληρώθηκε πριν από το αντίγραφο του Κότελ. Το «Νεντέλνικ» είναι άλλο βιβλίο, που τυπώθηκε αργότερα.

Σωστή σειρά

  1. Ο Παΐσιος ολοκληρώνει την ιστορία
  2. Ο Στόικο αντιγράφει την ιστορία
  3. Κυκλοφορεί το τυπωμένο «Νεντέλνικ»
  1. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  3. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)
  4. Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  5. Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ Първо изд. Римник: Типография на Римническата епископия [Димитрих Михайло Попович и Георгия, синът му]; дигитална библиотека, инв. № 14145; М. Стоянов, т. I, № 7186 · 1806 · 6 + 265 л.; 28 см (каталог: резюме 544 с.)

Ακούστε τη σκηνή · 7

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 5
  1. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  3. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)
  4. Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  5. Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ Първо изд. Римник: Типография на Римническата епископия [Димитрих Михайло Попович и Георгия, синът му]; дигитална библиотека, инв. № 14145; М. Стоянов, т. I, № 7186 · 1806 · 6 + 265 л.; 28 см (каталог: резюме 544 с.)
Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα.

Μέρος 8 · Αναγέννηση

Το βιβλίο του Παϊσίου σήμερα

Ένα βιβλίο δεν αλλάζει όλους τους ανθρώπους μέσα σε μία μέρα. Μεταγενέστεροι ιστορικοί βλέπουν στο έργο του Παϊσίου μια αρχή της Βουλγαρικής Αναγέννησης. Ήταν μια περίοδος αυξημένου ενδιαφέροντος για τη βουλγαρική γλώσσα, την εκπαίδευση και την κοινότητα. Αυτή είναι μια ερμηνεία της σημασίας του βιβλίου. Δεν προσδιορίζει την ακριβή στιγμή που αρχίζει μια γενική αλλαγή.

Ακούστε τη σκηνή · 8

Συνθετική φωνή · 0:19
Πηγές · 6
  1. Aleksandr N. Pypin; Vladimir D. Spasovich; Bulgarian translation G. N. Kolushkiy; electronic edition Albena Vacheva Istoriya na balgarskata literatura. II. Vekovete na turskoto igo i nachaloto na Vazrazhdaneto Varna: LiterNet,; first Bulgarian edition Kyustendil: V. D. Probornik, 1884 · 2006
  2. Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918 · 2005 · 107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping
  3. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  4. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  5. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)
  6. Ondřej Žváček File:Pomník Paisiji Chilandarskému, Bansko.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API

Μέρος 9 · Αναγέννηση

Δραστηριότητα: συνδέστε ανθρώπους και τόπους

Συνδέστε κάθε όνομα με τον ρόλο του στην ιστορία.

  1. Παΐσιος · Συγγραφέας της ιστορίας
  2. Στόικο Βλαντισλάβοφ · Ο αντιγραφέας από το Κότελ
  3. Μονή Ζωγράφου · Το μοναστήρι όπου ολοκληρώθηκε το βιβλίο
Γιατί;

Ο συγγραφέας είναι ο Παΐσιος. Ο Στόικο αντιγράφει το κείμενο στο Κότελ. Η μονή Ζωγράφου είναι το μοναστήρι όπου ο Παΐσιος ολοκληρώνει το βιβλίο.

  1. Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918 · 2005 · 107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  3. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)

Ακούστε τη σκηνή · 9

Συνθετική φωνή · 0:03
Πηγές · 3
  1. Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918 · 2005 · 107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping
  2. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  3. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)

Νέο εύρημα στη συλλογή σας

Το βιβλίο ζει μέσα από τους αντιγραφείς και τους ακροατές του· η «αρχή της Αναγέννησης» είναι μια εκτίμηση της σημασίας του.

Βουλγαρική Εξαρχία · ΚωνσταντινούποληΓιατί ο Ιλαρίων παραλείπει ένα όνομα;Συγκρίνετε πώς η πίστη και τα βιβλία αλλάζουν την κοινωνία.Εκκλησία της Μπογιάνα · ΜπογιάναΤα πρόσωπα της ΜπογιάναΤο Τετραευαγγέλιο του Ιβάν Αλέξανδρου · ΛονδίνοΟ τσάρος ανάμεσα στις σελίδες

Πρόσωπα αυτής της ιστορίας

Παΐσιος ΧιλανδαρινόςΣωφρόνιος της ΒράτσαΜάβρο Ορμπίνι

Πηγές

  1. UNESCO World Heritage Centre Mount Athos World Heritage List, property 454
  2. Артуро Крония; превод Роберто Адинолфи; научна редакция Мила Кръстева „Царството на славяните“ на Мавро Орбини (1601) и „История славянобългарска“ на монах Паисий (1762) Електронно списание LiterNet; превод по самостоятелното издание 1940 на труд, публикуван първо 1939 · 2018
  3. The Hilandar Monastery Foundation Twenty Years Of The Devastating Fire In Hilandar Preserve Hilandar · 2024
  4. I. Stankov File:Istoriya-slavyanobulgarska.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  5. Scroch File:Istoriya slavyanobolgarskaya transcript from Eskizagra1.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  6. Неизвестен преписвач от XVIII век (според Wikimedia Commons) File:Istoriya Slavyanobolgarskaya Fair Copy.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  7. Ondřej Žváček File:Pomník Paisiji Chilandarskému, Bansko.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  8. Софроний Врачански (1739 - 1813) File:Nedelnik Sophronius of Vratsa.jpg Wikimedia Commons / imageinfo API
  9. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Първи котленски препис на История славянобългарска, 1765 г. Виртуална галерия на преписите; НБКМ 368; публикация 10.03. · 2022 · 85 л. (описание на ръкописа)
  10. Национална библиотека „Св. св. Кирил и Методий“ Славянски и други ръкописи Дигитална библиотека, Национална библиотека
  11. Регионален исторически музей – София 300 години от рождението на Паисий Хилендарски Исторически календар, РИМ – София · 2022
  12. Софроний Врачански; каталог: Фондация Наследство на Зографската света обител Кѷріакодроміон, сиреч Недѣлникъ Първо изд. Римник: Типография на Римническата епископия [Димитрих Михайло Попович и Георгия, синът му]; дигитална библиотека, инв. № 14145; М. Стоянов, т. I, № 7186 · 1806 · 6 + 265 л.; 28 см (каталог: резюме 544 с.)
  13. Боян Пенев (1876–1927) Начало на Българското възраждане София: ИК Кама,; електронна библиотека по архивистика и документалистика, 2013; първо издание 1918 · 2005 · 107 pp.; section locators used because HTML has no stable page mapping
  14. Паисий Хилендарски; критическо издание: Димитър Пеев, Маргарет Димитрова, Петко Петков; електронен корпус: Софийски университет „Св. Климент Охридски“ История Славянобългарска (Зограф 43; с попълнения по НБКМ 368) Исторически речник / Текстов корпус; по изданието на Зографска света обител, Атон · 2012 · 413 pp. in cited edition; web corpus unpaginated
  15. Aleksandr N. Pypin; Vladimir D. Spasovich; Bulgarian translation G. N. Kolushkiy; electronic edition Albena Vacheva Istoriya na balgarskata literatura. II. Vekovete na turskoto igo i nachaloto na Vazrazhdaneto Varna: LiterNet,; first Bulgarian edition Kyustendil: V. D. Probornik, 1884 · 2006

Εικόνες

I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.

I. Stankov · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

I. Stankov / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. The Zograf draft: opening page. Processed image.

Sreten Vukovic · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Χιλανδαρίου πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Sreten Vukovic / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar: a modern photograph, not a view from 1762. Processed image.

Georgid · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Η φωτογραφία δείχνει τη Μονή Ζωγράφου το 2005, πολύ μετά την εποχή του Παϊσίου. Οι φωτογραφίες αυτές δεν δείχνουν πού ακριβώς εργάστηκε ο Παΐσιος.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Georgid / Wikimedia Commons. CC BY-SA 3.0. Zograf: the monastery photographed in 2005. Processed image.

Tomislav Ž. Popović · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Η Μονή Χιλανδαρίου υπέστη ζημιές από πυρκαγιά το 2004 και στη συνέχεια αποκαταστάθηκε. Στη φωτογραφία μετά την πυρκαγιά φαίνονται τοίχοι χωρίς στέγες. Πρόκειται για μεταγενέστερη κατάσταση της μονής.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tomislav Ž. Popović / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. Hilandar after the 2004 fire. Processed image.

Άγνωστος αντιγραφέας του 18ου αιώνα · Public domain · Wikimedia Commons

Σύμφωνα με την περιγραφή στο Wikimedia Commons, πρόκειται για σελίδα καθαρογραμμένου αντιγράφου. Το όνομα του αντιγραφέα δεν αναφέρεται.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Unidentified eighteenth-century copyist; digital image from Wikimedia Commons. Public domain. According to Wikimedia Commons, this is a page from a clean handwritten copy. The copyist is not named. Processed image.

Φωτογραφία

Scroch · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Απόσπασμα του αντιγράφου Εσκί Ζάαρα σύμφωνα με το Wikimedia Commons· συλλογή του μουσείου στη Στάρα Ζαγόρα. Εσκί Ζάαρα είναι παλιό όνομα της Στάρα Ζαγόρα. Δεν πρόκειται για το αντίγραφο του Κότελ.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Scroch / Wikimedia Commons. CC BY-SA 4.0. A fragment of the Eskizagra copy according to Wikimedia Commons; collection of the museum in Stara Zagora. Processed image. document

Софроний Врачански · Public domain · Wikimedia Commons

Το «Νεντέλνικ» είναι συλλογή θρησκευτικών διδαχών. Τυπώθηκε το 1806. Είναι άλλο βιβλίο του Σωφρονίου. Δεν πρέπει να συγχέεται με το χειρόγραφο αντίγραφό του της ιστορίας του Παϊσίου.

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Book author: Sophronius of Vratsa. Digital image from Wikimedia Commons; uploaded by Miko. Public domain. Processed image.

Γεωγραφικό πλαίσιο χωρίς ιστορικά σύνορα

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Κοινό κτήμα · Natural Earth

Άνοιγμα πηγής

Πλήρης αναφορά δημιουργού

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso