Historia BułgariiHistoria Bułgarii
Wycięty detal; tło usunięte. Mosiężny mikroskop z dwoma okularami, stolikiem przedmiotowym i lusterkiem. Egzemplarz muzealny, niepotwierdzony jako przyrząd Grigorowa.
Historyczny mikroskop

Stamen Grigorow · XX wiek

Stamen Grigorow i próbka z domu

Co znajduje się w jogurcie?

9 scen · 3 minuty · Źródła · 18

ZacznijSłuchaj

Młody Bułgar bada jogurt w Genewie. Bakterie to bardzo małe organizmy. Jak zmieniają znany produkt?

Współczesna miska jogurtu. Przedstawia żywność, nie próbkę Grigorowa ani produkt o potwierdzonym bułgarskim pochodzeniu.

Część 1 · XX wiek

Próbka z domu

Jogurt jest już domowym jedzeniem, gdy Stamen Grigorow zaczyna go badać. Co nadaje mu kwaśny smak i gęstą konsystencję? W 1905 r. młody Bułgar studiuje medycynę i pracuje w Genewie.

Według relacji biograficznej próbki pochodzą z jego rodzinnej wsi Studen izwor. Biografia rodzinna opisuje mleko w rukatce, miejscowym naczyniu na mleko. Co pokaże mikroskop, przyrząd powiększający obraz małych przedmiotów?

Posłuchaj sceny · 1

Głos syntetyczny · 0:27
Źródła · 4
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)
  3. Unknown photographer File:Sanitaren maior medium.jpg Wikimedia Commons
  4. Susan Slater File:Yoghurt in bowl 011715.jpg Wikimedia Commons
Uniwersytet Genewski na zdjęciu z 2015 r. Kontekst miejski; nie ustalono tu, że w tym budynku mieściło się laboratorium w 1905 r.
Kontekst geograficzny bez granic historycznychKontekst geograficzny bez granic historycznych123
Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Część 2 · XX wiek

Ze wsi do laboratorium

Mapa łączy trzy miejsca. Studen izwor to wieś, z której według relacji biograficznej pochodzą próbki. Genewa to miasto, w którym prowadzono badanie. Grigorow pracuje tam w laboratorium. W 1905 r. publikuje swoje badanie.

W Paryżu inny uczony, Miecznikow, interesuje się bułgarskim jogurtem. Pracuje w Instytucie Pasteura. Punkty łączą ludzi i laboratoria. Nie pokazują dokładnej drogi jednego naczynia.

Posłuchaj sceny · 2

Głos syntetyczny · 0:27
Źródła · 3
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)
  3. Dmitry A. Mottl File:University of Geneva 2015.jpg Wikimedia Commons
Mosiężny mikroskop z dwoma okularami, stolikiem przedmiotowym i lusterkiem. Egzemplarz muzealny, niepotwierdzony jako przyrząd Grigorowa.

Część 3 · XX wiek

Mikroskop i bakterie

Pod mikroskopem próbka ujawnia bardzo małe organizmy: mikroorganizmy. W swoim badaniu Grigorow wyróżnia trzy. Jeden z nich nazywa Bacillus A. Bacillus oznacza bakterię w kształcie pałeczki. Bakterie to bardzo małe organizmy. Bacillus A powoduje gęstnienie mleka.

Dostrzeżenie kształtu to dopiero początek. Następują próby pokazujące, co robią te organizmy. Mikroskop na zdjęciu jest przykładem muzealnym. Nie ustalono, by należał do Grigorowa.

1 · Okular
Przez okular prowadzi się obserwację. Sfotografowany przyrząd jest egzemplarzem muzealnym. Nie ustalono, by należał do Grigorowa.
2 · Stolik przedmiotowy
Tutaj umieszcza się próbkę. Zdjęcie nie przedstawia oryginalnej próbki z badań z 1905 r.
3 · Lusterko
Lusterko znajduje się pod stolikiem i kieruje światło na próbkę.

Posłuchaj sceny · 3

Głos syntetyczny · 0:29
Źródła · 5
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)
  3. Daderot File:1870 circa, binocular compound microscope, Henry Crouch, England - Golub Collection of Antique Microscopes - DSC04870.JPG Wikimedia Commons
  4. University of the Philippines Manila, VLE; individual lecturer not identified The Microscope PDF University of the Philippines Manila teaching slides · 2020
  5. The Golub Collection, University of California, Berkeley Late 19th Century Microscopes
Współczesna mikrofotografia barwionej próbki jogurtu. Autor określa ją jako Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus. Sam kształt nie dowodzi gatunku; to nie jest próbka z 1905 r.

Część 4 · XX wiek

Mała łyżka zakwasu

Do przygotowanego mleka dodaje się trochę jogurtu z poprzedniej partii. To zakwas: zawiera bakterie, które rozpoczynają przemianę. Przekształcają one cukier mleczny w kwas mlekowy. To on nadaje mleku kwaśny smak. Ten proces nazywa się fermentacją.

W zakwasie mogą współdziałać różne bakterie. Bakteria związana z odkryciem staje się znana jako Lactobacillus bulgaricus. Niewielki dodatek zmienia całe mleko.

Posłuchaj sceny · 4

Głos syntetyczny · 0:26
Źródła · 5
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Food and Agriculture Organization of the United Nations Small-Scale Dairy Farming Manual, Volume 1: Technology Unit 10.1, Starter Cultures FAO
  3. FAO/WHO Codex Alimentarius Commission Codex Standard for Fermented Milks, CODEX STAN 243 PDF · 2003
  4. Leibniz Institute DSMZ, LPSN Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature
  5. Bondarev.gal File:Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus in yogurt.jpg Wikimedia Commons

Część 5 · XX wiek

Zadanie: na czym polega odkrycie?

Co badał Grigorow w 1905 r.?

  1. Bakterie w jogurcie.
  2. Jak wynaleźć nieznany dotąd produkt spożywczy.
  3. Jak zbudować nowy mikroskop.
Dlaczego?

Ludzie już wcześniej przygotowywali jogurt. Grigorow badał zawarte w nim bakterie. Jedną nazwał Bacillus A — bakterią w kształcie pałeczki.

Poprawnie · Bakterie w jogurcie.

  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)
  3. Institut Pasteur Elie Metchnikoff (1845–1916)

Posłuchaj sceny · 5

Głos syntetyczny · 0:03
Źródła · 3
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)
  3. Institut Pasteur Elie Metchnikoff (1845–1916)
Ilja Miecznikow. Historyczny portret z Wellcome Collection; nie dokumentuje spotkania z Grigorowem.
Archiwum
Miecznikow z mikroskopem w laboratorium. Archiwalna fotografia z 1913 r., poddana cyfrowej restauracji przez Adam Cuerden.
Archiwum

Część 6 · XX wiek

Jogurt i długie życie

W Paryżu Miecznikow pyta, czy jogurt ma związek z długim życiem. To hipoteza: możliwe wyjaśnienie, które trzeba sprawdzić. W badaniach przedstawionych w opowieści ten związek pozostaje nieudowodniony. Nie jest to obietnica długiego życia.

W 1908 r. Miecznikow otrzymuje wspólnie z innym uczonym Nagrodę Nobla za badania nad odpornością. Odporność to obrona organizmu. Nagrody nie przyznano za jogurt.

  • Paryż · Przybliżone położenie

Posłuchaj sceny · 6

Głos syntetyczny · 0:26
Źródła · 4
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Institut Pasteur Elie Metchnikoff (1845–1916)
  3. Unknown photographer; Wellcome Collection File:Elie Metchnikoff. Photograph. Wellcome V0026851.jpg Wellcome Collection / Wikimedia Commons
  4. Agence Rol; restoration by Adam Cuerden File:Professeur Metchnikoff, portrait du scientifique dans un laboratoire de recherche.jpg Bibliothèque nationale de France / Wikimedia Commons
Muzeum Jogurtu w Studen Izvor na współczesnym zdjęciu. Budynek muzeum nie jest genewskim laboratorium ani nie jest utożsamiany z domem rodzinnym.

Część 7 · XX wiek

Naczynia w muzeum

W 2007 r. w Studen izwor otwarto Muzeum Jogurtu. W muzeum zgromadzono naczynia na mleko i przedmioty ze starego wiejskiego domu. Pokazują one domową stronę tej opowieści. Na zdjęciu widzimy budynek muzeum. Znajduje się ono blisko domu rodzinnego uczonego.

Posłuchaj sceny · 7

Głos syntetyczny · 0:18
Źródła · 3
  1. Община Трън; ДЗЗД „ПЛАНПРОЕКТ ТРЪН“, ръководител арх. Олга Дякова Общ устройствен план на Община Трън. Окончателен проект. Обяснителна записка PDF · 2018
  2. Трънско туристическо дружество Музей на киселото мляко Трънско ТД
  3. Krasimir Mihov File:Museum Studen Izvor.jpg Wikimedia Commons

Część 8 · XX wiek

Zadanie: uporządkuj wydarzenia

Co wydarzyło się najpierw? Uporządkuj trzy wydarzenia.

  1. Grigorow publikuje badanie.
  2. Miecznikow współlaureatem Nagrody Nobla.
  3. Otwarcie muzeum w Studen izwor.
Dlaczego?

Rok 1905 poprzedza rok 1908, a muzeum otwarto znacznie później, w 2007 r.

Prawidłowa kolejność

  1. Grigorow publikuje badanie.
  2. Miecznikow współlaureatem Nagrody Nobla.
  3. Otwarcie muzeum w Studen izwor.
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Община Трън; ДЗЗД „ПЛАНПРОЕКТ ТРЪН“, ръководител арх. Олга Дякова Общ устройствен план на Община Трън. Окончателен проект. Обяснителна записка PDF · 2018
  3. Institut Pasteur Elie Metchnikoff (1845–1916)
  4. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)

Posłuchaj sceny · 8

Głos syntetyczny · 0:04
Źródła · 4
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Община Трън; ДЗЗД „ПЛАНПРОЕКТ ТРЪН“, ръководител арх. Олга Дякова Общ устройствен план на Община Трън. Окончателен проект. Обяснителна записка PDF · 2018
  3. Institut Pasteur Elie Metchnikoff (1845–1916)
  4. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)

Część 9 · XX wiek

Zadanie: połącz

Połącz każde nazwisko lub pojęcie z jego rolą w opowieści.

  1. Stamen Grigorow · Bada bakterie w jogurcie.
  2. Miecznikow · Przypuszcza związek z długowiecznością.
  3. Zakwas · Wprowadza bakterie rozpoczynające fermentację.
Dlaczego?

Pierwszy opis dotyczy pracy Grigorowa, drugi pytania Miecznikowa, a trzeci roli zakwasu.

  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Food and Agriculture Organization of the United Nations Small-Scale Dairy Farming Manual, Volume 1: Technology Unit 10.1, Starter Cultures FAO

Posłuchaj sceny · 9

Głos syntetyczny · 0:04
Źródła · 2
  1. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  2. Food and Agriculture Organization of the United Nations Small-Scale Dairy Farming Manual, Volume 1: Technology Unit 10.1, Starter Cultures FAO

Nowe znalezisko w twojej kolekcji

Grigorow nie wynalazł jogurtu. Badał bakterie — bardzo małe organizmy, które go zmieniają.

John Vincent Atanasoff · AmesAtanasoff i spór o komputerZobaczcie, jak ludzie uczą się, badają i pracują.Georgi Iwanow · BajkonurNa orbitę, bez dokowaniaSzkoła w Gabrowie z 1835 roku · GabrowoJak szkoła zmieniła miasto

Osoby z tej historii

Profesor MassolStamen GrigorowIlja Miecznikow

Źródła

  1. FAO/WHO Codex Alimentarius Commission Codex Standard for Fermented Milks, CODEX STAN 243 PDF · 2003
  2. Food and Agriculture Organization of the United Nations Small-Scale Dairy Farming Manual, Volume 1: Technology Unit 10.1, Starter Cultures FAO
  3. The Golub Collection, University of California, Berkeley Late 19th Century Microscopes
  4. Stamen Grigorov (journal byline: Stamen Grigoroff) Étude sur un lait fermenté comestible. Le « Kissélo-mléko » de Bulgarie PDF La Bibliothèque russe et slave, Littérature bulgare; electronic reprint of Revue médicale de la Suisse romande 25(10), 1905, pp. 714–721 · 2020 · 1–13 (electronic edition)
  5. Трънско туристическо дружество Музей на киселото мляко Трънско ТД
  6. Leibniz Institute DSMZ, LPSN Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus List of Prokaryotic names with Standing in Nomenclature
  7. University of the Philippines Manila, VLE; individual lecturer not identified The Microscope PDF University of the Philippines Manila teaching slides · 2020
  8. Institut Pasteur Elie Metchnikoff (1845–1916)
  9. Bondarev.gal File:Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus in yogurt.jpg Wikimedia Commons
  10. Agence Rol; restoration by Adam Cuerden File:Professeur Metchnikoff, portrait du scientifique dans un laboratoire de recherche.jpg Bibliothèque nationale de France / Wikimedia Commons
  11. Unknown photographer; Wellcome Collection File:Elie Metchnikoff. Photograph. Wellcome V0026851.jpg Wellcome Collection / Wikimedia Commons
  12. Daderot File:1870 circa, binocular compound microscope, Henry Crouch, England - Golub Collection of Antique Microscopes - DSC04870.JPG Wikimedia Commons
  13. Krasimir Mihov File:Museum Studen Izvor.jpg Wikimedia Commons
  14. Unknown photographer File:Sanitaren maior medium.jpg Wikimedia Commons
  15. Dmitry A. Mottl File:University of Geneva 2015.jpg Wikimedia Commons
  16. Susan Slater File:Yoghurt in bowl 011715.jpg Wikimedia Commons
  17. Elitsa R. Stoilova Producing Bulgarian Yoghurt: Manufacturing and Exporting Authenticity Amsterdam University Press; Eindhoven University of Technology doctoral dissertation · 2014 · 1–261
  18. Община Трън; ДЗЗД „ПЛАНПРОЕКТ ТРЪН“, ръководител арх. Олга Дякова Общ устройствен план на Община Трън. Окончателен проект. Обяснителна записка PDF · 2018

Ilustracje

Daderot · CC0 · Wikimedia Commons

Mikroskop Henry Crouch, Anglia, około 1870 r., z kolekcji Golub. Egzemplarz muzealny do porównania z ówczesnymi przyrządami. Nie ustalono, by należał do Grigorowa.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Image: Daderot; Wikimedia Commons; CC0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1870_circa,_binocular_compound_microscope,_Henry_Crouch,_England_-_Golub_Collection_of_Antique_Microscopes_-_DSC04870.JPG Cut-out detail; background removed.

Zdjęcie

Susan Slater · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Współczesna miska jogurtu. Przedstawia żywność, nie próbkę Grigorowa ani produkt o potwierdzonym bułgarskim pochodzeniu.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Modern photograph: Susan Slater; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Yoghurt_in_bowl_011715.jpg Processed image.

Dmitry A. Mottl · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Uniwersytet Genewski na zdjęciu z 2015 r. Kontekst miejski; nie ustalono tu, że w tym budynku mieściło się laboratorium w 1905 r.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Image: Dmitry A. Mottl; Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:University_of_Geneva_2015.jpg Processed image.

Daderot · CC0 · Wikimedia Commons

Mikroskop Henry Crouch, Anglia, około 1870 r., z kolekcji Golub. Egzemplarz muzealny do porównania z ówczesnymi przyrządami. Nie ustalono, by należał do Grigorowa.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Image: Daderot; Wikimedia Commons; CC0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:1870_circa,_binocular_compound_microscope,_Henry_Crouch,_England_-_Golub_Collection_of_Antique_Microscopes_-_DSC04870.JPG Processed image.

Zdjęcie

Bondarev.gal · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Współczesna mikrofotografia barwionej próbki jogurtu. Autor określa ją jako Lactobacillus delbrueckii subsp. bulgaricus. Sam kształt nie dowodzi gatunku; to nie jest próbka z 1905 r.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Modern micrograph: Bondarev.gal; Wikimedia Commons; CC BY 4.0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lactobacillus_delbrueckii_subsp._bulgaricus_in_yogurt.jpg Processed image.

Archiwum

Nieznany fotograf · CC BY 4.0 · Wellcome Collection / Wikimedia Commons

Ilja Miecznikow. Historyczny portret z Wellcome Collection; nie dokumentuje spotkania z Grigorowem.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Archival photograph: Unknown photographer; Wellcome Collection / Wikimedia Commons; CC BY 4.0. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Elie_Metchnikoff._Photograph._Wellcome_V0026851.jpg Processed image.

Archiwum

Agence Rol · Public domain · Biblioteka Narodowa Francji / Wikimedia Commons

Miecznikow w laboratorium, 1913 r. Fotografia: Agence Rol; restauracja cyfrowa: Adam Cuerden. To nie jest badanie Grigorowa z 1905 r.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Archival photograph: Agence Rol; restoration by Adam Cuerden; National Library of France / Wikimedia Commons; Public domain. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Professeur_Metchnikoff,_portrait_du_scientifique_dans_un_laboratoire_de_recherche.jpg Processed image.

Krasimir Mihov · Public domain · Wikimedia Commons

Muzeum Jogurtu w Studen Izvor na współczesnym zdjęciu. Budynek muzeum nie jest genewskim laboratorium ani nie jest utożsamiany z domem rodzinnym.

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Image: Krasimir Mihov; Wikimedia Commons; Public domain. Source: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Museum_Studen_Izvor.jpg Processed image.

Kontekst geograficzny bez granic historycznych

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso · Domena publiczna · Natural Earth

Otwórz źródło

Pełne informacje o autorstwie

Tom Patterson · Nathaniel Vaughn Kelso